Pogawędnik Filozoficzny

Nasza rozmówczyni dr Aleksandra Kondrat opowiada, dlaczego skierowała filozoficzną uwagę na wschód, co ma do tego klub piłkarski Spartak Moskwa, jak to jest zajmować się filozofią rosyjską w Polsce oraz dlaczego Lwa Szestowa i Nikołaja Bierdiajewa można zaliczyć do grona filozofów egzystencjalnych. Za ilustrację odcinka służy fotografia cerkwi  we wsi Vazruga autorstwa W. Arsjeniewa z książki &quo...

Odcinek specjalny i interwencyjny, w którym chcemy zrozumieć o co chodzi w bieżącym sporze wokół prawa aborcyjnego. Stajemy w pozycji ignorantów i prosimy o wyjaśnienie nam wątpliwości przez bardziej kompetentnych od nas. Naszym gościem jest dr Julia Kapelańska-Pręgowska z Katedry Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji UMK, która objaśnia nam  sprawę oraz to, co zapewne rozpoznajemy jedynie...

To NIE jest odcinek o kolejnym XVIII-wiecznym badaczu Samuelu Johnsonie, autorze A Dictionary of the English Language z 1755 roku (a szkoda, bo  warto byłoby o nim pogadać). Po prostu uznaliśmy, że ten pochylony nad tekstem człowiek (i bohater wielu memów) świetnie się nadaje do zilustrowania kilku pytań: Czy filozofia potrzebuje swojej historii? Czy warto wracać do dawnych koncepcji?  A może myśl...

Rozmawiamy o niezwykle uważnym obserwatorze wydarzeń politycznych, mężu stanu, znawcy natury ludzkiej, cenionym przez poetów (Samuel Coleridge ) i polityków (Winston Churchill). Komuż to udało się pogodzić ze sobą świat estetyki i polityki? To osiemnastowieczny filozof, działacz publiczny, uważny obserwator rzeczywistości społecznej  i wielki krytyk Rewolucji Francuskiej - Edmund Burke. Naszym prz...

Zapraszamy na odcinek z suspensem, w którym próbujemy sobie poradzić z zaskakującym odkryciem muzycznym Piotra Domerackiego i związanym z nim poważnym brakiem naszej wiedzy o historii filozofii. Do tego namawiamy pewną nastolatkę na minikoncert w internetach a Kingę Kaśkiewicz na opowieść jak to naprawdę z tym Fryckiem Nietzschem jako  muzykantem było. A wszystko to na nutę „Marsza węgierskiego”. 

Zapraszamy na rozmowę o domu.  Kwestia dobrze wszystkim znana? Możliwe.   Trywialna? Niekoniecznie.  Problem, który rozwiążemy w półgodzinnej pogawędce? Z pewnością nie. Chcemy zachęcić Was do przemyślenia istoty domu i zamieszkiwania, wskazujemy wybraną literaturę filozoficzną (ale i piosenkę Pablopavo i Ludzików), upominamy się o zapomnianych domowników - braci mniejszych oraz trochę utyskujemy...

Zapraszamy na kolejny odcinek poświęcony pracy filozofów poza murami akademii. W poprzednim (odc. 4 pt. "O sprawie królika czyli filozof w komisji etycznej ds. badań naukowych") Marcin Leźnicki opowiadał o komisji etycznej ds. badań naukowych. Teraz rozmawiamy o Wojewódzkiej Komisji ds. Służby Zastępczej, która zajmowała się poborowymi, odmawiającymi służby wojskowej z uwagi na poglądy m...

Zamknięty w samochodzie (!) Piotr Domeracki opowiada o monoseologii czyli filozofii samotności. Rozmawiamy o odosobnieniu, traktowaniu samotności jako przypadłości i o tym, do czego może się ona nam przydać. Jest to zatem pogawędka cokolwiek paradoksalna. Wcale nie z powodu, że nagrana w samochodzie. Raczej dlatego, że zamiast pasującego do tematu solilokwium, gadamy o samotności we dwóch . Jednak...

