Podcast Muzeum Historii Polski

Kilkadziesiąt lwów na Wawelu? Wielbłąd jako prezent dla władcy? Niedźwiedzie zaprzęgane do karety jednego z polskich arystokratów? To wcale nie fantasy, a prawdziwe wydarzenia z dziejów Polski. Tym razem w podcaście 1000 lat. Prześwietlenie Łukasz Starowieyski przyjrzy się kolekcjom zwierząt w dawnej Polsce. Wielu władców, książąt, magnatów posiadało własne menażerie i zwierzyńce, w których gromad...

Poświęcił życie na badanie eksterminacji narodów i grup etnicznych. Choć odniósł sukces wprowadzając pojęcie ludobójstwa do języka prawniczego, dziś pozostaje postacią mało rozpoznawalną. Rafał Lemkin - kim był? Na czym polegała jego nowatorska propozycja sformułowania definicji ludobójstwa i dlaczego wpisanie jej do konwencji Narodów Zjednoczonych w 1948 roku było tak istotne? Opowiemy o bardzo a...

Pierwszych polskich podróżników okresu I Rzeczpospolitej nie nazwiemy turystami. Kim byli? Co możemy powiedzieć o tych, którzy odważyli się przekraczać granice państw Europy? Czy byli to wyłącznie dyplomaci? Dlaczego podróż odgrywała tak istotną rolę w kształtowaniu młodego człowieka z "dobrego domu"? O tym wszystkim w specjalnym - turystycznym - odcinku podcastu Muzeum Historii Polski "Prześwietl...

Był jednym z najbardziej niezwykłych twórców polskiej literatury XX wieku. Józef Mackiewicz to nie tylko pisarz polityczny, nie tylko integralny antykomunista i nieprzejednany indywidualista. To także jedyny w swoim rodzaju kronikarz Wielkiego Księstwa Litewskiego, świadek historii XX wieku, uważny obserwator przyrody. Chociaż otacza go aura twórcy wyklętego, pozostaje jednym z najżywiej dyskutowa...

Czy Joanna Szczepkowska miała rację wypowiadając w Dzienniku Telewizyjnym słynne słowa – „4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm”? Dlaczego do nich doszło i jak przebiegały pierwsze od dziesięcioleci częściowo wolne wybory parlamentarne? Dlaczego przedstawiciele Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej okazali się tak nieskuteczni w kampanii wyborczej? O tym wszystkim rozmawiamy w najn...

Jak to się stało, że komunizm upadł? Czy możliwe było naprawienie PRLu? Czy ktokolwiek wierzył w reformy gospodarcze i obietnice polityczne tamtych czasów? W najnowszym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski wsiądziemy na swoisty historyczny rollercoaster lat 80-tych; od szczytu solidarnościowego entuzjazmu, przez mroki stanu wojennego, kocie łby kryzysu ostatnich lat komunizmu, aż do przedświtu...

Otaczały ich żarty, drwiny i skandale. Kojarzeni z upadkiem obyczajów, bezwstydną mową i cwaniactwem. Równocześnie podziwiani, szanowani, cenieni. Włosi w Polsce – handlarze, bankierzy, czasem paserzy, ale także architekci, malarze i muzycy. Bez nich trudno byłoby mówić o renesansie w Polsce. W podcaście Muzeum Historii Polski "1000 lat. Prześwietlenie" Łukasz Starowieyski skieruje historyczny ren...

Czwarty rozbiór Polski, a może państwo wielkich nadziei? Tak odmiennie na Księstwo Warszawskie patrzyli ówcześni Polacy. Trwało zaledwie osiem lat, ale były to lata niezwykle burzliwe. Czy Księstwo Warszawskie było pierwszym krokiem do odtworzenia Królestwa Polskiego, czy może tylko zabawką i taktycznym zabiegiem Napoleona Bonaparte? A może warto było porzucić cesarza Francuzów i skorzystać z poli...

