Radboud Reflects, verdiepende lezingen

Wat is creativiteit? En hoe stelt ons brein zich open voor creatief denken? De beste ideeën komen tot ons onder de douche wordt wel eens gesteld. Maar buiten deze douchemomenten om komt het vooral toe aan de ‘creatieve types’. Hoe komen creatieve ideeën in ons op? En schuilt de creatieveling in ons allen? Kom luisteren naar neurowetenschapper Roshan Cools en socioloog Kim van Broekhoven en leer me...

We zijn aan de goden overgeleverd. Althans, dat dacht de mens lange tijd als het over het weer ging. Het weer. Ongrijpbaar, niet te temmen maar heel belangrijk. Tegenwoordig hoort het weer niet meer toe aan de goden, maar is de mens het zelf die er invloed op heeft. De milieucrisis is een weercrisis aan het worden. Kijk en luister naar filosoof René ten Bos die op zoek gaat naar een wijze omgang v...

Terwijl alle publieke ruimtes op last van de overheid gesloten zijn, mogen kerken open blijven en vieringen houden. Is dat terecht? Nee, zegt rechtsfilosoof Ronald Tinnevelt, er is geen reden om kerken anders te behandelen dan restaurants, musea en bioscopen. Ja, zegt theoloog Annemarieke van der Woude, kerken zijn plekken van bezinning en verbeelding en daar hebben we juist nu behoefte aan. Op ba...

Ignorance, conscious and unconscious, has always been a part of the human condition. Whether it involves love, illness, trauma, or death, human beings are well versed at ignoring or denying the truth. But why do we sometimes choose to remain ignorant? And is doing so always a bad thing, or can (willful) ignorance also be beneficial? Learn from Slovenian philosopher Renata Salecl about the many fac...

Since the corona crisis we are dealing with boredom and loneliness and our patience is put to the test. Boredom led to overloaded delivery services, elderly people and singles suffered from feelings of loneliness, and a lack of a positive outlook tortured our patience. This is a program of Radboud Reflects and Go Short. Boredom, Loneliness and Impatience | Radboud Reflects @Go Short – Short films...

Niemand wil zich vervreemd voelen. We willen helemaal onszelf zijn, intiem met vrienden en geliefden verbonden zijn, voldoening uit ons werk halen en ons thuis voelen in onze omgeving. Het probleem is alleen dat we dit ideaal nooit kunnen realiseren. We blijven ons altijd in meer of mindere mate vervreemd voelen. Maar waarom eigenlijk? Kijk en luister naar filosofen Arjen Kleinherenbrink en Simon...

De Franse filosofe Simone de Beauvoir was in de vorige eeuw ongekend populair. Al sinds de verschijning van haar hoofdwerk De tweede sekse, wordt dit boek beschouwd als een boek over de vrouw, en daarmee ook vooral voor de vrouw. En dat is zonde, bepleit filosoof Ruud Welten: De tweede sekse heeft juist willen afrekenen met het idee dat feminisme een vrouwenprobleem zou zijn. Bovendien is het denk...

Hoe kwetsbaar is het kinderbrein? En wat is de invloed van biologische processen, sociale interactie en opvoeding op de ontwikkeling van de hersenen van het kind? De bekende neurobioloog Dick Swaab stelt dat de ontwikkeling van onze hersenen tijdens en direct na de geboorte in grote mate onze mogelijkheden en beperkingen bepalen. Als hersenontwikkeling zo kwetsbaar is, hoe kunnen we dan zorgen voo...

Van kattenfilmpjes tot kattencafés, van memes tot kunst: de kat is een prominent cultuursymbool geworden. Onze fascinatie met deze geliefde viervoeter kent echter ook een duistere keerzijde. Katten zorgen voor nachtelijke overlast en hun jaaggedrag vormt een grote dreiging voor de biodiversiteit. Is er nog wel plaats voor de gewone huiskat in onze maatschappij? Moet de mens zich bezinnen op de rel...

“Ethiopië verliest de controle over Tigray waar wordt gemoord en verkracht.” “Burgeroorlog in Tigray begint te lijken op genocide in Rwanda.” De krantenkoppen liegen er niet om: in de Oost-Afrikaanse grensregio tussen Ethiopië en Eritrea loopt een al langer spelend conflict verschrikkelijk uit de hand. Wat is er aan de hand? En is er een vreedzame uitweg uit dit conflict mogelijk? Luister naar jou...

Hoe stel je je als filosoof op in het publieke gesprek? En welke lessen kunnen we trekken uit de huidige crisis? Wanneer we kijken naar het coronadebat, dan zien we onze opmerkelijke omgang met ziektebestrijding, ons ongeduld en dat we vaak praten in termen van ‘schuld’. De huidige Denker des Vaderlands, filosoof Daan Roovers, draagt het stokje over aan de nieuwe, filosoof Paul van Tongeren. Luist...

Wat maakt de mens tot mens? En hoe groot is de rol van cultuur daarin? Als we spreken over onze verwantschap met de chimpansee, dan wordt vaak de overeenkomst van ons DNA aangehaald. Dat is voor 99,4% hetzelfde. Hoe kan het dan dat wij toch anders samenleven dan de mensapen? Kijk en luister naar neurowetenschapper Rogier Mars en cognitiefilosoof Marc Slors en leer meer over de evolutie van hersene...