W naszym Pogawędniku niby swobodnie gawędzimy. Jednak tak naprawdę nasi Goście są po prostu brutalnie przepytywani. A przecież dialog powinien być dwustronny. Dlatego tym razem - dzięki pomysłowi Adama Korzusa, znanego Wam z odcinka nr 6 (o kocie w ciemnym pokoju i zmieniającym wszystko niedźwiedziu) - odwracamy role. To pytający do tej pory jest teraz gruntownie badany i nie może się dłużej chowa...

Hiszpania. Tak daleko i jednocześnie tak blisko. Kraj o długiej historii i bogatej kulturze, pielęgnujący sny o dawnej potędze. Ale w filozofii wciąż upominający się o swoje, zmagający z naporem wielkich sąsiadów i hegemonią frankofońską czy anglosaską. Brzmi znajomo? Zapraszamy do rozmowy z prof. Dorotą Leszczyną z Uniwersytetu Wrocławskiego o jednym z najwybitniejszych filozofów hiszpańskich - J...

Wakacje wakacjami, a gadać i mędrkować wciąż się chce. Tym razem gawędzimy z Kasią Toczko z 3.14PR – znawczynią mediów społecznościowych i fanatyczką języka krańcowej jasności. Zadziwione tą zapowiedzią filozofki (i filozofów) oraz wszystkich niewierzących w tłitery, fejsbuki i tiktoki zapewniamy, że wciąż jest mowa o filozofii. Serio. Srsly.  A dla cierpliwych słuchaczy - bonus. Po rozmowie z Kas...

Tułaczka po kraju, trud gimnazjalnego nauczyciela, kłopoty z habilitacją wstrzymywaną przez władze, a także ciekawe zainteresowania pozafilzoficzne i związki z artystyczną bohemą... Oto mniej znane szczegóły życia Romana Witolda Ingardena (1893-1970). "Pogawędnik filozoficzny" przyłącza się do celebrowania Roku Ingardenowskiego - zapraszamy do wysłuchania wywiadu z Prof. Radosławem Kulin...

W miniwykładzie prezentujemy filozofię Johna Locke’a, George’a Berkeleya i Davida Hume’a. Lektura ich pism pokazuje, jak odmiennie pojmowali ludzką rozumność i na jak różne jej ograniczenia wskazywali. Nierzadko też powoływanie się na rozum skrywało praktyczne cele, religijne czy polityczne, które wydawały się im niewątpliwie słuszne. Być może zatem zbyt pochopnie wrzucamy ich wszystkich do jednej...

Był taki czas w historii fotografii, kiedy twórcy obrazów świetlnych oraz ich odbiorcy  zastanawiali się nad tym, czy uzyskane drogą automatyczną zdjęcie kiedykolwiek będzie można uznać za dzieło sztuki. Okazuje się, że rozważania natury filozoficznej dotyczące fenomenologii i ontologii procesu twórczego doprowadziły wielu myślicieli do potwierdzenia tezy, mówiącej, iż zdjęcie może być obrazem fot...

W Dzień Dziecka i w oczekiwaniu na pierwszy dzień lata oddajemy mikrofon mniej letnim myślicielom. Emilka i Janek gadają o filozofii, czyli o tym, dlaczego rozsądek nie może być chory, powietrze nas przenika a pewna Gośka wolałaby być iluzją.

Doktorantka z Uniwersytetu w Jerozolimie, Ofra Drorit Sherefkin postanowiła podjąć zaawansowane studia nad filozofią George'a Berkeleya. Okazało się, że podobnych sobie pasjonatów odnalazła w miejscach równie odległych od Jerozolimy jak irlandzkie Cloyne, gdzie Berkeley był biskupem: w Toruniu, szwedzkim Lund oraz Kanadzie, Teksasie i Japonii. Dlaczego XVIII-wieczny brytyjski empirysta łączy...

