Nuri Fırat - radioNF

Türkiye'nin Kürt Tarihi podcast serisinin bu bölümünde Türk yargısının yüzyıllık Kürt pratiğini detaylı biçimde anlattım. Pek çok dönemsel veri ve örnekle birlik Türk yargısının mevzu Kürtler olunca nasıl da evrensel hukuk normlarından ve hatta kendi hukuk düzeninden vazgeçip tamamen siyasi kararlar verdiğini göreceksiniz. 100 yıl önceki Şark İstiklal Mahkemelerinde yargılanan Kürtlerin durumu...

Türkiye'nin Kürt Tarihi podcast serisinin bu bölümünde Sosyolog İsmail Beşikçi'nin başına gelenleri anlattım. 1960 yıllarda üniversitede öğretim üyesi olduğu sırada yazdığı doktora teziyle devletin Kürtlerin var olmadığına, aksine Türk olduğuna dair geleneksel söyleminin dışına çıkan İsmail Beşikçi, bunun bedelini ağır ödedi; 17 yıldan fazla süre hapis yattı, kitapları yasaklandı vesaire.....

Bu bölümde 12 Mart 1971 darbesinin öncesi ve sonrasındaki gelişmeler çerçevesinde Türkiye'nin Kürt Tarihi'ni anlattım. Bu bölümde özel olarak 1970'lerin hemen başında Kürt muhalefetinin en önemli buluşma yeri olan Devrimci Doğu Kültür Ocaklarını (DDKO) ve devletin bunlara yönelik tepkilerini ele aldım. Bu kapsamda DDKO davaları önemli bir yer tutar. Bu davalarla ilgili süreçleri anlatı...

Dışişleri Bakanlığı bir ülkeyi ilgilendiren dış olaylar, diplomasi ve siyasetle ilgilidir. Ancak Türkiye örneğinde bakıldığında Dışişleri Bakanlığının esas görevlerinin arasında her zaman iç siyaseti ilgilendiren bir meselenin yer aldığı görülebiliyor ve bu da Kürt meselesi. Hatta denebilir ki, Cumhuriyet'in kuruluşundan bugüne Dışişleri Bakanlığının esas mesaisi bu mesele çerçevesinde olmuştu...

Türkiye'nin Kürt Tarihi serisinin bu bölümünde 1960'lı yıllarda Kürtlerle ilgili gelişmeleri ele almaya devam edeceğim. Bu bölümde, dönemin Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil'in imzasıyla Demirel Hükümetinin yurt dışı temsilciliklere gönderdiği özel 'Kürt talimatının' detaylarını, Çağlayangil portresini ve bu çerçevede Dersim Katliamıyla ilgili gelişmeleri anlatacağım. Öz...

27 Mayıs 1960 darbesinden sonra Kürt muhalefetinin yeniden canlanmasının önüne geçmek için devlet yeniden organize olmak ve bu çerçevede her türlü yol ve yönteme başvurmak zorunda kaldı. Bu yol ve yöntemlerden biri de öyle ya da böyle görünür olmaya başlayan Kürtlerin yeniden Türklüğünün "keşfedilmesi" oldu. Bir yandan bugünkü büyük Kürt muhalefetinin o zamanlar atılan ilk tohumları kadu...

"Türkiye'nin Kürt Tarihi" podcast serisinin bu ikinci bölümünde 27 Mayıs 1960 darbesi öncesi ve sonrasında Kürtlerle ilgili gelişmeleri anlatmaya devam ettim. Bu bölümde 27 Mayıs darbecilerinin hazırladığı "Doğu Raporu" ve bu çerçevede Cumhuriyet tarihi boyunca hazırlanmış olan "Kürt Raporlarına" değindim. Aynı şekilde bu bölümde 27 Mayıs darbecileri ile onların i...

Türkiye'nin Kürt Tarihi serisi başlıyor. Yüzlerce kitap, belge, anı, anlatı ve kaydın incelenmesiyle kapsamlı bir tarih çalışması ortaya çıktı. Böylece ilk kez Türkiye'nin son yüzyılına ait Kürt siyaseti, Kürt söylemi ve Kürtlere karşı hayata geçirilen ya da geçirilmek istenen uygulamalar hakkında bütünlüklü bir seri hazırladım. Bu podcast serisi boyunca iddia edebilirim ki, Türkiye'ni...

