Nooit Geweten

Inmiddels gemeengoed, maar in de jaren 70 was asymmetrische encryptie ofwel public key cryptografie zo spannend en nieuw dat onderzoekers die over hun eigen vindingen wilden publiceren door de Amerikaanse geheime diensten bedreigd werden. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/ec/ecc9eec73a/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Diffie-Hellman-sleutelui...

Hoe een Gentse jongen van eenvoudige komaf, maar met een talent voor techniek en barstend van de ondernemingszin een beroemd uitvinder werd, waarvan de naam in ieder huishouden bekend was. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f8/f86c3edf33/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Leo_Baekeland https://nl.wikipedia.org/wiki/Bakeliet https://www.sciencehi...

Aan het begin van de 21e eeuw werd op internet, in een discussiegroep over klassieke muziek, een klassieke pianiste herontdekt. Haar uitvoeringen waren van ongekende kwaliteit en ze was enorm productief. Ze was ook 74 jaar oud en leed aan terminale kanker. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bb/bbd342f393/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Joyce_...

Waarom hebben zo veel van onze huis- en boerderijdieren toch vergelijkbare kenmerken, zoals kleinere bouw, slappe oren en witte vlekjes op de voeten en het puntje van de staart? Hielden onze verre voorouders van witte sokjes en hebben ze die kenmerken in bijna alle tamme dieren ingekweekt? De fotopuzzel voor de volgende aflevering (let op: Engelse wikipedia): https://wikipic.fun/puzzles/82/82f7546...

Een wat luchtiger onderwerp vandaag: een slimme bankroof met gebruikmaking van een hele groep medeplichtigen die zelf geen idee hadden wat er gebeurde. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/1e/1e1427085f/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Anthony_Curcio https://en.wikipedia.org/wiki/Monroe,_Washington https://en.wikipedia.org/wiki/Hydrocodone/parac...

Voordat we koeling op elektriciteit hadden, bestond er een wereldwijde handel in blokken ijs. De hele wereld werd van ijs voorzien vanuit de meren in het Noorden van de USA. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/af/af3c1acdf1/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Ice_trade https://nl.wikipedia.org/wiki/IJskelder https://www.history-magazine.com/refrig...

Een patient met het Syndroom van Down heeft een chromosoom teveel. Maar er zijn ook mensen (of eigenlijk maar 1) met een chromosoom te weinig, waar niets aan lijkt te mankeren. Hoe kan dat? En wat is het verband met de Muntjak, het blaffende hertje in Zuid-Oost Azië? De fotopuzzel voor de volgende aflevering (let op: deze gebruikt de Engelstalige Wikipedia!): https://wikipic.fun/puzzles/cc/cc1a7d9...

Er komt weer een heel nieuw seizoen aan. Hier een tipje van de sluier en iets nieuws: de Wikipedia foto-puzzel. Het onderwerp van aflevering 25 is de oplossing van deze puzzel: https://wikipic.fun/puzzles/d8/d8ea9ff1fd/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompe...

Waarschijnlijk is het natuurlijke slaappatroon van de mens niet "8 uur aan een stuk", maar twee blokken van 4 uur en midden in de nacht een tijdje wakker zijn. Raar verhaal, maar tot in de 18e eeuw kennelijk heel normaal: De Tweede Slaap. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Biphasic_and_polyphasic_sleep https://nl.wikipedia.org/wiki/Circadiaan_ritme Grafiek van de prijs van kunstlic...

Op pure snelheid is de mens een loser. Bijna alle dieren sprinten sneller dan wij. Maar het duurvermogen van de mens is onze super-power. Kunnen mensen op lange afstanden winnen van een paard? Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Renjacht BBC docu over Renjacht bij de San: https://youtu.be/826HMLoiE_o Artikel over Renjacht/Persistence Hunting: https://www.cybertracker.org/downloads/tracking/Li...

De kalligrafen van de Tang dynastie waren rock 'n roll. Een mini-aflevering met een anecdote over de dichter en kalligraaf Zhang Xu. Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/lice...

Toen de structuur van DNA was bepaald door Watson en Crick, begon meteen de volgende race: het uitpuzzelen van de genetische code. Een verhaal van hoogmoed en een verrassende winnaar. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/James_Watson https://en.wikipedia.org/wiki/RNA_Tie_Club https://en.wikipedia.org/wiki/George_Gamow#DNA_and_RNA https://nl.wikipedia.org/wiki/Marshall_Warren_Nirenberg https://...

Het laatste amendement op de Amerikaanse grondwet werd pas 202 jaar na het indienen aangenomen. Door de bemoeienis van een tweedejaars student. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Zevenentwintigste_amendement_van_de_Grondwet_van_de_Verenigde_Staten https://nl.wikipedia.org/wiki/Grondwet_van_de_Verenigde_Staten https://supreme.findlaw.com/legal-commentary/the-telling-tale-of-the-twenty-seventh...

