NAIZ IRRATIA - Hemen gertatu zen | naiz.eus

Nombres que recorren el tiempo – Mujeres asesinadas en Nafarroa 26.04.2024 ↓

Liburu horrek Frankismoak Nafarroan, 1936 -1948 urteen artean, hildako 95 andreak berreskuratu ditu. Ahanzturatik giza errepresioa, jazarpen politiko zein kulturala berreskuratu nahi ditu lan honek. Aitor Garjon liburuaren egileetako batekin hitz egin dugu.

«Trabajadoriak», Frankismoan bortxaz lanean ibil ziren presoak Lezon eta Oiartzunen 12.04.2024 ↓

Miguel Angel Barcenilla Lezoko Etxetxo memoria elkarteko kideak «Garaituak eta esklabotuak. Bortxazko lanak Lezon 1939-1942» lana egin du, «trabajadorien» memoria ahaztu ez dadin. Aldi berean, Oiartzungo Arkale mendian esklaboen barrakoi bat berreraiki du Kattin Txiki elkarteak.

Donostiako deportatuak, Mauthausenera nagusiki eta holokaustoaren biktima bat 27.03.2024 ↓

Donostian jaio edo bertan bizi izan diren deportatuen zifrak 30 pertsonen langa gainditzen du. Etxahun Galparsoro historialariak Hego Euskal Herritik deportatuak izan diren pertsonen nondik norakoa ikertu du. Bere esanetan, bi fasetan deportatu ziren Hego Euskal Herritarrak.

Txofreko kontzentrazio esparrua: 6.000 preso lau hilabetetan 27.03.2024 ↓

Donostiako kontzentrazio esparrua guztiz ezezaguna da. Epe laburrean milaka lagun bildu zituen, txiki gelditu zen Irungo kontzentrazio esparruaren beharrari erantzuna emateko.

«Garbi daukagu Hernanin fusilatu zituzten gehienak Ondarretatik atera zituztela» 27.03.2024 ↓

128 lagun fusilatu zituzten gutxienez Hernaniko hilerrian. Hildako kopurua handiagoa izan daiteke, ez bait-dago zerrenda ofizialik. Mikel Aizpuru, '1936ko udazkena Gipuzkoan. Hernaniko fusilatzeak' ikerlanaren zuzendariaren esanetan «desagertutako liburuak» gakoa izan daitezke gehiago jakiteko.

1936ko emakumeen errepresioaren... eta erresistentziaren historia 16.02.2024 ↓

Ione Zuloaga Aranzadiko historiagileak gidatuta, 36ko gerraren eta ondorengo errepresioaren argazki zehatza jaso duen azterlana argitaratu berri dute. Izugarrikeriak jaso dituzte, baina baita faxismoari aurre egin zion emakume belaunaldi baten bizipena ere.

50 urte bete dira Eli Gallastegi hil zenetik, Euskal Abertzaletasunaren gakoetako bat izan da 26.01.2024 ↓

Eli Gallastegiren figura gaurkotasunera ekarri dute Txalapa argitaletxeak eta Nerea Azurmendi kazetariak: 'Gudari Eli Gallastegiren lorratza'. Horren inguruan gehiago jakiteko Azurmendik eman dizkigu xehetasun guztiak.

Erorien haranera emandako gorpuzkiek lekualdatzeko baimenik al zuten? 15.01.2024 ↓

Gutxienez 1.760 gorpuzki eraman ziren EAEtik Erorien haranera, gaur egungo Cuelga Muros. 762 lagun identifikatuta zeuden, eta 314 identifikatu gabe. Horren harira, 2019. urtean, Gogora institutuak txosten bat helarazi zion Eusko Legebiltzarrari. Anton Perez institutuko historialaria mintzatu da.

«Herri gisa garatu den kereila bat izan da» 24.11.2023 ↓

Donostiak kereila aurkeztu du 1936ko Estatu kolpean hildako 24 udal-langileengatik. Auzia 2020an hasitako prozesuaren emaitza da. Frankismoak errepresaliaturiko funtzionarioak aztertu zituen hiriko memoria kontseiluak. Aratz Estomba abokatua «ebazpenaren zain» dago, «lardespena» aurreikusi arren.

«Oraindik ere gauza batzuk ezin dira esan, protagonistek beldurrez hitz egiten dute» 27.10.2023 ↓

Iñaki Egañak 'Operación Ogro' eta 'Txikia' liburu berriak aurkeztu ditu Txalaparta argitaletxearen eskutik. Hemen gertatu zen saiora gonbidatu dugu autorea gertakizuen berri sakonago izateko.

«Justizia muturreraino eramateko baliatu behar dugu lege berria» 29.09.2023 ↓

Ostegunean onartu du Gasteizko Legebiltzarrak EAE-ko memoria historiko eta demokratikoaren legea, babes zabal baina eskuin espainiarraen ezezkoarekin. Julen Arzuaga EH Bilduko legebiltzarkideak lege berriaren nondik norakoen inguruko hausnarketak partekatu ditu gurekin.