O Zmierzchu

Czym dla osób żyjących w Polsce są wartości? Bo że są dla nas ważne, jesteśmy informowani nieustannie, na przykład gdy ktoś nami zarządza przy okazji wyborów parlamentarnych. Czy jesteśmy tak bardzo rodzinni, jak nam się wydaje; jakie miejsce ma praca czy jakości takie jak patriotyzm lub wiara? Jaka jest zupełnie nieoczekiwana wartość, której pragniemy niezależnie od tego, czy identyfikujemy się p...

Trzeci odcinek cyklu o wartościach jest poświęcony ćwiczeniu indywidualnego myślenia o wartościach, które uwzględnia trzy obszary, na których wartości mogą przysparzać nam kłopotów lub powodować konflikty wewnętrzne/zewnętrzne. Po co myśleć lepiej? Żeby umieć się z własnymi wartościami dogadywać, nie dawać się oszukać i odróżniać wartości od czegoś, co je udaje. Oraz oczywiście, żeby odnajdywać wł...

Próbując zmierzyć się z tytułowym pytaniem rozmawiam z Zuzanną Kowalczyk, redaktorką Magazynu Pismo, o miejscu pracy w naszej kulturze, przekształceniach, którym podlegała od czasów, gdy myśliwi polowali, a tkaczki tkały sukno oraz o ważnej roli, jaką praca odgrywa w naszym życiu - współtworzenia naszej tożsamości. Zupełnie niechcący wpadamy na trop ważnej wskazówki, która może pomóc wielu osobom...

Wakacyjny cykl otwiera pierwszy odcinek, który jest niezwykle esencjonalny i porządkujący różne podejścia do tematu wartości. Korzystając z teorii Schwartza opowiadam czym w świecie psychicznym jednostki są wartości, jak łączą nas ze sobą i przyczyniają się do tworzenia kultury. Przy okazji rozwiewam kilka mitów, jak ten, że wartości możemy uzgodnić raz na zawsze. Partnerem odcinka są Banki Spółdz...

Rozmawiam z Agatą Stolą, psychoterapeutką par, która wraz z Robertem Kowalczykiem i Dawidem Krawczykiem, napisała książkę "Sztuka bycia razem", w której omawia zakamarki terapii par. Zaczynamy od tego, co dzieje się w związkowych szuwarach, sprawdzamy czy zawsze bliżej znaczy lepiej, dywagujemy nad naturą pożądania w relacjach, które zakochanie mają już za sobą, żeby złapać kilka jakości...

Niezwykle często oceniamy swoje indywidualne doświadczenie przez pryzmat "albo - albo". Taka rozłączna alternatywa ustanawia cały porządek w naszej głowie i w sercu, bo jak być osobą zadowoloną, gdy jest się poważnie chorx albo w kryzysie. Jak czuć radość, gdy wokół niekończące się trudności? Dzięki temu prostemu zabiegowi nieustannie czekamy na dobro, które ma nas spotkać, ale na szczęś...

Sierotka Marysia lubi pomarudzić i poużalać się nad sobą, bo to chroni ją przed złem świata tego. Problem w tym, że gdy Sierotka narzeka i jest negatywnie zaabsorbowana sobą, ktoś musi pasać jej gąski i doglądać jej owieczek. Problemy i wilki nie znikają, za to potężnieją, bo taka jest ich natura. Jakie gratyfikacje kryje w sobie sierotkowa strategia i dlaczego tak łatwo w nią wpadamy? Czym się ró...

Kiedy ośmiornica zamyka się w słoiku wydarza się kilka ważnych rzeczy. Ona sama sądzi, że właśnie zapewniła sobie bezpieczeństwo, jednak równocześnie zużywa zapas tlenu i ogranicza dopływ informacji z zewnątrz, które mogą zadecydować o jej przetrwaniu. Po co, w takim razie, ośmiornica wchodzi do słoika i czy da ją się stamtąd bezpiecznie wyjąć? Okazuje się, że odpowiedzi na te (i inne pytania) są...

