หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

การที่ได้จิตผู้รู้ขึ้นมา จิตผู้รู้ไม่เป็นเรา เราใช้จิตที่มันไม่เป็นเราไปดู มันจะไม่มีอคติ มันจะเห็นความจริงของรูปธรรม นามธรรมได้ ถ้าเห็นความจริงของรูปธรรม นามธรรม จิตก็มีสมาธิเพิ่มขึ้นๆ แล้วปัญญาก็มากขึ้นเรื่อยๆ สติ สมาธิ ปัญญา สมบูรณ์ขึ้นแล้ว สุดท้ายอริยมรรคก็เกิด หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 9 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621109A ซีดีแผ่นที่ 84

การดูจิตไม่ใช่เอาตาไปดู แต่เรารู้ด้วยความรู้สึก ใช้ความรู้สึกของเราไปรับรู้ ... หัดรู้สภาวะไป ที่จะหัดดูจิตๆ อย่าไปเชื่อ อย่าไปหลงคำว่าดูจิต จิตไม่มีอะไรให้ดูหรอก จิตไม่มีรูปร่าง ไม่มีอะไรเลย ตัวมันว่าง เพราะฉะนั้น อยู่ๆ ไปดูตัวจิตเลย หาตัวจิตไม่เจอ เราดูผ่านสิ่งที่เกิดร่วมกับจิต คือตัวเจตสิก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 3 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621103 ซีดีแผ่นที่ 84

สิ่ง 2 สิ่งที่เราต้องระมัดระวัง ไม่เผลอ กับ ไม่เพ่ง เผลอก็หลงตามกิเลสไป เพ่งก็บังคับกายบังคับใจ เพ่งกายเพ่งใจ สิ่งที่ผิดมี 2 อันนี้ ถ้าเมื่อไรไม่ผิด เมื่อนั้นถูก หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 2 พฤศจิกายน 2562 ไฟล์ 621102B ซีดีแผ่นที่ 84

วิญญาณ เป็นปัจจัยให้เกิดนามรูป ตัวขันธ์ทั้งหลาย อาศัยจิตดวงเดียวทำให้มันเกิดขึ้นมา ปฏิสนธิจิตทำให้มันเกิดขึ้น เราเฝ้ารู้เฝ้าดูไป พอเราเห็นความจริง จิตไม่ใช่เรา ขันธ์ 5 ที่เป็นผลผลิตของจิตก็ไม่ใช่เรา โลกทั้งโลกที่ปรากฏขึ้นมาให้เรารับรู้ได้ก็ด้วยขันธ์ 5 อายตนะ 6 รูปธรรม-นามธรรมทั้งหลายทำให้โลกปรากฏขึ้นมาให้เรารู้ ถ้าจิตไม่ใช่เรา ขันธ์ 5 ไม่ใช่เรา โลกทั้งโลกก็ไม่ใช่เรา มันเห็นเนื่องกันไปหมดเลย เพราะอ...

กรรมฐานอย่างหยาบ หรือกรรมฐานอย่างละเอียด ก็สอนไตรลักษณ์เท่าๆ กัน อย่างจิตหยาบ จิตโกรธกับจิตไม่โกรธก็สอนอนัตตา จิตโกรธก็ไม่เที่ยง จิตไม่โกรธก็ไม่เที่ยง จิตโกรธก็ห้ามไม่ได้ จิตไม่โกรธก็รักษาไว้ไม่ได้ มันก็สอนอนิจจัง อนัตตา เหมือนจิตที่มีผัสสะแล้วทำงานทีละช็อต สอนสิ่งเดียวกัน ฉะนั้น สิ่งที่เราต้องการเรียนรู้จริงๆ คือไตรลักษณ์ของกายของใจ เราจะรู้อารมณ์ที่หยาบ หรือว่ารู้อารมณ์ที่ละเอียด ไม่เป็นไร อะไรก...

ฝึกไป ค่อยๆ เรียนสิ่งที่ผิด เราจะพบว่าทุกอย่างที่เราทำ ถึงจุดหนึ่งมันคือผิด แต่ทั้งๆ ที่ทุกสิ่งที่เราทำมันผิด มันได้สร้างสิ่งที่ถูกให้เรา อย่างเราหัดทำโน่นทำนี่ไปเรื่อย สติ สมาธิ ปัญญา มันจะค่อยๆ เพิ่มขึ้น จุดที่ถูกจริงมีชั่วขณะจิตเดียวเท่านั้นเอง นอกนั้นก็ยังวนอยู่กับความปรุงแต่ง เมื่อยังต้องปรุงแต่งก็ปรุงดี คือศีล สมาธิ ปัญญา เรียนหลักให้แม่น แล้วก็พัฒนาศีล สมาธิ ปัญญา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ว...

