MadBoys - پادکست مدبویز

واکاوی پرونده‌ی تجاوز به زنان در دو جنگ دیروز و امروز ⛔ (شنیدن این اپیزود ممکن است برای برخی‌ها آزاردهنده باشد) جنگ همیشه با تلفات، مرگ، نیستی و قحطی همراهه. درباره‌ی این‌ها همیشه حرف زده میشه اما جنایت‌های دیگری هم تو یه جنگ وجود داره که معمولن تو پستو باقی می‌مونه و کسی ازش حرفی نمی‌زنه؛ تجاوز سربازانِ لشگر فاتح به زنانِ سرزمین‌های مغرور از این دست جنایت‌هاست. نخستین اپیزود فصل سوم مدبویز، این...

در فصل دوم مدبویز چه گذشت؟   سال نو دوباره وچندباره مبارک. فصل دوم مدبویز، با این اپیزود به پایان می‌رسه و ما هم‌زمان با نو شدن طبیعت و سال، فصل تازه‌ای از مدبویز رو آغاز می‌کنیم. در آخرین شماره‌ی فصل دوم، مروری داریم بر این‌که قصه‌ی مدبویز اصلن از کجا آغاز شد و توی پاییز و زمستون ۱۴۰۰، چی گفتیم و چی شنیدید؛ از داستان تحقیقی درباره‌ی منشا بلای چینی‌ساخت کرونا تا روایت‌های تاریخی چند نهاد مهم...

جستاری درباره‌ی شکل‌گیری چهارشنبه‌سوری در سنت و فرهنگ ایرانی یکی از مهم‌ترین جشن‌های سنتی ایرانی‌ها، چهارشنبه‌سوریه. جشنی پر از رنگ و لعاب و موسیقی و شادی که ایرانی‌ها از خیلیِ خیلی زمانی دور برگزارش می‌کردند. شاید باورتون نشه اما آیین برگزاری چهارشنبه‌سوری تو ایران، برمی‌گرده به عصر پیشدادیان که در حقیقت دوران تاریخ اسطوره‌ای ایرانه. در این چند هزار سال، ایرانی‌ها، آتش فروزان «جشن سوری» رو تا سنت...

مروری بر ریشه‌های تاریخی و دلیل‌های سیاسی حمله‌ی روسیه به اوکراین پوتین سرانجام به اکراین حمله کرد؛ جنگی ویران‌گر علیه مردمی که در تمام تاریخ برای استقلال و آزادی‌شون جنگدیدند. این نخستین باری نیست که روس‌ها با کشتار اکراینی‌ها دست به تنبیه کیف می‌زنند. پیش‌تر تو اپیزود ۲۳م مدبویز، بخشی از تاریخ این مناقشه رو بازگو کردیم و حالا در ادامه به تاریخ معاصر اکراین و روسیه و ریشه‌های بحران اخیر می‌پردازی...

تاریخ اوکراین و نزاع آن با اوکراین با یادآوری نسل‌کشی هولومودور   تو روزایی که اوکراین بر صدر خبرهاست، شاید خیلی‌ها بخوان بدونن که ریشه‌ی این جنگ تاریخی بین اوکراین و روسیه از کجاست. ماجرای اوکراین و روسیه اما به دیروز و امروز برنمی‌گرده، اونا لااقل یه تاریخ ۱۲۰۰ ساله‌ دارن که تا حد زیادی در هم آمیخته است. اوکراینی‌ها، همیشه در انتظار تشکیل کشوری مستقل بودند اما درست جایی قرار گرفتند که...

چگونه مهم‌ترین دانشگاه‌های آمریکا، معمار توسعه‌ی علمی ایران شدند؟     همیشه این‌جوری نبوده که ایران و آمریکا با هم دیگه دشمنی داشته باشند. برای چند دهه آمریکا، مهم‌ترین شریک استراتژیک ایران بود و این شراکت، تنها خلاصه نمی‌شد به مساله‌های سیاسی، منطقه‌ای و بین‌المللی. آمریکا نقش جدی تو تاسیس مدرسه‌های مدرن و گروهی از بهترین دانشگاه‌های کشور داشت و تحت تاثیر همین همکاری تنگاتنگ علمی آ...

