หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"เราคอยรู้ทุกสิ่งที่อย่าง ในร่างกาย ในจิตใจของเรา การปฏิบัติธรรม ไม่มีมากกว่านี้หรอก รู้สึกจิตใจได้ ก็รู้สึกจิตใจไป รู้สึกจิตใจไม่ได้ รู้สึกร่างกาย รู้สึกร่างกายก็ไม่ชัด ยุ่งไปหมดแล้ว ทำความสงบ ทางที่ดี ทุกวัน แบ่งเวลาทำความสงบไว้บ้าง เหมือนเราชาร์จแบตเตอร์รี่โทรศัพท์เรา ไม่ต้องรอให้แบตหมดก่อน แล้วค่อยไปชาร์จ มันจะชาร์จนาน เราใช้ไป เราก็ชาร์จเป็นระยะๆ ไป" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ว...

"เรียนกรรมฐานนะ ฝึกสติให้มาก ต้องเอาไปใช้ในชีวิตจริงๆ ให้ได้ ถ้าเรียนกรรมฐานแล้ว เก่งเฉพาะตอนเข้าวัด หรือตอนไปไหว้พระสวดมนต์ ฝีมือยังอ่อนเกินไป เราต้องหลอมรวมการปฏิบัติ เข้ามาอยู่ในชีวิตจริงๆ ให้ได้ ไม่ว่าจะยืน เดิน นั่ง นอน อะไรอย่างนี้ มีสติกำกับตลอดเวลา ในแต่ละวัน ถ้าช่วงไหน เราไม่ได้ทำงานที่ต้องใช้ความคิด แล้วก็ไม่ได้นอนหลับ มียกเว้นให้ 2 อย่าง คือตอนที่ทำงานที่ต้องคิด กับตอนที่หลับ ตอนนั้นจะเ...

"ไม่ต้องห่วงว่า มรรคผลจะเกิดเมื่อไหร่ มีหน้าที่เจริญสติปัฏฐานไป ด้วยจิตใจที่ถูกต้อง จิตใจมีสมาธิถูกต้อง คือจิตใจรู้เนื้อรู้ตัว เป็นธรรมชาติ ธรรมดานี่เอง" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๙ สิงหาคม ๒๕๖๐

"ปัญญาทางโลก กับ ปัญญาทางธรรม ไม่เหมือนกัน ปัญญาทางโลก ความฉลาดรอบรู้อะไรพวกนี้ ไม่ได้ทำให้เราพ้นทุกข์ มันช่วยให้เราอยู่ในโลกได้สบายหน่อยเท่านั้น บางคนฉลาดไป แล้วไม่มีศีล ไม่มีธรรม ก็ไม่ค่อยมีความสุขจริง ปัญญาทางธรรม ถ้าเรียนแล้วใจเรามีความมั่นคง ยิ่งฝึกไปเรื่อยๆ ชีวิตจิตใจเรามันเต็มอิ่มอยู่ในตัวเอง มันมีความสุข จะจนหรือจะรวยก็มีความสุข จะเกิดอะไรขึ้นในชีวิต เราก็ยังมีความสุขอยู่ได้" -- พระธรรมเทศ...

"พร้อมหรือยัง ต้องฝึกให้ชำนาญนะ อย่างเรากำลังหลงๆ อยู่อย่างนี้ ต้องรู้สึกตัวให้ได้ เต็มที่เลย ในเวลาไม่เกิน 3 วินาที ประมาณนั้นนะ ฝึก อย่างใจหลงไป บางทีเรารู้ แล้วมันยังคลุกอยู่กับอารมณ์ ไม่ยอมแยก ต้องฝึกให้มันถอยออกมา แยกขันธ์ออกมาให้ได้นะ หลวงพ่อฝึกตั้งแต่เป็นโยม 3-5 วินาที ประมาณนี้" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ สิงหาคม ๒๕๖๐

"ความสงสัย มันจะหลอก ให้เราคิด ไปเรื่อยๆ ให้เราถาม ไปเรื่อยๆ ได้คำตอบมา เราก็ไปคิดต่อ คิดต่อ ก็ไปถามต่ออีก ชีวิตวนเวียนอยู่กับการคิด กับการถาม ซึ่งหาประโยชน์อะไรไม่ได้ เรียนรู้ความจริงของกายของใจไป ถึงจะได้ประโยชน์ จะได้ตั้งแต่เบื้องต้น ไปจนเป็นโสดา สกทาคา อนาคา เป็นพระอรหันต์ พ้นทุกข์ไป ก็รู้แจ่มแจ้งว่าเป็นยังไง" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๓ สิงหาค...