Książka "Tańcząc" prof. Bartłomieja Dobroczyńskiego i Agnieszki Jucewicz opowiada o kryzysach w sposób wyjątkowy - wnikliwy i pozbawiony dydaktyzmu. Dlatego zaprosiłam obydwoje do rozmowy, bo chciałam wspólnie zastanawiać się nad jednym z moich ulubionych tematów. Z pełnej zakrętów rozmowy dowiecie się min. co pingwinie jaja mają wspólnego z ważnymi celami w życiu? Dlaczego szybkie usuwa...

Kiedyś chroniły, dziś to już zabytek albo nawet przeszkoda w rozwoju. Niezbyt trafiona nazwa "mechanizmy obronne" przylgnęła do pewnego typu zjawisk psychicznych na dobre i zbyt mocno oraz jednostronnie kształtuje ich rozumienie. Mechanizmy obronne pełniły co prawda funkcje naszych osobistych murów i systemów radzenia sobie z niegodziwością świata, ale ich działanie nie ogranicza się tyl...

Kiedyś chroniły, dziś to już zabytek albo nawet przeszkoda w rozwoju. Niezbyt trafiona nazwa "mechanizmy obronne" przylgnęła do pewnego typu zjawisk psychicznych na dobre i zbyt mocno oraz jednostronnie kształtuje ich rozumienie. Mechanizmy obronne pełniły co prawda funkcje naszych osobistych murów i systemów radzenia sobie z niegodziwością świata, ale ich działanie nie ogranicza się tyl...

Każdy z nas, raz na jakiś czas nie uprawia s€ksu. Niektórzy decydują nie uprawiać go wcale, np. z powodów związanych z duchowością. Ale czym to się różni od as€ksualności i na czym ona miałaby polegać? Na ten temat rozmawiam z profesorem Wojciechem Draganem, UJ, psychologiem, który zajmuje się biologicznymi podstawami zachowania i prowadzi badanie dot. s€ksualności osadzone w polskim kontekście ku...

Zaczynam od tego, co gra Dark Souls ma wspólnego z wychowaniem dzieci. Bo ma. A potem przyglądam się niedocenionej kompetencji emocjonalnej, która ginie pośród wrzawy o supermocach. Jest cicha, niczym Bruce Lee i równie odporna na porażki. Na imię jej: elastyczność psychiczna. Sprawdzam, co ją tworzy, jak ją ćwiczyć i dlaczego żyć się bez niej nie da, ani tym bardziej - rozwijać. I dlaczego można...

Rekonstrukcja wewnętrznej przestrzeni bezpieczeństwa będzie różna w zależności od tego kim jesteśmy i czego potrzebujemy. Jednak warto i należy zająć się podstawami, trzema podstawowymi aspektami, które wymagają naszej uwagi na trudnej drodze stawiania się sobą. Opowiadam o nich w tym lekkim i wypełnionym konkretem odcinku, który uzupełnia epizod "Mały biały domek". Jest m.in. o dwugłowe...

Potrzebujemy przestrzeni fizycznej, którą możemy nazwać domem - ochrony, odpoczynku, miejsca do spania. Dom poznajemy nie tylko po tym, że stoją tam nasze rzeczy, a bardziej po tym jacy my tam jesteśmy. A co z wewnętrzną przestrzenią bezpieczeństwa? Ze strefą, w której jesteśmy sami ze sobą i jesteśmy - sobą? Gdzie się ten wewnętrzny dom znajduje, a może raczej jak myśleć o jego odbudowie - staram...

Trudna sztuka przepraszania i oddawania honoru i sprawczości osobom naruszonym wymaga gwałtownego odświeżenia. Być może nauczenia się na pamięć kilku podstawowych zasad, żeby stosować je w praktyce. W przeciwnym wypadku świat psychiczny i kulturowa rzeczywistość nam się zbisurmani i możemy utracić przepraszanie jako symboliczny akt przywrócenia równowagi i możliwości naprawy. Odcinek (wyjątkowo) m...

Odcinek o tym, jak skutecznie zrobić miejsce na nowe rzeczy w naszym życiu i o pewnej konieczności rozwojowej, którą nieczęsto bierzemy pod uwagę. Podstawą do jego powstania było założenie, że nasza trudność w podejmowaniu i akceptowaniu zmian wynika ze skutków dawnych utrat, z którymi nadal sobie nie poradziliśmy oraz fakt, że bez zdolności przeżywania utrat nie możemy się rozwijać. Odcinek gęsty...

