หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ในความเป็นจริง ทุกคนรู้กายรู้ใจได้ แต่ไม่รู้ว่าอันนี้เป็นของสำคัญ ก็เลยละเลย ไม่สนใจ ถ้ารู้ก็รู้ได้ทุกคน อย่างร่างกายของเรา หายใจออกหรือหายใจเข้า อย่างนี้ มันยากไหมที่จะรู้ ต้องวางฟอร์มไหม ทำจิตขรึมๆก่อน แล้วถึงจะรู้ว่าหายใจออกหรือหายใจเข้า ไม่จำเป็นเลย ร่างกายจะยืนเดินนั่งนอน เราต้องทำจิตให้แปลกๆ ไหมถึงจะรู้ เรารู้ด้วยจิตใจที่ธรรมดาที่สุดเลย รู้ไปด้วยจิตใจที่ธรรมดาๆ ร่างกายหายใจออกรู้สึก หายใจเข...

"ในใจเรา จะมีสุข มีทุกข์ มีเฉยๆ หมุนเวียนอยู่อย่างนี้ทั้งวัน ไม่อันใดก็อันหนึ่ง เราหัดสังเกตนะ ใจเราสุข เราก็รู้ ใจเราทุกข์ เราก็รู้ ใจเราเฉยๆ ก็รู้ ถ้าใจเป็นยังไงก็ไม่รู้ ก็คือไม่ได้ปฏิบัติ ถ้าเรารู้อยู่ว่า ความรู้สึกของเราเป็นยังไง เราปฏิบัติอยู่แล้วเราจะพบว่า ความสุข ความทุกข์ ความเฉยๆ เกิดเอง ดับเอง สั่งไม่ได้ เลือกไม่ได้ บังคับไม่ได้ ไม่ใช่ตัวเราหรอก" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช...

"ลมหายใจของเรานี่แหละ เป็นวัตถุมงคลที่วิเศษที่สุดเลยนะ ลองหายใจสิ รับรองไม่ตาย หยุดเมื่อไหร่ ไม่มีมงคลแล้ว อัปมงคลแล้ว เข้าโลง ถ้าเราสามารถเจริญสตินะ หายใจออก รู้สึกตัว หายใจเข้า รู้สึกตัว ลมหายใจนั้นเป็นมงคลสำหรับเราแล้ว เรามีสติ มีสมาธิ ต่อไปก็เกิดปัญญา เห็นความจริง ร่างกายที่หายใจอยู่ ไม่ใช่ตัวเรา วัตถุมงคลอื่นๆ ทำให้หนังเหนียว อยู่ยงคงกระพัน แคล้วคลาด เมตตามหานิยม อะไรต่ออะไร สู้เราไม่ได้หรอก...

"เมื่อไรรู้สึกตัวอยู่ เมื่อนั้นคือเวลาปฎิบัติธรรมนะ เพราะงั้นเราขาดสติไม่ได้เลย ต้องพยามมีสติอยู่ทั้งวัน มีสติอยู่ตลอดเวลา เพราะเราไม่รู้ว่า เมื่อไรจิตเราจะพร้อมสำหรับการบรรลุธรรม" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๓ วันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๐

"คอยสังเกตตัวเอง อะไรที่ทำแล้วกุศลเจริญ ทำอันนั้นแหละ อะไรที่ทำแล้วกิเลสเจริญ ก็อย่าไปทำ กุศลเจริญหรือกิเลสเจริญ อยู่ที่ไหน อยู่ที่จิตนั่นเอง ฉะนั้น การมีสติคุ้มครองรักษาจิต ตามรู้ตามดูจิตอยู่ วิเศษที่สุดแล้ว" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๓ วันที่ ๗ ตุลาคม ๒๕๖๐

"ต้องไม่เปิดช่องให้กิเลสมีอำนาจเหนือเรา กุศลเราก็เจริญไปเรื่อยๆ อย่างเราตั้งใจเดินจงกรม อย่าไปตั้งใจเดินจรงกรมว่า หนึ่งพรรษา ออกพรรษา แล้วเลิก อะไรที่ดีๆ ตั้งใจมันทั้งชาติเลย อย่างหลวงพ่อสอนพระ สอนปฎิบัติทั้งชีวิต อย่าคิดว่าปฏิบัติถึงเมื่อไหร่ ลงมือปฏิบัติไปทั้งชีวิตเลย เพราะการปฏิบัติเป็นเรื่องดี ไม่เห็นจะเสียหายตรงไหนเลย ยิ่งปฏิบัติ ยิ่งดี ยิ่งมีความสุข ทำไมจะต้องมา limit ตัวเองในความดี พระพุทธเ...