"การที่เราได้เห็นโลกตามความเป็นจริง มองโลกตามความเป็นจริงเรื่อยๆ ไป จนใจยอมรับตามความเป็นจริงของโลก นั่นแหละ ใจเราเข้าถึงสัจจะ เข้าถึงความจริงแล้ว อะไรเกิดขึ้น เราจะไม่ทุกข์ เป้าหมายสูงสุดของศาสนาพุทธ คือ ความไม่ทุกข์ ไม่ทุกข์ได้ เพราะปัญญาเข้าใจความเป็นจริงของโลก ของชีวิต" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๐

"การปฏิบัติธรรม มี ๒ ส่วน ส่วนหนึ่ง คือ การทำในรูปแบบ ส่วนหนึ่ง คือ การปฏิบัติอยู่ในชีวิตประจำวัน ตัวที่สำคัญมาก คือ การปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน ถ้าเราทำตรงนี้ไม่ได้นะ โอกาสที่จะบรรลุมรรคผลในชีวิตนี้แสนไกล ยากเย็น เพราะอะไร เพราะชีวิตเราส่วนใหญ่อยู่ปกติอย่างนี้" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๐

"การปฏิบัติเนี่ย ไม่ใช่ห้ามดู ห้ามฟัง ห้ามคิดนะ มีตา ก็ดู มีหู ก็ฟัง มีใจ ก็คิด แต่พอกระทบไปแล้ว มีสุข ให้รู้ มีทุกข์ ให้รู้ เกิดกุศล ให้รู้ โลภ โกรธ หลง ให้รู้ อย่างนั้น เราจะเห็นว่า มันเปลี่ยนแปลงตลอด จิตใจนี้ ไม่คงที่ อย่างนั้นเรียกว่า การเจริญปัญญา" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๐

"ถ้าใจผิดดวงเดียวนะ ทำกรรมฐานอะไรก็ผิดหมดเลย ถ้าใจถูก ทำกรรมฐานถึงจะถูก จำไว้นะ ตอนเด็กๆ เราได้ใจธรรมดา แต่ขาดสติเท่านั้น อย่างเด็กมีใจธรรมดา กระทบอารมณ์ เกิดสุขบ้าง เกิดทุกข์บ้าง ดีใจบ้าง เสียใจบ้าง อันนี้ใจธรรมดา ใจผิดธรรมดา นี้ใจนักปฏิบัติ ทำขรึม คนด่าก็เฉย คนชมก็เฉย สัมผัสอารมณ์ที่ดีก็เฉย สัมผัสอารมณ์ที่ร้ายก็เฉย อะไรก็เฉยหมดเลย นิ่งไว้อยู่อย่างงั้น เครียดอยู่อย่างงั้น นี่จิตผิดธรรมดา พอเราเสี...

"อยู่กับธรรมชาติ ถ้าเรามีโอกาสอยู่ ดี แต่ถ้าเราไม่มีโอกาส อยู่ที่ไหน เราก็ต้องปฏิบัติให้ได้ อยู่ที่บ้าน ก็ต้องปฏิบัติให้ได้ หลวงพ่อไม่มีข้อแม้ ว่าต้องไปอยู่วัดป่า หลวงพ่อถึงจะภาวนา หลวงพ่อภาวนาอยู่ที่บ้าน เพราะว่าชีวิตส่วนใหญ่เราอยู่ที่บ้าน แล้วก็อีก 2-3 ชั่วโมงในแต่ละวัน อยู่บนถนน อยู่บนถนน ยังไม่ได้ทำงานอะไร ตรงนี้เป็นเวลาภาวนาได้ สบายมากเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธ...

