หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

ถ้าเราเจ็บป่วย ไม่มีคนดูแล หมดเรี่ยวหมดแรง ไม่มีแรงกระทั่งจะไปหาข้าวกิน จะไปเปิดตู้เย็นก็ไม่ไหว นอนอยู่คนเดียวที่พื้น ลุกไม่ได้แล้ว ทำยังไง ร่างกายก็ทิ้งมันไป ร่างกายเป็นของทรุดโทรมแล้ว ทิ้งมันไป รักษาเอาไว้ดวงเดียว อยู่กับพุทโธๆ ไปจนวาระสุดท้ายของชีวิตก็ยังดี หรือถ้าใจแข็งพอ เดินปัญญา เห็นเลย ร่างกายนี้เต็มไปด้วยความทุกข์ มันเป็นบ้านที่เราอยู่อาศัยมาชั่วคราว แต่ว่าอยู่มาหลายปีแล้ว ทรุดโทรมพังแล้ว...

สภาวะทั้งหลายเราก็รู้จักอยู่แล้ว นามธรรมทั้งหลายที่หลวงพ่อยกตัวอย่างมาให้ฟัง น้อยใจ เสียใจ รู้จักทั้งนั้น แต่ปัญหาก็คือ เราละเลยที่จะรู้ อย่างร่างกายนี้ เราจะรู้สึกก็รู้สึกได้ แต่เราละเลยที่จะรู้ จิตใจในส่วนของนามธรรม เราจะรู้สึก เราก็รู้สึกได้ทุกตัว แต่เราละเลยที่จะรู้ ปัญหาอยู่ที่ละเลย ไม่สนใจจะรู้ หลวงปู่ดูลย์บอกว่า การปฏิบัตินั้นไม่ยาก ยากเฉพาะผู้ไม่ปฏิบัติ ผู้ไม่ปฏิบัติ ก็คือมันละเลย ไม่สนใจ...

กรรมฐานใดที่ทำแล้วสติดี ก็เอาอันนั้น สมาธิถูกต้อง สติดี สมาธิถูกต้อง เอาอันนั้น กรรมฐานอะไรทำแล้วสงบ มีแต่ความสุขอะไร เผลอๆ เพลินๆ ไม่เอา ใช้ไม่ได้ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 14 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621214B ซีดีแผ่นที่ 85

ถ้าจิตถูกเสียอย่างเดียว การเจริญปัญญาจะสั้นนิดเดียวเลย ใช้เวลาไม่มาก เพราะฉะนั้น เรามาฝึกจิตตัวเองให้ถูกต้องเสียก่อน ไม่เผลอกับไม่เพ่ง วิธีฝึกทำยังไง พัฒนาเครื่องมือสำคัญขึ้นมา คือสติ สตินี้จะเป็นตัวทำหน้าที่อารักขา คือเป็นเครื่องมือคุ้มครองรักษาจิต หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 14 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621214A ซีดีแผ่นที่ 85

คำสอนของพระพุทธเจ้าจะเป็นเรื่องเหตุกับผล เหตุกับผลมี 2 ระดับ ระดับที่อยู่กับโลก อย่างพวกเราเป็นชาวโลก เราก็ต้องรู้ว่าเราควรจะดำรงชีวิตยังไง เลือกคบคนแบบไหน เราก็จะเป็นคนแบบนั้น ในส่วนของโลกุตรธรรม ธรรมะชั้นสูงก็มีเหตุกับผล ถ้าเรามีเหตุ คือ ตัณหา เราจะมีผล คือ ความทุกข์ ถ้าเรามีศีล มีสมาธิ มีปัญญา เรียนรู้ความจริงของตัวเองได้ ไม่ยึดถือกาย ไม่ยึดถือใจ เราจะพ้นจากทุกข์ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวน...

การเดินจงกรม หมายถึงทุกก้าวที่เดิน เดินด้วยความมีสติ เดินจงกรมไม่ใช่เดินกลับไปกลับมา ถ้าเดินกลับไปกลับมาแล้วไม่มีสติ เรียกว่าเดินเรื่อยเปื่อย เดินทรมานตัวเอง อย่างชอบปิ้งอยู่ มีสติ เรียกเดินจงกรม หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 8 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621208B ซีดีแผ่นที่ 85