หลวงพ่อเคยได้ยิน บางคนบอกว่าพวกพระป่าสอนอะไรเลอะเทอะ จิตผู้รู้ไม่เห็นมีอยู่ในพระไตรปิฎกเลย ก็คำว่าจิตคืออะไร - ก็คือธรรมชาติที่รู้อารมณ์ จิตผู้รู้ก็คือจิต แต่มันเป็นจิตที่ทำหน้าที่ของจิตจริงๆ ไม่ใช่ทำหน้าที่แทรกแซงอารมณ์ จิตคือธรรมชาติที่รู้อารมณ์ อภิธรรมสอนอย่างนี้ เราจะต้องพัฒนาตนเองจนเข้าถึงธรรมชาติตัวนี้ขึ้นมา วิธีที่จะได้จิตที่เป็นผู้รู้ ก็คือรู้ทันจิตที่มันเป็นผู้หลง หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช...

พระพุทธเจ้าท่านบอกเลย ท่านพ้นมาได้เพราะไม่หลงไปสุดโต่ง 2 ข้างนี้ - พักอยู่กับเพียรอยู่ เราจะเดินตามรอยพระพุทธเจ้า เราก็มาฝึกจิตให้เป็นผู้รู้ ไม่สุดโต่งไป 2 ข้าง ข้างย่อหย่อน กับข้างตึงเครียด วิธีฝึก - ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง แต่คอยรู้ทันจิตไว้ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 23 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621023 ซีดีแผ่นที่ 84

จะทำบุญทอดกฐิน ก็ต้องประกอบด้วยปัญญา ทำไปเพื่อลดละกิเลส ไม่ใช่ทำเพื่อเพิ่มกิเลส บางคนทำเพิ่มกิเลส ได้หน้า ภูมิใจมากเลย ได้หน้า ได้ทอดกฐินเท่านี้วัดๆ ตายไปต้องไปเป็นพระอินทร์แน่นอน ไม่เป็นหรอก ใจมีแต่กิเลส ไม่ตกนรกก็บุญแล้ว จำหลักไว้เลย บุญใดที่ประกอบด้วยสติปัญญา เป็นบุญใหญ่ บุญใดไม่ประกอบด้วยสติปัญญา เป็นบุญธรรมดาๆ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 20 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621020B ซีดีแผ่นที่ 84

สิ่งทั้งหลายเป็นไปตามเหตุ ไม่ใช่ตามจินตนาการ มันเป็น fact ไม่ใช่จินตนาการ ค่อยๆ ภาวนา ความรู้ถูกความเข้าใจถูกมันก็จะเยอะขึ้นๆ ขั้นแรกสุด เราจะรู้เลยว่าสิ่งทั้งหลายเกิดจากเหตุ ถ้าเหตุดับ สิ่งนั้นก็ดับ สิ่งทั้งหลายมี แต่มีเพราะเหตุ ไม่ใช่ทุกอย่างว่างเปล่า ไม่มีอะไรเลย ไม่มีอะไรเลย ก็เป็นมิจฉาทิฐิ มีอย่างถาวร ก็เป็นมิจฉาทิฐิ จะไม่เป็นมิจฉาทิฐิ มันเป็นเรื่องเหตุกับผล ศาสนาพุทธเต็มไปด้วยเหตุกับผล ถ้ามี...

หลวงปู่มั่นท่านบอกว่า ฝึกตนเองดีแล้วถึงฝึกผู้อื่น สอนตัวเองให้ได้ก่อน แล้วค่อยสอนคนอื่น สิ่งที่สอนคนอื่นนั้น ตัวเองต้องทำได้ พิสูจน์มาแล้วด้วยตัวเอง ถึงจะมั่นใจ ไม่ใช่เดาๆ เอา อนุมานเอา อย่างนั้นใช้ไม่ได้ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 19 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621019B ซีดีแผ่นที่ 84

การปฏิบัตินี่ไม่ใช่ไปทำจิตให้นิ่ง มันทำไม่ไหวหรอก ฟุ้งซ่านซะขนาดนี้ อยู่ๆ ไปทำจิตให้นิ่ง ทำไม่ได้ ก็ตั้งสติเข้า สังเกตความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงของจิตใจตัวเองไป ... การที่เราคอยรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของจิตตัวเอง เรียกว่าเรามีสติ แล้วไม่ใช่สติธรรมดา เป็นสติปัฏฐาน หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 19 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621019A ซีดีแผ่นที่ 84