Di vê podcastê de ez ê nivîsek Kamûran Alî Bedirxan bi we re parve bikim. Kamûran Alî Bedirxan, birayê Celadet Alî Bedirxan e û ji malbata Bedirxaniyên Cizîra Botan tê. Di sala 1895an de li Stenbolê hatiye dinê û sala 1975an de li Parîsê jiyana xwe ji dest daye. Kamûran Alî Bedirxan siyasetmedar û rewşenbîrek Kurd e ku di sedsala bîstan de him di siyasetê de him di hêla dîplomasiyê de him jî ji al...

Yakın dönem Kürt tarihinin tartışmasız en önemli figürlerinden ikisi Şeyh Said ve Seyyid Rıza’dır. Her ikisi de Kürt ve Mustafa Kemal’in kurduğu Cumhuriyet’e karşı ülkeleri işgal edilmiş olan, hakları gasp edilen, varlıkları dahi yok sayılan Kürtlerin ilk dönem muhalefetinin liderleri… Tam da bu nedenle Mustafa Kemal’in kurduğu yeni devlet tarafından muhalefetleri sert biçimde bastırıldı, kendiler...

Ortadoğu'da çözümsüzlüğü ve dramatik gelişmeler nedeniyle güncelliğini korumaya devam eden iki önemli meselenin, Kürt ve Filistin meselelerinin benzerliklerini, farklılıklarını, birbirleriyle kesiştikleri noktaları, aktörlerinin ilişkilerini vesaire geniş bir tarihsel arkaplan okumasıyla birlikte anlattım. Son yüzyılda neredeyse paralel biçimde süregelen Kürt ve Filistin davalarını yürüten olu...

Di vê podcastê de ez ê beşek ji pirtûka Şerefxanê Bedlîsî Şerefnameyê bi we re parve dikim. Şerefxan, di destpêka Şerefnameyê de behsa “Eslê Kurdan û Rewşa Jiyana Wan” dike û beşên şûn de jî behsa dîroka desthilatdarên Kurdan dike. Di beşa destpêkê de gelek agahî û çavderiyên girîng hene, ji eslê Kurdan bigirin heya sînorên Kurdistanê û her wiha rewşa civaka Kurd bi gelek aliyan ve hatiye nişandan...

Bu podcast'te 24 Temmuz 1923'te imzalanan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu antlaşması olarak da kabul edilen Lozan Antlaşması ile ilgili daha önce pek bilenmeyen önemli bir konuyu anlatacağım. Bu konu, antlaşmadan 48 yıl sonra 1971'de Ankara'dan Londra'ya gönderilen bir talimatla ilgili. Ankara, bu talimatta, İsmet İnönü'nün Lozan'da Kürtleri Türk ilan ederken başv...

Bu podcastte Türk siyasetçilerin Kürtlerden "kardeşim" diye söz ederken gerçekte neyi kastettiklerini ve bu kardeşlik akdinin esasında nasıl kurgulandığını detaylı anlattım. Cumhuriyet'in ilk yıllarından sonra Kürtlerin varlığı resmen inkâr edilirken, paralel olarak Kürtlerin Türklüğü ileri sürüldü ve daha doğrusu varlıkları yok sayılan Kürtlerin Türkleştirilmesi için her yol ve yönt...

Min di destpêka vê rêzepodcastê de, di podcasta ewil de, wek du meseleyên bingehîn ên li rojhilata navîn, hinek bal kişandibû ser meseleyên Kurdan û Filistîniyan û herwiha şibandin û cudahiyên di navbera her du meseleyan… Niha jî dixwazim têkiliyên Kurdan û Filistîniyan bidim ber hev û nîşan bidim ka ev têkilî bi çi rengê û awayê rê ve çûye û diçe… #PDK, #PKK, #HDP, #Hizbullah, #El Fetih, #Hamas.....

14 Mayıs 2023’te yapılan Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçiminin birinci turu ile 28 Mayıs’taki Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu geride kaldı. Bu seçimlerde ortaya çıkan sonuçlar herkes için önemli tartışmalara ve sorgulamalara da yol açtı, zira sonuçlar bunu şart kılıyor. Muhtemelen en çok tartışmalara konu olan partilerden biri Halkın Demokratik Partisi, yani HDP ile Yeşil Sol Parti....

Di vê rêzepodcasta derheqê meseleyên Kurdan û Filistîniyan de dora beşa sêyem e... Di vê beşê de ez ê hewl bidim ku durûtiya rêxistin û dewletên Îslamî ya derheqê mafê dewletbûnê û zilma li ser Kurdan û Filistîniyan raxim holê. Bi taybetî jî bo vê mijarê dixwazim nîşan bidim ku dewleta Tirk û deshilatdariya 20 salan zêdetir e vê dewletê rêvedibe, ango AKP xwedî çi siyasetê ne... Hemû dane, ku min...

