Podcast Muzeum Historii Polski

Był synem małorolnego chłopa, a takżefilologiem klasycznym i wybitnym politykiem. W sytuacjach kryzysowych dwukrotnie przejmował rolę głowy państwa – tak było po zamordowaniu prezydenta Gabriela Narutowicza i w czasie zamachu majowego. To także dzięki niemu udało się ograniczyć rozlew braterskiej krwi. Dziś Łukasz Starowieyski wraz z dr Mateuszem Ratyńskim z Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludoweg...

To były czasy, gdy wolne miejsce przy wigilijnym stole nie było przeznaczone tylko dla nieznajomych, ale także dla bliskich – zaginionych, więzionych, wywiezionych, czy zamordowanych. Gdy nie życzyło się „wesołych”, a jedynie „spokojnych” świąt. Gdy choinka była ekstrawagancją, soja naśladowała rybę, a na świątecznym stole królowały ziemniaki. W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski Łukasz S...

Nad Polską w latach 1980-1981 unosił się duch wolności i groźba jego zdławienia. O tym dlaczego rewolucja Solidarności budziła nadzieję jednych i nienawiść drugich, dlaczego polskie czołgi wymierzyły lufy w Polaków i dlaczego stan wojenny zaczął się 13 grudnia 1981, a skończył się znacznie później - rozmawiamy z dr. Tomaszem Kozłowskim, badaczem lat 80. z ISP PAN oraz IPN. Dofinansowano ze środków...

”Obywatelki i obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej! Zwracam się dziś do Was jako żołnierz i jako szef rządu polskiego. Zwracam się do Was w sprawach wagi najwyższej. Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią. Dorobek wielu pokoleń, wzniesiony z popiołów polski dom ulega ruinie. Struktury państwa przestają działać.” – tymi słowami, wypowiadanymi przez gen. Jaruzelskiego o 6:00 13 grudnia 19...

Czy można było wygrać powstanie i odzyskać niepodległość w latach trzydziestych XIX wieku, a nie blisko 90 lat później? W kolejnym odcinku podcastu historycznego Muzeum Historii Polski, spróbujemy prześwietlić jedno z najbardziej natarczywych polskich „gdyby” i odpowiedzieć na pytanie, czy powstanie listopadowe miało szanse na powodzenie. Czy można było pokonać najpotężniejszą armię ówczesnego świ...

W kolejny odcinku podcastu "1000 lat. Prześwietlenie" przeniesiemy się do średniowiecza, by prześwietlić jego mroczne strony. Wraz z dr. Tomaszem Borowskim, mediewistą z Muzeum Historii Polski spróbujemy odnaleźć magię i czary tej epoki. Będziemy poszukiwać odpowiedzi na pytania takie jak; dlaczego tylko osoba z wysokim wykształceniem mogła być magiem, czy było coś złego w tym, że magią zajmowali...

To niepozorne urządzenie okazało się być polem jednej z najciekawszych bitew II wojny światowej, którą było starcie wybitnych umysłów. Zaciekle walczyli na nim polscy, niemieccy, angielscy oraz francuscy specjaliści od szyfrów. O czym mowa? W tym podcaście Łukasz Starowieyski wraz z gościem dr. Markiem Grajkiem, historykiem i kryptologiem prześwietli Enigmę – maszynę szyfrującą rozkazy Niemców w c...

Czym była Enigma? Jak jej używano? Co legendarna maszyna szyfrująca ma wspólnego z dzisiejszymi komputerami? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w podcaście Muzeum Historii Polski, w którym Michał Nałęcz-Nienewski, jeden z kuratorów wystawy “Enigma. Zagadka rozwiązana” rozmawia z dr Markiem Grajkiem, kryptologiem, informatykiem, specjalistą w dziedzinie szyfrów. Chcecie zobaczyć oryg...

