หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ฝึกให้เคยชินที่จะรู้ ขั้นแรก รู้สึกตัวให้ได้ก่อน เวลารู้สึกตัว จิตใจอยู่กับเนื้อกับตัว ร่างกายมีอยู่ เราก็รู้สึก จิตใจความรู้สึกนึกคิดมีอยู่ เราก็รู้สึก อันนี้เรียกว่ามีสติ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610529A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ในโลกนี้ ไม่มีศาสตร์อะไร ที่จะทำให้เราพ้นทุกข์ได้จริง นอกจากพระพุทธศาสนา มีเฉพาะพระพุทธศาสนาเท่านั้น ที่พาให้เราพ้นทุกข์ได้จริง" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610427B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"การภาวนาประมาทไม่ได้ ถ้าประมาท ถ้าย่อหย่อน ถึงเคยดีมาก่อน มันก็เสื่อมได้ มันยังไม่พอ ถ้าพอมันจะเกิดอริยมรรค" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610427A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"งานทำกรรมฐาน เป็นเรื่องงานของจิต ฉะนั้นตัวที่เป็นพระเอก ที่เราจะเรียนรู้ ก็คือจิตเรานั่นเอง กรรมฐานเป็นแค่เครื่องสังเกตจิต" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช วัดสวนสันติธรรม ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610526B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"อยากไปเร็วที่สุด ก็ไปด้วยจิต ถ้าดูจิตไม่ได้ ดูกายก็อ้อมหน่อย เพราะจะดูกายได้ดี ต้องทำสมถะก่อน อ้อมมากนะ ไปทำสมาธิให้จิตสงบ จิตตั้งมั่น จิตสงบ จิตตั้งมั่นแล้วมาดูกาย ดูไปเรื่อยๆ จนวันหนึ่งก็จะเข้ามาที่จิต ถ้าเราสติปัญญามากพอ กำลังสติ สมาธิ ปัญญาเราดี รู้เข้าไปที่จิตเลย รู้ที่จิต ก็ละความเห็นผิดที่จิต" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์​ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610526A ซีดีแผ่นที่...

"พวกเราอาจจะบ่น บอกว่า เราอยู่ในเมือง ไม่มีทางที่จะกายวิเวกได้เลย เวลาเราอยู่คนเดียว เราก็อย่าหาเรื่องวุ่นวายกับคนอื่น อย่างเล่นเฟสบุค เล่นไลน์ อะไรอย่างนี้ ไม่วิเวก ถึงจะไปอยู่ในป่าก็ไม่วิเวก อยากได้กายวิเวกก็คือ ยุ่งเกี่ยวกับคนอื่นเท่าที่จำเป็น ก็จะวิเวกพอสมควร" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ณ วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610513B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ธรรมะจำนวนมากเกิดที่จิต กุศลเกิดที่จิต อกุศลก็เกิดที่จิต ธรรมจำนวนมากรู้ด้วยจิต ฉะนั้นจิตเป็นใหญ่ จิตเป็นหัวหน้า จิตเป็นประธานในธรรมทั้งหลายทั้งปวง หลวงปู่มั่นสอนว่า ได้จิตก็คือได้ธรรม เสียจิตไปคือเสียธรรม ถ้าเราภาวนา เราได้จิตมา เรารู้จักจิตก็จะรู้จักธรรม" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610513A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ขี้เกียจ เราก็ยังดูกายทำงาน ดูใจทำงาน เบื่อ เราก็ยังดูกาย ดูใจทำงาน ท้อแท้ใจ เราก็ดูกาย ดูใจทำงาน ไม่เลิก ไม่ว่าอะไรเกิดขึ้น ไม่ยอมเลิกดู ถ้าอย่างนั้นจะขี้เกียจยังไง แต่ไม่เลิกดู ก็ไม่เป็นไร แต่ถ้าขี้เกียจแล้วเลิกดู อันนี้แพ้เลย" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610512B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"นอกจากกัลยาณมิตร ได้แก่ ครูบาอาจารย์ ท่านเลือกเฟ้นธรรมะมาสอนเราแล้ว โยนิโสมนสิการ คือความแยบคายในการสังเกตพิจารณา สำคัญมาก ถ้าไม่มีโยนิโสมนสิการ มันภาวนาลำบาก มันช่วยตัวเองไม่ได้สักที ต้องพยายาม โยนิโสมนสิการ ไม่ใช่การคิดพิจารณาตามใจชอบ แต่เป็นการพิจารณา โดยเทียบเคียงเข้ากับหลัก ที่พระพุทธเจ้าสอน หรือที่ครูบาอาจารย์บอกเรา เทียบเคียงกับคำสอน ไม่อย่างนั้นเราจะโยนิโสฯ แบบพิลึกพิลั่นพิเรนทร์" -- พระธ...

