پیچ و خم

کتاب سوم ثالیا الاهه‌ی کمدی ص ۱۹۱ - تا مرگ کمبوجیه ص ۲۱۱ کتاب سوم با کمبوجیه شروع میشود و حضور او در بابل و حمله به مصر. کمبوجیه که پس از پدر بر تخت شاهی مینشیند، از نوشته‌های هردوت در مییابیم که کمبوجیه مردی بداخلاق بوده و عصبی و بسیار زودخشم که در قضاوتهایش تأثیر میگذارد. البته این صحبتها را بر اساس قضاوت مصریان مینویسد و چندان پایه و اساس ندارد. برخی افسانه‌ها در مورد بی حرمتی کمبوجیه و پارسیا...

قدمت خدایان ص ۱۶۹ - پایان کتاب دوم ص ۱۸۴ کتاب دوم را به پایان بردیم و آن را به نوعی مقدمه‌ای میدانم برای توضیح درباره‌ی حضور کمبوجیه در مصر. در نظر داشته باشیم که مصر به حوزه‌ی مدیترانه تعلق دارد و در میان مصریان تعداد بسیار زیادی یونانی یا افرادی که از جزایر مدیترانه بودند حضور دارند . بسیاری از باورها در میان مصریان و یونانیان مشترک است. برای کار درباره‌ی مصر و یونان، باید در حوزه‌ی مدیترانه تمر...

کتاب دوم ،‌عادات مصریان ص ۱۴۳ - در قدمت خدایان ۱۶۸ هم چنان در این فصل از تاریخ مصر میشنویم از فراعنه و ملکه‌های مصر، چگونگی به قدرت رسیدن و حکومت کردن.

کتاب دوم عادات و رسوم مصریان ص ۱۲۸- عادات مصریان ۱۴۳ ددر کتاب دوم درباره‌ی عادات و آداب، خدایان و باورهای مصریان میخوانیم. از حیوانات و جغرافیای طبیعی مصر میشنویم. از کروکودیلهای رود نیل و پرنده‌های مصر.

کتاب دوم، ائوترپه الاهه‌ی موسیقی /مصر ص ۱۱۵- عادات و رسوم مصریان ،‌ ص ۱۲۸ کتاب دوم با جمله‌ای شروع میشود درباره‌ی کمبوجیه:‌«پس از کوروش، پسرش کمبوجیه، از بطن کساندانه دختر فرنه اسپه جانشین پدر شد. » با این همه،‌ به جز پاراگراف نخست،‌مابقی کتاب دوم تماماً درباره‌ی مصر، تاریخ ، جغرافیِا، باورها و آداب و رسوم مصریان است.

کتاب اول ص ۹۸ - پایان کتاب اول مرگ کوروش کتاب اول با مرگ کوروش پایان مییابد. کوروش پس از تسخیر سرزمینهای غرب به فکر گسترش و تحکیم سرزمین خود در مرزهای شرقی به خصوص در حدود جیحون که ماساگتها زندگی میکنند میفتد. هردوت میگوید که برخی معتقد اند که ماساگتها را برخی جزو سکاییان میدانند در حوزه‌ی رود جیحون زندگی میکنند که بنا به گفته‌ی برخی هردوت میگوید از رود دانوب بزرگ‌تر است و جزایری به بزرگی لسبوس در...

کتاب اول ص ۸۸ - ۹۸ رسیدیم به حمله و تسخیر بابل توسط کوروش. درباره‌ی گزارش هردوت از تسخیر بابل توسط کوروش شک و تردیدهایی وجود دارد،‌چرا که در این گزارش صحبتی از یهودیان نیست و ظلمی که بر آنها توسط بابلیان رفته است جا به جایی این قوم و استقبالی که از ورود کوروش به بابل کردند جزو نکات غایب در این گزارش است. با این همه از ثروت بابل،‌ آداب و رسوم بابلیان به تفسیر سخن میگوید. در این قسمت بخشی از استوانه...

کتاب اول ص ۷۷ - ۸۷ هردوت توضیح میدهد که چه‌گونه کوروش پس از تسخیر لیدیا به طرف دیگر سرزمینها مغرب لشکرکشی کرد و جزیره‌نشینان به دلیل عدم اتحاد و آمادگی همگی به زیر سلطه‌ی کوروش هخامنشی در آمدند. در ضمن از رفتار کوروش در مقابل شکست‌خوردگان مینویسد . لحن او در این باره حاکی از تحسین است.

