หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

การชักบังสุกุลไม่ใช่เรื่องเพ้อเจ้อ เพียงแต่ว่าเราเข้าใจถึงแก่นของมันหรือไม่ ถ้าเข้าใจถึงแก่นของมัน เราจะรู้เลย ไม่ใช่เรื่องงมงายแล้ว เป็นการสอนศีล สมาธิ ปัญญา แล้วก็ทาน ถ้าเรียงลำดับก็คือ มีทาน มีศีล มีสมาธิ มีปัญญา ทั้งหมดนี้ลงเหลือในเวลาประมาณครึ่งชั่วโมง คนโบราณไม่ธรรมดาหรอก เขาเก่งนะ เขาสามารถประยุกต์เอาธรรมะทั้งหลายแหล่ที่เราจะต้องประพฤติปฏิบัติ เอามาสอนเราลงในเวลาครึ่งชั่วโมงเท่านั้นเอง สิ่ง...

เคยเห็นเขาฝึกหมาไหม โยนอันนี้ไป แล้วก็วิ่งไปคาบ พอโยนไปทางนี้ มันก็วิ่งอีก พวกเราที่ผ่านมา ฝึกจิตตัวเองเหมือนที่เขาฝึกหมาเลย วิ่งตะครุบๆ ไปเรื่อย พอปล่อยอันนี้ ก็ตะครุบอันนั้น จิตเราเป็นอย่างนั้นจริงๆ ไม่ได้แกล้งว่า ถ้าเราไม่ฝึก จิตมันก็ตะครุบไปอย่างนั้น ไม่รู้เรื่องเลย ตอนที่จิตไล่ตะครุบ จิตหลงไหม - หลง หลงเนืองๆ ไปสู่ภูมิอะไร - สู่ภพอะไรเดรัจฉาน เพราะอย่างนั้น ที่เปรียบเหมือนหมานี่ไม่ผิดหรอก หลว...

เวลาโทสะเกิด มันดูง่าย ราคะเกิด ดูยากกว่า โมหะเกิด ดูยากที่สุด หลง ดูยากที่สุด อย่างที่หลวงพ่อชอบสอนเรา หลงแล้วรู้ๆ ดูของที่ยากๆ เรียนตัวนี้ได้ ตัวอื่นง่ายหมดเลย ต้องหลงก่อนถึงจะโลภ ต้องหลงก่อนถึงจะโกรธได้ แล้วระหว่างที่โลภ ระหว่างที่โกรธ ก็ยังหลงอยู่ ถ้าเมื่อไรไม่หลง ความโลภ-ความโกรธก็จะหายไปด้วย... เพราะอย่างนั้น ตัวหลงนี่ตัวหัวโจก หลวงพ่อถึงพยายามสอน หลงแล้วรู้ๆ หัดดูสภาวะหลงไว้ อีกหน่อยสติเกิด...

เดี๋ยวนี้หลวงพ่อตรวจการบ้านน้อยลง ถ้าพวกเราสงสัย ก็ไปเปิดยูทูปที่หลวงพ่อเทศน์ไว้ ที่เขาถามกัน มันก็คือคำถามเดิม เวลาผิด ก็ผิดซ้ำซากเหมือนๆ กัน ไม่เผลอ ก็เพ่ง มีแค่นี้ อีกอย่างหนึ่งที่ผิด ก็คือเรื่องนิมิต พวกเราไม่ค่อยมี เพราะไม่ค่อยมีสมาธิ อีกอันหนึ่งที่ผิด ก็คือเรื่องวิปัสสนูปกิเลส อันนี้พวกเรามี เราทำวิปัสสนา สมาธิไม่พอก็เกิดวิปัสสนูปกิเลส ผิดอยู่ 2-3 ตัวเท่านั้นเอง จุดแรกก็คือ เผลอกับเพ่ง ไม่เผ...

