Pogawędnik Filozoficzny

Zapraszamy na opowieść, której bohaterem jest  urodzony we Wrocławiu wybitny filozof Ernst Cassirer (ale rozmawiamy w Gdańsku, ściślej - w dzielnicy Siedlce). Pretekstem do pogawędki jest ukazanie się trzeciej części "Filozofii form symbolicznych" w polskim przekładzie autorstwa naszego  Rozmówcy (wraz z prof. Andrzejem Karalusem). Gawędzimy z prof. Przemysławem Parszutowiczem  (IFiS PAN...

Rozmawiamy z dr Krzysztofem Rojkiem z Katedry Etyki Instytutu Filozofii UMCS. Nasz Gość, autor książki "Wolność w kontekście determinizmu. Analiza porównawcza teorii N. Hartmanna i R. H. Kane’a" przybliża nam filozoficzny kontekst wolności , o której myślimy najczęściej jako idei politycznej. Tymczasem jest ona jednym z podstawowych zagadnień filozoficznych odnoszących się do kwestii wol...

Zapraszamy na rozmowę o idei solidarności. Najlepsze miejsce by o tym pogadać to oczywiście Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie naszym przewodnikiem jest dr Jacek Kołtan – pełnomocnik Dyrektora ECS do spraw naukowych. Rozmawiamy o słynnych wydarzeniach z lat osiemdziesiątych, ale także o filozoficznym rozumieniu solidarności, które ma według naszego Rozmówcy znaczenie emancypacyjne i...

Tym razem, podczas naszych wakacyjnych peregrynacji, odwiedzamy z  mikrofonem Warszawę, gdzie na gościnnym poddaszu Wydziału Filozofii UW rozmawiamy o Bronisławie Trentowskim, bardzo interesującym filozofie XIX wieku. Myślicie sobie, że to rozmowa wyłącznie o historii polskiej filozofii? Niekoniecznie. Dzięki naszemu rozmówcy – Konradowi Wyszkowskiemu , który właśnie ukończył pracę doktorską poświ...

Tym razem odwiedzamy miasto, które jest nie tylko „do odkrycia”, jak głoszą jego slogany reklamowe, ale także takie, które „zadaje pytania”. Tak przynajmniej twierdzą nasi Rozmówcy: dr Marcin Stabrowski, kulturoznawca i filozof, współzałożyciel Pracowni Badan nad Światem Przezywanym z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr Maciej Szlinder, filozof, działacz społeczny, prezes Polskiej Sieci Dochodu Pod...

Rozmawiamy w gronie redakcji PF o filozofii i pieniądzach. Czy w czasach dominacji dyskursu ekonomicznego, późnego kapitalizmu  i merkantylizacji stosunków międzyludzkich filozofia ma coś ciekawego do zaoferowania w tej kwestii? Czy filozofki i filozofowie - wzorem Diogenesa z Synopy - muszą zawsze  ustawiać się w opozycji do dóbr materialnych i pieniędzy? Czy może - tak jak Senece - filozofia moż...

Rozmawiamy o awataryzacji, czyli prezentowaniu, czy może re-prezentowaniu naszych tożsamości w urządzeniach technicznych czy mediach cyfrowych. Jest mowa o awatarach, wirtualnej rzeczywistości, posthumanizmie, sztucznej inteligencji, ale także starych poczciwych skrzynkach mailowych, które przecież reprezentują czy kreują naszą tożsamość; są  zatem swój sposób naszymi awatarami. Naszym przewodniki...

Rozmawiamy o projektowaniu graficznym, sztuce użytkowej, sztucznej inteligencji jako wyzwaniu dla artystów oraz dlaczego pewien profesor postanowił otworzyć własne wydawnictwo.  No i może jeszcze o pewnym zapomnianym słoniu w starym toruńskim hangarze balonowym. Naszym Przewodnikiem jest prof. Nikodem Pręgowski –  kierownik Katedry Projektowania Graficznego na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu...

