Ràdio Lengadòc
Nòstra lenga es un tresaur
Dans la chronique en occitan “Nòstra lenga es un tresaur”, Roxane nous partage des explications sur des mots occitans, sur la base du dictionnaire provençal-français « Lou Tresor dóu Felibrige », composé par l’écrivain de langue provençale et prix Nobel de littérature Frédéric Mistral. Loin d’être centré sur la variante provençale de l’occitan, cet ouvrage regroupe l’intégralité des langues d’oc sous l’appellation « langue provençale » alors usitée au XIXème siècle. Chroniques écrites par Alan Roch, et animées par Roxane Sourbier (alias Roxitanie, sur Instagram).
Author
Ràdio Lengadòc
Category
Podcast website
Latest episode
Jun 29, 2026
Where to listen?
Podcasts in the app Replaio Radio Coming soonPodcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts
Episodes
Episode 41 : Prestar 29.06.2026 2:26
La formiga, nos ditz la faula, es pas prestaira. Prèsta pas d'argentdarrièr la pòrta : prêter de l'argent sans titre et sans témoin. Vos cal pas comptar sus ela per un prestar a pagar jamai : un prêt àne jamais rendre. Prèsta pas la man : prestar la man, c’est donnerun coup de main. Mas li arriba de prestar son nas pertot : mettre sonnez partout. La carabena vesina li ditz : prèsti e rompi...
Episode 40 : Rai 22.06.2026 1:56
Episode40 : Rai Uèi,nos cal parlar del mot “rai”. Aujourd’hui, il faut que l’onparle du mot “rai”. Avec, d’abord, l’expression “Aquò,rai !”, qui veut dire, c’est pas grave, ça fait rien ! Danscertains cas, rai peut se traduire par certes, à la bonne heure,c’est facile ou encore : c’est bien. Loprovèrbi ditz : De caulet ? rai, mès cal de grais ! Masi a tanben rai qui correspond à rayon, trait d...
Episode 39 : Prendre 08.06.2026 2:45
Episode 39 : Prendre Me sembla plan que prenètz d'una man çò que balhatz de l'autra ; mas sapiètz que çò qu'es bon a prendre es bon a rendre. prendre sal, salprene : prendre le sel ; prendre freg : se refroidir ; prendre mal, prendre de mal, prendre truc : prendre mal ; prendre fuòc : prendre feu ; prendre corsa, prendre vam : s'élancer ; prendre la messa : être ordonné prêtre ; pr...
Episode 38 : Camp 02.06.2026 2:32
Episode 38 : Camp Quand se ditz camp, i a d'un costat le camp, l'endroit où on campe que pòt venir camp de batalha, prat batalhièr o lo camp, la pièce de terre. Lo camp grand es en Roèrgue lo camp mai espandit d'una bòria. L'anhèl de camp popa pas mai sa maire e va pàisser pels prats. Lo boièr que laurava lo camp : es estat remplaçat pel menaire de tractor ! L'amora de camp est...
Episode 37 : Cagar 26.05.2026 2:34
Esperamplan de pas tròp vos faire cagar amb aquesta croniquetalexicografica. Mas se l'enveja de cagar vos pren, poiretz totjorn : -cagar dur : être resserré cagar verd : être dans la misère cagar al lèit, se cagar dessota : laisser tout aller cagar dins sas braias, dins sas calças : avoir peur cagar de bleda, cagar meleta : avoir grand'peur cagar del pichòt cuol : vivre de peu, se serrer l...
Episode 36 : Cach 12.05.2026 2:17
Episode 36 : Cach Aquí una cronica qu’anatz pagar cash. Probable qu’a la fin cantaretz cachilicacha coma los rossinholets en Gasconha. Vos anam faire tubar lo cachimbau : fumer la pipe qu’aquò devendrà una vertadièra cachavièlha ! Lo cachin-cachet es lo rasim de las sèrps un cacha-amètla vos servirà a dobrir las amètlas, un cacha-nose las noses e un cacha-nosilhon las avelanas. Se sètz pegòt (cord...
Episode 35 : Cabra 04.05.2026 1:49
Episode 35 : Cabra Anem, vos presenti ma cabra qu’a pè e bana, e banilhon e barba al menton ! La cabra d’aur seriá un tresaur que los Sarrasins amaguèron al pè d’un monument de Provença. A Arle, cresián que la Cabra d’aur passava cada matin dins los primièrs rais del solelh sul puèg de Montmajor. A Laudun, contan que la nuèit de Sant Joan a mièjanuèit un gorg (gouffre) prigond s’entredobrís dins l...