การภาวนาเบื้องต้นเลย หัดรู้จักสภาวธรรมให้ได้ สิ่งที่เรียกว่าสภาวธรรมก็มีรูปธรรม นามธรรม สภาวธรรมอีกอันหนึ่งคือตัวนิพพาน ถ้าแยกละเอียดออกไป ตัวนามธรรมก็แยกได้ 2 ส่วน จิตกับเจตสิก นิพพานยกไว้ พวกเราไม่เห็น สิ่งที่เราเห็นก็คือรูปธรรม นามธรรม หรือจิต เจตสิก รูป 3 อย่างนี้จะสอนไตรลักษณ์เรา สิ่งอื่นจะไม่สอนไตรลักษณ์เรา -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 18 มกราคม 2563 ไฟล์ 630118A ซีดีแผ่นที่ 8...

การปฏิบัติต้องมีทิศทาง ปฏิบัติส่งเดชไม่ได้ ปฏิบัติมีทิศทาง คือ รู้ว่าปฏิบัติอะไร ปฏิบัติเพื่ออะไร ปฏิบัติอย่างไร แล้วก็ลงมือปฏิบัติ อย่างเราจะทำสมถะ ทำเพื่อให้จิตได้พักผ่อน ได้มีเรี่ยวมีแรง ไม่ได้ทำให้เกิดปัญญา จะทำอย่างไร น้อมจิตไปอยู่ในอารมณ์อันเดียวอย่างต่อเนื่อง แล้วก็ลงมือทำ เดี๋ยวมันก็ได้ จะเจริญปัญญา มีจิตเป็นคนดู เห็นกายมันทำงาน เห็นจิตมันทำงาน มันก็จะได้ความจริง -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโ...

รู้ตัวอยู่เฉยๆ เป็นสมถะ พอรู้ตัวได้แล้ว ต้องเดินปัญญา จะดูกาย ก็ดูไป ดูกายก็แนะนำ 3 บรรพ อานาปานสติ อิริยาบถ สัมปชัญญะ 3 ตัว... หรือดูเวทนา แนะนำให้ดูเวทนาทางใจ จิตตานุปัสสนา แนะนำให้ดูกิเลสที่แรงที่สุดของเรา จับคู่กัน ราคะแรง ก็ใช้ราคะกับไม่มีราคะ โทสะแรง ก็ใช้โทสะกับไม่มีโทสะ ใจชอบเผลอ รู้ตัวเก่ง รู้ตัวแล้วก็เผลอ รู้แล้วก็เผลอ แนะนำให้ใช้จิตมีโมหะ กับจิตไม่มีโมหะ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนส...

เมื่อเรามีสติ อกุศลไม่มี ความรู้สึกว่าเป็นตัวตน ไม่ได้มีตลอดเวลา มันมีตอนเราขาดสติ ถ้าทรงฌานอยู่ จิตมีสติอยู่ มีสมาธินิ่งอยู่ทั้งวันก็ไม่เป็นไร เวลาจิตมันทรงสมาธิเข้าไป มันก็ไม่มีตัวตน เพราะอย่างนั้นอย่าไปติดอยู่ในสมาธิ ถ้าจะวัดใจตัวเอง ออกมาเป็นคนธรรมดา แล้วดูว่ามีกิเลสอะไรไหม ถึงจะเห็น เมื่อเช้าสอนเรื่องปฏิบัติ ตอนนี้สอนการตรวจสอบผลการปฏิบัติของตัวเอง ไม่ต้องมาถามหลวงพ่อ ว่าหนูได้โสดาฯ หรือยัง ห...

ลีลาของการไหลนี่เยอะแยะมากเลย แต่มัน 2 กลุ่มใหญ่ๆ อันหนึ่งไหลไปจมแช่อยู่ในอารมณ์กรรมฐาน อันนี้คือการเพ่ง อีกอันหนึ่งไหลไปอยู่ในโลกของความคิด อันนี้คือการเผลอ สมาธิที่ถูกต้อง ไม่เผลอ ไม่เพ่ง รู้ทันจิตตนเองอยู่ ทุกวันต้องทำให้ชินิชำนาญ พอจิตเคลื่อนไปอยู่กับกรรมฐาน รู้ จิตเคลื่อนไปอยู่ในความคิด รู้ ทุกวันต้องฝึกต้องซ้อม ไม่ฝึกไม่ซ้อม ออกมาอยู่กับชีวิตจริง จะมาบอกว่าเจริญสติในชีวิตประจำวัน ทำไม่ได้จริ...