Zapraszamy na pierwszą z planowanego cyklu rozmowę o Henryku Elzenbergu – aksjologu, etyku,  filozofie kultury, autorze intrygującego filozoficznego dziennika pt. "Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu". W pierwszej części naszych rozmów naszym przewodnikiem jest dr Antoni Płoszczyniec z z Uniwersytetu KEN w Krakowie, autor książki "Asceza i człowiek. Studium antropologii f...

Zapraszamy na rozmowę z Radosławem Smużnym - aktorem Teatru Muzycznego w Toruniu, ale także "półabsolwentem" filozofii. Gadamy o teatrze, filmach (także hollywodzkich, w których grał nasz Gość), filozofii oraz nieoczekiwanym prezencie, jaki sprawił mu słynny australijski reżyser Peter Weir. I jeszcze o tym,  dlaczego Toruń powinien stać się wolnym miastem. Dziękujemy za wsparcie naszym P...

Czy Was także dziwi, jak do naszego języka zakradł się komputożargon ? To język, w którym nadużywamy znaków, symboli i kodów, które służą nie tyle porozumieniu między ludźmi, ale karmieniu komputerów, baz danych czy zasięgów w mediach społecznościowych. Chodzi o hasztagi (#), tyldy (~) , slesze (/), nadmiarowe znaki w adresach internetowych (htttp://), kody przedmiotów w USOS (czyli Uczelnianym Sy...

Ponieważ trochę nas zmęczyło filozoficzne gadulstwo postanowiliśmy uciec na chwilę z  miasta i pospacerować po pięknym Chełmnie nad Wisłą.   Pretekstem do włóczęgi jest próba poszukania tak zwanego genius loci , czyli "ducha miejsca". Wciąż nie jesteśmy pewni czy udało sie nam go odnaleźć. Może lepiej powiedzie się naszym Słuchaczom? Niezależnie od tego czy udało się nam coś wydumać czy...

W zaciszu poddasza Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy z dr. Piotrem Stankiewiczem  -  twórcą i piewcą stoicyzmu reformowanego, autorem bestsellera "Sztuka życia według stoików", a ostatnio "Dziennika reformowanego stoika". Nasz Gość stara się nas przekonać, że klasyczna koncepcja stoicka, odpowiednio zreformowana, może być świetnym remedium na bolączki życia człowieka w XXI...

Zapraszamy na rozmowę o mistyce i filozofii. Czy rozmawiamy o lewitacji, mistycznej ekstazie czy wyginaniu łyżki siłą umysłu?  Niekoniecznie. Naszym przewodnikiem jest prof. Krzysztof Stachewicz z Instytutu Filozofii i Dialogu UAM w Poznaniu. Gość Pogawędnika jest cenionym badaczem i autorem nagradzanej dwutomowej rozprawy pt. "Doświadczyć prawdziwej rzeczywistości: prolegomena do filozofii m...

Tym razem zastanawiamy się nad tym, do czego dzisiaj może być przydatna filozofia. Czy potrzebuje jej współczesny człowiek, nie tylko filozof-specjalista? Czy pozwala jedynie na erudycyjny popis, czy też wciąż odpowiada na istotne, nurtujące każdego z nas  pytania – a jeśli tak – jakie? To specjalny odcinek naszego podkastu, bowiem do poszukiwania odpowiedzi na pytanie o to, po co współczesnemu cz...

Każda stara cywilizacja czy kultura obcuje ze swoją przeszłością za pośrednictwem starych tekstów czy wytworów kultury, ale także archeologicznych artefaktów czy obecnych w przestrzeni dawnych budowli. Ale czy nie patrzymy na te budowle czy ich ruiny w jakiś archaiczny sposób, który jest nieadekwatny do naszych form życia? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z trzema badaczkami: dr Moniką Stobiecką...

