Onder de vleugels van Den Herder

20 juli is de geboortedag van de Franse aristocraat en componist Déodat de Séverac. Hij schreef een mooie bundel karakterstukjes met de, voor deze tijd van het jaar, toepasselijke titel 'En vancances'. Jacobus ligt er in deze aflevering een paar deeltjes uit. 

Het is dit jaar 50 jaar geleden dat componist Dmitri Sjostakovitsj overleed. Zijn tweede (en laatste) pianosonate is een favoriet van Jacobus. Hij vertelt in deze aflevering over het derde deel, met een aanzame, eenstemmige begin. 

Wladislaw Szpilman was een Poolse componist en pianist die na zijn dood vooral beroemd werd door de film die Roman Polanski maakte over zijn leven. Hij was in de eerste plaats pianist, maar liet daarnaast een behoorlijk aantal composities na. Jacobus duikt in een vroeg werkje van hem, de Mazurka. 

Een leuk stuk in de Volkskrant over hoe het kinderliedje 'Altijd is Kort-Jakje ziek' in korte tijd van een nieuwe tekst is voorzien: 'Olifantje in het bos'.  Wat de tekst ook mogen zijn, het anonieme Franse volksliedje is door Wolfgang Amadeus Mozart voorzien van 12 aanstekelijke variaties. 

Afgelopen week overleed pianist Alfred Brendel op 94-jarige leeftijd. Liefst drie maal nam hij de complete cyclus van 32 sonates van Ludwig van Beethoven op. Vandaag duikt Jacobus in het laatste deel van de laatste sonate. Een ongelooflijk bouwwerk. Brendel kon dat als geen ander overtuigend brengen. 

15 juni was het de geboortedag van de Noorse componist Edvard Grieg. Je hoeft geen groot vernieuwer te zijn om grootse muziek te schijven. Zijn Lyrische Stücke zijn prachtige karakterstukjes en Jacobus bespreekt er drie in deze aflevering van de podcast. 

8 juni is de sterfdag van de Franse schrijfster Georges Sand. Zij had gedurende 10 jaar een intense liefdesrelatie van Frederic Chopin. Soms hoor je dat ook wel terug in de muziek van Chopin. Zoals in zijn dramatische 13de nocturne in c klein. 

In deze aflevering voor één van de laatste werken van Robert Schumann, zijn Märchenerzählungen voor klarinet, altviool en piano. Deze combinatie van instrumenten kennen we vooral van het beroemde Kegelstatt-trio van Mozart, maar ook Schumann wist er wel raad mee. 

Een nieuwe opname van het werk Pari Intervallo van Arvo Pärt door de broers Arthur en Lucas Jussen is voor Jacobus reden om weer eens in deze muziek te duiken. 

De finalisten van de Koningin Elisabeth Wedstrijd zijn bekend. Eén pianist van Nederlandse bodem zit erbij: Nikola Meewsen. In 2010 alweer was Hannes Minnaar finalist bij datzelfde concours. Hij speelde toen het 5de pianoconcert van Camille Saint-Saens. Met een prachtig exotisch middendeel, waar Jacobus graag iets over vertelt in deze aflevering. 

Amsterdam en Nederland zijn deze dagen in de ban van Gustav Mahler vanwege het 10-daagse festival dat aan hem gewijd is in Amsterdam. De piano speelt geen grote rol in het oeuvre van Mahler, maar de prachtige liederen uit Das Knaben Wunderhorn zijn wel degelijk oorspronkelijk voor zangstem en piano geschreven alvorens ze door de componist werden georkestreerd. Jacobus duikt in de pianoversie van h...

Mischa Hillesum is de jongere broer van de bekende Etty Hillesum en daarnaast vooral een jongen met een enorm muzikaal talent. Hij werd geboren in 1920 en kwam om door dwangarbeid in de Duitse concentratiekampen in de winter van '43-'44. Hij liet nauwelijks composities na, maar in deze prelude krijgen we toch een glimp te zien van zijn enorme gave. 