Jak to jest mieć rodzeństwo? Próbuję dowiedzieć się w tej rozmowie. Ponieważ rodzeństwu nie są dedykowane tomy poważnych opracowań, jak macierzyństwu czy ojcostwu. Jednocześnie więź z bratem czy siostrą to najdłużej trwająca relacja jaką miewamy w życiu. Wzrastanie w rodzinie, w której jest ktoś w miarę równy nam wiekiem i pozycją bardzo dużo zmienia w naszym dzieciństwie i dorosłości. O społeczny...

Ojcowie nie pojawiają się tylko w scenie pierwotnej. Dzieci potrzebują innej, niż matka osoby, a przynależne tej roli zadania są nie mniej ważne. Jednak gdy spytałam o ojców osoby słuchające podkastu, to większość odpowiedzi była pełna żalu, trudnych wspomnień lub traum. Co dzieje się z ojcami, że ojcostwo wychodzi im tak kiepsko, a dominującym motywem staje się nieobecność lub opresyjność? Czego...

Duchota i presja, tak opisałyśmy warunki do macierzyństwa w Polsce, rozmawiając z Aleksandrą Józefowską. Mówiłyśmy o tym jakie bywają polskie matki, w jakich warunkach kulturowych realizujemy nasze macierzyństwa i o co się rozbijamy. O transgeneracyjnych przekazach dotyczących płci, ciała, seksualności, które utrudniają budowanie bliskości córek z matkami. O przesunięciach w systemach rodzinnych,...

O tajemnicach umysłów wielkich detektywów. Jak stać się bardziej niczym Geralt lub Sherlock rozwiązujący trudne zagadki we wspaniałym stylu? Czym jest tolerancja dyskomfortu i co robić z emocjami, gdy się myśli? Opowiadam o zniekształceniach poznawczych, mechanizmach obronnych i różnych typach pozyskiwania i obróbki danych. Odcinek pożywny i treściwy, obfitujący w smaczne kąski, jak konstatacja, ż...

Dla osób z Japonii gniew, tak jak my go realizujemy, jest nie do przyjęcia. Dla Amerykanx szczerość oznacza wzmacnianie ego. Czy zatem emocje naprawdę są uniwersalne? Co to znaczy, że wszyscy jesteśmy WEIRD oraz MINE, bo jesteśmy, nawet jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy. Zabieram was w podróż po kulturowym zróżnicowaniu świata, czepiam się psychologii, psuję parę pewników i zostaję z jednym, w...

Prawdziwie jesienny odcinek poświęcony różnym rodzajom tęsknot. Od zaskakujących faktów na temat nostalgii, która okazuje się być uczuciem nakierowanym na przyszłość, po jej niechlubne polityczne zastosowanie. O tęsknocie jako elemencie regulacji bliskości i o tym, co robić, kiedy się tęskni za mocno. O tym, co pragnienie zbliżenia się do kochanej osoby ma wspólnego z nornikami preriowymi i na kon...

Pretekstem do rozmowy z Cvetą Dimitrovą, psychoterapeutką jest książka "Mężczyzna o pięknym głosie" wydana przez Znak Literanova. Jednak to tylko początek bardzo emocjonalnej dyskusji o tym, czym stała się psychoterapia, o nierealistycznych oczekiwaniach wobec niej i wyobrażeniach, które zasilają zbiorowe wyobrażenia. Jest o granicach w psychoterapii, o tym po co ludzie popełniają błędy...

Czy zemsta jest słodka i świadczy o sile, a może powinnyśmy iść za wskazaniami popularnych poradników i udowadniać naszą wyższość moralną? Odcinek poświęcony nieoczywistym zakrętom odwetu i wybaczania. Jest o przemocy, jest o wojownikach świętej sprawy i o rozpoznawaniu w sobie amoralnego dreszczu, który stanowi zapowiedź mściwości. Odcinek nie odpowiada na pytanie - jak nauczyć się odpuszczać? Od...