"ใช้ใจที่ธรรมดาที่สุดนะ ไปรู้อารมณ์สบายๆ แป๊บเดียวก็สงบ เคล็ดลับอยู่ตรงนี้นะ เพราะฉะนั้นแต่ละวันแบ่งเวลา ทำในรูปแบบ ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง พุทโธก็ได้ หายใจก็ได้ หายใจไปพุทโธไปก็ได้ อันนี้เป็นกรรมฐานกลางๆ ใช้ได้ทุกคน ไม่ยากอะไรนะ ทำไปแล้วคอยรู้เท่าทันจิต จิตสงบก็รู้ จิตฟุ้งซ่านก็รู้ จิตวิ่งหนีไปก็รู้ จิตอยู่กับเนื้อกับตัวก็รู้ ทำกรรมฐานอย่างหนึ่งแล้วรู้ทันจิตไปเรื่อย ในที่สุด จิตก็จะสงบลงมา เชื่องข...

"อยู่ที่ตัวเองนะ ไม่ใช่อยู่ที่ใครมาบังคับเรา ควบคุมตัวเองให้ได้ อย่าปล่อยให้กิเลสควบคุมแล้วขี้เกียจ ขี้คร้านไม่ยอมภาวนา การปฏิบัตินะ ไปฟังหลักของการปฏิบัติที่หลวงพ่อสอนให้ เจริญสติอยู่ชีวิตจริงๆ ฝึกให้มาก เพราะชีวิตส่วนใหญ่เราอยู่ตรงนี้ ยืน เดิน นั่ง นอน รู้สึกตัวไปเรื่อยๆ จะกินข้าว จะดื่มน้ำ จะทำอะไรต่ออะไร จะพูดจะคิดอะไร คอยรู้สึกกาย รู้สึกใจไปเรื่อยๆ ถ้ารู้สึกอย่างนี้ได้เรื่อยๆ ก็คือเราใช้เวลาเ...

"เราได้ยินว่าใครเขาภาวนาดี เราอนุโมทนา ยินดีกับเขานะ ใจเราจะได้บุญ ถ้าใจเราอิจฉา ใจเราเศร้าหมอง มันจะขวางการปฏิบัติของเราเอง ไม่อยากให้ใครเขาเข้าใจธรรมะเลย กรรมตัวนี้แรงนะ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๓๐ กันยายน ๒๕๖๐

"ท่านสอนกรรมฐานง่ายๆ สอนกายานุปัสสนา รู้สึกร่างกายหายใจออก หายใจเข้า ยืน เดิน นั่ง นอน เคลื่อนไหว หยุดนิ่งอย่างงี้ ดูง่ายๆ นะ สอนเวทนานุปัสสนา รู้ความรู้สึกสุข ทุกข์ เฉยๆ นี่ง่ายๆ พวกเราก็รู้สึกได้ รู้สึกไหม ใจสุขหรือใจทุกข์หรือใจเฉย ดูง่ายๆ นะ ดูจิตตานุปัสสนา จะดูจากจิตที่เป็นกุศล อกุศล จิตเดี๋ยวก็เป็นกุศล เดี๋ยวก็โลภ เดี๋ยวก็โกรธ เดี๋ยวก็หลง หมุนเวียนเปลี่ยนแปลงทั้งวันนะ หัดดูอย่างนี้ไปนะ" -- พร...

"ถ้าเราแยกขันธ์ชำนาญ เราจะรู้ว่า ความรู้สึกสุขทุกข์ เป็นของถูกรู้ ถูกดู จิต คือ คนที่รู้ ที่ดู จิตเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ถามว่าจิตมีนิยามว่าอย่างไร ความหมายของจิต จิต คือ ธรรมชาติที่รู้อารมณ์ จิตเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ อะไรเป็นตัวที่รู้อารมณ์ ก็คือ จิต จิตรู้อารมณ์ผ่านอะไร ผ่านอายตนะ อายตนะเป็นทางเชื่อมต่อกับโลกข้างนอก จิตจะรู้รูปผ่านทางตา จิตจะได้ยินเสียงผ่านทางหู จิตจะรู้เรื่องราวที่คิดผ่านทา...

"เฝ้ารู้นะ ความเป็นธรรมดาของกาย ความเป็นธรรมดาของใจ แล้วจะเห็นไตรลักษณ์ของกายของใจ เห็นไตรลักษณ์ของกายของใจ ก็คือวิปัสสนากรรมฐาน วิปัสสนะ วิ แปลว่า แจ้ง ปัสสนะ คือ การเห็น เห็นแจ้ง เห็นความจริงในรูปนาม กายใจนี้ ว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา จะเห็นได้ ใช้ใจที่ธรรมดาไปรู้ความเป็นธรรมดาของกาย ไปรู้ความเป็นธรรมดาของใจ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๗ ก...

