Middeleeuwen

Met dr. Emilie van Opstal l van de Vrije Universiteit hebben we het in deze aflevering uitgebreid over een Middeleeuwse bestseller: 'Het boek van Syntipas de Filosoof'... of 'De Zeven Wijzen van Rome'! Maar waarom heeft deze bestseller twee titels? Waarom is het het een bestseller geworden? Waar gaat het boek over en wat was het beoogde publiek voor het verhaal... en alle verhalen in dat verhaal?...

In deze aflevering gaan we met prof. dr. Louis Sicking van de Universiteit Leiden naar schiereiland Schonen in het huidige Zweden: naar een 'microkosmos van de Hanze'. Daar waren in laatmiddeleeuwse 'vitten', handelsnederzettingen, verschillende Hanzesteden vertegenwoordigd die een rol speelden in de handel in haring. Maar hoe werkte dat in de praktijk? Welke Hanzesteden zien we terug op Schonen?...

Het gesprek met prof. dr. Remco Breuker van de Universiteit Leiden over de Samguk Yusa, dat beroemde werk uit middeleeuws Korea, ging nog even door: want welke rol speelt dit werk eigenlijk in het heden in de Korea's? Remco vertelt een alarmerend verhaal over het gebruik en misbruik van dit werk in het heden... Shownotes 📱 Volg Middeleeuwen op Bluesky 📮 Stuur een mail 🎧 Luister naar d...

In deze aflevering reizen we met prof. dr. Remco Breuker van de Universiteit Leiden naar het Korea van de Middeleeuwen: naar Koryŏ... of toch niet? Remco vertaalde, samen met Frits Vos en Boudewijn Walraven, de beroemde 'Samguk Yusa' in het Engels. Het werk werd geschreven in de 13de eeuw, maar naar welk Korea brengt dat werk ons? Wie schreef het, voor wie, waar gaat het over? Over deze en nog vee...

Na een uitgebreide kennismaking met Hildegard van Bingen kijken we in deze bonusaflevering met dr. Dinah Wouters van de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen naar een visioenstekst van Hildegard, met een analyse door Dinah! We lezen het laatste visioen van het laatste visioenswerk van Hildegard, het 'Liber Divinorum Operum'. Shownotes 📱 Volg Middeleeuwen op Bluesky 📮 S...

In deze aflevering laat dr. Dinah Wouters van de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen ons uitgebreid kennismaken met Hildegard van Bingen. We kijken naar de 12de eeuw, de eeuw waarin Hildegard leefde, en volgen Hildegard tijdens haar lange leven. Welke werken van Hildegard hebben we over? Zien we in die werken écht haar hand? We spreken over visioenen, publiek, taal en nog veel m...

Na een episch tweeluik over Arthur met dr. Frank Brandsma van de Universiteit Utrecht was er nóg meer te vertellen: Frank had nog twee Arthur-verhalen meegenomen die hij graag (in een notendop) wilde vertellen en analyseren in deze bonusaflevering! We starten met het verhaal van de jonge ridder Yvain van Chrétien de Troyes, om af te sluiten met het verhaal van 'Sir Gawain and the Green Knight'! Sh...

Onze reis met dr. Frank Brandsma van de Universiteit Utrecht gaat verder: in dit tweede deel gaan we kijken naar hoe de verhalen rond Arthur - koning Arthur - ontstaan zijn, waarin we met name over de 12de eeuw gaan spreken en waarbij onder meer Chrétien de Troyes een belangrijke rol speelt. Waar komen die verhalen over koning Arthur eigenlijk vandaan? Waarom en binnen welke kringen resoneren ze i...

In twee epische delen laat dr. Frank Brandsma van de Universiteit Utrecht ons uitgebreid kennismaken met die zo beroemde figuur, waar je ongetwijfeld van gehoord hebt: Arthur! In dit eerste deel onderzoeken we of de verhalentraditie, waarover we in deel 2 veel meer gaan horen, gebaseerd is op een historische figuur. Is er sprake van een historische Arthur/Artur? Welke bronnen hebben we die ons daa...