Francis Poulenc was zelf tevreden met zijn concert voor 2 piano's en orkest. En terecht, het is een heerlijk werk dat altijd goed ontvangen wordt in de concertzaal. Jacobus bespreekt in deze aflevering het langzame deel van dit concert, dat zijn inspiratie vond in de pianoconcerten van Mozart. 

De Stille Week zit er weer op. Tijd om de ramen open te zetten én tijd voor sprankelende muziek van Mozart. Jacobus duikt in deze aflevering in het energieke laatste deel van het 9de pianoconcert van Mozart. 

150 jaar geleden werd Maurice Ravel geboren. Er zijn heel wat afleveringen van deze podcast te vullen met enkel het werk van deze Franse componist.  Vandaag aandacht voor de passacaglia uit zijn pianotrio in a minuer, geschreven in 1914. 

Het notenschrift geen veel informatie over hoe een muziekstuk te spelen. Maar je kan er als componist niet álles in kwijt. Gelukkig maar, er blijft nog wat ruimte voor de uitvoerende om er je eigen interpretatie van te maken. In de 4de Impromptu uit zijn bundel D.935 van Franz Schubert kiezen opvallend veel pianisten voor iets wat er helemaal niet staat. Hoe komt dat? Jacobus doet een poging dat t...

Twee keer 24 preludes en fuga's schreef Johann Sebastian Bach voor het klavier. Welk soort klavier? Dat is maar de vraag. Jacobus buigt zich in deze aflevering over de prachtige 8ste prelude en fuga uit de eerste bundel van het Wohltemperierte Klavier. 

Er zijn dagen dat de muziek van Siergiej Bortkiewicz niet te horen is op NPO Klassiek. Maar wat Jacobus betreft mag dat best wat vaker. In deze aflevering een blik op het mooie Andante uit zijn tweede pianosonate. 

Met het tweeluik China Gates en Phrygian Gates vervolmaakte de Amerikaanse componist John Adams de muzikale taal waar hij naar zocht. Daarmee mogen we deze twee korte stukken voor piano als een soort Opus 1 beschouwen. Jacobus buigt zich over China Gates. 

2025 is het jaar van de 150ste geboortedag van Maurice Ravel. 7 maart om precies te zijn. Jacobus staat in deze aflevering stil bij het opmerklijke concert voor piano linker hand en orkest. 

In deze aflevering aandacht voor muziek van de 88-jarige Oekrainse componist Valentin Silvestrov. Zijn 'Messenger' komt uit 1996. Flarden Mozart duiken op uit de wind en de mist. Bijzondere muziek. Jacobust vertelt er meer over!

De overgangen; daar mag je op letten bij het beluisteren van de prachtige Arabeske van Robert Schumann. In ABACA-vorm, maar hoe komt Schumann van B weer terug naar A? Daar zit de magie, volgens Jacobus. 

In deze stemweek voor de filmmuziek top-200 doet Jacobus graag een duit in het zakje. Het gaat in deze aflevering over de muziek voor de film 'the piano' uit 1993. Een film van Jane Campion, met muziek van de Britse componist Michael Nyman.

Pianist Jean-Yves Thibaudet heeft een nieuw album uitgebracht met muziek van de Armeense componist Aram Khachaturian. Daarop staan ook pianobewerkingen van de suite Gayaneh. In het slaapliedje hoor je prachtig hoe hij werd beinvloed door de Armeense volksmuziek. 

Er waren tijden dat de naam van Nikolaj Medtner in één adem werd genoemd met die van collega's Rachmaninov en Scrjabin. Maar daarna zijn we hem toch wat uit het oog verloren. Onterecht: er is prachtige muziek van zijn hand verschenen. Gelukkig is er een mooi nieuw album van pianist Daan Oostdam.