ถ้าพวกเราขยันดูอย่างที่หลวงพ่อขยัน มันก็ได้ผลเหมือนกัน พวกเราไม่ได้โง่กว่าหลวงพ่อ หลวงพ่อไม่ใช่คนเก่งอะไร แต่ว่าอึด ทนเอา ซ้ำแล้วซ้ำอีก เรียนแล้วเรียนอีกอยู่อย่างนั้น สู้ไม่ถอย... ไม่ยอมเลิกปฏิบัติ แค่นั้น บางทีก็ขี้เกียจ ขี้เกียจก็ดูขี้เกียจ บางทีก็สงสัย ยังไงดีนะๆ สงสัย ดูสงสัย ฉะนั้น ใช้หลักไว้ว่าดูปัจจุบัน รู้ปัจจุบันไป ไม่พลาดหรอก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 5 มกราคม 2563 ไฟล์ 63...

การดูจิตดูใจไม่ใช่เรื่องลึกลับอะไร ทำไมเรารู้จักว่าอยาก ก็แสดงว่าเราดูเป็น เรารู้จักสภาวะของความอยาก โกรธเป็นไหม? โกรธก็เป็น โกรธก็รู้จัก แสดงว่ารู้จักสภาวะของความโกรธ การดูจิตดูใจก็คือ ตอนนี้มันมีสภาวะอะไรเกิดขึ้นกับจิตใจของเรา ก็แค่นั้น หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 5 มกราคม 2563 ไฟล์ 630105A ซีดีแผ่นที่ 85

คำว่าแก้ ไม่มีในวิปัสสนากรรมฐาน คำว่าแก้ อยู่ในสมถกรรมฐาน จิตไม่ดี ทำให้ดี จิตไม่สุข ทำให้สุข จิตไม่สงบ ทำให้สงบ วิปัสสนา จิตไม่ดี รู้ว่าไม่ดี จิตไม่สุข รู้ว่าไม่สุข จิตไม่สงบ รู้ว่าไม่สงบ ไม่เหมือนกัน ไปทำเอา -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 4 มกราคม 2563 ไฟล์ 630104B ซีดีแผ่นที่ 85

ถ้าไม่แพ้กิเลส ไม่มาเกิดหรอก แต่เราก็คงไม่ต้องแพ้ตลอดกาล เคยแพ้กิเลสมาแล้ว ต่อไปก็เอาชนะมันบ้าง เพราะฉะนั้น สำรวจตัวเอง บาปอกุศลทั้งหลาย ก็ต้องละเสีย กุศลทั้งหลาย ศีล สมาธิ ปัญญา อันไหนยังย่อหย่อนก็เพิ่มขึ้นมา พัฒนาขึ้นมา ท่านถึงบอกว่าให้ละบาปอกุศลทั้งปวง ทำกุศลให้ถึงพร้อม ทำจิตให้ขาวรอบ สว่างไสว ก็ต้องฝึกจิตฝึกใจไป ก่อนจะมาถึงขั้นที่จิตใจขาวรอบ สว่างไสว ปลอดจากกิเลส ก็ต้องละกิเลส เจริญกุศลให้มากๆ...

ถ้าจิตมันอยากคิด ดิ้นรนจะคิด อย่าไปฝืนมัน ฝืนไม่ได้ก็พามันคิดเลย คิดแล้วลงไตรลักษณ์ให้ได้ก็แล้วกัน ... เวลาเรารู้จักคิด บางทีใจมันวาง รู้จักการคิด ก็เป็นศิลปะชนิดหนึ่ง การคิดพิจารณาสิ่งทั้งหลายลงไป ให้เห็นอันไหนมีสาระ อันไหนไม่มีสาระ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 2 มกราคม 2563 ไฟล์ 630102 ซีดีแผ่นที่ 85

