Nooit Geweten

Belastingen: niet speciaal leuk, maar ook onafwendbaar. In deze aflevering een aantal opmerkelijke vormen van belasting. Van vroeger en nu. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/c5/c5d80834a2/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Beard_tax https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Embassy_of_Peter_the_Great https://www.mentalfloss.com/article/55772/time-pet...

In 1944 werd een slaperig Amerikaans dorp opgeschrikt door een hele serie aanvallen door een griezelige inbreker die zijn slachtoffers bedwelmde met gifgas. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0f/0fd709b030/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Mad_Gasser_of_Mattoon https://en.wikipedia.org/wiki/Nocebo https://en.wikipedia.org/wiki/Mass_psychogenic_...

Deze twee opmerkelijke, avontuurlijke vrouwen met zo veel parallellen in hun levens; ze zijn de 20e eeuw in een notendop. Technologie en oorlog. Keihard communisme en plat kapitalisme. En gek van vliegen. Correctie : in de aflevering zeg ik dat de fotopuzzels van dit seizoen het vaakst zijn opgelost door José en Marieke. Op de avond voor publicatie, om kwart over 8, voegde alsnog Jos zich bij dit...

Over de burgeroorlog in Jemen zijn veel verdrietige verhalen te vertellen. Dit is lang niet het ergste, maar wel een heel merkwaardig verhaal: hoe komt een munt aan twee verschillend wisselkoersen? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bf/bf4c3bb67d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Yemeni_rial https://en.wikipedia.org/wiki/Gresham%27s_law https:/...

In 1908 vond er een enorme ramp plaats, gelukkig op een plek waar bijna niemand woont. De Toengoeska explosie werd veroorzaakt door een meteoor. Niet zo'n heel grote. Maar het gaf wel een enorme klap. Moeten we niet iets meer doen om ons voor de volgende te beschermen? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2e/2eb00660db/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedi...

Als het op het koesteren van merkwaardige tradities aankomt, dan staat Engeland op eenzame hoogte. Waarom heten bijvoorbeeld zo veel pubs Royal Oak? Een koninklijke boom? Wat is daar aan de hand? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/4d/4d543dda19/index.html Leeslijst: Meest voorkomende pub namen: https://pubnames.co.uk/top100.php https://en.wikipedia.org/wiki/Roya...

Een kort verhaal van de schrijver-bibliothecaris-filosoof Jorge Luis Borges is het startpunt van dit verhaal dat eindigt met honderdduizend miljard gedichten. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/9e/9efb3a9474/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Jorge_Luis_Borges https://nl.wikipedia.org/wiki/Jorge_Luis_Borges https://en.wikipedia.org/wiki/The_Libr...

Justinianus regeerde 38 jaar lang als keizer over het Oost-Romeinse Rijk. Toch was die carrière bijna in de knop gebroken door de hooligans in Constantinopel. Hooligans in het Romeinse Rijk? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/cb/cb0f252cce/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nika-oproer https://nl.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sophia https://en.wikipe...

De Noordoostpolder staat vol met een bepaald type boerenschuur: de Schokbetonschuur. Een Nederlands stukje innovatie in de betonbouw. De fotopuzzel voor de volgende aflevering (die pas komt in augustus): https://wikipic.fun/puzzles/ed/edbb153aeb/index.html Leeslijst: Foto: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/SCHOKBETONSCHUUR_Flevoland_2015-06-13_14.35.33.jpg/640px-SCHOKBETONS...

Ruim 70 jaar geleden ontruimde de politie de woning van twee broers. Ze hadden het pand zo vol weten te pakken met spullen dat de brandweer in die regio nog steeds een probleem-situatie als deze aanduidt als een Collyer-mansion. Hoe kon het zover komen? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2b/2b594ee704/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Collyer_b...

In World of Warcraft, de populairste MMORPG aller tijden, gebeurde in 2005 iets bijzonders: er brak een besmettelijke ziekte uit. Een dodelijke pandemie. Hadden we achteraf van dat incident niet veel meer moeten leren? Misschien hadden we er tijdens de COVID pandemie veel aan kunnen hebben... De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/65/652d6269b6/index.html Leeslijst:...

In Apeldoorn, vlak naast Paleis Het Loo, staat een schuur met een opvallend hoge schuurdeur, genaamd De Olifantenstal. Daar woonden ooit twee olifanten, ver voordat de eerste dierentuin in Nederland werd opgericht. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/1e/1e487ab918/index.html Leeslijst: https://fr.wikipedia.org/wiki/Hans_et_Parkie Schets door Petrus Camper in Rijk...

