Pogawędnik Filozoficzny

Rozmawiamy z Boską Nioską , czyli Martą Szperlich-Kosmalą - absolwentką filozofii UJ, doradczynią rodzicielstwa, instruktorką noszenia dzieci, badaczką i animatorką zmiany społecznej oraz orędowniczka tikkun olam . Do tego autorką podkastu "Podwójne espresso". Gadamy o ewolucji filozoficznej, czyli jak się opuszcza stajnię analityków, płytach indukcyjnych, dizajnie, naprawianiu świata i...

Tym razem zapraszamy poza mury i zdala od zgiełku miasta. Rozmawiamy z doktorem Zbigniewem Pietrzakiem z Uniwersytetu Wrocławskiego o ptakach i filozofii. Nasz Gość odsłania nam nie tylko tajemnice ptasich braci i sióstr, ale pokazuje również, jaką rolę odegrała ornitologia w historii nowożytnej nauki i filozofii. Za ilustrację odcinka służy fragment obrazu Carla Spitzwega Der Rabe , namalowany ok...

Z okazji publikacji 50. odcinka naszego podkastu zapraszamy na audycję specjalną. Przyjaciel "Pogawędnika" i znany toruński aktor Niko Niakas, którego znacie z odcinka PF 3 pt. „O szukaniu mądrości i jak być happy do imentu ”, interpretuje odnaleziony przez nas tajemniczy rękopis, w którym anonimowy autor opisuje paskudne schorzenia układu moralnego.  Stylizacja i fotografia  ilustrująca...

Rozmawiamy o George'u Santayanie - pisarzu, autorze zapadających w pamięć aforyzmów (jak choćby: "ci, którzy nie znają historii, skazani są na jej powtórzenie"), ale przede wszystkim -  wybitnym filozofie. Naszą przewodniczką jest dr Katarzyna Kremplewska, autorka monografii Life as Insinuation: George Santayana’s Hermeneutics of Finite Life and Human Self , Albany, New York 2019. Z...

W odcinku 45. rozmawialiśmy o cnotach – starej (bo antycznej), ale częściowo odzyskanej (bo przeżywającej właśnie renesans) koncepcji etycznej. W tamtej rozmowie wiele było odniesień do historii i teorii, dlatego tym razem stawiamy pytanie bardziej praktyczne: czy etyka cnót może pomóc w zmaganiach z najbardziej palącymi problemami współczesności? Do takich zagadnień należy z pewnością kwestia kry...

Zapraszamy do wysłuchania odcinka dedykowanego sceptykom i niedowiarkom, którzy twierdzą, że studia filozoficzne nie pomagają w zdobyciu dobrej pracy. Naszym Gościem jest Dominik Pokornowski, zawstydzający piekarzy, bo z tylu pieców chleb jadł. Przede wszystkim jednak - człowiek zawodowego sukcesu i absolwent filozofii w jednym, który opowie nam o swojej imponującej i inspirującej ścieżce zawodowe...

Wydaje się nam niekiedy, że dobrze znamy jakąś historyczną filozoficzną postać, że jej koncepcję umiemy zwięźle przedstawić, a biografia niczym nas nie zaskoczy. Wtedy spotykamy kogoś, kto zajmuje się naszą postacią z pozycji zupełnie innej dyscypliny. I zaczynają się dziać naprawdę ciekawe rzeczy. Naszą rozmówczynią jest prof. Katarzyna Wrońska z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego,...

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o etyce cnót.  Człowiekowi współczesnemu może się wydawać, że opowieści o dzielności etycznej czy sprawnościach charakteru to dawno zapomniane bajki, która bawiły może starożytnych i średniowiecznych moralistów, ale nie mają dziś zbyt wiele do zaoferowania. O tym, że rzecz się ma nieco inaczej przekonują nas nasi goście: prof. Natasza Szutta z Uniwersytetu Gdański...