دولت‌ها چگونه تورم را به وجود آوردند تا مشکلات خودشان را حل کنند؟ بدترین اتفاقی که توی این ۴۲ سال براتون رخ داد، چی بوده؟ خیلی چیزا رو میشه مثال زد اما تورم، تورم شدید و ابرتورم، یه تنبیه جمعی برای تمام ایرانیا بود، البته به جز یه گروه خیلی اندکی. توی دوتا اپیزود پیشین، براتون توضیح دادیم که تورم چیه و چه کسی، عاملشه. یه نمونه‌ی وحشتناک هم از پیامدهای ابرتورم گفتیم، ونزوئلا. کشوری که دهه‌ها پیش، ی...

وعده‌های پوپولیستی و ابرتورم چه بلایی بر سر یک کشور آورد؟   شاید فکر کنید این داستان رو شنیدید؛ داستان کشوری که ثروتمنده، که جزو موسسین اوپکه، که از کشورهای اطرافش برای کار میان اون‌جا و قوی‌ترین واحد پولیِ منطقه‌ی خودش رو داره. بعد با یه تلنگر و اشتباهی همه چیز فرو می‌پاشه و اقتصاد غرق گرداب میشه. آره داستانش زیادی شبیه ماست اما این اپیزود مدبویز، درباره‌ی یه جای دیگه‌اس؛ یه کشوری ۱۲ هزار کی...

تورم را چه کسی به وجود می‌آورد و چه بلایی سر مردم می‌آید؟  گرونی حرف تازه‌ای نیست؛ پدر همه‌مون رو درآورده. موضوع امروز و دیروز هم نیست، تمام این ۴۰ سال، باهاش گرفتار بودیم. یه جوریه که الان بچه‌های ایرونی، از نخستین واژه‌هایی که یاد می‌گیرن، تورمه! همین شب یلدا، خیلی‌ها از خانواده‌ها واقعن توانایی خریدن آجیل و انار و هندونه رو نداشتند، و این برای ایرانی که قبل از ۵۷، تجربه‌ی ۲۵ سال فقدانِ تور...

شماره‌ی ۱۸ | نشان نامیرا شیر و خورشید ایران، چگونه سرخ و جهانی شد؟ شاید براتون این پرسش باشه که نشان پرافتخار شیر و خورشید از کجا اومده؟ از ژرفای تاریخ‌مون. ایرانیا با وجود حمله‌های وحشتناکی که به این کشور شده، هر بار پرچم‌شون رو بلند کردن و پس گرفتن. برای همینه که وقتی خواستیم یه جمعیت صلیب سرخ ایرانی رو تشکیل بدیم، به جای صلیب و هلال، از نشان شیر و خورشید استفاده کردیم.  امروز داستان نشان و...

شماره ۱۷ | شاه مردم فتح بابل و آزادی یهود به دست کوروش کبیر، در دومین قسمت از زندگی‌نامه‌ی شاه شاهان بیش‌تر مردم شنیدند که کوروش کبیر، قوم یهود رو از اسارت و بندگی رهانید. احتمالن نام اورشلیم، معبد سلیمان و تمدن بابل هم به گوش‌شون خورده اما خیلیا نمی‌دونن چرا کوروش مثل یه پیامبر مقدس مورد احترامه و بعد ۲۵۰۰ سال هنوز درباره‌اش حرف می‌زنند. توی اپیزود پونزدهم مدبویز از تولد کوروش تا به قدرت رسیدنش ر...

    روایتی از آبانِ بوداپست که ادامه یافت     یه روزا و یه هفته‌ها، یه ماه‌ها و یه سال‌ها تو تاریخ کشورها باقی می‌مونن؛ اونا همون لحظه‌هایی هستند که سرنوشت یه کشور رو می‌سازند. وقتی اتفاق می‌افتند، همیشه یه پایان خوب و خوش فوری ندارند؛ گاهی مثل بوداست ۱۹۵۶ با شکست و به جا موندن هزاران جان‌باخته‌ی راه آزادی به آخرش می‌رسن اما می‌مونند و از یاد نمی‌رند، تجربه‌ای می‌شوند درباره‌ی...

