Radboud Reflects, verdiepende lezingen

***De lezing van Ahmed Aboutaleb is op zijn verzoek niet meegenomen in deze opname*** Vertrouwen we elkaar nog? De berekenende politicus, kritische wetenschapper en onafhankelijke journalist: vertrouwen ze elkaar, en misschien nog wel belangrijker: vertrouwen wij hén? Leer van politicus Ahmed Aboutaleb, journalist Kysia Hekster en filosoof Laurens Landeweerd over de rol van vertrouwen tussen de in...

[NL volgt ENG] What effect will the censorship of so called ‘woke’ words have for US Universities, and the academic world at large? Black, exclusion, bias, marginalized, sex. These are just a few words of a long list that the Trump administration would like to see disappear from public and academic discourse. This has major influence on many areas of research. Some studies are even losing their fu...

Wat maakt een verhaal een krachtig en zelfs machtig middel om invloed uit te oefenen? Iedereen houdt van een goed verhaal. Of het nu gaat om een roman, een film of politiek betoog: van de spanning, ontroering en inspiratie van een goed verhaal kun je geen genoeg krijgen. Maar wanneer is een verhaal het juiste middel om bijvoorbeeld gedrag te veranderen? Welke macht heeft een goed verhaal? Leer van...

Wat is het verschil tussen een ruïne en een bouwval? Hoe komt het dat we de restanten van antieke gebouwen vaak mooi, romantisch en authentiek vinden, terwijl de kapotgeschoten flatgebouwen in Oekraïne hele andere gevoelens oproepen? Leer van cultuurwetenschapper László Munteán over de waarde van ruïnes. Architecton. The Beauty of Ruin | Film & Gesprek met cultuurwetenschapper László Munteán | Din...

Wie is Leo XIV, de nieuwe paus, en welke invloed zal hij hebben? Vorige week donderdag werd de Amerikaanse Robert Prevost, enigszins verrassend, tot paus verkozen. Waarom hij? Heeft zijn verkiezing iets te maken met de Amerikaanse president Trump? Welke thema’s staan centraal in zijn pontificaat – en wat zegt zijn verkiezing over de tijdgeest binnen én buiten de kerk? Leer van kerkhistoricus Jurij...

Hoe herken je drogredeneringen? Hoe herken je fouten in de argumentatie van iemand die je probeert te overtuigen van iets? En waarom is dat belangrijk? TikTok en andere sociale media staan vol met drogeredeningen. Het is een fenomeen van alle tijden om met emotie, generalisatie, cirkelredenaties of valse dilemma’s gelijk te krijgen. Hoe kun je je weren tegen halve waarheden op sociale media? Leer...

Democratieën storten onvermijdelijk in en leiden uiteindelijk tot tirannie, waarschuwden Griekse filosofen zoals Plato en Polybius in hun tijd. En in de Romeinse tijd verzwakte keizer Augustus mét steun van het volk de democratische aspecten van de Romeinse republiek, om vervolgens zijn macht tientallen jaren te behouden. Is de democratie van nature kwetsbaar? En zien we vandaag de dag weer tekene...

Wat is trauma? Waar ligt de grens tussen iets vervelends en iets traumatisch en is die grens in de loop van de tijd verschoven? Wat zegt dit over ons denken over weerbaarheid en mentale gezondheid? En wat doet een trauma met de manier waarop je brein werkt? Leer van neurowetenschapper Sabrina van Heukelum en psychiater Derek Strijbos en denk verder over de verschillende gezichten van trauma. Wat i...

“Waar het mij vooral om gaat is dat de dogmatiek enerzijds de belofte heeft om mensen te verheffen tot bijvoorbeeld gezond leven, en anderzijds die mensen ook vernedert.” We hebben God ingeruild voor waarheid, gezondheid, veiligheid en efficiency. Waar komt die hang naar dogmatiek vandaan? vraagt filosoof René ten Bos zich af. En wat hebben we nodig als tegenwicht? Filosoof René ten Bos schreef he...

Hoe moet Europa omgaan met de groeiende macht van Big Tech-bedrijven als X en Meta? Nu Zuckerberg en Musk in de VS de contentmoderatie op Facebook en X flink terugdringen, moet Europa reageren. Moeten we Big Tech strenger reguleren, volstaat de huidige wetgeving, of moeten we een hele andere koers varen? En wat kunnen we verwachten van de techreuzen zelf – blijven ze zich aanpassen, of zoeken ze d...

[NL volgt ENG] ‘Our country has been robbed, deposed, raped and looted by countries near and far, both friend and foe. This is Liberation Day.’ With these words, president Trump announced the import tariffs he imposed on almost the entire world. What does Trump want to achieve with this trade war, and is it realistic that he will succeed? What will the consequences be for European citizens? Learn...

[NL volgt ENG] Academics are praised primarily for their research results. What would it mean to value them equally for their teaching? Program writer and philosopher Bas van Woerkum-Rooker discussed these and related questions with TLC theme leader Education Research Merel van der Wal and vice dean of education at the Faculty of Science Laura van Niftrik. The audience consists mostly of teachers...

What is it like to be a plant? Can plants exhibit intelligent behaviour even though they have no brain? Can plants suffer pain? And do they perhaps even have a form of consciousness? Should we radically rethink our view of plants? Learn from philosopher Paco Calvo, author of Planta Sapiens, about the remarkable world of plant intelligence. Are We Smart Enough to Know How Smart Plants Are? | Lectur...