Het gesprek over middeleeuwse stadhuizen met dr. Nathan van Kleij van de Universiteit van Amsterdam was nog niet klaar! In deze bonusaflevering vertelt Nathan over de ontwikkeling van een 3D-reconstructie van de Vierschaar van het stadhuis in Gouda. Hoe is deze reconstructie tot stand gekomen? Wat toont de reconstructie en wat kunnen wetenschappers er vervolgens mee? Deze reconstructie kwam tot st...

In de eerste aflevering van 2026 gaan we met dr. Nathan van Kleij van de Universiteit van Amsterdam op onderzoek naar middeleeuwse stadhuizen in de Lage Landen! Hoe moeten we een 'stadhuis' in de Middeleeuwen definiëren: vergelijkbaar met of anders dan vandaag de dag? Wat gebeurde er op dagelijkse basis in die stadhuizen - wie kwamen er, wie werkten er en wat was er te doen en te zien? En welke pl...

Voor iedereen alle goeds voor 2026! Wat gaat er allemaal gebeuren met de podcast 'Middeleeuwen' in 2026? Luister hier naar een korte update! Middeleeuwen Café 💻 Tickets voor 'Middeleeuwen Café' met dr. Janna Coomans over 'De Zwarte Dood' zijn hier te koop via Cultuur Café Leidse Lente . 🗓️ Maandag 2 februari 2026 🕰️ 20.30 uur (deuren open: 20.00 uur) 🎟️ €7,50 p.p. Shownotes 📱 Volg Middeleeu...

In de laatste aflevering van 2025 gaan we met dr. Anton ten Klooster van de Tilburg University, werkzaam aan de Tilburg School of Catholic Theology, uitgebreid kijken naar het leven, de werken en met name ook de werkwijze van Thomas van Aquino. Met Anton volgen we Thomas in zijn reis door Europa, waarbij we nadrukkelijk kijken naar zijn werk als 'magister' in Parijs. Hoe en met wie werkte hij daar...

Klaar voor een ware onderzoeksreis naar de mogelijke vondst van een verloren handschrift van een Engelse prinses aan de hand van dr. Thijs Porck van de Universiteit Leiden? Laat je in ongeveer een uur meevoeren door Thijs: van de vondst van nieuwe middeleeuwse fragmenten in Alkmaar naar het werkelijk leggen van een puzzel die ons naar Winchester in de 11de eeuw en Leiden in de 16de eeuw brengt......

De reis door middeleeuws Ierse geneeskunde met Ranke de Vries , leerstoelhouder Celtic Studies aan de Sint Francis Xavier University in Nova Scotia (Canada), is nog niet klaar: hoe zit het precies met dat verhaal over de 'lekkende hersenen van Cormac'? Je hoort het in deze fascinerende bonusaflevering met Ranke! Shownotes 📱 Volg Middeleeuwen op Bluesky 📮 Stuur een mail 🎧 Luister hier...

Ben je klaar voor een uitgebreide reis door de middeleeuws Ierse geneeskunde? Met Ranke de Vries , leerstoelhouder Celtic Studies aan de Sint Francis Xavier University in Nova Scotia (Canada), kijken we naar hoe andere benaderingswijzen van middeleeuwse bronnen uit Ierland ons een nog onbekende wereld tonen... een fascinerende aflevering over de vier 'humores', over medische kennis en kunde in mid...

We zijn nog niet helemaal klaar met Sint Nicolaas, want dr. Rozanne Versendaal en dr. Rutger Kramer van de Universiteit Utrecht nemen ons mee naar Arras in Noord-Frankrijk: in het jaar 1200 werd daar het stuk 'Le Jeu de saint Nicolas' van Jean Bodel opgevoerd. Maar wat is dat voor stuk? Hoe en wanneer in het jaar werd het gespeeld? En wat leert het ons over Sint Nicolaas, over toneel in de middele...