Een tragische dood op het eeuwige ijs van Groenland voorkwam dat Alfred Wegener zijn wetenschappelijke rehabilitatie nog mee mocht maken. Over schuivende continenten en paleomagnetisme. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2b/2b49f00ceb/index.html Leeslijst: https://de.wikipedia.org/wiki/Alfred_Wegener https://de.wikipedia.org/wiki/Rasmus_Villumsen https://de.wiki...

De winter overslaan, zoals een hamster dat doet. Zouden wij dat ook kunnen? En zou je dat moeten willen? Hoe werkt een winterslaap eigenlijk? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/04/04c8534928/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Winterslaap https://nl.wikipedia.org/wiki/Torpor https://nl.wikipedia.org/wiki/Boskikker https://www.researchgate.net/fig...

Een opmerkelijk verhaal over een decorstuk in een Hollywood film. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/be/be2f7639b5/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Sleeping_Lady_with_Black_Vase https://www.theguardian.com/world/2014/dec/12/robert-bereny-masterpiece-stuart-little-sleeping-lady-with-black-vase-budapest Voor contact of opmerkingen: Twitter: @Noo...

Seizoen 6 komt er eindelijk aan. Maar het duurt nog een paar weken, dus hier een paar tips voor podcasts die als inspiratie hebben gediend voor Nooit Geweten. Links naar de behandelde podcasts: In Our Time: https://pca.st/podcast/5e6125f0-0424-012e-f9a0-00163e1b201c Invisibilia: https://pca.st/podcast/da3271a0-69e7-0132-d9fd-5f4c86fd3263 Echt gebeurd: https://pca.st/podcast/cf0ae110-a025-0130-1c5e...

Toch nog een extra aflevering voor seizoen 5: de bonus kerst-aflevering. Over het idee van een Witte Kerst, de jeugd van Charles Dickens en Frost Fairs. Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creative...

Zeerovers waren geen lieverdjes. Om 80 beroepscriminelen goed te laten samenwerken op zo'n schip, dat moet heel strakke discipline vragen. Een angstcultuur. Zou je zeggen. Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Pirate_code https://en.wikipedia.org/wiki/Governance_in_18th-century_piracy https://en.wikipedia.org/wiki/Piracy PhD Thesis ‘Piratical Schemes and Contracts’: Pirate Articles and thei...

Wat is het toch moeilijk om gevaren in het leven af te wegen en in perspectief te zien. Is parachute springen gevaarlijk? Hoe gevaarlijk? Hoe verhoudt zich dat tot duiken met perslucht? De Micromort maakt het mogelijk deze risico's makkelijk met elkaar te vergelijken. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/24/24868f1010/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia...

Een opmerkelijk levensverhaal uit de 18e eeuw. Joseph Bologne was één van de beste schermers van zijn tijd, maar ook één van de beste violisten. Hij dirigeerde en componeerde en... hij was zwart. EDIT: Inmiddels is de film Chevalier al weer een tijdje uit. Ik heb hem niet gezien, maar ik heb uit betrouwbare bron vernomen dat het een waardeloze film is die aan elkaar hangt van de cliché's en vo...

Waarom is de kortste dag (21 december) NIET de dag dat de zon het laatst opkomt en NIET de dag dat hij het vroegst weer ondergaat? Nou? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/b2/b2ece858f3/index.html Leeslijst: https://www.quora.com/Why-do-the-times-of-sunrise-and-sunset-change-at-different-rates https://www.physicsforums.com/threads/why-dont-sunrise-and-sunset-time...

Het bruin kleuren van de huid door de zon, iedereen kent het. "Een gezond kleurtje". Maar hoe werkt het eigenlijk? Wat gebeurt er precies als je huid verbrandt door de zon? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/6f/6fa243169c/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Sunburn https://en.wikipedia.org/wiki/Dark_skin https://en.wikipedia.org/wiki/Li...

De Vrouw Zonder Gezicht en das Phantom von Heilbronn waren twee bijnamen van een misdadiger en seriemoordenaar waarop de Duitse justitie jarenlang jacht maakte. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/4a/4a8ed8a91c/index.html Leeslijst: https://de.wikipedia.org/wiki/Heilbronner_Phantom https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/Ref2094/dna.pdf https://...

Een beetje concurrentie is goed voor de wetenschap, dat spoort onderzoekers aan tot grotere ontdekkingen. Maar het kan ook te ver gaan. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/f2/f2c90547ef/index.html (let op: gebruikt de Duitse Wikipedia!) Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Bone_Wars https://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Drinker_Cope https://en.wikipedia.org/wi...

Het is misschien wel het meest verkochte bordspel aller tijden: Monopoly. Hoe je het wint en waarom dat een klap in het gezicht is van de oorspronkelijke ontwerpster van het spel. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/eb/eb07dea948/index.html Leeslijst: https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/monopoly-was-designed-teach-99-about-income-inequality-180953630/ htt...