"มีสติ มีสมาธิ แล้วปัญญาจะเกิด สติรู้สภาวะ สมาธิ คือความตั้งมั่นของจิต เป็นแค่ผู้รู้ ผู้ดู ผู้เห็น จิตเป็นแค่ผู้เห็น ศัพท์ที่ถูกต้องไม่ใช่ "ดู" ศัพท์ที่ถูกต้อง คือ "เห็น" ดูกับเห็น ดีกรีไม่เท่ากัน ดูเนี่ย ยังจงใจดูได้ หลับตาอยู่ ลืมตาขึ้นมา ไม่ได้เจตนา มันเห็น เวลาทำวิปัสสนา ศัพท์ที่ถูกต้อง คือ "เห็น" แต่พวกเราติดคำว่า "ดู" เพราะว่าครูบาอาจารย์รุ่นก่อนท่านใช้คำว่า ดู ดูกาย ดูใจ เราไม่ชินกับคำว่า "...

"เวลาทำในรูปแบบ อายตนะที่เด่นคือกายกับใจ แต่เวลาอยู่ในชีวิตจริง อายตนะทั้ง 6 จะทำงาน อายตนะทั้ง 6 ทำงานแล้วเนี่ย ไม่ใช่ดูง่าย มีตั้ง 6 ช่อง ดูที่ใจอันเดียว ถึงจะทำง่าย ตาเห็นรูป ใจเป็นสุข ใจเป็นทุกข์ ใจดี ใจร้าย มีสติรู้ หูได้ยินเสียง เกิดสุข เกิดทุกข์ เกิดดี เกิดชั่วขึ้นที่จิตใจ มีสติรู้ จมูกได้กลิ่น เกิดสุข เกิดทุกข์ เกิดดี เกิดชั่วที่ใจ มีสติรู้ ใจไปคิด เกิดสุข เกิดทุกข์ เกิดดี เกิดชั่วที่ใจ มี...

"ที่จริงการปฏิบัตินะ ถ้ารู้หลักแล้ว ขยัน ไม่ยากหรอก รู้หลัก ลงมือทำให้ถูก ทำถูกแล้วก็ทำให้พอ นานๆ ทำที ก็ไม่ดีขึ้น หลายปีก็ไม่ดี เพราะกิเลสมันลากเราไป แต่ละวันๆ นะ กิเลสลากไปเยอะ เจริญสติขึ้นมาได้นิดๆ หน่อยๆ สู้กันไม่ไหว แต่อันแรกสุดก็หลักการปฏิบัติต้องแม่น การปฏิบัติธรรมจริงๆ มีเรื่องของศีล สมาธิ ปัญญา" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๖๐

"ไม่แน่ วันหนึ่งพวกเราอาจต้องกลับไปเรียน ไปขอธรรมะจากเมืองจีน เมืองลาว เมืองฝรั่ง หลายประเทศ มาเลเซีย สิงคโปร์ พวกนี้เขามาเรียน เวลาที่เราจะไปเรียนเอาคืนมา ไม่ใช่งานเรื่องง่าย อันแรกเลย ภาษา อย่างลาวกับไทยพูดกันรู้เรื่องไม่มีปัญหา อย่างถ้าจะต้องไปเรียนธรรมะคืนมาจากเมืองจีนเนี่ย ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย หลวงพ่อรู้ภาษาจีนคำเดียว "เจี๊ย" ก็มีอีกวิธีที่ง่ายกว่านั้น คือ ตั้งใจภาวนา รักษาธรรมะเอาไว้ อย่าให้ม...

"การที่เราไปติดอกติดใจ สิ่งใดสิ่งหนึ่ง มันทำให้เราเสียอิสระภาพ อย่างเราติดในรูป ต้องเห็นรูป ต้องเห็นคนๆ นี้ เราก็ต้องเสียอิสระภาพไปบางส่วน ต้องเอาใจเขา อะไรอย่างนี้ เราชอบในเสียงอย่างนี้ ในกลิ่นอย่างนี้ ในรสอย่างนี้ เราต้องแสวงหา ได้มาก็ต้องรักษาไว้ เป็นภาระทางใจ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๒ วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๖๐

