Radboud Reflects, verdiepende lezingen

Een opdracht voor ChatGPT kost vijftien keer meer stroom dan een zoekopdracht in Google. Het commando aan Siri waarmee je je lamp uitdoet kost net zo veel stroom als diezelfde lamp een uur laten branden. We zijn ons steeds bewuster van de impact van vliegreizen en vleesconsumptie, maar ons datagebruik lijkt een blinde vlek. Vooral AI is nogal een energieslurper. Bernard van Gastel houdt zich bezig...

Following the kidnapping of Venezuelan President Maduro, Trump has set his sights on Greenland. He says he will not shy away from military force... What should we expect? What does this say about Trump's global plans? Is this the harbinger of a new era in which world powers divide the world into spheres of influence? Is this the end of NATO? Learn from political scientist Bertjan Verbeek and histo...

Het werk van George Orwell is weer schrikbarend actueel. Welke lessen biedt Orwell in het huidige tijdperk van sturende algoritmes, deepfakes en AI-gegenereerde content; waarin echt en nep steeds moeilijker te onderscheiden zijn, en de democratie in veel landen onder druk staat? Leer van ethicus Marcel Becker hoe de indringende documentaire Orwell: 2+2=5 het verleden verbindt met ons heden, waar h...

Je wilt ergens bij horen. Omdat het gezellig is en omdat je vrienden nodig hebt, dat snappen we allemaal wel. Maar waarom wil je bij iets groots, vaags en ingebeelds horen, zoals een religie, een stad of een natie als Nederland? Luister naar historicus Adriaan Duiveman die betoogt dat we onderdeel willen zijn van een gemeenschap met een geschiedenis en met een toekomst. Over de spreker Adriaan Dui...

De verdeling in zorgtaken tussen vaders en moeders is nog lang niet altijd gelijk. Waarom is dat zo lastig, en wat zijn de rolmodellen waar vaders van kunnen leren? Je bent als vader allang niet meer alleen de man die op zondag het vlees snijdt. Tegenwoordig verwachten we niet alleen dat mannen brood op de plank brengen, maar ook dat ze hun (ver)zorgende rol in het gezin serieus nemen. Of dat alti...

Wie bepaalt hoe God eruit mag zien? Waarom is God in de meeste hedendaagse verwijzingen mannelijk? Zijn er ook andere perspectieven op wie of wat God kan zijn? In 2023 trapte een 83-jarige vrouw in het Bijbels Museum een kunstwerk kapot bestaande uit Asjera-beeldjes. Asjera is een godin die in het Oude Nabije Oosten lange tijd vereerd werd als vrouwelijke wederhelft van de mannelijke God. Waarom r...

Waarom geloven mensen in het bovennatuurlijke? Wat hebben we eraan om te denken dat geesten, demonen en engelen bestaan? Van de bovennatuurlijke wereld zeggen we dat die oneindig is, de geestenwereld heeft dus een functie. Wat halen wij daar zelf uit, met ons bestaan dat eindig is? En wat voor rol spelen tovenaars en magie hierin? Historicus Sándor Chardonnens doet onderzoek naar het bovennatuurli...

Waar eindigt jouw solidariteit? Eindigt die bij je buurvrouw waar je af en toe boodschappen voor doet? Of doe je ook weleens iets voor een ander die je nog nooit hebt ontmoet, in een ver land? Antropoloog en ontwikkelingsstudiesexpert Sara Kinsbergen doet onderzoek naar alledaagse solidariteit. Doe je meer voor iemand die ver weg woont als je meer kennis hebt over de situatie waar diegene in zit?...

[Dutch follows English] To what extent should scientists speak out politically? Where is the line between speaking out as a private individual, and speaking out in your role as a scientist? Should members of the academic community be extra careful when navigating political topics? Can what you say and do privately influence your professionality as a university employee, or is it naive to think you...

Je bent óf vrouw, óf man. Toch? Sommige mensen voelen zich niet thuis in deze categorieën, en zien gender als een fluïde begrip. Maar wat betekent genderfluïditeit eigenlijk? Waarom is het zo belangrijk voor mensen om op gendergebied zichzelf te kunnen zijn? En waar komt ook de weerstand en de hernieuwde nadruk op het binaire man/vrouw-denken vandaan? Luister naar taalwetenschapper Charlie Loopuij...

[Dutch follows English] On Saturday, November 29 2025, President Trump announced that the airspace above Venezuela should be considered closed. He had previously hinted at overt and covert operations in Venezuela. He threatened that the days of “narco-terrorist” Maduro were numbered. And attacks on so-called “drug boats” have already killed at least 80 people. Why is Trump threatening Venezuela? A...

[***This podcast is in English.***] Is there such a thing as infinity? Is one infinity bigger than another? Mathematician Walter van Suijlekom takes you on a journey into the world of infinite forms. He explains why infinity isn't something to be afraid of, but to use in the broadest sense of the word. About the speaker Walter van Suijlekom is professor of Noncommutative geometry at Radboud Univer...

Welke rol speelden onze westers economische denkbeelden in de koloniale onderdrukking? In de koloniën troffen we samenlevingen die niet gebaseerd waren op competitie en de maximalisatie van winst. Dat leidde tot de overtuiging dat de mensen er lui waren en niet wilden werken. Kunnen wij onze kapitalistische bril inmiddels afzetten, of zijn we er meer dan ooit mee versmolten? Leer van historicus Re...

