Middeleeuwen

In het eerste deel van een fantastisch tweeluik neemt dr. Josephine van den Bent van de Universiteit van Amsterdam ons mee naar het Midden-Oosten in de 13de en 14de eeuw: naar het sultanaat van de Mamlukken in Egypte en de komst van de Mongolen naar het Midden-Oosten. We kijken uitgebreid naar de opkomst van het wereldrijk van de Mongolen, naar de rol van Temüjin - beter bekend als Chinggis Khan -...

In dit tweede deel van een fascinerend tweeluik met professor dr. Maartje van Gelder van de Universiteit van Amsterdam gaan we naar 1569... naar een opstand in het beroemde Arsenaal in Venetië! Een casus waarmee Maartje op bijzonder treffende wijze laat zien wat we wel en niet zien in het archief in Venetië. Want komen we deze opstand eigenlijk wel tegen in de officiële stukken uit de stad? Een fa...

In een fascinerend tweeluik, waarvan dit het eerste deel is, neemt professor dr. Maartje van Gelder van de Universiteit van Amsterdam ons mee naar Venetië! Via een uitgebreid historisch overzicht komen we bij het onderzoeksterrein van Maartje: enerzijds vormen van sociaal en politiek verzet door grote groepen, anderzijds de manier waarop dat soort acties uiteindelijk in het archief worden opgenome...

We waren nog niet klaar met 'die Maerlant'... en dus kijkt dr. Bram Caers van de Universiteit Leiden in deze bonusaflevering met ons naar de nawerking van de werken van Jacob van Maerlant. Want hoe werd het werk van Maerlant gewaardeerd vanaf het moment van zijn dood aan het einde van de 13de eeuw tot nu gewaardeerd? Wat gebeurde er met zijn oeuvre en voor wie en waar speelde dat werk de afgelopen...

In Leiden neemt dr. Bram Caers van de Universiteit Leiden ons uitgebreid mee naar het leven en de werken van een beroemde leermeester uit de middeleeuwse Nederlanden: Jacob van Maerlant. Wat weten we eigenlijk over hem - over zijn leven, achtergrond en carrière? Wat maakt dat we nog altijd van veel van zijn werken kunnen genieten, tot op de dag van vandaag? En om welke werken gaat het? Shownotes...

In de laatste aflevering van een episch avontuur over Ierland in de Middeleeuwen met dr. Nike Stam van de Universiteit Utrecht kijken we naar een bijzondere bron: VLQ 7 uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek Leiden. Een handschrift met twee geweldige verhalen: 'Echtra Finn' en 'Fled Bricrenn'. Verhalen over de helden Finn Mac Cumaill en over het feest van Bricriu... Universiteitsbiblioth...

Het begin van een nieuw tweeluik met dr. Nike Stam van de Universiteit Utrecht! Deze keer biedt Nike ons, met hulp van dr. Mart van Duijn van de UB, een uniek kijkje in drie handschriften uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek Leiden. Drie handschriften die ons wederom naar het Ierland van de Middeleeuwen brengen. Een tweeluik vol verhalen! Universiteitsbibliotheek Leiden De afleveringen...

In deze tweede aflevering van het eerste tweeluik met dr. Nike Stam van de Universiteit Utrecht gaan we verder met onze 'bronnentombola' over het Ierland van de Middeleeuwen! Met nog meer bronnen en nog meer verhalen: met heiligenlevens van Saint Patrick en Saint Brigit en poëzie in middeleeuws Ierland. Universiteitsbibliotheek Leiden De afleveringen over Ierland in de Middeleeuwen werden opgenome...

In deze aflevering, de eerste van een episch avontuur met dr. Nike Stam van de Universiteit Utrecht, gaan we naar het Ierland van de Middeleeuwen! Van Saint Patrick tot Saint Brigit, annalen uit middeleeuws Ierland tot Ogham: het komt allemaal voorbij in de eerste tweeluik met Nike. Met behulp van een 'bronnentombola' verkennen we dit enorme thema - van overzichten tot prachtige bronnen die ons bi...

In de tweede Zomerspecial van 2025 neemt promovendus Simon van der Straten van de Universiteit Leiden ons mee naar de Noordse wereld: naar de start van zijn onderzoek naar gezondheid en gezondheidszorg bij vikingen! Na zijn Masterscriptie in Frankrijk wilde Simon meer doen met dit onderwerp, maar hoe bouw je daar een dataset voor? Welke vragen gaat Simon onderzoeken? En hoe krijg je vat op thema's...

In deze eerste Zomerspecial van 2025 neemt promovendus Morris Beks MA van de Universiteit van Amsterdam ons mee in zijn promotieonderzoek naar de legitimiteit van Oost-Romeinse keizers. Wat maakt een keizer legitiem? Welke groepen mensen hadden daar in het Oost-Romeinse Rijk invloed op? En hoe zien we dat terug in de bronnen? Over deze en nog veel meer vragen praat Morris ons in deze special uitge...

De eerste negentien afleveringen van 'Middeleeuwen' staan inmiddels online... en er komen er nog heel veel meer aan! Luister naar deze korte update voor nieuws over de twee aanstaande Zomerspecials (vanaf 11 augustus) en een eerste update over het vervolg van seizoen 1 van de podcast vanaf maandag 1 september. Shownotes 📱 Volg Middeleeuwen op Bluesky 📮 Stuur een mail met suggesties en...

Met dr. Janna Coomans van de Universiteit Utrecht gaan we naar de Lage Landen in de 15de en 16de eeuw, naar verhalen over dieven, diefstal, dagelijks overleven, bestaansonzekerheid en nog veel meer! We maken kennis met personen die in de archieven van Kampen en Deventer te vinden zijn: lijsten met bekentenissen, met veroordelingen - mensen die bestraft werden. Maar via die veroordelingen opent Jan...