"รู้ทันใจของเรา วิเศษที่สุดเลย เวลาเราพูดอะไร เราแสดงความเห็นอะไร มันดราม่ารึเปล่า ศัพท์ตัวนี้เข้าท่าอยู่นะ มันแกล้งเป็นคนดี รู้สึกไหม ที่แท้มันตอแหล มันแกล้งทำเป็นพูดดีอย่างโน้น ดีอย่างนี้ เนี่ยดูตัวเองนะ ไม่ได้ให้ไปดูคนอื่นนะ ไปดูคนอื่นตอแหล ไม่ต้องดูมาก ดูนักการเมือง มีให้ดูเยอะเลย วางใจให้เป็นกุศลไว้ ในทุกๆ สถานการณ์ เห็นใครเขาทำดีอะไรนะ ก็อนุโมทนา ไม่ต้องโฆษณาก็ได้ ไม่ต้องแชร์มาลงเฟซบุ๊คของเร...

"จิตของเราเนี่ย อยู่ในสิ่งห่อหุ้มบางอย่าง เหมือนถูกขังอยู่ พวกเราเคยเห็นไหม จิตมีเปลือกหุ้มอยู่ จิตอยู่ในที่คับแคบ ไม่คล่องตัว ไม่มีอิสระ เหมือนปลา ก็เป็นปลาตู้ ไม่ใช่ปลาแม่นำ้ ไม่ใช่ปลาในคลอง ไม่ใช่ปลาทะเล เป็นปลาอยู่ในตู้แคบๆ เนี่ย มันเห็นจิตถูกขังอยู่ ทนไม่ได้นะ ว่านี่มันติดคุกอยู่ คล้ายๆ ว่า เราเกิดมาในคุก เราไม่รู้ว่าเราติดคุก วันหนึ่ง ครูบาอาจารย์พาเราภาวนา เราเห็นแล้ว ว่าเราติดคุกอยู่ เรื่อ...

"ไม่ใช่ว่า เจอหลวงพ่อ แล้วจะภาวนาถูกทุกคนนะ แล้วคนที่ภาวนาถูกมีเยอะ แต่ประสบความสำเร็จก็ไม่เยอะเท่าจำนวนคนที่ภาวนาถูก เพราะมันภาวนาไม่จริง ทำนิดๆ หน่อยๆ ทำๆ หยุดๆ เล่นๆ บ้าง หรืออะไรที่หลวงพ่อห้าม ก็ทำ อะไรที่หลวงพ่อบอกให้ทำ ไม่เอา เอาไว้ก่อน ไม่กล้าปฏิเสธ บอกเอาไว้ก่อน ผลัด อะไรไม่ให้ทำ อย่าไปยุ่งกับโลกมาก ยุ่งกับอินเตอร์เน็ตมาก ฟุ้งซ่าน คุยทั้งวัน จะเก่งสักแค่ไหน สมาธิปกติก็ไม่มีอยู่แล้ว ยังจะเล...

"ฟังอย่างเดียว มันไม่ได้ผลนะ ต้องทำ ต้องลงมือปฏิบัติ การปฏิบัติไม่มีอะไรมาก มีสติไว้ก่อน ร่างกายเคลื่อนไหว รู้สึก จิตใจเคลื่อนไหว รู้สึกไปเรื่อย เมื่อวันใด จิตมันแจ่มแจ้ง เกิดปัญญา เห็นความจริงของกาย ของใจ จิตก็วาง การปฏิบัติมีเท่านี้เอง หลัก นอกนั้นเป็นรายละเอียด" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๖๐

"เวลานี่มีค่ามากนะ ชีวิตเราจริงๆ มีเวลานิดเดียว หมดแล้วก็หมดกัน แล้วที่สำคัญ ไม่รู้จะหมดเมื่อไหร่ เวลาที่ผ่านไป อย่าปล่อยทิ้ง เมื่อวานก็สอนให้หายใจ มีสติหายใจออก มีสติหายใจเข้า หายใจไป รู้สึกตัวไป หายใจไป รู้สึกตัวไป มีความเพียรอยู่ มีการปฏิบัติธรรมอยู่ตลอดเวลา อย่าทิ้งเวลาให้หมดไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้ประโยชน์ขึ้นมา ส่วนใหญ่ เราเอาเวลาไปทำมาหากิน ไปเรียนหนังสือ ไปทำมาหากิน ลงทุนเพื่อจะอยู่กับโลก แต่อย...

