MadBoys - پادکست مدبویز

سه‌گانه‌ی ‌جنگ ظفار (۲) - ایران چگونه وارد جنگ شد؟   تو دهه‌ی ۱۹۷۰، خلیج فارس صحنه‌ی یکی از پیچیده‌ترین درگیری‌های جنگ سرد بود. جنگ در عمان، به ویژه در منطقه‌ی ظفار، به سود کمونیست‌ها پیش می‌رفت. همون‌جور که تو اپیزود پیشین مدبویز گفتیم، تروریست‌های مارکسیست-لنینیست ظفار با پشتیبانی مستقیم شوروی، یمن جنوبی، چین و باقی کشورهای کمونیستی جهان کنترل بخش‌های بزرگی از جنوب عمان رو به دست گرفته بودن...

سه‌گانه‌ی‌جنگ ظفار )۱( - خاورمیانه در دهه‌ی ۱۹۶۰ و مقدمات برتری نظامی ایران خاورمیانه و خلیج فارس تو دهه‌ی ۶۰ و ۷۰ میلادی، تبدیل شده بود به نقطه‌ی کانونی نزاع جهان کمونیسم و جهان سرمایه‌داری. بریتانیایی‌ها داشتند از خلیج فارس می‌رفتند و آمریکا هم پس از جنگ ویتنام نمی‌تونست باز هزینه‌های نظامی منطقه‌ی پرآشوب چون خاورمیانه رو به تنهایی به دوش بکشه و از امنیت این شاهراه جهانی استفاده کنه. برخلاف این‌...

سرکوب خاموش مخالفان در ساختارهای بسته (۳) - هدف: حذف دشمن عینی   در اپیزود ۷۲ پادکست مدبویز، ما به عمق تاریک رژیم‌های توتالیتر و نوتوتالیتر سفر می‌کنیم و پرده از روش‌های پنهان سرکوب در توتالیتاریسم کمونیستی برمی‌داریم. اگه اپیزود ۷۱، شما رو با شست‌وشوی مغزی و تسخیر ذهن‌ها در نظام‌های بسته شگفت‌زده کرد، این بار می‌بینیم که «رفلکس شرطی» چگونه در یک جامعه علیه مردم به کار گرفته میشه و به قول هان...

سرکوب مخالفان در ساختارهای بسته -۲ - روش: حذف فردیت رژیم‌های توتالیتر قرن بیستم، از شوروی استالین تا چین مائو، نه‌تنها با سرکوب فیزیکی مخالفان که با شست‌وشوی مغزی و بازسازی ذهن انسان‌ها، الگویی ماندگار برای خودکامگی خلق کردند. این الگوها، که ریشه در آزمایش‌های علمی مثل کارهای ایوان پاولف و ایدئولوژی‌های افراطی لنین، استالین، و مائو دارن، هنوز تو ساختارهای نوتوتالیتر امروزی مثل روسیه پوتین و چین کم...

زایش نوروز باستانی و چیستی و چرایی آیین نیاکانی ما   به آخرین اپیزود مدبویز در سال ۲۵۸۳ خوش اومدید. این عیدی کوچکی از ما به مخاطبان ارجمند مدبویزه، درسته که امسال در شرایط دشواری سال رو تحویل می‌کنیم اما جشن بزرگ نوروز، هیچ‌گاه متوقف نشده و چه به گاه شکست، چه در پیروزی، چه در کام‌یابی و چه در ناکامی همواره، سال به سال و بدون تعطیلی این دیرپاترین سنت ایرانی، برگزار شده.   چرا نوروز؟ و چرا...

سرکوب مخالفان در ساختارهای بسته (۱) - الگو: استالین   رژیم‌های توتالیتر قرن بیستم هم‌چنان سرمشق رژیم‌های «نوتوتالیتر» امروزی هستند؛ شوروی فرو پاشیده، استالین و مائو، سال‌هاست مردند اما روش‌های اونا در سرکوب مخالفان‌شون و نابودسازی جمعی ملت‌ها، هنوز تو باشگاه توتالیتاریسم آموزش داده میشه و علیه ملت‌ها به کار میره. سردمدار این باشگاه روسیه و چین هستند که به عنوان دو ستون اصلی جهان غیرآزاد،...

پیشگامان ایران‌خواهی (۳): مرور بر قانون‌های اساسی اولیه که برای ایران نوشته شد   وقتی حرف از نخستین قانون اساسی ایران می‌زنیم، جنبش مشروطه مهم‌ترین مبدا ماست. رایجه که میگن مشروطه در پی تلاش برای برپایی عدالت‌خانه و به وجود اومدن قانون اساسی شکل گرفت اما اگه نقطه‌ی مبدا خواست، آرزو و جنبش نوسازی ایران رو مشروطه در نظر بگیریم، به بخش زیادی از تاریخ و پیش‌زمینه‌های شکل‌گیری مشروطه جفا شده. &nbs...