"การปฏิบัติไม่ใช่เรื่องยาก มันคือการเรียนรู้ความจริงของร่างกาย จิตใจของเรา อันรวมกันเป็นชีวิตเรานั่นเอง ถ้าเราเรียนรู้ความจริงของกาย ของใจได้แล้ว ต่อไป ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นในร่างกาย อะไรจะเกิดขึ้นในจิตใจ เราจะไม่ทุกข์หรอก เพราะจิตใจมันจะยอมรับความจริงได้ เราเรียนดูกาย เพื่อให้เห็นความจริงของร่างกาย เรียนดูจิตใจ เพื่อให้เห็นความจริงของจิตใจ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ส...

"วิปัสสนาคิดเอาไม่ได้ วิปัสสนามาจากคำว่า วิ กับ ปัสสนะ ปัสสนะ แปลว่าการเห็น วิ แปลว่าแจ้ง เห็นแจ้ง ก็คือเห็นไตรลักษณ์ ต้องเห็นความจริง เราอยากเห็นความจริงของร่างกาย เราก็ต้องไม่ดัดแปลงร่างกาย เราอยากเห็นความจริงของจิตใจ เราก็ต้องไม่ดัดแปลงจิตใจ ร่างกายเป็นอย่างไร ก็รู้ว่าเป็นอย่างนั้น จิตใจเป็นอย่างไร ก็รู้ว่าเป็นอย่างนั้น ไม่ต้องคิดมาก" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันท...

"อยู่ที่ตัวเอง ว่าตั้งใจจะเอาจริงแค่ไหน ถ้าเอาจริง ก็ไม่ปล่อยให้จิตใจสะเปะสะปะไป วันหนึ่งๆ ให้มีจิตใจอยู่กับเนื้อกับตัวให้เยอะ มีความอ่อนโยน อ่อนน้อม ไม่แข็งกระด้าง ใจที่แข็งกระด้าง รับธรรมะไม่ได้" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610506A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ตรงที่มันเห็นเอง เห็นไตรลักษณ์เอง โดยไม่ต้องคิดนำนั้น ตรงนั้นเรียกว่าวิปัสสนากรรมฐาน ถ้ายังต้องคิดนำ โน้มนำให้เห็นอยู่ ยังไม่ขึ้นวิปัสสนา แต่รู้สึกตัวอยู่เฉยๆ ใช้ไม่ได้ แค่ดีกว่าคนไม่รู้สึกตัวเท่านั้น แต่ไม่บรรลุมรรคผลหรอก" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๕ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610505B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"เรายืมร่างกายมาจากโลก มีร่างกาย เราก็เอาไว้ใช้ทำประโยชน์ ประโยชน์ของตัวเอง กับประโยชน์ของผู้อื่น ประโยชน์สูงสุดก็คือ เรียนกรรมฐาน สร้างความฉลาดให้กับตัวเอง" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๕ ​พฤษภาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610505A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ธรรมะนั้น เราเรียนรู้กันด้วยใจ เรียนรู้ด้วยจิตใจของเราเอง ลำพังมีร่างกาย มันเรียนธรรมะไม่ได้ ต้องอาศัยจิตใจมาเรียนธรรมะ วิธีที่จะเรียนธรรมะก็คือ รู้ลงไปที่ใจของเรา ใช้ใจของเรานี้ ไปรู้ใจของเราเอง" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610429 ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ฝึกไปเรื่อยๆ ทุกวันๆ ให้ใจเราเป็นมิตรกับคนอื่น เป็นมิตรกับสัตว์อื่น เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แล้วเวลาทำสมาธิจะง่าย เพราะจิตพร้อมจะเป็นสมาธิอยู่แล้ว" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๘ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610428B ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"เราภาวนาให้เป็น ฝนตกแดดออก มันก็มีความสุขได้ อยู่ตรงไหนก็มีความสุขได้ เวลารถติด คนภาวนาไม่เป็น ก็กลุ้มใจ ภาวนาเป็น ก็ได้เวลาภาวนาเพิ่มขึ้น" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๘ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610428A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"จิตใจโดยตัวของมันเอง ไม่มีรูปร่าง จิตเป็นนามธรรม แต่เราสามารถเห็นว่าจิตเกิดดับได้ โดยผ่านสิ่งที่เกิดขึ้นร่วมกับจิต สิ่งที่เกิดขึ้นร่วมกับจิตมีชื่อเรียกว่า เจตสิก จิตกับเจตสิกเป็นของที่เกิดขึ้นร่วมกันเสมอ เมื่อใดมีจิต เมื่อนั้นต้องมีเจตสิก เมื่อใดมีเจตสิก เมื่อนั้นก็ต้องมีจิต" --พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๒ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610422 ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ธรรมะเป็นของมีคุณค่า แต่เอาไว้ก่อน ขอเอาเรื่องที่ไม่มีสาระก่อน เวลาที่จะปฏิบัติธรรมมีน้อย เรากลับเอาไว้ก่อนๆ ขอไปทำอย่างอื่นก่อน เช่น ตระเวนทำบุญ ๙ วัด ไปกราบพระอรหันต์ที่โน่นที่นี่ เราก็แต่งเอาเองว่าใครเป็นพระอรหันต์ ทำไมเราทิ้งการเจริญสติในปัจจุบันของเราไป ของสำคัญที่สุด เรารักตัวเองที่สุด แต่เราละเลย ลืมตัวเองตลอดเวลา เรียกว่าประมาท" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๑ เมษายน...