In deze bonusaflevering neemt dr. Lieke Smits van de Universiteit Leiden ons nog eens mee naar de lange Late Middeleeuwen, maar deze keer gaan we nadrukkelijk kijken naar de afbeeldingen in de getijdenboeken waar onder andere Lieke en dr. Anna Dlabačová onderzoek naar doen. Wat zien we in die boeken? Welke keuzes in beeld werden er gemaakt in die periode? En waar vinden we de afbeeldingen in de ge...

We gaan met dr. Anna Dlabačová en dr. Lieke Smits van de Universiteit Leiden naar de lange Late Middeleeuwen, te beginnen met 1383/1384: zeer waarschijnlijk het moment waarop Geert Grote de getijden in het Middelnederlands vertaalde. Maar wat zijn dat eigenlijk - getijden en getijdenboeken? Wat betekende de vertaling van die teksten van het Latijn naar de volkstaal? Hoe verspreidden die teksten zi...

Met dr. Renske Hoff van de Universiteit Utrecht gaan we wederom naar de Lage Landen in de 14de, 15de en 16de eeuw, meer specifiek kijken we in deze bonusaflevering naar bibliotheken. Want wat moeten we ons in die periode voorstellen bij bibliotheken? En wanneer is iets 'een bibliotheek'? Waar waren ze te vinden, wie kwamen er en welke boeken stonden er in de collectie? Shownotes 📱 Volg Midde...

In deze aflevering neemt dr. Renske Hoff van de Universiteit Utrecht ons uitgebreid mee naar de Lage Landen in de loop van de 14de, 15de en een beetje in de 16de eeuw. We gaan kijken naar wie er lezen, hoe mensen lezen, wat mensen lezen en waar ze dat doen. En wat zeggen boeken en de omgang met boeken ons over de levens van de mensen die áchter die boeken zitten? Shownotes 📱 Volg Middeleeuwe...

Het verhaal over Benedictus van Aniane gaat verder! Dr. Rutger Kramer van de Universiteit Utrecht praat ons bij over de omgeving waar we Benedictus vooral moeten plaatsen: het klooster. Wat is een klooster eigenlijk? In welke kloosters komen we Benedictus tegen? En welke rol speelt die andere Benedictus, Benedictus van Nursia, in het leven van Benedictus van Aniane? Afsluitend ook een grote, maar...

Met dr. Rutger Kramer van de Universiteit Utrecht kijken we uitgebreid naar het leven en de werken van Benedictus van Aniane. Wat weten we over zijn leven in de 8ste en 9de eeuw? Waarom wordt hij ook wel de 'tweede Benedictus' genoemd? Wat was zijn rol binnen de hofhouding van Karel de Grote en diens zoon en opvolger Lodewijk de Vrome? Rutger neemt ons in dit eerste deel mee naar de bronnen, naar...

In dit tweede deel met professor dr. Veerle Fraeters van de Universiteit Utrecht gaan we nog verder door op het werk van Hadewijch, de beroemde mystica uit de dertiende eeuw! Veerle neemt ons mee naar de liederen van Hadewijch, maar ook naar haar visioenen. Wat weten we over deze bronnen die we kennen van Hadewijch? Wat vertellen ze ons? Maar ook: hoe is en wordt Hadewijch gewaardeerd? Shownotes...

Met professor dr. Veerle Fraeters van de Universiteit Utrecht gaan we in een tweeluik kijken naar de 13de eeuw, naar het leven en het werk van de mystica Hadewijch. In dit eerste deel verkennen we wat we over haar weten... of vooral eigenlijk wat we allemaal niet weten! Welke bronnen hebben we over haar en van Hadewijch zelf? Veerle neemt ons uitgebreid mee in (een deel van) het werk van Hadewijch...

In dit tweede deel van het tweeluik over de kruistochten neemt dr. Ivo Wolsing van de Universiteit Leiden ons mee langs verschillende aspecten van 'op kruistocht gaan': hoe waren kruisvaarders te herkennen en waarom gingen mensen op kruistocht? Maar we kijken ook naar het Midden-Oosten: wie woonden daar en wat was de situatie in onder andere de Levant in de loop van de 11de eeuw van onze jaartelli...

Dr. Ivo Wolsing van de Universiteit Leiden neemt ons in een fascinerend tweeluik mee in een enorm thema: de kruistochten! Maar het is ook een onderwerp waar onder wetenschappers veel discussie over is: want wat zijn dat nou precies, kruistochten? En hoe komen we aan de nummering van wat we zijn gaan beschouwen als de 'traditionele kruistochten'? Ivo neemt ons mee in die discussie, we kijken naar d...

In het tweede deel van dit tweeluik met professor dr. Petra Sijpesteijn van de Universiteit Leiden gaan we luisteren naar verhalen: want hoe werkt dat dan in de praktijk? Hoe wordt het landschap in het vroeg-Islamitische Rijk daadwerkelijk onderdeel van dat rijk? Hoe maken de mensen in dat rijk, van onderaf, zich het landschap eigen? Hoe drukten ze hun stempel op het landschap? Petra vertelt onder...

In een tweeluik neemt professor dr. Petra Sijpesteijn van de Universiteit Leiden ons mee in haar nieuwe onderzoeksproject, waarin ze op zoek gaat naar een antwoord op de vraag hoe het enorme Islamitische Rijk één rijk werd. Samen met haar team kijkt ze naar de manier waarop mensen die in het Islamitische Rijk woonden zich de omgeving eigen maakten, met name in wat eerst het Byzantijnse Rijk was. H...