Het is 5 december en in dit tweede deel van het tweeluik over Sint Nicolaas trapt dr. Rutger Kramer van de Universiteit Utrecht af met hoe Nicolaas de eerste 'bomaanslag in de geschiedenis' noemt... maar hoe zit dat precies? Hoe heeft de cultus van Sint Nicolaas zich over de wereld, waarbij Rutger met name kijkt naar Centraal- en West-Europa, verspreid vanaf de vroege 9e eeuw? En welke rol speelt...

Het is bijna 5 december: tijd dus om met dr. Rutger Kramer van de Universiteit Utrecht uitgebreid te gaan kijken naar... Nicolaas van Myra! We verkennen met Rutger wat we wel en niet weten over de bisschop van Myra, maar ook van de verhalen die over hem gingen op het moment dat hij Sint Nicolaas werd. Op fascinerende praat Rutger ons in dit eerste deel van een tweeluik bij over de man die onder an...

In deze feestelijke bonusaflevering kijken we met dr. Rozanne Versendaal van de Universiteit Utrecht naar '10C26' uit Huis van het Boek: naar het 'Vastenavondhandschrift', een werk van een groep mensen die in de buurt van Jutphaas een carnavalsfeest hebben georganiseerd. Over dit bijzonder interessante, rijk gedecoreerde handschrift vol zotskappen vertelt Rozanne ons alles! Maar wat is dit nou eig...

Met dr. Rozanne Versendaal van de Universiteit Utrecht gaan we uitgebreid kijken naar feesten en feestcultuur in de Late Middeleeuwen! Hoe belangrijk was die 'feestelijke cultuur' of 'vrolijke cultuur' in de 15e en 16e eeuw in de Lage Landen? Welke invloed had dat bijvoorbeeld op de sociale cohesie? En welke rol speelt 'parodie' binnen die feestelijke cultuur... en wat hoorde daar allemaal bij? Di...

Met dr. Jitske Jasperse van het Instituto de Historia in Madrid gaan we kijken naar verschillende gebieden in het Europa van de 12de eeuw! We kijken naar kleine voorwerpen, met name naar middeleeuwse ringen, en de rol die ze spelen binnen (elite)netwerken: wat tonen die voorwerpen... en vooral: wie tonen ze? Veel bronnen laten ons vooral mannen zien: van kronieken tot oorkonden. Maar wat weten we...

Ook in deze tweede aflevering met professor dr. Gabrielle van den Berg van de Universiteit Leiden staat het Shahname centraal, maar nu kijken we vooral naar het leven van het werk ná Ferdowsi. Want hoe is het werk eigenlijk tot ons, vandaag de dag, gekomen? En in welke versie of versies? Een fascinerend tweede deel over overlevering, vertalingen, het Perzisch, de rol van de Mongolen en nog veel me...

Met professor dr. Gabrielle van den Berg van de Universiteit Leiden gaan we uitgebreid op reis naar de wereld van het 'Shahname': het 'Boek der Koningen', dat in het Perzisch is voltooid in het jaar 1010. Maar wat is het voor werk? En welke rol speelde de beroemde Ferdowsi - mogen we hem inderdaad de auteur van dit werk noemen? In twee afleveringen vertelt Gabrielle op fascinerende wijze over acht...

Onze reis door het Midden-Oosten in de 13de en 14de eeuw met dr. Josephine van den Bent van de Universiteit van Amsterdam leidt ons in deze aflevering naar het Mamlukkensultanaat. Wie waren de Mamlukken en hoe kwamen zij aan de macht in Egypte... en daarbuiten? Hoe kwamen ze vervolgens in conflict en contact met de Mongolen, onder andere tijdens de beroemde slag bij Ain Jalut in 1260? Josephine ne...