پادکست مختصر و مفید

آیا آزمون‌های آی‌کیو معیار خوبی برای محاسبه مقدار هوش انسان هستند؟ در این اپیزود پادکست مختصر و مفید علاوه بر تاریخچه‌ی آزمون‌های هوش، از پیشینه‌ی خونبار این آزمون‌های هوش خواهید شنید. نوشته #46 ضریب هوشی اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر و مفید: خرید یک قهوه برای من در «Buy Me a Coffee»: https://buymeacoffee.com/ardeshir حمایت ماهانه از طریق Patreon: https:/...

انسان دست کم از پنج از هزار سال پیش تاکنون، در پی کشف راز خواب‌هایی که می‌بینه بوده و به دنبال این سوال که چرا ما خواب می‌بینیم؟ و با وجود اینکه همچنان پاسخ قطعی‌ای برای این سوال وجود نداره، نظریه‌های مختلفی درباره‌ی دلیل خواب دیدن ما وجود داره. در این اپیزود پادکست مختصر و مفید هفت تا از مشهورترین نظریه‌های مرتبط با خواب و رویا رو با هم مرور می‌کنیم نوشته #45 چرا خواب می‌بینیم؟ اولین بار در اردشی...

اگر دنیا رو بدون شکلات نمی‌تونید تصور کنید، خوش شانس هستید که بعد از قرن شانزدهم به دنیا آمدید. چون تا اون زمان شکلات صرفا نوشیدنی‌ای تلخ و پر کف در آمریکای میانه بود. در این اپیزود پادکست مختصر و مفید، خواهید شنید که این نوشیدنی تلخ چطور به این شیرینی خوشمزه‌ای که امروز می‌شناسیم تبدیل شد و چه تاریخ شگفت‌انگیز و خونباری رو پشت خودش داره. نوشته #44 شکلات اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌ه...

حاکمان مستبد در طول تاریخ همیشه در جدالی دائمی با قلم بودند. اما گاهی دایره‌ی این مبارزه به اعداد هم می‌رسیده و بسیاری از اعداد و گاهی مجموعه‌ای از اعداد در زمره‌ی چیزهای ممنوعه قرار می‌گرفتند. در این اپیزود پادکست مختصر و مفید با این قبیل اعدادی که در طول تاریخ به دلایلی ممنوع بودند آشنا خواهید شد. برای شرکت در نظرسنجی پادکست مختصر و مفید اینجا کلیک کنید استفاده از فیلتر شکن برای تکمیل فرم نظرسنج...

در این اپیزود پادکست مختصر و مفید، تاریخچه‌ی الکل را از هفت هزار سال پیش دنبال می‌کنیم و به نقشی که نوشیدنی‌های الکلی در فرهنگ و کشف دنیاهای تازه بازی کرده می‌پردازیم. برای شرکت در نظرسنجی پادکست مختصر و مفید اینجا کلیک کنید استفاده از فیلتر شکن برای تکمیل فرم نظرسنجی ضروری است نوشته #42 الکل اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر و مفید: خرید یک قهوه برای من در «...

مرغ یکی از قدیمی‌ترین همراهان انسان است؛ در این اپیزود پادکست مختصر و مفید سرنوشت این پرنده را از همراهی گلادیاتورها در جنگ گرفته، تا کمک به انسان در علوم ژنتیک و درک تکامل دنبال می‌کنیم و در نهایت به سفره‌های امروزی و مرغ سوخاری و زرشک‌پلو با مرغ می‌رسیم. برای شرکت در نظرسنجی پادکست مختصر و مفید اینجا کلیک کنید استفاده از فیلتر شکن برای تکمیل فرم نظرسنجی ضروری است نوشته #41 مرغ اولین بار در اردشی...

در این اپیزود پادکست مختصر و مفید، از افکار و دستاوردهای یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان تاریخ خواهید شنید. مردی که روان‌درمانی را اختراع کرد و به انسان کمک کرد که خودش را بهتر بشناسد؛ زیگموند فروید. برای شرکت در نظرسنجی پادکست مختصر و مفید اینجا کلیک کنید نوشته #40 زیگموند فروید اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر و مفید: خرید یک قهوه برای من در «Buy Me a Coffee»:...

در این اپیزود با افلاطون آشنا خواهید شد و چهار درس از این بزرگ‌ترین فیلسوف تاریخ را خواهید شنید که همچنان و در زندگی امروز به کار ما می‌آید. برای شرکت در نظرسنجی پادکست مختصر و مفید اینجا کلیک کنید https://forms.gle/bu8P4rG7iQsr5yV1A نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید   نوشته #39 افلاطون اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر...

در سی و هشتمین اپیزود پادکست مختصر و مفید، مروری می‌کنیم بر هر آنچه که در طول تاریخ تاکنون رخ داده و در آینده رخ خواهد داد. نسخه ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید   نوشته #38 تاریخچه‌ای مختصر و مفید از هر آنچه که قبلا رخ داده و بعدا رخ خواهد داد اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر و مفید: خرید یک قهوه برای من در «Buy Me a Coffee...