30 kwietnia 1939 roku, prezydent USA Franklin Delano Roosevelt otworzył Nowojorską Wystawę Światową, która pod hasłem „Świat Jutra” miała zaprezentować wizję postępu społecznego i rozwoju techniki. Wśród eksponatów na polskim pawilonie znalazł się cykl obrazów Bractwa św. Łukasza, który po 83 latach wraca do Polski, gdzie znajdzie się jako element wystawy stałej Muzeum Historii Polski. Obrazy Łuka...

Euromajdan - to hasło nie schodziło z pierwszych stron gazet w 2013 i 2014 roku. Pokojowa manifestacja przerodziła się w trwałą zmianę społeczną, która zyskała miano "Rewolucji Godności". Co tak naprawdę oznacza ta nazwa? Jaką rolę odegrali w niej zwykli Ukraińcy, jaką prezydent Janukowycz, a jaką ukraińscy oligarchowie? Odpowiedzi na te pytania padną w nowym odcinku podcastu "Co to znaczy Ukraina...

Polscy posłowie gubili w Rzymie złote podkowy, papiescy w Warszawie często mieli ogromne wpływy. Daleko przekraczali rolę zwykłych ambasadorów. Potrafili wciągnąć Rzeczpospolitą do wojny, czasem byli architektami zawarcia pokoju. Mieli wpływ na wybór władców. Umieli zorganizować nawet międzynarodowy sojusz – przeciw Turcji. Papiescy wysłannicy jako jedni z niewielu mieli w Polsce swoje stałe przed...

Hitlerowscy zbrodniarze na ławach sądowych w Norymberdze to symbol moralnego tryumfu nad zbrodniczym reżimem. Czy podobny sąd spotka odpowiedzialnych za śmierć tysięcy niewinnych Ukraińców? Jakie instrumenty prawne można zastosować, by powstrzymać dramat? I jak rozliczyć odpowiedzialnych za te straszne zbrodnie? Wreszcie, czy jesteśmy świadkami rosyjskiego ludobójstwa popełnianego na narodzie ukra...

Polacy na moskiewskim tronie osadzają przybłędę i oszusta – łże-Dymitra, później sami rosyjscy bojarzy wybierają na cara – syna polskiego władcy Zygmunta III Wazy, a w imieniu Władysława Kreml okupują polskie wojska. W tym odcinku podkastu Łukasz Starowieyski zajmie się czasami, gdy to Rzeczpospolita dyktowała warunki Rosji. Będzie o polskim awanturnictwie, rozbiciu rosyjsko-szwedzkiej armii pod K...

24 marca 1942 r. rozpoczął się pierwszy etap ewakuacji Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim. Od decyzji Józefa Stalina, do rozpoczęcia ewakuacji minęło zaledwie 6 dni. Generał Władysław Anders i jego podwładni sprostali zadaniu. Do listopada 1942 r. wysłano do Iranu ponad 115 tys. osób, z czego 37 tys. to cywile, w tym dzieci. W tym odcinku podcastu historycznego „1000 lat. Prześwietlenie” s...

Koniec XVI wieku mógł być okresem w którym przeciętna zamożność mieszkańców Krakowa mogło być na poziomie średniej europejskiej. Może Londyn i Amsterdam były troszkę lepsze, ale tylko trochę - mówi w podcaście „Prześwietlenie. Inne historie Polski” profesor Michał Kopczyński, który jednocześnie stwierdza, że znane nam dziś wskaźniki rozwoju takie jak PKB są jednak bezużyteczne w dyskusji o gospoda...

Miasto to jest soczewką cywilizacji, miejscem w którym na niedużym terenie gromadzi się duża liczba ludzi, przyspiesza obieg informacji, przyciąga ludzi z wielu regionów. Miasto to jest okno na świat cywilizacji - mówi profesor Michał Kopczyński w podcaście „Prześwietlenie. Inne historie Polski” w którym postanowiliśmy się przyjrzeć jak na przestrzeni wieków wyglądał rozwój polskich miast i dlacze...

Akcja #MojaPamiątka została zainicjowana w pierwszych tygodniach pandemii koronawirusa. Zachęcała do podzielenia się swoim wspomnieniami osoby po 60. roku życia, z których Muzeum Historii Polski stworzyło wirtualną wystawę. Punktem wyjścia do opowieści mogło być zdjęcie, dokument lub film wideo z domowego archiwum. Do Muzeum wpłynęło prawie 400 prac. Wystawa opowiada o wydarzeniach z naszej histor...