Door een affaire met veel list en bedrog kwam Marie-Antoinette onterecht bekend te staan als het gat in de hand van Frankrijk. Dat heeft haar tijdens de Franse Revolutie niet echt geholpen. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Diamanten-halssnoeraffaire https://nl.wikipedia.org/wiki/Lodewijk_Ren%C3%A9_Eduard_de_Rohan https://nl.wikipedia.org/wiki/Franse_Revolutie De vrij monsterlijke halsketti...

Het Paleoceen-Eoceen Thermaal Maximum (of PETM) is de enige keer in de geologische geschiedenis dat eerder in zo korte tijd de temperatuur van de aarde zo snel steeg als nu. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Paleocene%E2%80%93Eocene_Thermal_Maximum https://nl.wikipedia.org/wiki/Kimberliet Filmpje over Methaan Hydraat: https://www.acs.org/content/acs/en/pressroom/reactions/videos/2018/burnin...

Het bekende spelletje Steen-papier-schaar wordt tegenwoordig overal ter wereld gespeeld. Het komt oorspronkelijk uit het Verre Oosten. We duiken in de geschiedenis en strategie van het spel. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Steen,_papier,_schaar https://en.wikipedia.org/wiki/Rock_paper_scissors https://en.wikipedia.org/wiki/Rock_paper_scissors#Auction_house_selection https://www.artsy.net/...

Waarom hebben we eigenlijk twee neusgaten? En waarom is het zo dat je, als je een beetje verkouden bent, altijd eerst je ene neusgat verstopt hebt zitten en dan na een tijdje je andere neusgat? Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Nasal_cycle https://nl.wikipedia.org/wiki/Pranayama https://en.wikipedia.org/wiki/Autonomic_nervous_system https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3144611/ http...

Een dove Franse wetenschapper die rond 1700 baanbrekend werk deed en als eerste bepaalde wat het absolute nulpunt van temparatuur is. En toch heb je waarschijnlijk nooit van hem gehoord. Errata: In deze aflevering heb ik het over "graden Kelvin". Dat moet natuurlijk "Kelvin" zijn. Ook spreek ik over dimensies waar ik beter grootheden had kunnen zeggen. Een subtiel verschil: htt...

Een mysterieuze jongeman verschijnt uit het niets in het Nürnberg van 1828. Was het een wolvenkind? Slachtoffer van kindermishandeling? Bedrieger? Verwisseld prinsenkind? Een 19-eeuwse celebrity. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Kaspar_Hauser https://en.wikipedia.org/wiki/Feral_child Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Wa...

De 10e eeuw is een periode waarover we bijna nooit horen of leren. Palermo was de derde stad van Europa, op de Middellandse Zee voeren vikingschepen en in Rome was een familie in staat om volledige controle te krijgen over wie er Paus werden. Waarom heeft die tijd zo'n vreemde naam: De Pornocratie? Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Pornocratie https://nl.wikipedia.org/wiki/Saeculum_obsc...

Over hoe een jonge promovendus tot zijn eigen verbazing een wiskundig bewijs vond dat eerlijke verkiezingen niet mogelijk zijn. Tenminste, als je zijn definitie van eerlijk gelooft. Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Kenneth_Arrow https://nl.wikipedia.org/wiki/Strategische_stem https://en.wikipedia.org/wiki/2000_United_States_presidential_election Informeel bewijs van het theorema: https://e...

Er komt een nieuw seizoen van Nooit Geweten aan. Met nieuwe verhalen die je kan vinden in Wikipedia. Hier een klein voorproefje. Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/licenses/by/...

Een aflevering over het maken van deze podcast. Een beetje zelfbevlekking, dus als je daar problemen mee hebt, weet je waar de skip-knop zit. Ik probeer in deze aflevering de vragen te beantwoorden die ik vaak van vrienden en bekenden krijg die naar deze podcast luisteren. Over het maken, hoeveel er eigenlijk naar geluisterd wordt, dat soort dingen. Een paar links: Audacity: https://www.audacityte...

Een extraatje. Hoe werkt die wereld van Wikipedia. Ik stelde een aantal vragen aan de harde kern van de Nederlandse wikipedia gemeenschap. Deze aflevering is een samenvatting van de antwoorden. Hoe werkt het achter de schermen? Hoeveel tijd besteden mensen hieraan? Wat zou je zelf kunnen bijdragen? Leeslijst: De vragen en antwoorden: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Teunduynstee/Vragen_Comm...

Een enorme stap in de technologie om berichten te versturen was de optische telegraaf. Een merkwaardig systeem met beweegbare palen en telescopen bovenop kerktorens. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_telegraph#/media/File:Chappe_semaphore.jpg https://krisdedecker.typepad.com/photos/uncategorized/2008/03/05/optische_telegraaf.jpg https://nl.wikipedia.org/wiki/Semafoor_(communicatie)...