Minęły trzy miesiące nadawania naszego podkastu. Czas  na pierwsze podsumowanie i wielkie podziękowania dla naszych słuchaczy. To dzięki Wam nasz początkowo niepoważny projekt się udał i dalej będzie się rozwijał. Rozmawiamy trochę o sobie, ale też o filozofii, Madagaskarze, o tym, czym jest amatorszczyzna i dlaczego ważna jest pasja.

Domykamy cykl wypowiedzi filozofów z różnych zakątków Europy poświęconych pandemii. Po relacji prof. Simone Pollo z Rzymu i miniwykładzie prof. Nigela Dowera z Aberdeen o etyce globalnej w kontekście zarazy oddajemy głos prof. Roometowi Jakapi z Tartu Ülikooli (Uniwersytet Tartu, Estonia). Nasz gość z ironicznym dystansem przekonuje nas, że izolacja filozofa w czasie zarazy ma przynajmniej kilka p...

Ten odcinek dedykujemy wszystkim znudzonym przedłużającym się przesiadywaniem w domu. Niech Was wszystkich pocieszy myśl, że nuda to nie byle co, ale poważna kwestia filozoficzna. Naszą przewodniczką jest literaturoznawczyni prof. Magdalena Bizior-Dombrowska z Wydziału Humanistycznego UMK w Toruniu, autorka książki " Romantyczna nuda. Wielka nostalgia za niczym ". Rozmawiamy o nudzie, Sł...

We continue broadcasting short talks from philosophers from different parts of Europe about the pandemic. After Simone Pollo’s correspondence from Italy (Università Sapienza di Roma) it is time for voice from the north. We present the speech by Nigel Dower from the Aberdeen University, Scotland. Our guest is involved in global ethics, so his talk is pivotal not only from the Scottish point of view...

Kontynuujemy nadawanie wypowiedzi filozofów z różnych części Europy na temat pandemii. Po wypowiedzi Simone Pollo z Włoch (Università Sapienza di Roma) czas na głos z północy: profesora Nigela Dowera z Uniwersytetu w Aberdeen. Nasz gość zajmuje się etyką globalną, dlatego jego głos jest istotny nie tylko w perspektywie szkockiej, ale także europejskiej i światowej. Tłumaczenie opracował Piotr Dome...

Zapraszamy na  pogawędkę o filozofii Stanisława Ignacego Witkiewicza, którego - jako Witkacego - znamy pewnie lepiej jako pisarza, dramtaurga, malarza. Będzie o monadyzmie biologicznym, domniemanym zmurszeniu filozofii, filozofowaniu w pociągu i pierwszym spotkaniu Witkiewicza i Ingardena w ...Toruniu. Naszym przewodnikiem jest dr hab. Maciej Dombrowski z Uniwersytetu Wrocławskiego.

W najnowszym odcinku wracamy do nostalgicznych pogawędek sprzed pandemii i oddajemy głos Michałowi Mikołajczakowi - doktorantowi teologii i jednocześnie pracownikowi dziekanatu Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych UMK. Porozmawiamy o tym czy rzeczywiście filozofia jest służką filozofii, co pierwotnie znaczyło słowo "liturgia", dlaczego filozofia to nie bombki na choince, ale cała choink...

Nadajemy naszą pierwszą zagraniczną korespondencję: oddajemy głos profesorowi Simone Pollo z Università Sapienza di Roma. Profesor Pollo zajmuje się bioetyką, etyką stosowaną, etyką zwierząt i etyką środowiskową. Nasz gość dzieli się doświadczeniami z europejskiego epicentrum pandemii oraz dołącza do dyskusji o filozofii w czasie zarazy. Wypowiedź Profesora prezentujemy w tłumaczeniu na język pols...

Studiowanie historii filozofii i poglądów Wielkich Filozofów rzadko pozwala nam się do tych postaci tak po ludzku zbliżyć. Często nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele wspólnego z nami mają te pomnikowe figury, ile zwykłych ludzkich słabości z nimi współdzielimy. Rozmawiamy o mniej znanym wątku w biografii Dawida Hume'a - epizodzie poważnej melancholii w jaką popadł w młodości, ale także o Szko...