تاسیس ایران، چگونه رقم خورد؟ توی کتابای تاریخ مدرسه، کم‌ترین بخش سهم کسی بود که بنیان نهادن ایران، مرهون همت و درایت اونه. مردی که هر کتاب تاریخی تو هر جای جهان رو باز کنی، درباره‌اش می‌خونی، نسخه‌ای از منشورش تو سازمان ملل وجود داره و یه روز جهانی رو به نامش ثبت کردند اما توی کشوری که به وجودش آورد، به شکل رسمی درباره‌اش حرفی گفته نمیشه. تو سال‌های اخیر، حتا راه‌های پاسارگاد رو به روی مردم می‌بند...

📻 تحقیقی مفصل درباره این‌که ویروس کرونا از کجا آمد؟ ⛔️ متاسفانه این شماره به دلیل ار دسترس خارج بودن کست‌باکسُ با تاخیر چند ساعته منتشر شد. به همین دلیل در تلگرام نیز منتشر کردیم. حدود دو سال می‌گذره از زیر و رو شدن زندگی‌هامون. برای خیلی‌ها، دو سال زندگی با کوید۱۹ برابر بوده با از دست دادن منابع اقتصادی، خونه‌نشینی و ورشکستگی اما خیلی‌ها چیزای بیش‌تری رو از هم دست دادند؛ عزیزاشون رو. حالا که دا...

مروری بر فصل نخست مدبویز   یه فصل برای ما تموم شد. حالا تو اپیزوده سیزدهمون، به مرور این می‌پردازیم که تو فصل اول چیا گفتیم و چیا شنیدیم، چه سوژه‌هایی اهمیت پیدا کردند؛ از آفت چین تا زندگی‌نامه‌ی نادر، از روزهای تلخ کشتار کرونا تا اعتراض‌های خوزستان، و دست آخر هم، تراژدی افغانستان.   از این که کنار ما بودید؛ ازتون ممنونیم؛ به ما انرژی دادی که مدبویز رو ادامه بدیم. به مناسبت پایان فصل یک،...

مائو و اندیشه‌هایش چگونه جان میلیون‌ها نفر را ستاند؟ ۷۰ سال قبل‌تر وقتی جنگ‌جهانی دوم تموم شد، برای خیلی از کشورها عصر بازسازی و جهش و آزادی فرا رسید اما برای یک چهارم جمعیت جهان توی چین تازه فصل تراژیک و جنون‌آمیزی آغاز شد که تبدیل‌شون کرد به موش‌های آزمایشگاهی ایده‌های جنایت‌بار کمونیسم.  مدبویز توی اپیزود دوازدهمش، سه تا از غیرانسانی‌ترین فرمان‌های مائو رو براتون روایت می‌کنه؛ شاید خیلی عج...

سومین قسمت از تاریخ افغانستان؛ ظهور تا سقوط بنیادگرایی و بازگشت دوباره‌ی بربرها طالبان از کجا پیدا شد؟ چه‌جوری کابل رو گرفت؟ این واقعیته که طالبان و داعش رو خود آمریکاییا به وجود آوردند؟ چرا آمریکا به افغانستان رفت؟ این ۲۰ سال رو چیکار کردن تو افغانستان؟ و حالا چرا آمریکا رفته و طالبان برگشته؟ اپیزود یازدهم مدبویز، پاسخ همه‌ی این پرسشا رو بهتون میده. ده شهریور ۱۴۰۰ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساس...

دومین قسمت از تاریخ افغانستان؛ پایان ظاهرشاه، تراژدی کمونیسم، اشغال و تباهی یک کشور  افغانستان همیشه هم سرزمین نفرین‌شده نبوده؛ یه روزی، یه قانون اساسی سکولار داشتن و زنان‌شون بدون حجاب تو خیابون‌ها می‌گشتند، وزیر و وکیل و رییس می‌شدند. یه ملکه داشتن که بانی کلی پیشرفتای فرهنگی و اجتماعی بود. اون ۴۰ سالی که به عصر ظاهرشاهی مشهوره، دوره‌ی نادری تو تاریخ افغانستانه که امروز انگار خواب و رویا بو...

روایتی درباره‌ی تاریخ افغانستان؛ شکل‌گیری و ظهور بربرهای طالب ۳۰۰ سال پیش اگه به نقشه‌ی آسیا نگاه می‌کردیم نه خبری از افغانستان بود، نه پاکستان. سه تا قدرت بزرگ ایران و هندوستان و روسیه در حال نزاع سنگینی تو آسیای میانه بودند و سمت غربی مرزهای ایران هم امپراتوری عثمانی، رقیب مذهبی و سنتی ایران به شمار می‌رفت. البته نه این که افغان‌ها وجود نداشتند، افغان‌ها یه ریشه‌ی قدیمی تو همین نواحی که امروز به...