Jednych irytuje, innych inspiruje; ma grono wiernych wyznawców i zniecierpliwionych przeciwników. Chociaż nie żyje już od czterech dekad, wciąż sieje intelektualny ferment. Przed Wami filozofka, pisarka, publicystka i orędowniczka cnoty egoizmu - Ayn Rand. Przewodnikiem po jej myśli jest dr Sławomir Drelich z Katedry Myśli Politycznej Wydziału Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie UMK, autor książki &...

Obiecaliśmy w odcinku #37 pt. "O nauczaniu etyki", że wrócimy do tematu edukacji nie tylko etycznej, ale i filozoficznej. Teraz tej obietnicy dotrzymujemy dzięki naszym Gościom: znanemu Wam już Krystianowi Karczowi ze Szkoły Da Vinci oraz Łukaszowi Krzywoniowi, pracującemu z dziećmi i młodzieżą w Irlandii. Obaj panowie są nie tylko doświadczonymi  nauczycielami filozofii, ale także pomys...

Czy jeszcze pamiętamy, że filozofia to nie tylko teoretyczne, abstrakcyjne rozważania, ale także ćwiczenie się w mądrości i kształtowanie charakteru? Wewnętrzne siłowanie się?  Z okazji obchodzonej niedawno 350. rocznicy urodzin Shaftesbury'ego (1671-1713) zapraszamy na spotkanie z myślicielem, którego pisma swego czasu narobiły dużo zamieszania w filozofii, a jego prywatne notatniki zawieraj...

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o eugenice. Gościmy prof. Zdzisławę Piątek, zasłużoną badaczkę filozofii nauki i filozofii przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucjonizmu i filozofii środowiskowej.  Rozmawiamy o koncepcji, którą – jak się powszechnie wydaje – dawno porzucono. Jest bowiem postrzegana jako kontrowersyjna, nawet niebezpieczna, a postulujących program ulepszania ludzkości bada...

Do tego odcinka zaprosiliśmy nietypowego Gościa, który dopiero po chwili gotów jest przyznać, że jest trochę filozofem. Doktor Michał Rydlewski z Uniwersytetu Wrocławskiego jest bowiem także etnologiem, medio-, ludo- i kulturoznawcą oraz – także (zgodził się na to nasze przezwisko) – humanistycznym nomadą. Studiował w wielu ośrodkach, wiązał się z wieloma dyscyplinami, z wielu pieców chleb jadł. J...

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o jednym z najstarszych regularnie ukazujących się polskich czasopism filozoficznych - kwartalniku "Ruch Filozoficzny". Gawędzić będą: obecny redaktor naczelny, były redaktor naczelny, zastępca redaktora naczelnego, dwóch byłych sekretarzy redakcji (obecny sekretarz redakcji nie gawędzi, bo ma za dużo pracy) i … sami się pogubiliśmy w tej wyliczance.  Wa...

Kto najlepiej może opowiedzieć o tym, jak się studiuje filozofię? Oczywiście studenci I roku. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o tym, co ich skłoniło do wyboru takiego kierunku studiów, czego się spodziewali, co zastali i jakie mają rady dla wszystkich tych, którzy chcieliby się podążać ścieżką miłośników i miłośniczek mądrości. Naszymi Gośćmi są Marta Jakubińska i Konrad Woźniak.

Etyka to nie tylko część filozofii i dyscyplina akademicka, ale od jakiegoś czasu przedmiot szkolny. Jak jej nauczać? Jaka jest jej rola w kształceniu? Jak ją odbierają dzieciaki i młodzież? Wreszcie – co z tą nieszczęsną opozycją religia/etyka? Postanowiliśmy się za bardzo akademicko nie wymądrzać, tylko po prostu posłuchać tych, którzy znają sprawę najlepiej, bo uczą etyki w szkole na co dzień....

Zapraszamy na pogawędkę o relacji fantastyki naukowej i filozofii. Naszym rozmówcą jest dr Marcin Kowalczyk z Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy . Nasz gość zna sprawę nie tylko od  strony teorii, ale także - literackiej podszewki. Jest bowiem autorem powieści SF "Drugie spojrzenie na planetę Ksi" (będącej kontynuacją książki "Cała prawda o plan...