"พออายุเยอะๆ ขึ้นนะ แล้วเราไม่มีธรรมเลยเนี่ย ชีวิตเราจะไม่สดชื่น ร่างกายก็ไม่แข็งแรง ไม่กระปรี้กระเปร่าเหมือนเมื่อก่อน จิตใจเราทุกวันนี้ เราก็ต้องพึ่งคนอื่นมากขึ้นๆ ช่วยตัวเองได้น้อยลง ไม่ค่อยมีความสุข งั้นต้องรีบฝึกกรรมฐาน ต่อไปนี้ ทุกลมหายใจเข้าออก คอยรู้สึกตัวมีสติ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๖๐

"การเลือกคบกัลยาณมิตร สำคัญนะ ถ้าเราไปคบพวกติดเพ่ง หรือติดจิตว่างๆ จิตสบาย เพลินๆ เราก็จะเป็นคนแบบนั้นไป" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๖๐

"วิธีพ้นทุกข์ด้วยการหนีทุกข์ หนีไม่รอด เรามารู้ความจริงของรูปนามกายใจ รู้กายไป เห็นกายนี้เป็นก้อนทุกข์ เป็นตัวทุกข์ พอเห็นอย่างนี้ ใจมันจะเบื่อหน่ายคลายความยึดถือในร่างกาย เบื่อหน่ายคลายความยึดถือแล้ว ร่างกายแก่ จิตใจจะไม่หวั่นไหว ร่างกายเจ็บ จิตใจก็ไม่หวั่นไหว ร่างกายจะตาย จิตใจก็ไม่หวั่นไหว ตายอย่างสง่าผ่าเผย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๖ กันยายน...

"ถ้าเราจะทำทาน เราจะรักษาศีล เราจะทำสมาธิ เราจะเจริญปัญญา จะต้องฉลาด อย่างน้อยที่สุด รู้ว่าเราทำไปเพื่อความบริสุทธิ์หลุดพ้นนะ ทำทานนี้เพื่อความบริสุทธิ์ของจิตใจ ไม่ใช่ทำเพื่อจะเฮง ถือศีล ก็เพื่อขัดเกลาจิตใจ เพื่อไปสู่ความบริสุทธิ์ ไม่ใช่ถือศีล ก็หวังว่าจะได้ไปเป็นเทวดา หรือจะได้เกิดเป็นคนอีกรอบหนึ่ง เจือสิ่งเหล่านี้เข้ามา บางคนไปนั่งสมาธิแก้บน ไม่ได้อยากนั่งเลย แต่บนไว้ จำเป็นต้องนั่ง ไม่งั้นเจ้าพ...

"ถ้าเราถือศีล 5 นะ ทุกวันทำในรูปแบบ สร้างพลังของสมาธินะ แล้วก็เจริญสติ เจริญปัญญาในชีิวิตประจำวัน มรรคผล นิพพาน ไม่ไปไหนหรอก ยังไง สักวันมันก็ถึง" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๖๐

"กรรมฐาน อย่าไปทำเพราะอยากดีนะ ถือว่าเราอยู่ในชีวิตธรรมดาอย่างนี้ เราพุทโธไป หายใจไป ถือว่าเราทำเพื่อบูชาพระพุทธเจ้า คิดไว้แค่นี้ ทำบูชาพระพุทธเจ้าไปเรื่อย ไม่จำเป็นต้องมีดอกไม้ ธูป เทียนเลย บูชาด้วยการบริกรรมภาวนา พุทโธๆ คิดถึงท่าน แล้วรู้ทันจิตใจตัวเองไปเรื่อย เรียกว่าปฏิบัติบูชานะ แล้วตัวนี้ดีมาก ดีกว่าไปนั่งสมาธิแล้วเครียดๆ ปวดหัว" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นท...

"เรารู้นะ ว่าเราภาวนา เราจะพ้นโลก โลกนี้ไม่ได้มีความสุข โลกนี้มันสุข สำหรับคนหลง คนมีสติ มีปัญญา ได้ฟังคำสอนของพระพุทธเจ้า แล้วมาสังเกตกาย สังเกตใจ ของเรา จะรู้ว่า เมื่อไรมีกาย ก็มีทุกข์ เมื่อไรมีใจ ก็ยังมีทุกข์อยู่ มีอะไร ก็มีทุกข์เพราะอันนั้น ไม่ว่าเราอยู่ในโลกไหน เราก็มีกายมีใจนี้อยู่ เพราะฉะนั้นความทุกข์ ก็ยังตามเราไป" --พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๙...