เวลาที่ภาวนา จนจิตมีปัญญาเข้าถึงความเป็นกลางต่อความปรุงแต่งทั้งปวงแล้ว มีทางแยก อันหนึ่งคือเสื่อม เสื่อมก็เริ่มต้นภาวนาไปอีก เจริญแล้วก็เสื่อม เจริญแล้วเสื่อมไป มันไม่ใช่เสียหาย เจริญแล้วเสื่อมมันคือการสะสมแต้ม สติ สมาธิ ปัญญา จะค่อยๆ แหลมคมขึ้นเรื่อยๆ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 8 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621208A ซีดีแผ่นที่ 85

ถ้าอยากให้ของขวัญกับหลวงพ่อ ของขวัญที่ดีที่สุดคือภาวนา ภาวนาให้หลวงพ่อ รองลงไป อย่างจะทำทานทำอะไร อยากจะช่วยสงเคราะห์โรงพยาบาลไหนก็ตามสะดวก ไม่ต้องเอาเงินมาให้หลวงพ่อ ไปทำกันเอง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 7 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621207B ซีดีแผ่นที่ 85

เรียนรู้เรื่องจิตเรื่องใจตัวเองให้ดี ชีวิตจะได้มีความสุขในทุกๆ สถานการณ์ ช่วงที่ยังมีกำลังที่จะปรับตัวได้ ก็ปรับไป ช่วงที่หมดกำลังแล้ว ใจที่ฝึกไว้ดีแล้วจะทำให้เราไม่ทุกข์มากเท่าคนอื่น หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 7 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621207A ซีดีแผ่นที่ 85

ต้องพึ่งตัวเองให้มาก จะมาพึ่งครูบาอาจารย์ตลอดเวลาไม่ได้ ครูบาอาจารย์บอกทางให้เราได้เท่านั้นเอง ขนาดพระพุทธเจ้าท่านยังบอกว่า ท่านเป็นแค่ผู้บอกทาง เราที่จะเดินในเส้นทางของท่าน เราต้องมีโยนิโสมนสิการ แยบคายในการสังเกตตัวเองว่า สิ่งที่เราทำอยู่นี้ อยู่ในลู่ทางที่พระพุทธเจ้าและที่ครูบาอาจารย์บอกหรือเปล่า ถ้าไม่มีโยนิโสมนสิการเสียอย่างเดียว ไม่มีทางสำเร็จการปฏิบัติใดๆ เลยที่ดีงาม หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโ...

ภาวนา อย่างน้อยภาวนาให้ได้ ถ้าจะตายอยู่ลำพัง ไม่มีแรงกระทั่งจะกินข้าว ไม่มีแรงกระทั่งหาน้ำกิน จะอยู่ได้ยังไง อยู่ด้วยธรรมะได้ไหม ร่างกายทุกข์ แต่ใจไม่ทุกข์ ทำได้ไหม ยังทำไม่ได้ก็ไปฝึก ทำอย่างที่หลวงพ่อสอน ไปดูให้ดี โลกนี้มีแต่ความทุกข์ ความทุกข์กำลังรอเราอยู่ข้างหน้า อย่าหลงระเริง รีบภาวนาเข้า หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 5 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621205 ซีดีแผ่นที่ 85

กายนี้เป็นของจริง ใจนี้เป็นของจริง เรียนลงมาที่กายที่ใจนี้ ต่อไปเราก็จะเริ่มเห็นความจริง ว่าทั้งกายทั้งใจไม่ใช่ตัวเรา อันนี้เราได้ธรรมะขั้นแรก ภาวนาต่อไป ดูกายดูใจต่อไป มันจะแจ้งขึ้นมา ว่ากายมันเป็นตัวทุกข์ ไม่ใช่ตัวดีตัววิเศษ จิตมันจะวางกาย แล้วมันจะรวมลงที่จิต ภาวนาไป เห็นจิตนั้นเองก็เป็นตัวทุกข์ ก็วางจิต เห็นทุกข์แล้วถึงจะวาง ไม่เห็นทุกข์ ไม่วาง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 4 ธันวาค...

เอาเรี่ยวแรงแข้งขาดีไปทำชั่วกัน ไม่ดี เอามาสร้างคุณงามความดีให้ตัวเอง เดินจงกรมได้ก็เดินไป ยังเดินได้ก็เดิน อีกหน่อยเดินไม่ได้ อย่ามาอยากเดิน ยังนั่งไหว ก็นั่งไป บางคนนั่งก็ไม่ได้ เดินก็ไม่ได้ ยืนก็ไม่ได้ ได้นอนอยู่ท่าเดียว ก็ต้องฝึกในท่านอน ทำเท่าที่ทำได้ เราสมบูรณ์แข็งแรงอยู่ ก็ขยันภาวนา อย่าเอาความสมบูรณ์แข็งแรงของเราไปเถลไถลเสีย หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 1 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 6212...