W ostatnim odcinku nieciekawego 2020 roku przedstawiamy krótki wykład o filozofach i filozofkach. Tym razem zaprezentujemy ich w maskach bezczelnie ukradzionych z tytułu powieści zmarłego w grudniu pisarza Johna le Carré. Niech to będzie nasz mały hołd dla niego. Ale także dobry powód, by znowu gadać o ...filozofii i jej roli we współczesnym, jakże zagmatwanym świecie.

Wracamy do pytania z odcinka nr 31: czy filozofia potrzebuje swojej historii i czy warto wracać do dawnych koncepcji. Po prostu chętnych do wypowiedzi na ten temat nie ubywa. Tym razem głos zabiorą Adam Grzeliński i Dawid Wincław. I nadal NIE będzie to odcinek o Samuelu Johnsonie. Biedak znowu służy tylko za ilustrację, choć to przecież nie my zrobiliśmy  z niego bohatera znanego internetowego mem...

Nasza rozmówczyni dr Aleksandra Kondrat opowiada, dlaczego skierowała filozoficzną uwagę na wschód, co ma do tego klub piłkarski Spartak Moskwa, jak to jest zajmować się filozofią rosyjską w Polsce oraz dlaczego Lwa Szestowa i Nikołaja Bierdiajewa można zaliczyć do grona filozofów egzystencjalnych. Za ilustrację odcinka służy fotografia cerkwi  we wsi Vazruga autorstwa W. Arsjeniewa z książki &quo...

Odcinek specjalny i interwencyjny, w którym chcemy zrozumieć o co chodzi w bieżącym sporze wokół prawa aborcyjnego. Stajemy w pozycji ignorantów i prosimy o wyjaśnienie nam wątpliwości przez bardziej kompetentnych od nas. Naszym gościem jest dr Julia Kapelańska-Pręgowska z Katedry Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji UMK, która objaśnia nam  sprawę oraz to, co zapewne rozpoznajemy jedynie...

To NIE jest odcinek o kolejnym XVIII-wiecznym badaczu Samuelu Johnsonie, autorze A Dictionary of the English Language z 1755 roku (a szkoda, bo  warto byłoby o nim pogadać). Po prostu uznaliśmy, że ten pochylony nad tekstem człowiek (i bohater wielu memów) świetnie się nadaje do zilustrowania kilku pytań: Czy filozofia potrzebuje swojej historii? Czy warto wracać do dawnych koncepcji?  A może myśl...

Rozmawiamy o niezwykle uważnym obserwatorze wydarzeń politycznych, mężu stanu, znawcy natury ludzkiej, cenionym przez poetów (Samuel Coleridge ) i polityków (Winston Churchill). Komuż to udało się pogodzić ze sobą świat estetyki i polityki? To osiemnastowieczny filozof, działacz publiczny, uważny obserwator rzeczywistości społecznej  i wielki krytyk Rewolucji Francuskiej - Edmund Burke. Naszym prz...

Zapraszamy na odcinek z suspensem, w którym próbujemy sobie poradzić z zaskakującym odkryciem muzycznym Piotra Domerackiego i związanym z nim poważnym brakiem naszej wiedzy o historii filozofii. Do tego namawiamy pewną nastolatkę na minikoncert w internetach a Kingę Kaśkiewicz na opowieść jak to naprawdę z tym Fryckiem Nietzschem jako  muzykantem było. A wszystko to na nutę „Marsza węgierskiego”. 

Zapraszamy na rozmowę o domu.  Kwestia dobrze wszystkim znana? Możliwe.   Trywialna? Niekoniecznie.  Problem, który rozwiążemy w półgodzinnej pogawędce? Z pewnością nie. Chcemy zachęcić Was do przemyślenia istoty domu i zamieszkiwania, wskazujemy wybraną literaturę filozoficzną (ale i piosenkę Pablopavo i Ludzików), upominamy się o zapomnianych domowników - braci mniejszych oraz trochę utyskujemy...