Episode 34 : Lop 27.04.2026 3:28
Episode 34 : Lop Ai vist lo lop, la lèbre e lo rainal que fasián lo torn de l’aubre… Aujourd’hui, on parle du loup. Lo lop es aquela bèstia negra que se pòt dire tanben corta-aurelha o, coma l’ors, pè-descauç, mas tanben un homme rapace, sordidement avare, extrêmement laborieux ; une sorte d’ulcère ; un jeu à la queue leu leu : a la coa-de-lop ; un loup de mer, une perche de mer ; un poisson :...
Episode 33 : A Picas 27.04.2026 3:03
Episode 33 : A picasE ben, pauròts, aquesta cronica es fotuda coma un ase de picas mas coparem pas a pica, nous ne changerons pas brusquement de sujet, que sèm pas de pica-pelada des mauvaises langues même si nous croisons al manja-dreit (buffet) de l’Ostal Occitan de Narbona un pica-assièta, un cèrca-dinnar o se ne vira (s’il le faut) un pica-al-sòl : un cantonnier de grande route ou d’autoroute,...
Episode 32 : Raca 07.04.2026 2:22
Episode 32 : Raca Una cronica que vos arracarà pas brica de l’aver escotada a l’entorn del mot raca qu’a mai d’un sens : – la grapa, la gaspa : la rafle, la grappe dont on a enlevé les grains – la rapuga : la grappe de raisin – l’asena, lo lièrpi, lo retruèlh : le marc de vendange – la radassa : une eau de vie de mauvaise qualité – la malandra : une épidémie en Guyenne – brutlar de raca : distill...
Episode 31 : Bèla 30.03.2026 2:46
Episode 31 : Bèla La bèla pòt designar la reina de las abelhas. Se li ditz : pausa, bèla ! En tustant sus vases d’aram per la convidar a se pausar endacòm. Mistral nos parla de la bèla de jorn, la fleur appelée le liseron tricolore ou la belle de jour ; nos parla tanben de la bèla de l’alba, una planta que sas flors se dubrisson als primièrs rais del solelh e de son contrari la bèla de nuèit que v...
Episode 30 : Pòrc gras 25.03.2026 2:35
Episode 30 : Pòrc gras ! Pòrc gras, t'ai crompat te vòli pas vendre ! Pòrc gras, t'ai crompat, te vòli manjar ! Aujourd’hui, on parle du porc. Òm pòt èsser lord coma un pòrc (lord/brut = sale) o gras coma un pòrc, o encara bèstia coma un pòrc ! Grand pòrc, gròs pòrc son pas de tèrmes d'amabilitat. Lo primièr pòrc al nauc (lo nauc : l’auge, la mangeoire), c'est le gros bonnet, un personnage importa...
Episode 29 : En plaça 16.03.2026 1:18
Episode 29 : En plaça ! Vos cal demorar en plaça qu’ara es l’ora d’escotar unes provèrbis posats dins lo grand diccionari del Mèstre Frederic Mistral per un grand jòc de cadièras musicalas : – Plaça soleta es senhoriá – qual va a la caça pèrd sa plaça ; qual a bon ponhet la torna aver – sèm en ivèrn : qual quita sa plaça la pèrd – sèm en estiu : qual pana una plaça la dèu – Uèi es sant Robèrt : qu...
Episode 28 : Piu-piu 09.03.2026 2:18
Episode 28 : Piu-piu Uèi parlam d’aucèls. Aujourd’hui, on parle d’oiseaux. Avec de nombreuses espèces que je ne connaissais pas avant d’enregistrer cette chronique. Si vous souhaitez avoir la version écrite et orale de la chronique pour faire plus de recherches, vous pouvez les retrouver sur le site internet de Ràdio Lengadòc Narbonne, ou sur toutes les plateformes d’écoute, en tapant le nom de l’...
Episode 27 : La pèl 03.03.2026 2:31
Episode 27 : La pèl Dins los episòdis passats, parlàvem del mot “pel”. Dans les deux épisodes précédents, nous parlions du mot “pel”. Uèi parlarem del mot “pèl”. Aujourd’hui, nous parlerons du mot “pèl”. Oui oui, ce n’est pas pareil. Lo pel, avec un e fermé la pèl avec un e ouvert. Lo pel, c’était les cheveux, ou le poil. Tandis que la pèl signifie la peau. Jos la pèl, se trapa l’ase. Mas es pas...
Episode 26 : Lo pel (2/2) 23.02.2026 2:19
Episode 26 : Lo pel (2/2) Uèi, parlam de pel. Coma la setmana passada. Aujourd’hui, on parle du mot “pel”, comme la semaine dernière. Çaquelà, aquesta setmana, cependant, cette semaine, on aborde plutôt le mot au sens de poil. Car lo pel, au singulier, veut dire les cheveux (comme vu la semaine dernière), mais cela veut aussi dire le poil. Aquesta rubrica serà a rèire-pel : à contre-poil, e a rebo...