พยายามดูจิตดูใจเราไป สิ่งที่มากระทบรุนแรงรวดเร็ว ข้อมูลข่าวสารที่พวกเรารับในวันสองวัน อย่างมากสามวัน เท่ากับข้อมูลข่าวสารที่คนสมัยอยุธยารับตลอดชีวิต เขาวิจัยกัน แต่หลวงพ่อก็ไม่รู้ว่ารู้ได้ยังไง ว่าคนอยุธยารับข้อมูลแค่นั้น ในขณะที่ข้อมูลมหาศาลทุ่มเข้ามา ใจจะไม่มีทางสงบ เพราะอย่างนั้น ทำในสิ่งที่เราทำได้ ใช้ปัญญานำสมาธิ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 14 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621014 ซีดีแผ่นที่...

ระบบของพระนี้งามมาก ถามวิพากษ์กัน บอกผมเห็นว่าอย่างนี้มันไม่เหมาะ มันไม่ถูก บอกกันได้ ต้องบอกด้วย เป็นความเอื้อเฟื้อซึ่งกันและกันตามพระธรรมวินัย แต่คนไทยจะรับไม่ได้ พระที่มาบวชก็พระไทย ไม่รับหรอก ขืนลองวิพากษ์กันเองลับหลังหลวงพ่อ เดี๋ยวก็ตีกัน ใจไม่ค่อยถึง อยากดีต้องกล้าหน่อย ไม่รักษาหน้า รักษาธรรมะ ไม่ต้องรักษาหน้า -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 13 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621013B ซีดีแผ่นที...

เกิดมาทั้งที เรื่องอะไรจะต้องจมความทุกข์ตลอดชีวิต วิธีที่จะไม่ทุกข์ก็มีทางเดียวเท่านั้น เจริญสติปัฏฐานไป การเจริญสติปัฏฐานเป็นทางสายเดียว เพื่อความบริสุทธิ์หลุดพ้น ไม่มีทางที่สอง ฉะนั้นเราอยากพ้นทุกข์ ก็ต้องเจริญสติปัฏฐาน หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 13 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621013A ซีดีแผ่นที่ 84

เรียนหลักให้แม่น แล้ววัดใจตัวเองไป การภาวนามันถูกหรือมันผิด สังเกตเอา ถ้ามันผิดหลักที่พระพุทธเจ้าบอก ผิดแน่นอน หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 12 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621012B ซีดีแผ่นที่ 84

ทุกวันนี้ที่ดิ้นรนหาความสุข เพราะคิดว่าถ้ามีความสุขแล้วจะไม่ทุกข์ จริงๆ ไม่ใช่ มีความสุขแล้วความสุขมันก็อยู่ชั่วคราว เดี๋ยวมันก็ทุกข์อีกแล้ว ความสุขมันหาย สิ่งที่เราอยากได้จริงๆ คือความไม่ทุกข์ ไม่ใช่อยากได้ความสุข หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 12 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621012A ซีดีแผ่นที่ 84

หมายรู้ผิดก็นำไปสู่การคิดผิดๆ พอคิดผิดๆ ก็เชื่อผิดๆ มิจฉาทิฐิมันมาจากตรงนี้เอง มาจากคิดผิด มันก็เลยเชื่อผิด ถ้าหมายรู้ถูก ต่อไปก็คิดถูก ต่อไปก็เกิดสัมมาทิฐิขึ้น เกิดปัญญา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 6 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621006B ซีดีแผ่นที่ 84

ดูร่างกายหายใจ พอเรารู้สึกถึงร่างกายหายใจแล้ว เราก็เติมมุมมองลงไป ถนัดในมุมของอนิจจังก็ดูไป ร่างกายนี้ตายอยู่ทุกลมหายใจเข้าออก ถ้าถนัดในมุมทุกขังก็ดู ร่างกายนี้ถูกบีบคั้น กำลังก้าวไปสู่ความตายทีละน้อยๆ ถ้ามองในมุมของอนัตตา ร่างกายนี้เป็นเปลือกเป็นถ้ำ ไม่ใช่คน ใช่สัตว์ ใช่เรา ใช่เขา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 6 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621006A ซีดีแผ่นที่ 84