Is je hersenactiviteit nog wel van jou? Er komen steeds meer slimme technologieën op de markt die je hersengolven meten. Met behulp van deze “neurotechnologieën” kun je bijvoorbeeld je concentratie verbeteren, maar dringt ook de dataverzameling steeds dieper in je denkvermogen. Wat betekent het voor onze mentale privacy, keuzevrijheid en persoonlijke identiteit als technologie toegang krijgt tot o...

Hoe lang is vrede houdbaar? Nederland kent al 80 jaar vrede —langer dan ooit in onze geschiedenis. Ook voor de meeste andere NAVO-landen is oorlog een vage herinnering. Nu lijkt de vertrouwde wereldorde steeds instabieler en waarschuwen politieke leiders: bereid je mentaal voor op oorlog. Hoe lang kunnen we nog op vrede rekenen? En hoe zou een einde aan de vrede eruit kunnen zien? Leer van histori...

Wat gebeurt er in ons brein wanneer we mensen in ‘hokjes stoppen’? Hoe komt het dat we, zelfs als we het niet willen, vaak toch oordelen over anderen op basis van gender of afkomst? Is hokjesdenken ergens goed voor? Wanneer wordt het schadelijk en leidt het tot discriminatie? En wat kunnen we daaraan doen? Leer van psycholoog Gijs Bijlstra, wethouder Cilia Daemen en nachtburgemeester Celia Okora h...

Kinderen spelen steeds minder buiten. Ze zitten vooral binnen aan een scherm gekluisterd. Je hoort ze zelf niet klagen, maar volwassenen maken zich zorgen, want buiten spelen is gezond en belangrijk voor de ontwikkeling. Hoe richt je de stad in om buiten spelen te stimuleren? Moet dat met ‘voorbedachte’ speelruimtes of is er een andere manier van denken nodig? En krijgt buitenspelen wel genoeg pri...

“We worden nu ook door de voedingsindustrie en fast food industry betutteld, want we kunnen die verleiding bijna niet weer staan. Ik vind wel dat de overheid daar iets tegenover mag zetten.” Hoogleraar nutritional neursocience Esther Aarts schreef het boek 'Waarom we een zak chips altijd in één keer leegeten' om twee dingen te verhelderen: hoe onze voeding invloed heeft op ons denkvermogen en hoe...

Moet Sneeuwwitje een witte huid hebben? En mogen lange mensen de zeven dwergen spelen? Ophef over de nieuwe film Snow White (maart 2025) laat zien hoe Disney, ’s werelds bekendste sprookjesverteller, worstelt met diversiteit en representatie. Waarom is dit zo moeilijk? In hoeverre heeft dit iets te maken met de aard van deze sprookjes? Leer van communicatiewetenschapper Serena Daalmans en religiew...

Er zijn steeds meer Nederlanders die zich ‘soeverein’ noemen: ze wijzen het gezag van de overheid af en volgen enkel nog hun eigen wetten en regels. Ze streven naar een volledig onafhankelijk bestaan zonder toeslagen, belasting of deurwaarders. Maar wat gebeurt er als je jezelf buiten de samenleving plaatst? En wat zegt dit fenomeen over het vertrouwen in politiek en overheid? Leer van jurist Luuk...

Het aantal Nederlandse singles stijgt in rap tempo. Naar verwachting is in 2050 de helft van alle Nederlandse huishoudens alleenstaand. Wat zegt deze ontwikkeling over onze kijk op relaties en intimiteit? Wordt het singleleven nog te vaak gezien als een tussenvorm naar een toekomstig gezinsleven? Is onze samenleving wel voldoende ingericht op alleenstaanden? En hoe kunnen singles dezelfde mate van...

Niet elk kind in de klas heeft dezelfde kansen. Welke factoren spelen een rol bij kansenongelijkheid in het onderwijs? Wat kunnen scholen en leraren doen om hun leerlingen gelijke kansen te bieden? En wat zijn de gevolgen van kansenongelijkheid in het onderwijs voor onze samenleving? Leer van onderwijswetenschapper Eddie Denessen over kansenongelijkheid in het onderwijs. Favoriten. Over kansenonge...

We putten de aarde met z’n allen langzaam uit. Ons huidige voedselsysteem is niet duurzaam, maar eindig. Dat kan anders, bewijst restaurant De Nieuwe Winkel, waar gekookt wordt om de wereld beter te maken. Leer van chef-kok Emile van der Staak, voedselbosoprichter Wouter van Eck en filosoof Elize de mul over over alternatieve voedselproductie, gastronomie, andere manieren van voedselproductie en d...

Het kan altijd efficiënter, gezonder, beter. Talloze zelfhulpboeken leren ons hoe we onszelf een beter mens maken. Maar waarom willen of moeten we onszelf verbeteren? Wat zegt onze hang naar zelfverbetering over onze beelden van onszelf, tijd en werk? En hoe verhouden onze pogingen tot zelfverbetering zich tot zingeving? Leer van filosoof Martha Claeys, theoloog Annemarieke van der Woude en psycho...

[NL volgt ENG] How did current relations in the Middle East emerge? What major events and developments have made this region into what it is today? Learn from Arabist and scholar of law Maurits Berger and learn more about how history has shaped the Middle East. History – The Middle East Background Current Affairs Lecture by scholar of law and Arabist Maurits Berger | Wednesday 22 January 2025 | 12...