Bomby spadające na Kijów niszczą nie tylko stolicę dzisiejszej Ukrainy. Niosą zagładę historycznemu miastu, od tysiąca lat uważanego za kolebkę średniowiecznych grodów ruskich. Ruś Kijowska już przed wiekami miała własne tradycje demokratyczne oraz bujnie rozwijającą się kulturę, a jej wpływ na dzieje Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego był kolosalny. Dlaczego pomimo tego nigdy ni...

Okres międzywojenny kojarzy się nam - Polakom z niepodległością, rozwojem państwowości i tożsamości narodowej. Ukraińcom nie udało się wywalczyć niepodległego państwa - Armia Czerwona zajęła ziemie aż po rzekę Zbrucz, a w 1922 Ukraina stała się założycielską republiką Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. To zapoczątkowało dekady dramatycznych przemian naznaczonych ludobójstwem Wielkiego G...

16 lipca 1991 roku ukraiński parlament przyjął Deklarację suwerenności państwowej Ukrainy, kładąc prawny fundament pod niepodległe państwo ukraińskie. Ale skąd tak naprawdę wzięła się Ukraina? Dlaczego Moskwa odwołuje się do „dziejowego zjednoczenia” i określa Ukraińców mianem Małorusinów? O historii Ukrainy, jej tożsamości i skomplikowanej drodze do niepodległości rozmawiają dr Wojciech Stanisław...

Historia Polski od zawsze kojarzy nam się z nazwiskami wielkich wodzów i datami militarnych zwycięstw. Termin pospolite ruszenie wszedł do polszczyzny, jako synonim powszechnego udziału społeczeństwa w bitwach w obronie Rzeczypospolitej. Co dziś znaczy ten mit i czy pospolitym ruszeniem wygraliśmy nim jakąkolwiek znaczącą bitwę lub wojnę? Czy nie mamy przypadkiem do czynienia z romantyczną wizją h...

Dualizm rozwoju gospodarczego Europy sprawił, że to na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów rozwinęła się gospodarka folwarczno-pańszczyźniana i ekstensywne rolnictwo. Choć był taki czas w naszej historii, gdy właśnie produkcja zboża jednym z największych źródeł bogactwa i potęgi Rzeczypospolitej. Wszystko dlatego, że ominęła nas epidemia dżumy a na kontynencie nastąpił skokowy wzrost cen żywn...

Między 200, a nawet 400 tys. Tylu członków w szczytowym momencie liczyła Armia Krajowa. Armia, która stworzona została w świecie codziennego terroru i okupacji niemieckiej i sowieckiej. W osiemdziesiątą rocznicę wydania rozkazu o utworzeniu Armii Krajowej Łukasz Starowieyski spróbuje prześwietlić fenomen tej organizacji. Wraz historykiem i pisarzem Sebastianem Pawliną z Muzeum Historii Polski spró...

Historycy uwielbiają kreślić linie na mapach, wyznaczać europejskie strefy „kultury wina” tradycyjnie zarezerwowanej dla południowej Europy, „narody piwa” na północy i obszar gdzie najchętniej spożywa się alkohole wysokoprocentowe. Stereotyp rozpowszechniony na świecie głosi, że typowo polskim trunkiem jest wódka. Ile jest w nim prawdy, skoro w kronikach Ibrahima Ibn Jakuba relacjonującego w X w....

Nazywany był „pół-opozycjonistą”, gdy kierował tygodnikiem „Polityka”. Pod koniec lat 70-tych miał powiedzieć: „właściwie jestem po waszej stronie, ale wiem, że musicie przegrać” i właśnie wówczas rozpoczęła się jego oszałamiająca kariera polityczno-partyjna. W czasach stanu wojennego był wicepremierem, premierem i I sekretarzem PZPR. I to on kazał „sztandar Polskiej Zjednoczonej Partii Robotnicze...