Wat gebeurt er met je online bestaan na je overlijden? Kunnen jouw Whats-app-gesprekken door je nabestaanden worden gelezen, of kan zelfs je beeltenis worden gebruikt voor van alles en nog wat? Notarieel jurist Lucienne van der Geld adviseert om ook dit allemaal in je testament te laten vastleggen en legt de risico's uit. Over de spreker Luciënne van der Geld is docent Notarieel recht aan de Radbo...

[Dutch follows English] ADHD, autism, dyslexia, giftedness, and high sensitivity. Some brains work differently than others. How and when should a university provide extra support to neurodivergent students and staff? Neurodivergence can bring challenges, as well as unique talents. Are there limits to what a university can facilitate? Come listen to philosopher Léon de Bruin and student Juliana Wal...

[Dutch follows English] What does it mean to grow up in an environment where violence and alcohol abuse are the norm? What is it like for a child when everyone around you is unemployed, racist and homophobic? Especially when you yourself are intelligent, sensitive and queer? This is the story of writer and sociologist Édouard Louis, who managed to break free from his background and continues to fi...

Hoe werkt complotdenken en waarom zijn mensen er zo gevoelig voor? Wat gebeurt er als je de informatie die je vindt niet meer vertrouwt, maar eindeloos blijft googelen? En is er nog een weg naar buiten als je eenmaal “down the rabbit hole” bent gegaan? De oneindige krochten van het internet vormen een vruchtbare grond voor complottheorieën. Er is zó veel informatie beschikbaar dat mensen soms verd...

Wie aan psychopaten denkt, denkt vaak aan de stereotype gewelddadige criminelen die nietsontziend alles en iedereen uit de weg ruimen. Maar in onze maatschappij lopen een heleboel “gewone” mensen rond die hoog scoren op psychopathie. Het zijn mensen die op een andere manier beslissingen nemen en waarbij de hersenen anders werken. Neurowetenschapper Josi Driessen vertelt wat een psychopaat precies...

Hoe komt het dat het Oosten en het Westen maar niet door één deur lijken te kunnen? Rusland en het Westen liggen al decennialang op ramkoers. Soms lijkt het conflict wat af te zwakken, maar het laait ook steeds weer op. Zijn beide werelddelen gewoon te verschillend? Of is er een te lange geschiedenis van onderling wantrouwen, spionage, sabotage en bedreigingen? Historicus Laurien Crump vertelt ove...

Waarom zijn verhalen en series met moreel vage hoofdpersonages zo populair? Een jaar of 20 geleden verschoven we van een voorkeur voor verhalen waar hele duidelijke goeierikken en slechterikken zitten, naar een liefde voor verhalen met ambigue hoofdpersonages. Tony Soprano bijvoorbeeld, legde mensen om voor z'n werk en had een minnares - en toch hielden we van hem. Sindsdien buitelen moreel vage h...

Zijn de Verenigde Staten nog een functionerende democratie? Dat staat na een jaar onder president Trump steeds meer ter discussie. Zijn regering nam in korte tijd een verzameling aan ondemocratische maatregelen, en kwam regelmatig in aanvaring met de Rechtelijke macht. Hoe kon er zo snel zo veel veranderen? Waarom lijkt het maar niet te lukken om Trump tegenstand te bieden? En kan dit ook in ons l...

Leven is lijden. We zijn allemaal wel eens de lijdende mens geweest. Het leven is nu eenmaal niet altijd leuk. Maar wat moeten we dan met dat lijden? Het vermijden, of er juist betekenis in proberen te vinden? Theatermakers Emma Linssen en Dinda Provily gaan in Arthur & Friedrich, een nacht in Bayreuth op zoek naar antwoorden bij de twee grote filosofen Schopenhauer en Nietzsche. Luister naar frag...

Hardlopen is ongekend populair. Kijk maar naar de Zevenheuvelenloop die ook dit jaar in recordtijd was uitverkocht. Wat is de aantrekkingskracht van hardlopen? Wat doet het met je lichaam, je brein, je mentale gezondheid en je sociale leven? Wat zegt de hardloop-hype over onze maatschappij? En is er ook zoiets als te veel van het goede als het op bewegen aankomt? Leer van socioloog Hidde Bekhuis e...

Mag je nog genieten van een verre reis, nieuwe kleding of een lekkere biefstuk? Genieten gaat vaak samen met comfort en consumeren, terwijl onze aarde vraagt om minder: minder vliegen, minder vlees, minder kopen. Is ‘minder genieten’ de prijs die we betalen voor een gezonde planeet? Of is het andersom: kunnen we niet meer genieten zonder te consumeren? Leer van psycholoog Esther Papies en filosoof...

Geen brein is hetzelfde. Toch richten we de maatschappij in naar een ‘standaard brein’. Wijk je daarvan af, dan hebben we het tegenwoordig over een ‘neurodivergent brein’. Meestal gaat het dan over het autismespectrum, ADHD, dyslexie of iets anders dat maakt dat jouw brein afwijkt van wat als ‘standaard’ wordt gezien. Maar wat is dat eigenlijk, een ‘standaard’ brein? Bestaat er wel zoiets? Wat bed...