کتاب اول ص ۶۶- ۷۷ یکی از قسمتهای جذاب و خواندنی هردوت قسمتی است که به تولد و به قدرت رسیدن کوروش اختصاص دارد. در این جا میتوان به همان کهن الگوی خواب دیدن شاه و تعبیر معبران خواب رامشاهده کرد. شاه خواب میبیند که آبی از رحم دخترش بیرون آمده که تمام آسیا (به تعبیر هردوت) را گرفته است و تعبیر بدان میشود که فرزند دخترش قدرت را از او سلب میکند و خود بر تخت مینشیند و از ترس همین آستیاگس دخترش ماندانه را...

کتاب اول ص ۵۷ - ۶۴ هرودت پیش از شروع داستان کوروش، برای مقدمه از مادها میگوید و این که چه‌گونه قبایلی پراکنده بودند و تحت سلطه‌ی آشوریان که در آن زمان در میان‌رودان صاحب قدرت بودند. قبایل ماد به تدریج با هم متحد میشوند و قدرت را در دست سران یکی از قبایل که از بزرگان و معتمدان دیگر قبایل بود قرار میدهند و بر آشوریان میتازند و مرکز قدرت خود را شهر اکباتان قرار میدهند. پس از آن سرزمینهای دیگر را نیز...

کتاب اول ص ۴۵ - ۵۷ هردوت از پیش‌رویهای کوروش میگوید و این که چه‌گونه کرسوس به دفع‌الوقت و استفتاء خواستن از کاهنان وقت را هدر میدهد. در این قسمت هردوت از سکاییان میگوید قومی که نخستین بار در تاریخ هردوت از آنها میشنویم و بعدها در کتب تاریخی دیگر به این قوم برمیخوریم. نهایتاً جزایرنشین یونانی تن به شکست میدهند و کوروش با قدرت و نهایت مدارا وارد سرزمینهای یونانی نشین میشود. در این قسمت هردوت اشاره م...

کتاب اول،‌ ص ۲۸ - ۴۵ در این قسمت هردوت از سولون میگوید و ملاقاتش با کرسوس که این ملاقات به لحاظ تاریخی چندان صحیح نیست چون این دو هم زمان نبوده اند. پس از آن از حمله‌ی کوروش به آتن میگوید و این که چگونه کرسوس با اهمال کاری و استفتاء‌از معابد و کاهنان سعی میکند که آینده‌ی جنگ با کوروش را پیش بینی کند. در هر مورد به نظر میاید که کاهنان نیز چندانی در مورد این جنگ قریب‌الوقوع یک دل نیستند و هر زمان پی...

کتاب اول ،‌ کلیو الاهه‌ی تاریخ، ص ۱۸ - ۲۷ از این قسمت خوانش متن را شروع کردیم. از این کتاب چهار ترجمه موجود است :‌ ۱. هردوت (۱۳۳۹) تاریخ هردوت. ترجمه‌ی هادی هدایتی،‌ تهران مؤسسه‌ی انتشارات دانشگاه تهران ۲. هردوت (۱۳۴۳) . تاریخ هردوت . ترجمه‌ی غلامعلی وحید مازندرانی . تهران ،‌ انتشارات بنگاه ترجمه و نشر ( دو ترجمه از آقای وحید مازندرانی در دست است یکی خلاصه‌ی هردوت است با مقدمه‌ی دکتر عباس اقبال آ...

هرودوت، پدر تاریخ‌نگاری یونان ،‌  سده‌ی پنجم پیش از میلاد است. از زندگی او اطلاعاتی جز نکاتی که گاه گاه در کتاب خود آورده در دست نیست. مورخانو باستان‌شناسان از کتاب تاریخ / تواریخ او به عنوان یکی از منابع برای تحقیق درباره‌ی دوره‌ی مادها و هخامنشیان بهره برده و میبرند. دلیل انتخاب این کتاب برای خوانش این نکته است که هردوت را مسافری میدانم که در منطقه‌ی ایراندوران هخامنشی تا بابل و یونان سفر میکند...

در این قسمت نهایتاً مارکوپولو را از مرزهای شرقی به سمت افغانستان بدرقه کردیم. خوانش این متن کمی طولانی‌تر شد، علت آن نیز جنبشی بود که در میانه‌ی راه سفر مارکوپولو در ایران اتفاق افتاد (زن - زندگی - آزادی). مارکوپولو البته در یکی از سخت‌ترین دوره‌های تاریخی ایران از این سرزمین گذشت. در متنی که خواندیم به واسطه‌ی نویسنده‌ی کتاب آلفونس گابریل ،‌ با مسیر سفر مارکوپولو در ایران  با جزئیاتی که در خود سف...

فصل ۲۹ تحت عنوان سرزمین درخت تنها همان. تونکائین در سفرنامه‌ی مارکوپولو ایالتی است در ایالت ایران و به استحکامات و قلاع اسماعیلیه میپردازد. کتاب در دوفصل به سرزمین درخت تنها اختصاص دارد که در فصل ۳۰ به اهمیت این درخت در مسیحیت وعلت ذکر آن در کتاب مارکوپولو اشاره شده است. در این میان از طریق همین درخت سعی مسیر مارکوپولو در خروج از ایران را تعیین میکنند.