Episode 25 : Lo pel 23.02.2026 1:27
Episode 25: Lo pel (1/2) Uèi, parlam de pel. Aujourd’hui, on parle de cheveux. Les cheveux, en occitan, c’est lo pel, c’est singulier. Aquesta rubrica a tira-pelses, vos parlarà : del long pel, les cheveux longs ; lo pel ponchut, les cheveux plats ; lo pel aigre, le poil hérissé ; lo pel espelofit : les cheveux ébourrifés ; lo pel folet, folatin, le poil follet ; lo gròs pel : les cheveux épais ;...
Episode 24 : La potina 23.02.2026 1:15
Episode 24 : La potina La potina a pas res a veire amb lo tsar novèl de totas las Russias. Non, es una pichona sarda : una sardina, una nadèla. Un cant popular disiá : Se demandi de sardinas, Me dison que i a d’espinas E me donan de potina Per non me faire estranglar. Per extension, potina designa le fretin (poissons de petite taille, sans intérêt pour le pêcheur). La potinièra est la maille très...
Episode 23 : Cadet 03.02.2026 2:12
Episode 23 : Cadet Coma l’ainat de l’ostal (l’ainé de la maison) se disiá cap-d’ostal o cap-de-maison (cap = chef), lo segond agèt dreit a un diminutiu : cadet. Le deuxième a eu droit a eu diminutif (-et en occitan). Per extension, cadet significa tanben : jeune homme, damoiseau, galant, luron. Es un cadet : c’est un luron ; il vit des ses rentes comme les anciens cadets de famille qui vivaient d’...
Episode 22 : Raba 03.02.2026 2:04
Episode 22 : Raba Vos convidam uèi a una raba-partida : per aquò far, caldrà plan un panierat de rabas : des raves. Raba bolissa, raba danada o raba cotonada : la rave cordée. Seràs damnat coma una raba : tu seras damné comme Judas. Siás farcejaire coma una raba : quel mauvais farceur ! A de gost coma una raba a gostar, a de gost coma una raba gelada : c’est insipide Faire las rabas a qualqu’un :...
Episode 21 : Procès 03.02.2026 1:37
Episode 21 : Procès Lo jutjament del Bon Òme carnaval es totjorn un moment plan amusant dins l’annada. Plan mens amusants son los procèsses qu’aiman plan los plaidejaires, los processaires, los procedurièrs : mai còsta la procedura que non monta lo principal. E atal, los procèsses son l’objècte d’unes reprovèrbis plan sensats : – En canicula ges d’excès ; en tot temps, ges de procès. – Lo pièger d...
Episode 20 : Cacaracà 03.02.2026 2:09
Episode 20 : Cacaracà Cacaracà es atal que cantan los pols en çò nòstre. Per extension, cacaracà pòt designar l’aucèl. E tanben lo quilet, l’organe de la voix, le larynx, le gosier . Cacaracà es tanplan lo gal-galin, la rosèla, le coquelicot o encara lo canta-perditz, le mauvais terrain où ne poussent que des coquelicots . Cacaracà pòt èsser lo bericoquet : noeud de rubans rouges placé au ha...
Episode 19 : Virar 07.01.2026 3:37
Episode 19 : Virar Uèi, parlam del mot “virar”. Aujourd’hui, on parle du mot “virar”, tourner en français. Vira-te ença, vira-te-en là , vèni de véser passar un viravent : un martin-pêcheur. Per manjar los peisses, l’aucèl a pas de besonh de vira-peis : ustensile servant à retourner le poisson dans la poêle. Lo vira-peis es penjat a la cosina a costat del vira-trocha : retourne omelette e del vira...
Episode 18 : Rat 30.12.2025 2:39
Episode 18 : Rat A bon gat, bon rat, mas qun rat ? Rat negat : un homme ruiné ; rat de potz : un buveur d’eau ; rat de cava : rat de cave, commis des contributions idirectes rat de glèisa : petit clerc, enfant de chœur : Rat de glèisa, diable de carrièra. Rat-bufon, rat-pifon : Musaraigne en haut-Languedoc ou loir rat-cabronièr : gros rat, qui habite les chevrons rat-calhòl : lérot, espèce de loir...
Episode 17 : Prima 22.12.2025 2:20
Episode 17 : La prima La prima es una sason de l’annada quand tornan los aucèls e florisson las flors… Mas prima vòl tanben dire : pêche qu’on fait avant l’aube ; la prime-partie de l’office divin, une laine de première qualité , une jeune truie qui n’a pas encore porté ou qui n’a porté qu’une fois. A la prima : au printemps. Aucèl de prima : oiseau qui passe au printemp s ; semencièra de...
Similar podcasts
Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.