ธรรมะเรียนแล้วไม่ทำ ไม่ได้อะไรหรอก หลักสูตร เราก็ถือศีล 5 ไว้ก่อน สิ่งที่เราทุกคนต้องทำ ต้องมีศีล 5 อันที่สอง แบ่งเวลาไว้ปฏิบัติในรูปแบบ เป็นการฝึกซ้อมให้จิตมันชำนาญ อย่างเราจะทำสมถะ ทำยังไงจิตจะสงบ เราจะฝึกจิตให้ตั้งมั่น จะทำยังไงให้จิตตั้งมั่น ... ทำนะ มี 3 อัน 1) ถือศีล 2) ทำในรูปแบบ 3) เจริญสติในชีวิตประจำวัน หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 5 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621005B ซีดีแผ่นที่ 84

สิ่งที่สอนวันนี้เป็นการปฏิบัติในภาคสนาม เพราะไม่สอนว่า สมถะทำยังไงให้จิตสงบ ทำยังไงให้จิตตั้งมั่น จะเจริญปัญญาในการดูกายทำยังไง เจริญปัญญาในการดูนามธรรมจะทำยังไง อันนี้บรรยายมาเยอะแล้ว สอนมาเยอะแล้ว พวกเราพยายามรวมการปฏิบัติเข้าอยู่ในชีวิตจริงๆ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 5 ตุลาคม 2562 ไฟล์ 621005A ซีดีแผ่นที่ 84

อ่านใจตัวเองบ่อยๆ ใจเราอยากรู้ ใจเราอยากดี ใจเราอยากอันโน้น ใจเราอยากอันนี้ คอยรู้ทันใจที่มีความอยาก ใจที่อยากเกิดทั้งวัน เพราะอย่างนั้นเราไม่ต้องทำอะไรเยอะ ใจมีความอยากเกิดขึ้นก็รู้ไปเรื่อยๆ คอยรู้เท่าทันใจที่อยากไว้ เราจะเห็นว่าความอยากจะเกิด เราก็ห้ามมันไม่ได้ มันเกิดได้เอง ต่อไปปัญญาก็เกิด เห็นว่ามันไม่ใช่ตัวเรา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 29 กันยายน 2562 ไฟล์ 620929A ซีดีแผ่นที่...

ธรรมะเป็นของประณีต เป็นของละเอียดอ่อน ค่อยๆ ฝึก สิ่งที่เราควรจะฝึกวันนี้คือ หากรรมฐานที่เรารู้แล้วสบายใจสักอันหนึ่งเป็นเครื่องอยู่ หลวงพ่อให้การบ้านแล้วนะ หากรรมฐานที่เหมาะกับตัวเอง อยู่แล้วไม่เครียด ถ้าต้องการความสงบ ก็เอาอารมณ์กรรมฐานนั้นเป็นตัวหลัก ให้ความสำคัญให้ความสนใจที่ตัวอารมณ์กรรมฐาน ... หรือถ้าเราจะทำวิปัสสนา เราก็ใช้อารมณ์กรรมฐานอันเดิม แต่แทนที่จะไปสนใจที่ตัวอารมณ์ ให้คอยรู้ทันจิตไว้...

จิตนี้โดยตัวมันเอง ไม่มีร่องรอยที่จะให้เราเห็น เราก็มีสิ่งที่เติมลงไปในจิต เช่น ความสุข จิตที่สุขกับจิตที่ทุกข์มันก็ไม่เหมือนกัน จิตที่ดีกับจิตที่ชั่วก็ไม่เหมือนกัน จิตที่โลภ โกรธ หลง ก็ไม่เหมือนกัน มันจะทำให้เราสามารถแยกจิตออกเป็นดวงๆ ได้ หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 28 กันยายน 2562 ไฟล์ 620928B ซีดีแผ่นที่ 84

สิ่งที่คนในโลกปรารถนาคือความสุข แต่เขาไม่ฉลาด เขาคิดว่าความสุขนี้อิงอาศัยคนอื่น อิงอาศัยสิ่งอื่น มีเงินเยอะๆ แล้วจะมีความสุข มีเงินเยอะก็ไม่เห็นจะมีความสุขอะไร มีชื่อเสียงเยอะ ยิ่งเครียดหนักเข้าไปอีก ไม่ได้ดีอะไรขึ้นมา แต่มีกรรมดีของเรา อย่างเราตั้งใจรักษาศีลห้าให้เด็ดเดี่ยว ตั้งใจไว้ รักษาไว้ ทุกครั้งที่เรานึกถึงมันเกิดความอิ่มอกอิ่มใจขึ้นมา มีปีติขึ้นมา ใจเรามีอาหารที่ดีมาหล่อเลี้ยง มันมีคุณธรรม...