اینکه چه شد برخی از کشورهای دنیا این چنین ثروتمند شدند و برخی اینقدر فقیر ماندند، همواره محل بحث و جدل‌های فراوانی بوده. در این اپیزود پادکست مختصر و مفید، سه عامل عمده‌ی فقیر ماندن کشورها را بررسی کردم. منبع: School of Life نوشته #37 چرا برخی از کشورها اینقدر ثروتمندند و برخی اینقدر فقیر؟ اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌های حمایت مالی از پادکست مختصر و مفید: خرید یک قهوه برای من در «Buy...

کامپیوترهای ساخت بشر روز به روز قوی‌تر می‌شن؛ با افزایش قدرت محاسباتی انسان، رفته رفته این ایده که بشه جهانی مشابه جهان خودمون رو شبیه‌سازی کنیم محتمل‌تر به نظر میاد. ولی این پیشرفت خیره‌کننده، سوالی وهم‌آلود هم همراه خودش داره: از کجا می‌دونیم که همین الانش هم در یک دنیای شبیه‌سازی شده نیستیم؟ نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید. منبع: Aperture   نوشته #36 آی...

مرگ مهم‌ترین و قطعی‌ترین پیامد زندگیه و چه بخواهیم و چه نخواهیم بالاخره روزی نوبت ما هم خواهد رسید و آخرین نفس‌ها رو خواهیم کشید و بعد به خاک خواهیم رفت. در دو اپیزود اخیر پادکست مختصر و مفید، درباره‌ی آنچه که لحظاتی قبل از مرگ و هنگام مرگ در ذهن و بدن ما می‌گذرد صحبت کردیم، حالا در قسمت سوم این مجموعه به آنچه که پس از مرگ به سر انسان می‌آید خواهیم پرداخت. نسخه ویدیویی این اپیزود را در یوتیوب تماش...

در دومین قسمت از مجموعه‌ی «مرگ» در پادکست مختصر و مفید، خواهید شنید که درست در هنگام مرگ، در ذهن و بدن ما چه می‌گذرد. در قسمت نخست این مجموعه از اتفاقاتی که لحظاتی قبل از مرگ می‌افتد صحبت کردیم و قسمت آتی هم به آنچه که پس از مرگ رخ می‌دهد می‌پردازم. نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در یوتیوب تماشا کنید. منبع: اینفوگرافیکس نوشته #34 در لحظه‌ی مرگ چه در ذهن و بدن ما می‌گذرد؟ (قسمت دوم) اولین بار در اردش...

آنچه که در حال مرگ و پس از آن رخ می‌دهد همواره محل بحث‌ها و کنجکاوی‌های فراوانی بوده. از این هفته در پادکست مختصر و مفید در سه قسمت به مرگ می‌پردازیم. در قسمت اول خواهید شنید که درست لحظاتی قبل از اینکه بمیریم در بدن و ذهن ما چه می‌گذرد. نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید. منبع: اینفوگرافیکس   نوشته #33 مرگ؛ قبل از اینکه بمیریم چه اتفاقی می‌افتد؟ اولین بار در...

چند سالیه که بر سر مصرف شیر اختلاف‌نظرهایی به وجود اومده. بعضی می‌گن شیر غذایی مغذیه که برای سلامت استخوان‌های ما ضرورت داره، اما عده ای هم می‌گن مصرف شیر به سرطان و مرگ زودرس منجر می‌شه. بالاخره حق با کیه؟ و اصلا چرا ما شیر می‌نوشیم؟ نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتوب مختصر و مفید تماشا کنید منبع: Kurzgesagt   نوشته #32 شیر؛ نوشیدنی‌ای سودمند یا سمی مهلک؟ اولین بار در اردشیر طیبی ....

شنیدن خبر کشف موجوداتی فرازمینی برای بسیاری از ما خبر هیجان‌انگیزیه! اما این خبر در واقع خبری بسیار وحشتناک و ویرانگره. شنیدن این خبر معنیش اینه که پایان نسل بشر قطعیه و دوره‌ی ما انسان‌ها به زودی به سر خواهد رسید. اما چرا؟ چرا این هیجان‌انگیزترین خبر تاریخ می‌تونه این‌قدر وحشتناک باشه؟ نسخه‌ی ویدیویی این اپیزود را در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید نوشته #31 نظریه فیلتر بزرگ اولین بار در ارد...

زندگی انسان تا سال ۱۸۰۰ میلادی همانقدر سخت و خشن بوده که در تمام هزار و هشتصد سال قبل از اون بود. برای هزاران سال پیاپی ملت‌ها در سراسر دنیا به معنای واقعی کلمه فقیر بودند و تولید ناخالص داخلی از سالی به سال بعد کمترین تغییری نمی‌کرد. با این حال، در اوایل قرن هجدهم تحولی شگفت‌انگیز رخ داد که همه‌چیز را تغییر داد و آن رشد اقتصادی و افزایش دستمزد کارگران بود. این تحول که با افزایش کیفیت زندگی پایین‌...