สมาธิพวกเรายังไม่พอ สิ่งที่หลวงพ่อสอนวันนี้จะช่วยเพิ่มพลังของสมาธิให้เรา นึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ นึกถึงครูบาอาจารย์ นึกถึงคนดี นึกถึงทาน นึกถึงศีล นึกถึงความสงบ นึกถึงความตาย ทำให้สม่ำเสมอ ทำทั้งวันได้ยิ่งดี จิตจะทรงสมาธิขึ้นมา พอทรงสมาธิขึ้นมาแล้วค่อยเดินปัญญาต่อ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 1 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621201A ซีดีแผ่นที่ 85

เหตุต้องขยันทำ ขยันทำเหตุที่ดี เหตุที่ชั่ว ก็ต้องละ เหตุที่ชั่ว คือตัวตัณหา ความอยาก กระทั่งอยากได้มรรคผลก็ต้องละ ให้รู้ทัน ละด้วยการรู้ทัน มันจะโลภแล้ว มีตัณหาแล้ว ทำเหตุที่ดี คือพัฒนาศีล สมาธิ ปัญญาขึ้นไป พอปัญญาแก่รอบ วิมุตติก็จะเกิดเอง ไม่มีใครทำวิมุตติให้เกิดได้ ต้องทำเหตุ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 30 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621130B ซีดีแผ่นที่ 85

พยายามฝึกสมาธิที่ถูก สมาธิที่ถูก คือไม่เผลอ ลืมเนื้อลืมตัว ในขณะเดียวกัน ก็ไม่เพ่ง กลัวจะลืมตัวเอง ก็เลยเพ่งบังคับกายบังคับใจ สมาธิที่ถูก เป็นทางสายกลาง ก็แค่สภาวะแห่งความรู้เนื้อรู้ตัว จิตใจอยู่กับเนื้อกับตัว หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 30 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621130A ซีดีแผ่นที่ 85

กรอบทั้งหมดของการปฏิบัติที่เราจะต้องฝึกกัน ก็คือการฝึกเห็นความจริงของกาย ของใจ เรียกว่า วิปัสสนากรรมฐาน การทำวิปัสสนาจะทำได้ดี ต้องมีพลังของสมาธิ จิตต้องตั้งมั่น ตัวนี้คือการฝึกสมาธิ การฝึกสมาธิก็เพื่อจะได้ไปเจริญปัญญา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 27 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621127 ซีดีแผ่นที่ 85

เราจะไม่เหมือนเดิม ถ้าเราปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ กี่ปีกี่ชาติก็เหมือนเดิม ครูบาอาจารย์เคยบอกว่า คนทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย นิสัยใจคอ หมื่นปียังไม่เปลี่ยนเลย แต่ถ้าเราภาวนาถูกหลักถูกเกณฑ์ เราจะเปลี่ยนตัวเองได้อย่างรวดเร็วเลย ในช่วงสามเดือน เราก็จะเห็นว่ามีผลของการปฏิบัติ การปฏิบัติ เราวัดที่ใจของเราเอง สังเกต เรียนรู้ลงไปที่ใจ ภาวนาแล้วก็จะพบว่าจิตใจเราเปลี่ยนแปลง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธร...

พอเรารู้ทันว่าจิตใจเราเต็มไปด้วยกิเลส เราถึงจะพัฒนาได้ ภาวนาแล้วไม่เห็นกิเลส จะสู้ใครเขาได้ สู้กิเลสไม่ไหว ภาวนาแล้วต้องเห็นกิเลส... เห็นกิเลสไป แล้วก็เห็นกิเลสไม่ใช่จิต กิเลสเป็นของถูกรู้ถูกดู ไม่ใช่จิตหรอก จิตเป็นคนรู้คนดู หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 23 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621123B ซีดีแผ่นที่ 85

การที่จิตใจเราอยู่กับเนื้อกับตัวเป็นเรื่องสำคัญ ย้อนมาดูตัวเองบ่อยๆ ถ้าไม่ดูตัวเอง ไม่มีทางจะบรรลุมรรคผลเลย จะไปรู้ทั้ง 3 โลก ก็ไม่เห็นพุทธะ เหมือนพรหมมองไปทั้ง 3 โลก ทั้งนรก-สวรรค์ ดูไล่ไปหมดทั้ง 31 ภูมิ หาพระพุทธเจ้าไม่เจอ เพราะมัวแต่ดูออกข้างนอก ไม่ได้ดูตัวเอง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 23 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621123A ซีดีแผ่นที่ 85