O szyfrach Enigmy Niemcy mówili, że są „niemożliwe do przezwyciężenia”. Ten błąd pychy znacznie przyspieszył ich klęskę – część historyków mówi, że nawet o dwa lata. Kto złamał szyfr, kto zrekonstruował urządzenie? Jak była rola Polaków? Dlaczego Brytyjczycy tak długo ukrywali prawdę o niemieckim urządzeniu szyfrującym – o tym usłyszycie w kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski. Łukasz S...

Gdyby rządził dłużej być może podbiłby nawet Moskwę, a marzył nawet o podbiciu Stambułu. Ale i tak choć polsko-litewskim państwem rządził ledwie 11 lat, zasłużył na miano jednego z najwybitniejszych polskich władców. Choć z urodzenia praktycznie nie miał szans na polską koronę! W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski "1000 lat. Prześwietlenie" - Łukasz Starowieyski skieruje promienie rentgen...

Gdy 3 października 1944 podpisany został układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, skończyło się powstanie, a zaczęła nowa gehenna. Do obozów urządzanych przez Niemców szli nie tylko walczący z bronią w ręku żołnierze, ale też mieszkańcy miasta. Przez największy z nich, w Pruszkowie, przeszło od 350 do 650 tys. osób. W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski prześwietlimy ich popowst...

Szacuje się, że w Powstaniu Warszawskim wzięło udział nawet 12 tysięcy kobiet, co stanowiło ok. 20 proc. wszystkich powstańców. Kobiety w powstaniu to nie tylko sanitariuszki i emisariuszki. Wiele z nich przeprowadzało powstańców przez ciemne i wilgotne kanały, podkładało miny, a nawet chwytało za karabiny na równi z mężczyznami. Jaka była więc rola kobiet w Powstaniu Warszawskim? W czym się specj...

W najnowszym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski, Łukasz Starowieyski prześwietli jedną z największych wiktorii w naszej historii, a zdaniem niektórych, także jedną z najbardziej nieopłacalnych. Czy naprawdę odsiecz wiedeńska nie przyniosła Polsce żadnych korzyści? Czy to prawda, że słynny Lew Lechistanu Jan III, długo wzbraniał się przed wojną z Turcją, bo starał się o pokój w Stambule? Czy z...

W kolejnym podcaście z serii "1000 lat. Prześwietlenie" spotkamy się z wybitnymi kobietami polskiego średniowiecza. Ich rola jest niedoceniana. A przecież Dobrawa przyniosła Polsce chrześcijaństwo, Rycheza uratowała dynastię Piastowską, Gertruda była pierwszy polskim pisarzem. A było ich znacznie więcej - dzielnych, mądrych, władczych, a czasem okrutnych i bezwzględnych. Dlaczego więc tak mało o n...

Czas na kolejną odsłonę podcastu Muzeum Historii Polski. Tym razem pełną sportowych emocji, ale też niezwykłych postaci i wielkich czynów dokonywanych nie tylko na sportowych, ale też na wojennych arenach. Prześwietlimy polski udział w igrzyskach olimpijskich. Pokażemy trudne początki, łącznie z odwołanym na miesiąc przed Igrzyskami debiutem olimpijskim, gdy z powodu wojny bolszewickiej sportowcy...

Ogrody to szczególne miejsca, w których natura spotyka się z kulturą. Dr hab. Aleksandra Jakóbczyk-Gola wyjaśnia, jak na poszczególne rozwiązania architektoniczne i krajobrazowe polskich ogrodów wpływały prądy filozoficzne kolejnych epok. Średniowieczne klasztorne wirydarze, renesansowe ogrody Wawelu, barokowa Oś Saska, oświeceniowe Łazienki Królewskie – to tylko przykłady zakątków, po których wir...

Dzwon Zygmunt, błędnie nazywany „Dzwonem Zygmunta” obchodzi dziś 500 lat! To z całą pewnością najsławniejszy z polskich dzwonów, ustępujący gabarytami jedynie licheńskiemu dzwonowi „Maryja Bogurodzica”. Ten wiszący w Katedrze na Wawelu dzwon, bije już od 1521 roku. Do wprawienia go w ruch, zupełnie jak przed wiekami wciąż wykorzystuje się siłę ludzkich mięśni, a każdy dźwięk, który się z niego wyd...

W kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie ” Łukasz Starowieyski znów wróci do czasów początków Polski. To będzie podróż po wyjątkowo chwiejnym państwie − które od potęgi do zupełnego upadku dzielić mogło ledwie kilka lat: jak w przypadku czasów Mieszka II. Syn Bolesława odważnie rzucał rękawice cesarzowi, by po dziewięciu latach żebrać o pomoc, zrzekając się koro...

Czas na kolejny podcast Muzeum Historii Polski. Tym razem Łukasz Starowieyski przyjrzy się najpopularniejszemu sportowi, a być może też najpopularniejszej rozrywce na świecie - czyli piłce nożnej, która na polskie ziemie przywędrowała w samej końcówce XIX w. Nie od razu się przyjęła, uważano ją nawet za niebezpieczną - grożącą nawet śmiercią i nie patriotyczną. Zdecydowanie przegrywała z ... gimna...

W kolejnym epizodzie podcastu Muzeum Historii Polski "1000 lat. Prześwietlenie" przeniesiemy się na Śląsk w szczególnie burzliwych czasach - początku XX w. i wracającej polskiej niepodległości. Łukasz Starowieyski i jego gość prof. Cecylia Leszczyńska z Uniwersytetu Warszawskiego, przeprowadzą nas przez 3 powstania i plebiscyt. Czy Śląsk się Polsce należał skoro w jej granicach leżał ostatnio 600...

W podcaście „1000 lat. Prześwietlenie” odtworzymy Polskę wyłaniającą się po 123-letniej niewoli. Wraz z Łukaszem Starowieyskim odbędziemy podróż palcem po mapie, sunąc po kolejnych odcinkach granic powstającego państwa. Bo choć pod koniec I wojny światowej było niemal pewne, że kraj się odrodzi, to nikt nie wiedział, jaki będzie jego ostateczny kształt. Poza Królestwem Polskim z Warszawą i częścią...

W podcaście Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie” zajmiemy się zagładą I Rzeczpospolitej. Czy można było jej uniknąć? Co sprawiło, że jedno z największych państw ówczesnej Europy – większe od Hiszpanii, czy Francji, zostało w ciągu 30 lat rozdrapane, tak że zniknęło z map świata? Czy można było je uratować i jak? Czy Stanisław August Poniatowski, ostatni władca, to marionetka Rosji, zd...

Zamach stanu, zdrada, głupota, a może piękna, choć przegrana walka o naprawę. W kolejnym podcaście Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie” ‒ prześwietlimy Konstytucję 3 maja. Ma swoje święto – czy rzeczywiście powinna być powodem do dumy? A może była świadectwem braku rozeznania w sytuacji? Czy istniała szansa, by Rzeczpospolita zawróciła z drogi ku przepaści? Na Sejm Wielki spojrzymy z...

Słuchając podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie”, tym razem udamy się w daleką podróż ‒ na Syberię. Brzmi to złowróżbnie, ale ta kraina ma dwa oblicza. Przez pokolenia kojarzyła się Polakom przede wszystkim z katorgą i cierpieniem. Tam właśnie zsyłani byli walczący o wolność przeciw caratowi ‒ konfederaci barscy, powstańcy z kolejnych polskich zrywów czy konspiratorzy. Z drugie...

W tym odcinku podcastu „1000 lat. Prześwietlenie” odkurzymy historię niezbyt odległą. Cofniemy się do czasów naszych rodziców czy dziadków. Łukasz Starowieyski wraz z gościem Bartoszem Wójcikiem z Muzeum Historii Polski prześwietlą opozycję w PRL-u. Sprawdzimy, jak wyglądała opozycja w latach 50., 60. i 70. Zajrzymy do sekretarzyka Zbigniewa Romaszewskiego, a także za kulisy pierwszych jawnych org...