เราค่อยๆ สังเกตไป การปฏิบัติแนวไหนที่สามารถลดละกิเลสได้ กิเลสที่มีอยู่ก็ดับสูญไป กิเลสใหม่ไม่เกิด กุศลที่ไม่มีก็เกิดมีขึ้นมา กุศลที่มีแล้วเจริญขึ้นมา เราวัดด้วยตัวของเราเอง ถ้าเราปฏิบัติตามแล้วลดละกิเลสได้ ก็โอเค ถ้าปฏิบัติแล้วลดละกิเลสไม่ได้ มันก็ไม่ใช่ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 1 มกราคม 2563 ไฟล์ 630101 ซีดีแผ่นที่ 85

เราก็ต้องหัดประเมินตัวเอง ว่าเราดีขึ้นไหม อกุศลลดลงไหม กุศลเจริญขึ้นหรือเปล่า อย่างนี้ถึงจะคุ้มค่ากับวันสิ้นปี พอประเมินผลแล้ว เราก็ตั้งใจตั้งความปรารถนา ปีต่อไปเราจะทำอะไร เหมือนอย่างเราจะทำธุรกิจ หรือหน่วยราชการ แต่ละปีก็ต้องวางแผนล่วงหน้า ว่าเราจะมุ่งไปทางไหน ทิศทางที่เราจะไป การปฏิบัตินี่เราก็ต้องมีทิศทาง ไม่ใช่ปฏิบัติตามยถากรรมไปเรื่อยๆ แล้วแต่เวรแต่กรรม อย่างนี้เราอ่อนแอเกินไป หลวงพ่อปราโมทย...

ค่อยๆ เรียน ค่อยๆ ดูของจริงไปเรื่อยๆ ก็เกิดความรู้ถูกความเข้าใจถูก ที่เราปฏิบัติแทบเป็นแทบตาย ก็เพื่อให้รู้ถูกเข้าใจถูก เพื่อให้ได้สัมมาทิฏฐิเท่านั้นเอง ถ้าใครเขาถามเราว่าอะไรคือพระพุทธศาสนา ตอบเขาให้ได้ว่า สัมมาทิฏฐิคือตัวจริงของพระพุทธศาสนา เราเรียนเพื่อให้เกิดสัมมาทิฏฐิ พอเรามีสัมมาทิฏฐิแล้ว เราก็รู้ว่าเราควรจะปฏิบัติยังไงกับกายกับใจ รู้เต็มที่แล้ว ก็วาง มันปล่อยเอง-วางเอง ก็พ้นทุกข์ หลวงพ่อปรา...

ใจความสำคัญ คือการเจริญสติ การขยับไม้ขยับมือ หรือไปดูท้องพองยุบ หรือไปท่องพุทโธ หรือไปทำอานาปานสติ ถ้าทำไม่ถูก มันก็เป็นสมถะไปหมด แต่ถ้าทะลุเข้ามาจนถึงการเจริญสติ มันถึงจะได้สาระแก่นสารของการปฏิบัติ เข้าใกล้มรรคผลนิพพานมากขึ้นๆ การเจริญสติเป็นเรื่องใหญ่ รูปแบบเป็นเรื่องรอง ทำไปตามความถนัด กรรมฐานอะไรก็เหมือนกันหมด ถ้าทำถูกก็ใช้ได้ ถ้าทำผิดก็ใช้ไม่ได้ ไม่ใช่ว่าอันใดอันหนึ่งดี อันอื่นไม่ดี หลวงพ่อปร...

ทำบุญทำทาน ทำด้วยสติปัญญา อย่าเจือกิเลส บุญของเราจะได้สมบูรณ์ บุญที่สมบูรณ์ เป็นบุญที่ลดละกิเลส มันทำให้เราใกล้พระนิพพานเข้าไปเรื่อยๆ ทำบุญแล้วก็ขอโน่นขอนี่ ก็เวียนอยู่ในโลก ไม่นิพพาน หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 28 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621228B ซีดีแผ่นที่ 85

เรามีตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ สมบูรณ์ นี่ต้นทุนที่ดีของเรา เราเอาตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ มาฝึกกรรมฐาน มีตาก็ดู หูฟัง จมูกได้กลิ่น ลิ้นกระทบรส กายกระทบสัมผัส ใจกระทบความคิด อะไรเกิดขึ้นในจิตใจ รู้ไป ในเวลาไม่นาน ต้นทุน มีตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่ดี ขยันภาวนา ภาวนาถูก แล้วก็ขยันทำ มรรคผลจะหนีไปไหน ทุกอย่างมีเหตุถูกต้องแล้ว ผลมันก็เกิดเอง ทำเหตุ คือ ศีล สมาธิ ปัญญาสมบูรณ์ขึ้นมา อริยมรรค-อริยผลก็เกิด ต้...