"ตอนที่หลวงพ่อภาวนา ไตรมาสหนึ่งมี ๓ เดือน หลวงพ่อจะประเมินผลการปฏิบัติของตัวเอง ๓ เดือนนี้เราได้อะไรมาบ้าง รู้ทันกิเลสมากขึ้นไหม สมาธิดีขึ้นรึเปล่า เข้าใจวิธีปฏิบัติมากขึ้นไหม ใจเราเป็นอิสระมากขึ้นไหม วัดใจตัวเองไปเรื่อยๆ แล้วก็พบว่า ใน ๓ เดือน มีการเปลี่ยนแปลงทุกครั้ง อย่างเคยฟุ้งซ่านมาก เรารู้ทันได้บ่อยขึ้น ใจก็ไม่ค่อยฟุ้งซ่าน ไม่ใช่ภาวนา ปฏิบัติไปเรื่อยๆ แล้วไม่ประเมินผล การปฏิบัติธรรมก็เหมือนก...

"เวลาเราจะภาวนา เราก็ต้องดูต้นทุนที่เรามี เราไม่มีสมาธิเลย ใจฟุ้งซ่านทั้งวันทั้งคืน เราจะเดินแบบสมาธิกะ ทำไม่ไหว เรามีอะไร เรามีปัญญา รู้จักใช้เหตุใช้ผล ไม่งมงาย เราก็ใช้ปัญญานำไป สำรวจตัวเอง จะเดินในเส้นทางไหน" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๕ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610415A ซีดีแผ่นที่ ๗๖

"ใจรู้ไม่ใช่เรารู้ อย่างได้ยินหลวงพ่อพูดว่า สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นก็ดับ จำได้แล้ว อย่างนี้ยังไม่ใช่พระโสดาบัน ใจเรายังไม่ได้มีความรู้ ต้องพาใจให้เรียนรู้ของจริง ซ้ำแล้วซ้ำอีกไป เห็นเลยอันนี้เกิดแล้วก็ดับ อันนี้เกิด อันนี้ก็ดับ อย่างนี้ ดูไปเรื่อยๆ จนวันหนึ่งมันรู้เอง มันรู้จริง เวลารู้จริง จิตจะรวมเข้าสมาธิ จะเข้าฌานเอง เข้าเอง ไม่ต้องหัดเข้าหรอก มันเข้าได้เองเลย แล้วก็ไปล้างกิเลสข้างใน เหมือนล้างตะกอ...

"เคยเห็นเขาทำความสะอาดสระไหม ดูดฝุ่นใต้สระก็มี ถ้าชิ้นใหญ่ก็ช้อนเอา นี่เหมือนทำวิปัสสนา คอยรู้เท่าทันกิเลส รู้เท่าทันทุกสิ่งทุกอย่างที่ปรุงแต่งขึ้นมา ทั้งดีทั้งชั่วที่ปรุงขึ้นมา แล้วก็เห็นว่า ทุกอย่างที่เกิด มีเหตุก็เกิด หมดเหตุก็ดับ บังคับไม่ได้ เห็นทุกอย่างเกิดดับๆ ไปเรื่อย เห็นเลยจิตที่ว่าดีๆ กระทบอารมณ์ก็กระเทือน มีเหตุก็กระเทือนขึ้นมา กิเลสมีอยู่ มันก็ฟุ้งขึ้นมา คอยรู้คอยดูไป ทุกอย่างไม่เที่ย...

"มาตรฐานชาวพุทธเรา คือคุณธรรม ทำไมเรากราบพระที่อายุน้อยกว่าเรา เรากราบเพราะมีคุณธรรม หรือเราเอาลูกไปบวชเณร ทำไมพ่อแม่ยังไหว้ ไหว้ความดี ไหว้ที่คุณธรรม" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๑๓ เมษายน ๒๕๖๑ ไฟล์ 610413B ซีดีแผ่นที่ ๗๕