به جرات می‌توان گفت که برای درک اوضاع و احوال زمانه‌ی ما، هیچ کتابی مهم‌تر از «طاعون» آلبر کامو وجود ندارد. طاعون داستان گسترش بیماری همه‌گیری است که از حیوان به انسان منتقل و بعد نیمی از جمعیت شهری مدرن را از بین می‌برد. نوشته‌ی آلبر کامو همچنان برای ما تازه است و با ما سخن می‌گوید؛ آن هم نه به این خاطر که او پیشگویی بوده که چیزهایی می‌دانسته که دانشمندان نمی‌دانند، بلکه به این خاطر که آلبر کامو...

بیماری‌های واگیردار همیشه مثل این ویروس کرونا نبودند که آدم‌ها رو تو خونه‌هاشون حبس کنند. در این اپیزود پادکست «مختصر و مفید» از بیماری خواهید شنید که آدم‌ها رو به خیابون می‌کشید و به رقص وا می‌داشت و مبتلایان اغلب اینقدر می‌رقصیدند که از خستگی یا سکته‌ی قلبی می‌مردند! این اپیزود را با تصاویر و توضیحات بیشتر در یوتیوب تماشا کنید   نوشته #28 طاعون رقص اولین بار در اردشیر طیبی . پدیدار شد. راه‌...

جهانی چنین پهناور و اینقدر قدیمی، یعنی بی‌شمار فرصت و وقتی بسیار برای تکامل انواع حیات و حتی حیات هوشمند؛ با این حال به نظر می‌رسد که ما تنها هستیم. این تناقض به «پارادوکس فرمی» معروف است که در قسمت قبل با آن آشنا شدید. حالا در قسمت دوم، به برخی ایده‌ها و چاره‌های موجود می‌پردازم. نسخه‌ی تصویری این اپیزود رو هم می‌تونید در کانال یوتیوب مختصر و مفید تماشا کنید: قسمت اول – قسمت دوم منبع: Kurzg...

تخمین‌زده می‌شه که میلیون‌ها سیاره با مشخصات زمین در کهکشان راه‌شیری وجود داشته باشه؛ که تازه اغلب‌شون سه برابر ما وقت داشتند تا حیات هوشمند رو در خودشون شکل بدن. با این حال ما حتی کوچک‌ترین نشانه‌ای از فرازمینی‌ها نه دیدیم و نه شنیدیم. چرا؟ اونها کجا هستند؟ آیا ما خیلی خاص هستیم؟ یا تمام موجودات فرازمینی که قبل از ما بوجود اومدند از بین رفتند و این سرنوشت محتوم ما هم هست؟ این بنیان چیزیه که بهش م...

کانال یوتیوب مختصر و مفید اگر چه بخش بزرگی از اینترنت به راحتی قابل دسترسی است، اما چیزهایی هم در اینترنت هست که زیر لایه‌هایی پیچیده و تاریک مخفی شده. حفظ حریم خصوصی و امکان ناشناس ماندن، بسیاری را به این بخش تاریک از اینترنت می‌کشاند و از آن برای اهداف قانونی و البته غیر قانونی استفاده می‌کنند. در این ویدیو خواهید شنید که اصلا چرا «دارک وب» وجود دارد، چه چیزهایی در آن پیدا می‌شود و چه کسانی در آ...

نیکولا تسلا در حالی به دنیا آمد که لحظه‌ی تولدش مثل قصه‌های اساطیری نوید از سرنوشت شگفت‌انگیز او می‌داد. هنگام تولد او رعد و برق‌های شدیدی در آسمان دیده و شنیده می‌شد. مادر او همانجا گفت:«پسرم فرزند نور خواهد بود» و همینطور هم شد در مختصر و مفید این هفته، با زندگی شگفت‌انگیز نیکولا تسلا آشنا خواهید شد. منبع: Nikola Tesla Biography: Inventor Ahead of His Time نوشته #24 نیکولا تسلا اولین بار در اردش...

این اپیزود یک نسخه‌ی ویژه‌ی ویدیویی هم در یوتیوب دارد. برای تماشا در یوتیوب اینجا کلیک کنید چنگیز خان؛ نامی که مترادف خشونت و فتوحات بسیاره. هشتصد سال پیش، او بزرگ‌ترین ارتشی که جهان به خود دیده بود رو ساخت و از اون برای برپا کردن بزرگ‌ترین امپراطوری تاریخ استفاده کرد. هیچ رهبر دیگه‌ای، نه اسکندر و نه ناپلئون و نه هیتلر در پیروزی‌هاشون حتی به گرد پای این مرد آهنین مغول نمی‌رسند. او چطور به این جای...

حتما شنیدید که بسیاری از اهالی سیاست مدام آه و ناله می‌کنند که جهان داره به سمت کابوس‌هایی که جورج اورول در کتاب ۱۹۸۴ به تصویر کشیده بود پیش می‌ره. به اختصار یعنی، دنیایی با حکومت‌هایی تمامیت‌خواه که در اون «برادر بزرگ» ما رو زیر نظر داره. نویسنده‌ی منبع این اپیزود پادکست مختصر و مفید می‌گه، اگر چنین چیزی واقعیت داشت شما دیگه نمی‌بایست پاتون رو از خونه بیرون می‌گذاشتید. او می‌گه این ترس از نظارت د...