ภาวนาไม่ใช่เพื่อจะเอา แต่ภาวนาเพื่อจะลดละความอยากในใจเรา ภาวนาแล้วก็ยิ่งอยากพ้นทุกข์ อยากดี อยากสุข อยากสงบ อยากได้มรรคผล นิพพาน ก็ยิ่งทุกข์หนักกว่าเก่าอีก ภาวนาไปเถอะ จิตเป็นกุศลก็ได้ จิตเป็นอกุศลก็ได้ ทั้งกุศล ทั้งอกุศลสอนธรรมะเราเท่าๆ กัน คือสอนว่าทุกอย่างเกิดแล้วดับ ในที่สุดใจเราจะเป็นกลาง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 25 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621225 ซีดีแผ่นที่ 85

แก่นแท้ในคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านจะสอนเรื่องความทุกข์ สอนเรื่องเหตุของความทุกข์ สอนเรื่องความดับทุกข์ แล้วก็สอนวิธีปฏิบัติเพื่อความดับทุกข์ ถ้าหากพระพุทธเจ้าสอนแค่ว่า ชีวิตนี้เป็นทุกข์ แต่ไม่มีทางออกให้ อันนั้นยังเรียกว่าต่ำต้อยด้อยค่ามาก แต่พระพุทธเจ้าสามารถชี้ทางออกจากทุกข์ให้เราได้ด้วย แล้วคนธรรมดาๆ อย่างพวกเราทำได้ ไม่ได้ต้องเป็นยอดมนุษย์ซุปเปอร์แมนอะไร คนปกตินี่แหละ สามารถช่วยตัวเองออกจากกองท...

พยายามรักษาศีลให้ดีที่สุด ทุกวันแบ่งเวลาไว้ปฏิบัติในรูปแบบ จะเป็นจะตาย ต้องทำ ให้มันเด็ดเดี่ยวลงไป สมมุติว่าเราเคยนั่งสมาธิ เดินจงกรม ป่วยหนักนั่งไม่ไหว นอนอยู่ นอนอยู่ก็นอนปฏิบัติ ต้องสู้ตายอย่างนั้นเลย ให้มันเด็ดเดี่ยวลงไป จะมีครอบครัว ก็ทำหน้าที่ของเราไป เลี้ยงลูกเลี้ยงเมียไป ก็ทำหน้าที่ไป ก็รู้ว่านี่เป็นหน้าที่ของโลก ส่วนหน้าที่ของธรรม เป็นหน้าที่ที่จะพัฒนาจิตตนเอง มันไม่ได้เบียดเบียนเวลาทำมาห...

สติเป็นเครื่องมือสำคัญ ถ้าขาดสติตัวเดียว ศีลก็ไม่มี สมาธิก็ไม่มี ปัญญาก็ไม่มี เมื่อศีล สมาธิ ปัญญาไม่มี วิมุตติ คือมรรคผล ก็ไม่เกิด หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 21 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621221A ซีดีแผ่นที่ 85

ปัญหาที่ทำให้คนเราภาวนาไม่สำเร็จ คือจิตมันไม่ตั้งมั่น มันไม่ถึงฐานจริงๆ ไม่ได้จิตตัวเอง หลวงปู่มั่นถึงขนาดสอน ได้จิตคือได้ธรรม ไม่ได้จิตก็ไม่ได้ธรรม ฉะนั้น สมาธิที่เราฝึกไว้ตั้งแต่เด็ก หายใจเข้าพุท ออกโธ มันทำให้ใจเรามีพลัง เสร็จแล้วเราน้อมนำมาให้เกิดปัญญา ด้วยการดูความเปลี่ยนแปลงของจิตใจ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 19 ธันวาคม 2562 ไฟล์ 621219 ซีดีแผ่นที่ 85