فصل ۲۶ هستیم از کوبینان تا تونکائین،‌ مارکوپولو و هم‌راهانش به کویر بهاباد رسیده اند و از خشک‌ترین قسمت ایران با کاروان خود میگذرند.

مسیری را که مارکوپولو قرار بود از راه دریا پیش گیرد به دلیل نامساعد بودن مجدداً به کرمان بازگشت تا از راه شمال شرق از ایران خارج شود، به همین دلیل مجدداً به کرمان بازگشت. از میانه‌ی فصل ۲۲ شروع کردیم و مسیر این هفته‌یمان به سمت کرمان و در کرمان بود. نکته‌ی جالب در این قسمت صحبت درباره‌ي توتیای کرمان و طرز تهیه‌ی آن، کاربرد مس در ساختن آن و اهمیت آن در درمان چشم است.

این قسمت را با فصل بیستم شروع کردیم که اختصاص به هرمزبندی تجاری اختصاصی در جنوب ایران دارد. زمانی در صدر اسلام این شهر از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده است.

در این برنامه ابتدا خانم دکتر نادری، متخصص مرمت آثار باستانی درباره‌ی آثار جیرفت و تأثیر آن بر تاریخ خاورمیانه و ایران صحبت کرد. آثار جیرفت نشان داد که تمدن به مفهوم مردمانی صاحب خط از پیش از شروع تمدن در بابل و آشور در ایران وجود داشته است. متن را از ص ۱۶۰ کتاب شروع کردیم که فصل ۱۷ کتاب است به نام رئوبار (رودبار) در جنوب جیرفت. در این قسمت مارکوپولو از ناامن بودن مسیر خود میگوید که گروههایی به ن...

د راین قسمت درباره‌ی کرمان صحبت کردیم. به گفته‌ی نویسنده‌ی کتاب،‌ مارکوپولو سه بار گذرش به کرمان افتاده است این که هر بار چه تفاوتی با دفعات دیگر داشته است خود حکایتی است مبهم. منتها نکته‌ی جالب در مورد کرمان به رغم کویری بودن آن تنوع آب و هوا در این منطقه است . خوانش را با جیرفت به پایان رسانیدیم تا در جلسه‌ی آتی به تمدن صاحب خط جیرفت بردازیم

در این قسمت دوازده کتاب که به شهر یزد اختصاص دارد صحبت شده است. دوستان کمی درباره‌ی یزد گفتند و بادگیرهای زیبای آن. سپس وارد راه کرمان شدیم و از زیباییها و تنوع کرمان خواندیم. هر کدام از این شهرها خود به تنهایی میتوانند در یک جلسه مورد بحث قرار گیرند.

در این قسمت فصل ده را خواندیم و درباره‌ی کاشان صحبت کردیم،  شهری که تاریخ یبس قدیمی دارد. پس از آن فصل یازده را خواندیم که به کویر و حواشی آن پرداخته است. در این قسمت دوستانی که دستی در کار مرمت آثار باستانی داشتند درباره‌ی تمدنهای قدیمی یافت شده در کویر صحبت کردند.

فصل هشتم کتاب هستیم درباره‌ی حیوانات خانگی و اقتصاد مردم ایران. در فصل هفتم اشاره کرده است که ایران به هشت قسمت تقسیم میشود: قزوین، کردستان ، لرستان،‌شولستان،‌اصفهان، شیراز ،‌شبانکاره و تونوکایین. از همین جا میتوان به عدم دقت و آشنایی مارکوپولو با ایران پی برد. در ابتدا در باره‌ی منطقه‌ی شبانکاره توضیحاتی دادم هم به لحاظ جغرافیایی و هم به لحاظ تاریخی. از منظر دوم طایفه‌ای بودند که مدتی در بخشی از...

در این قسمت درباره‌ی ترجمه‌ی خود سفرنامه‌ی مارکوپولو در ایران صحبت کرده ‌ام.  در سفرنامه‌ی مارکوپولو تنها ۱۳ صفحه درباره‌ی ایران نوشته شده است . این سفرنامه به دلیل محبوبیت ترجمه‌های بسیار متنوع و گوناگونی دارد. عنوان سفرنامه‌ی مارکوپولو در وب سایت کتاب‌خانه‌ی ملی هم تحت عنوان سفرنامه هم تحت عنوان سفرهای مارکوپولو آمده است. چهار ترجمه برای بزرگ‌سالان انجام شده است ، چند ترجمه هم برای کودکان با تصا...