We neigen onszelf als individu te zien, als een rationeel wezen, en we hebben niet per se een goede verstandhouding met onze eigen cultuur en ons verleden. Toch zijn we in de kern culturele wezens en ingebed in systemen, stelt psychiater Glenn Helberg. Kan bewustzijn van je sociale en culturele wortels en die van een ander ons verder helpen in het diversiteitsdebat? Sluit aan bij de livestream. Di...

Zijn deze verkiezingen vooral een graadmeter voor de tevredenheid van de bevolking met het coronabeleid van het kabinet? Blijft Rutte stevig in het zadel? En gaat het ondanks alle politieke versplintering mogelijk zijn om een nieuwe regering te vormen? Praat de middag na de laatste verkiezingsdag mee met Radboud-wetenschappers Carla van Baalen, Take Sipma en Andrej Zaslove over de verkiezingsuitsl...

Minder salaris, minder macht, minder aanzien. De ongelijkheid tussen man en vrouw is van alle tijden. Wat kunnen we leren van de spaarzame sterke vrouwen in de bijbel? Hoe kunnen hun verhalen helpen bij het duiden van de huidige tendensen in het debat rond vrouwen en macht? Laat je inspireren door theoloog Mariecke van den Berg en bedrijfskundige Yvonne Benschop die vertellen hoe vrouwen een sterk...

Are our individual successes and failures in life the result of our own efforts? And if so, would a society based on the principle of merit be a just one? Political philosopher Michael Sandel holds that this is not the case. Meritocracy creates an arrogant elite, while leaving a vast majority of people angry and humiliated. Come and listen to the renowned American philosopher Michael Sandel on the...

Het onderwijs is in beweging. Traditionele vormen van onderwijs staan ter discussie nu de maatschappij om andere kwaliteiten lijkt te vragen. Hoog tijd dus om eens goed na te denken wat we met het onderwijs willen. De toekomstige maatschappij wordt gevormd door de manier waarop we jonge mensen opleiden. Hoe willen we dat die toekomstige maatschappij er uitziet? Wat willen we jonge mensen meegeven?...

Op 15 maart 2021 is de beroemde Amerikaanse politiek filosoof Michael Sandel te gast bij Radboud Reflects en de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Luister ter voorbereiding naar rechtsfilosoof Ronald Tinnevelt die je een introductie geeft op het werk en de ideeën van Michael Sandel. Lees het verslag: https://www.ru.nl/radboudreflects/terugblik/terugblik-2021/terugblik-2021...

De situatie in Myanmar is niet te begrijpen zonder kennis van de culturele achtergronden van het land, stelt religiewetenschapper Paul van der Velde. De interactie tussen eeuwenoude symboliek en moderne politiek is wat het conflict zo ingewikkeld maakt. Drie weken geleden greep het leger de macht in Myanmar en arresteerde politiek leider Aung San Suu Kyi. Haar overwinning in de verkiezingen van no...

Zowel joden als christenen baseren hun wekelijkse rustdag op een tekst uit het eerste bijbelboek Genesis, waarin God na het scheppen van de aarde op de zevende dag uitrust. En hoewel de rituelen verschillen in vorm, zijn beide sprekers het eens over het belang ervan: rituelen helpen ons betekenis te geven aan chaos. Janneke Stegeman: “Orde en ritme komen bij mij niet vanzelf, maar ze doen me wel g...

Zitten rechters steeds vaker op de stoel van de wetgever? De kritiek op de rol van de rechter neemt toe sinds de uitspraken in de Urgenda-, stikstof- en IS-vrouwenzaak. Trekken rechters steeds meer macht naar zich toe? Of doet de controlerende macht slechts zijn werk? Luister naar jurist Hansko Broeksteeg en rechtsfilosoof Ronald Tinnevelt en denk mee over de vraag of de verhouding tussen recht en...

Wat zou de Franse filosoof Alexis de Tocqueville vinden van de moderne Nederlandse democratie? De politieke participatie daalt al jaren en het vertrouwen in de politiek neemt af. Volgens Tocqueville kon een democratie niet functioneren zonder sociale gelijkheid en actief burgerschap. Ontbreekt de democratische bezieling in ons land? Is het tijd voor een nieuwe politieke formule? Luister naar staat...

Op 8 februari gaan de basisscholen weer open! Voor veel ouders was het reden voor een feestje, vooral voor moeders. Mannen zijn in de coronacrisis weliswaar meer gaan doen in het huishouden, maar vrouwen nóg meer blijkt uit onderzoek. Naast het thuiswerken en het huishouden kwam ook de schoolbegeleiding van de kinderen op de schouders van de vrouw terecht. Zijn we toch niet zo progressief als we z...

Maken Facebook, Twitter, LinkedIn en andere social media-platforms zich schuldig aan censuur? Donald Trump werd van Twitter verwijderd, maar ook kritische stemmen in het coronadebat worden soms de mond gesnoerd. Hoe wenselijk is de deze ontwikkeling? Is het aan Big Tech, de bedrijven achter de social media, om te bepalen wat wel en niet gezegd mag worden? Luister naar filosoof Lotje Siffels en jur...

De protesten tegen de avondklok bepalen het nieuws. Sinds zaterdag zijn er iedere avond demonstraties tegen het coronabeleid die vaak uitmondden in gewelddadige rellen waarbij binnensteden worden verwoest. In reactie hierop werden in verschillende steden noodverordeningen afgekondigd, de media reageren geschokt en burgemeesters spreken van burgeroorlog. Hoe heeft de situatie zo kunnen escaleren? L...