"คำว่ารู้ทุกข์เนี่ย ลึกซึ้งนะ รู้ทุกข์ ต้องรู้ตั้งแต่ว่า อะไรคือตัวทุกข์ ขันธ์ทั้งห้าคือตัวทุกข์ รู้ขันธ์ทั้งห้าไป ทีแรก รู้ด้วยสติ คือ รู้ถึงความมีอยู่ของมัน ไม่ละเลย ไม่ลืมมัน ไม่ละเลย มัวแต่ไปดูของอื่นๆ ก็คอยรู้กาย คอยรู้ใจ ไม่ละเลย ต่อไปก็ปัญญาเกิด รู้ด้วยปัญญา ว่าขันธ์ห้านี้ เป็นตัวทุกข์จริงๆ ร่างกายนี้ก็เป็นภาระ ความรู้สึกสุขทุกข์ ดีชั่วทั้งหลาย ความรับรู้ทั้งหลาย เป็นภาระทั้งสิ้น เป็นทุกข์ท...

"ปฏิบัติบูชาพระพุทธเจ้าไป รู้สึกไป ภาวนาไป หายใจ ระลึกถึงพระพุทธเจ้า จิตใจจะมีกำลัง ถ้าใจเราคิดถึงท่านเรื่อยๆ เราจะเข้าใกล้ท่านเรื่อย ใกล้เข้าไปเรื่อยๆ ถ้าใจเราไปอยู่กับโลก หลงแต่โลก เราก็จะไกลท่าน เพราะงั้นถ้าเมื่อไร ใจเราเข้าถึงธรรม เราเข้าถึงตัวท่านละ ท่านถึงสอนบอกว่า ถึงจับชายจีวรท่านอยู่นะ แต่ไม่เข้าใจธรรม ก็ถือว่าไม่เห็นท่าน งั้นเราภาวนา จิตใจเราเคล้าเคลียอยู่กับธรรม เราก็เข้าใกล้พระพุทธเจ้า...

"เวลามีอะไรให้ดู เราก็ทิ้งการมีสติ เราไปดูเสียก่อน เวลาฟังอะไรขำๆ เราก็ทิ้งการมีสติ ไปตั้งใจฟัง เพลิดเพลินในการฟัง ได้กลิ่น ได้รส ได้สัมผัส เราทิ้งสติตลอดเวลา แล้วจะมาบ่นนะ ว่า ปฏิบัติมาตั้ง ๗ ปี ๗ เดือน กับอีก ๗ วันแล้ว ยังไม่ได้กระทั่งพระโสดาบัน อย่าว่าแต่เป็นพระอรหันต์ หรือพระอนาคา เลยนะ พระโสดาบัน ยังไม่ได้เลย ๗ ปี นับตั้งแต่เริ่มปฏิบัติ ส่วนชั่วโมงที่ปฏิบัติเนี่ย ไม่ถึง ๗ ปี อาจจะไม่ถึง ๗ วัน...

"อยู่ตรงไหนก็ปฏิบัติได้ หลวงพ่อไม่มีเงื่อนไขว่าต้องไปทำที่วัด ตั้งแต่เป็นโยมแล้วนะ หลวงพ่อไปเรียนที่ครูบาอาจารย์ แล้วก็มาทำที่บ้าน อยู่ที่ทำงาน ถ้าตอนไหนที่ไม่ต้องทำงานที่ใช้ความคิด ก็ปฏิบัตินะ ตอนไหนที่ต้องทำงานที่ต้องคิด มันปฏิบัติไม่ได้ จะกินข้าวก็ปฏิบัติ จะอาบน้ำก็ปฏิบัติ จะขับถ่ายก็ปฏิบัตินะ เนี่ยเวลาปฏิบัติของหลวงพ่อมีเยอะมากเลย ตื่นนอนมาแทนที่จะบิดขี้เกียจเฉยๆ นะ รู้ รู้กายรู้ใจเลย รู้ใจก่อ...