อาศัยคิด คือจิตมันหนีไปคิด เรามีสติรู้ทัน จิตที่คิดก็ดับ จะเกิดจิตที่รู้ จิตที่รู้กับจิตที่คิดไม่เกิดร่วมกัน เกิดคนละขณะ เพราะอย่างนั้น ปล่อยให้มันคิด พอมันคิดไป จิตรู้มันดับ เกิดจิตคิดขึ้นแทน มีสติรู้ทันว่าจิตหลงไปคิด จิตหลงคิดดับ จิตรู้จะเกิดขึ้นแทน ค่อยๆ ฝึก เราไม่ได้บังคับตัวเองว่าห้ามคิด คิดก็ได้ แต่คิดแล้วก็รู้ทัน ว่าจิตหลงไปอยู่ในโลกของความคิดแล้ว จะดูจิตดูใจก็ดูกันอย่างนี้ ไม่ใช่ทำจิตให้ว่...

อานาปานสติใช้จิตปกติ ใช้จิตธรรมดา เห็นร่างกายหายใจด้วยจิตธรรมดา จำประโยคนี้ไว้ เห็นร่างกายหายใจด้วยจิตธรรมดา ไม่ใช่ดูลมหายใจ อานาปานสติไม่ใช่แปลว่า ให้มีสติอยู่กับการหายใจ อานาปานสติแปลว่า ให้มีสติอยู่ทุกลมหายใจเข้าออก ตัวสำคัญคือตัวสติ ไม่ใช่ตัวลม ถ้ามุ่งไปที่ตัวลม จะได้แต่สมถะ มันจะไม่ได้สติขึ้นมา -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 21 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621121 ซีดีแผ่นที่ 84

เราอยู่ในคุก สร้างคุกขึ้นมาขังตัวเองไว้ ใจนี้คือเรา เป็นคุกอันหนึ่ง ร่างกายนี้ก็คือตัวเรา ก็เป็นคุกอีกอันหนึ่ง ขังเอาไว้ 2 ชั้น ต้องแหกคุกนะ มีสติเข้าไป มีสติ มีสมาธิ สมาธิ คือ สภาวะที่เราไม่ลืมตัวเอง จิตใจอยู่กับเนื้อกับตัว มีอะไรเกิดขึ้นในกายในใจ คอยรู้สึกไป ตัวที่คอยรู้สึก ถึงความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงในกาย ในใจ เรียกว่าสติ มีใจตั้งมั่น ใจอยู่กับเนื้อกับตัว สมาธิ ต่อไปมันก็จะเกิดความรู้ถูก ความเ...

พยายามอยู่กับความสงบ ความวิเวก ถ้ากายวิเวกทำไม่ได้ ก็พยายามสร้างเงื่อนไขให้ดีที่สุดที่จะทำได้ เอาสิ่งที่จะรบกวนวุ่นวายทั้งหลายออกไป อยู่ยากกินยาก ก็หัดอยู่ง่ายกินง่ายบ้าง ไม่ยุ่งวุ่นวายกับคนอื่นมากนัก วุ่นวายน้อยๆ คลุกคลีน้อยๆ เราจะได้กายวิเวกมา ทุกวันปฏิบัติในรูปแบบ อยู่ในชีวิตธรรมดา มีสติ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 10 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621110A ซีดีแผ่นที่ 84

เฝ้ารู้เฝ้าดูไป ต่อไปมันจะถล่มลงไปได้ แต่ว่ามันเป็นเอง เราทำอะไรไม่ได้หรอก มันจะเห็นว่าน่าเบื่อ บางที บางคนก็เห็นว่ามันทุกข์ ไม่มีอะไรทุกข์เหมือนตัวนี้เลย เพราะว่าทั้งวันเราก็เห็น ทั้งคืนเราก็เห็น แต่ว่ามันจะไม่ทุกข์เยอะ เพราะว่าพอมันทุกข์เต็มที่แล้ว จิตมันก็เข้าฌาน มันก็ไม่ทุกข์แล้ว ก็มาดูต่อ ถ้าพวกที่ไม่เล่นฌาน มาถึงตัวนี้ มันทุกข์ไม่มีอะไรเหมือนเลย หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 9 พฤศ...