مرور بلای خشک‌سالی بر منطقه و بلای بزرگ‌تر «مدیریت ناکارآمد» که فلات ایران را خشکاند آب نیست و تیر و ترکش هست، فقط خوزستانَم نیست که داستان ایرانه اما خشک‌سالی تنها داستان امروز نیست، تو طول تاریخ‌مون دوره‌های خشک‌سالی داشتیم با این تفاوت که هیچ وقت قحط‌سالی مدیریتی‌ای مثل امروز هیچ وقت نداشتیم. این دومی شاید از اولی ویران‌گرترم باشه، شاید تعجب کنید اما وقتی بشنوید داستان سوریه و یمن هم از آب شروع...

داستان نادرشاه؛ از تاج‌گذاری تا شام شوم قوچان توی اپیزود قبلی مدبویز براتون از ظهور مردی گفتیم که تو بلبشوی اواخر صفویه، ناجی ایران شد، این که چطور اومد و تاج و تخت سقوط‌کرده به دست محمود افغان رو دوباره احیا کرد. حالا توی اپیزود هفت‌مون ادامه‌ی داستان زندگی پر جلال و جبروت نادرشاه افشار رو می‌شنویم؛ از این که چطور، قطعه قطعه اراضی جداشده‌ی ایران رو برگردوند، تو دشت مغان با حضور هزاران بزرگ کشور ت...

  داستان نادرشاه؛ تاج‌بخشی که تاج‌دار شد انگار همیشه یکی تو تاریخ ایران پیدا میشه که نجات‌مون بده؛ هر بار ایران تا آستانه‌ی فروپاشی رفته، یه چیزی شبیه معجزه نگهبانش بوده. توی اواخر عصر سلسله‌ی رو به ضعف صفوی هم یه بار دیگه ایران به دامان مرگ غلتید. کشور ار هر طرف در معرض تاخت و تاز خارجی بود و تو داخل هم هر کی زورش به کی می‌رسید، می‌زد و می‌برد. توی این زمان، آخرین سلاطین صفوی از جز شراب‌خوار...

توضیح مهم مدبویز این اپیزود مربوط به این تاریخ سپری‌شده است. ما آن را با اپیزود «۴۲.۵» با نام «از عرش تا فرش - ۲» اصلاح کردیم که توصیه می‌کنیم آن اپیزود را بشنوید. تاریخ مصرف این اپیزود تمام شده! داستان سقوط مهیب تیم ملی؛ آیینه‌ای تمام عیار برای همه چیز‌های دیگر حدود ۷ سال بود تو آسیا نباخته بودیم، دیگه بحرین و قطر و امارات رقیبا‌مون نبودن، صعود به جام‌جهانی شبیه یه حرف تکراری بود، همه می‌خواستن ب...

تقریبن همه‌ی کشورهای جهان، به انتخاباتی برگزار می‌کنن. تو برخی از کشورهای آزاد و پیش‌رفته، انتخابات واقعن به تعیین سرنوشت کوتاه‌مدت آدم‌ها منتهی میشه و حتا گاهی ممکنه سرنوشت یه نسل رو عوض کنه. یه سری کشور دیگه هم هستن که همیشه انتخابات برگزار می‌کنن ولی هیچ وقت چیزی توش عوض نمیشه؛ یه کاندیداها، چه سیاست‌ها و چه خود ساختار سیاسی. شماره چهارم مدبویز نگاهی داره به تجربه‌ی انتخابات در ساختارهای غیردمو...

آدمایی که خودکشی می‌کنن، پیش از این که از یه بلندی بپرن پایین، قرص بخورن یا خودشون رو خفه کنند، به چی فکر می‌کنن؟ کی این رو می‌دونه؟ سومین اپیزود مدبویز، خرده‌روایت‌هایی‌ست از خودکشی، درباره‌ی آدمایی که به آخر خط رسیدن بیست‌ودوم اردیبهشت ۱۴۰۰ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: هدیه کیمیایی صدابرداری و میکس صدا: امیرحسین کرمی یادبود این شماره: ۸۳ سالگی تونل کندوان تقدیم شماره ۳ به؛ دختران مدرسه مکتب سیدا...