Zapraszamy do wysłuchania krótkiej opowieści o pięknie. Znane w dziejach jako kalon , pulchrum czy bellezza , od zawsze przykuwa nasze spojrzenie i od początku istnienia filozofii jest przedmiotem namysłu artystów, teoretyków sztuki, estetyków i filozofów. Próbujemy nieco uporządkować nasze myślenie na jego temat. Piękno wydaje się bowiem czymś oczywistym, jednak często mylimy je z innymi wartości...

Gawędzimy o Florianie Znanieckim - klasyku socjologu, ale także filozofie. Naszym przewodnikiem jest dr Łukasz Dominiak z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu.  Dodatkowym powodem rozmowy jest ukazanie się książki prof. Lecha Witkowskiego pt. „Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia”, Kraków 2022, o której jednak porozmawiamy kiedy indziej. S...

Nowy rok nastraja nas do myślenia o przyszłości. Dlatego rozmawiamy o nowych formach komunikacji w filozofii, które wyrosły w internecie niezależnie od tradycyjnych lektur czy akademii. Naszymi przewodnikami są: dr Alicja Pietras z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach - wykładowczyni i blogerka oraz Pylyp (Filip) Bilyi - twórca i spiritus movens platformy "Filozofia tak bardzo". Swoje trz...

Gawędzimy o przyjemności, tym razem w Lublinie. Naszym przewodnikiem jest profesor Lesław Hostyński z UMCS, autor książki "O przyjemności. Od starożytnej hedone po oświeceniowy libertynizm i utylitaryzm", PWN, Warszawa 2022, dostępnej tutaj . Ilustracja: John William Waterhouse, "Psyche Opening the Golden Box", 1903. Efekty dźwiękowe: Pixabay . Patronat medialny Pogawędnika:  d...

Gawędzimy o konferencji "Fuga melancholii" zorganizowanej przez Katedrę Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii oraz Szkołę Doktorską Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Naszymi przewodnikami są prof. Piotr Augustyniak i dr Łukasz Kołoczek. Odcinek ilustrujemy fragmentem ryciny pt. "Powietrze (Melancholik)") z serii "Czt...

Rozmawiamy o sztuce współczesnej, która niekiedy zrywa z tradycją i jest niezrozumiała, budzi zaciekawienie, nierzadko zakłopotanie, a nawet oburzenie. Zastanawiamy się, czy tradycyjne kategorie służące do opisu sztuki – choćby takie jak piękno czy postawa estetyczna – są jeszcze aktualne i czy filozofia pomaga w rozumieniu twórczości współczesnych artystów. W dyskusji udział biorą: Malina Barciko...

Rozmawiamy z dr. Aleksandrą Kondrat, która opowiada jak to jest być dzisiaj nauczycielem, jak się naucza etyki w kilku szkołach i dwóch miastach na raz i czy doktorat z filozofii trochę w tym nie …przeszkadza. Ponieważ wracamy do tematu nauczania filozofii i etyki poza murami akademii, polecamy także nasze poprzednie rozmowy z Beatą Bożejewicz, Krystianem Karczem i Łukaszem Krzywoniem (odcinki 37...

Zapraszamy na rozmowę o „długim trwaniu” sarmatyzmu. Ale nie lękajcie się – to nie jest gadanina tylko o historii, ale jak najbardziej aktualnych zjawiskach w literaturze, kulturze, a nawet współczesnej scenie politycznej. Do tego trochę o sienkiewiczowskim Zagłobie, szlacheckim opilstwie i obżarstwie, wolności jako swawoli, liberalnych mediach i odrzucaniu nowoczesności.  Naszym przewodnikiem będ...

Zapraszamy na odcinek odrobinę nostalgiczny. Będziemy mówić o próbach odesłania filozofii i jej wynalazków do lamusa, czyli na (podobno) zasłużoną emeryturę. Bezpośrednią inspiracją jest dla nas wiersz Antoniego Słonimskiego pt. „Lamus”. Dlaczego jednak (znowu!) odwołujemy się do poezji? Bo ulegamy nastrojowi chwili, w której tegoroczną literacką nagrodę Nike otrzymuje po dłuższej przerwie autor p...