"วิธีปฏิบัติ ไม่ใช่เรื่องยากนะ มีสติรู้สึกกาย รู้สึกใจ ให้มากที่สุด เท่าที่จะมากได้ในแต่ละวัน อย่าละเลย อย่าขี้เกียจ อย่าผัดวันประกันพรุ่ง ปัญหาใหญ่ของนักปฏิบัติ อยู่ที่ไม่ปฏิบัติ ไม่ใช่ปฏิบัติแล้วทำไม่ได้ หรือทำยากเกินไป" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๓ กันยายน ๒๕๖๐

"เวลาฟังธรรมเป็นเวลาสำคัญนะ ไม่ใช่เวลาเล่นๆ เวลาที่ตั้งใจฟัง กระแสของธรรม มันเป็นพลังงานที่ละเอียด ที่ปราณีต ถ่ายทอดผ่านใจของครูบาอาจารย์ ไปสู่พวกเรา ใจของเรา สงบ สันติ ฟังธรรมะไปด้วยจิตใจที่รู้ตื่น เบิกบาน กระแสธรรมมันจูนเข้ามาในใจเรา ใจเราจะรับธรรมได้ แต่ถ้าใจเรา มันวอกแวกๆ นะ มันรับธรรมะไม่ได้ มันไม่เหมือนฟังเลคเชอร์ ฟังเลคเชอร์นะ จดๆๆ ไปเรื่อยๆ เอาไปดูทีหลังก็ยังได้ แต่ในขณะที่ฟังธรรมะของครูบา...

"พวกเรารู้สึกไหม เรามีขอบเขต มีกำแพงของตัวเองอยู่ รู้สึกไหม ใครล่วงล้ำกำแพงนี้ เอาตายเลย ทนไม่ได้ อย่างบางคนเดินเข้าใกล้เราเนี่ย กำแพงของมันมาชนกำแพงกับเรา เราไม่ชอบแล้วหละ บางคนเข้าใกล้เรา เราอึดอัด รู้สึกไหม แต่ถ้าคนที่เราชอบ เราอยากลากเข้ามาอยู่ในกำแพงของเรา นึกออกไหม แล้วไม่ยอมให้มันไปไหนแล้ว ขังมันไว้อยู่ในเนี้ย เรามีกำแพงอันนึงสร้างขึ้นมา แล้วมันจะรู้สึกว่า นี่ นี่ อันนี้ของเรานะ อันนี้ไม่ใช...

"เราเรียนรู้ความจริงของกาย เรียนรู้ความจริงของจิตใจมากๆ เราจะเข้าใจร่างกายจริงๆ เป็นทุกข์ มีความทุกข์บีบคั้นตลอดเวลา ร่างกายจริงๆ เป็นวัตถุที่เรายืมโลกมาใช้ชั่วคราว วันหนึ่งเราต้องคืนเขาไป จิตใจนี้ก็เหมือนกัน เป็นของไม่เที่ยงเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จิตใจนี้เป็นของบังคับไม่ได้ เลือกไม่ได้ สั่งไม่ได้ เห็นอย่างนี้ใจมันจะคลายความยึดถือออกไป แล้วมันจะไม่หิว ใจที่มันฉลาดขึ้นมามันจะไม่หิว" -- พระธรรมเทศนา หล...

"ความสุขในใจเราก็ชั่วคราว ความทุกข์ก็ชั่วคราว ความรัก ความชัง ก็เป็นของชั่วคราว เวลา ความรู้สึก รักใครขึ้นมา เรารู้ทันนะ ใจมันคลายออก มันเหลือแต่เมตตา ไม่เป็นรักนะ เขาจะไปที่ไหน เราไม่หวั่นไหว ไม่กังวล ใจก็ไม่ทุกข์เพราะพลัดพรากจากสิ่งที่รัก ไม่ทุกข์ เพราะเจอสิ่งที่ไม่รัก เพราะสิ่งที่ไม่รักเนี่ย ใจเป็นคนไม่รัก ใจมีโทสะ เราเห็นโทสะเกิดดับ แล้วโทสะไม่มีสาระ ใจเป็นกลาง ไม่มีโทสะ ฉะนั้นเจออะไร มันก็ไม่...

"ธรรมะสำหรับแต่ละคน มีช่วงจังหวะเวลา ว่าใจเราจะเข้าใจตอนไหน เราไม่รู้ว่าใจเราจะเข้าใจได้ตอนไหน เราก็ปฏิบัติของเราตลอดเวลา ปฏิบัติให้มากที่สุด เกิดจังหวะนั้นมันคลิ๊กขึ้นมา มันเข้าใจขึ้นมา เอาตัวรอดไปได้ ปิดอบายได้ แต่ธรรมะเพื่อความพ้นทุกข์ ที่เราจะใช้ยืนพื้นสำหรับคนๆ นึงนะ ไม่มากหรอก อย่างเราคอยรู้ ความสุข ความทุกข์ ความเฉยๆ ที่เกิดในใจเรา รู้มันทั้งวัน รู้มันทุกวัน รู้แค่นี้ก็พอ เดี๋ยวมันสอนธรรมะเ...