Tê zanîn fotografek Edward Said a gelek populer heye. Di vê fotografê de tê xuyakirin ku destê Edward Said de kevir heye û gorî îddîayan Said vî kevirê diavêje leşkerê Îsraîlê. Hema hema di temamê cîhanê de ev fotograf wek fotografek entelektuelek xwedî helwesta rast tê pejirandin û loma jî Said wek mînak tê nîşandin. Li aliyê din, ev fotograf hema hema bê îstîsna bo temamî çepgir û Îslamîstan sem...

Li rojhilata navîn du meseleyên girîng hene, ku hîn jî bi temamî çareser nebûne. Yek ji wan meseleya Kurdan e, ku welatên wan di nav çar dewletên mêtînger û dagirker de hatiye perçekirin û hîn jî dibin zilm û zordariyê de ne. Yan din jî meseleya Filistînê ye, ku ew mesele jî hîn bi temamî nehatiye çareserkirin. Bi hêsanî mirov dikare bibêje ku ev her du mesele ji ber qarakterên xwe yên netewî bi g...

Bertolt Brrecht’in “Galileo” adlı eserinde Andrea ile Galileo arasında şöyle bir diyalog geçer: “Andrea: Ne yazık o ülkeye ki, kahramanları yoktur. Galileo: Yanlış: Ne yazık o ülkeye ki, kahramanlara muhtaçtır…”   ***   Eskilerde tebaa, reaya ve hatta kul ve köle… Modern zamanlarda belli bir tanıma, statüye ve itibara kavuşturulan… Kapitaliste göre pazarın vazgeçilmezi, müşteri, tüketici… Muhafaza...

Bu podcast'te Tayyip Erdoğan'ın iktidara geldiği Kasım 2002'den Mayıs 2023'e kadar izlediği Kürt siyasetini, kurguladığı Kürt söylemini ve bunların ortaya çıkardığı sonuçları dönemsel bağlamlar, gelişmeler ve sonuçlar çerçevesinde bütün detaylarıyla değerlendirdim. Buyurun ve abone olmayı unutmayın lütfen #erdogan #tayyiperdoğan #akp #Kurd #kurdistan #kurdish #seçim2023

Yine bir seçim arifesindeyiz ve Abdullah Öcalan’a dair iddialar gündemde. Bu podcast’te bu iddiaları ve bunların ne tür maksatlarla ortaya atıldığına dair bütünlüklü bir sunum yapmaya çalışacağım. Son birkaç haftaya bakıldığında hem PKK’ye yakın bazı isimlerin hem bizzat PKK yöneticilerinin hem HDP’li siyasetçilerin hem de bunlarla tamamen zıt dünya görüşlerine sahip gazeteci ve siyasetçilerin İmr...

Esasında Kürtlerin bugün yaşadıkları meselelerin epey tarihsel olduğunu da kaydedeyim. Dolayısıyla pek çok Kürt ya da Kürt milliyetçisi bugüne dair konuşurken, tarihsel referanslara başvuruyor, başkaları da öyle yapıyorlardır, sadece Kürtler değil. Güncel olarak, politik pek çok sorunu tarif ederken, pek çok Kürt milliyetçisi için epey kıymetli bir tarihsel referans var ve her defasında yüzyıllar...

Esasında laik Kemalist Cumhuriyet’e karşı geçmişten beri epey sert söylem ve siyasetle muhalefet eden ve bu nedenle 2000’lere kadar da kurdukları bütün siyasi partileri kapatılan Milli Görüşçüler, millilik konusunda bir noktada uzlaşıyorlardı. Millikte uzlaşılan husus, Türklüktü ve fakat bunun laik mi olacağı, dindar mı olacağı ihtilaf konusuydu. Bu durumda Kürt meselesi ele alındığında milli Türk...

Kayıtlara geçtiği kadarıyla Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından bölücülük ve Kürtçülük gerekçesiyle ilk kez 1970’te Türkiye İşçi Partisi kapatılmıştı. 1990’lardan itibaren ise, sırasıyla, HEP, ÖZDEP, DEP, HADEP, DTP hakkında kapatma kararı verilmişti. Ayrıca DEHAP hakkında da dava açılmıştı. Bu arada Kürt siyaseti nedeniyle Emek Partisi, Şerafettin Elçi’nin Demokratik Kitle Partisi de kapatılan par...