سنت تاریخ‌نویسی ایرانیان (۲): چند هزار سال تاریخ چگونه در دستان فردوسی بزرگ آرام گرفت؟ * بخش زیادی از آن‌چه می‌شنوید، روز هفتم امرداد در جشن امردادگان مدبویز، در حضور مخاطبان اجرای زنده شده است که با حال و هوای اجرای زنده، تقدیم شما می‌شود تو عصر ما، هرچند شاهنامه ، کم‌تر به عنوان یک اثر «تاریخی» شناخته میشه و از اون بیش‌تر به عنوان «حماسه» یاد می‌کنند اما ارزش‌های شاهنامه، در بازنمایی دورانی گمشد...

سنت تاریخ‌نویسی ایرانیان (۱): سیری در منابع پهلوی با نگاهی به حماسه‌ی «زریر» در «یادگار زریران»   هر وقت به شاهنامه نگاه می‌کنیم، می‌خونیم و می‌شنویمش، به تلاش ۳۰ ساله‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی درود می‌فرستیم که با رنج زیاد تونست، بزرگ‌ترین و ماندگارترین منظومه به زبان فارسی رو پدید بیاره و تاریخ و هویت و زبان ایران رو زنده نگه داره. کار سترگ حکیم توس اما نخستین تلاش برای حفظ و تداوم تاریخ ایرا...

بازشناسی «فرانک»، زنی که «نگهدار ایران» را پرورانید   شاهنامه، بزرگ‌ترین و قدرتمندترین اثر تاریخ به زبان فارسیه؛ مجموعه‌ای بی‌بدیل که حکیم ابوالقاسم فردوسی، ۳۰ سال از زندگیش رو وقف سراییدن و خلق این اثر بی‌همانند کرد تا برای هزار سال آتی پس از فردوسی و هزاران سال آینده، شاهنامه بخونند، بشنوند و تاریخ شکوهمندشون رو هرگز فراموش نکنند.   شاهنامه پر از اسطوره‌اس و داستان‌های حماسی بسیار زیاد...

سفرنامه‌ای به سیستان و بلوچستان، تاریخش، روزگارش و مردمش درباره‌ی عقب‌نگاه‌داشته شدن سیستان و بلوچستان، شنیدید اما تا به چشم نبینید، تا در گوشه گوشه‌ی این استان نگردید و محرومیت مردمش رو نبینید، متوجه عمق عقب نگاه داشتگی استان زرخیر سیستان و بلوچستان نمیشید. در آخرین اپیزود فصل پنجم مدبویز، سفری داشتیم به سیستان و بلوچستان با تمرکز بر منطقه‌ی بلوچستان. تاریخش رو بررسی کردیم و توی این مرور می‌بینیم...

تله چینی (۲)؛ ایران چگونه به دام چین افتاده است؟ پروژه‌های چینی، یکی یکی در حال رونمایی هستند. یه روز چین قراره فرودگاه بزنه، یک روز می‌خواد ورزشگاه بسازه، یه روز درباره‌ی راه‌اندازی قطار سریع‌السیرش میگن و این قصه سر دراز داره. البته حضور چین در ایران جدید نیست، تقریبن سه دهه‌اس که جای پای چین تو اقتصاد ایران تثبیت شده و این اصلن اتفاقی نیست. براش برنامه داشتند. چیزی که جدیده، شکل پروژه‌هایی‌ست ک...

تله چینی (۱)؛ نپال چگونه آینده‌اش را باخت؟ چین تو کشورهای زیادی سرمایه‌گذاری کرده، تقریبن ۱۲۰ کشور جهان هستند که کمابیش با پروژه‌هایی درگیرند که چین اونا رو تامین مالی کرده و شرکتای چینی اونا رو انجام دادند. ظاهر این پروژه‌های خیلی دهن پرکن هستند؛ از فرودگاه تا بندر، از مسکن تا ورزشگاه اما زیر پوست پروژه‌های چینی چه خبره؟ پادکست مدبویز پیش‌تر تو اپیزودهای یک و دو خودش به موضوع «تله چینیٱ و بررسی ا...

پایان چهارگانه‌ی دیوار برلین(۴): در سال سرنوشت‌ساز ۱۹۸۹ در شرق اروپا و آلمان شرقی چه گذشت؟   پس از دهه‌ها وحشت و تباهی کمونیسم، پس از سال‌ها چیرگی امپراتوری شر بر بلوک شرق، وقتی دهه‌ی ۸۰ میلادی تو اروپا آغاز می‌شد، احتضار و فلاکت چپ، از درون مرزهای شوروی تا تمام شرق اروپا آشکار و هویدا بود. حکومت‌های کمونیستی کاملن از کار افتاده بودند، مردمشون گرسنه بودند، پولی در بساط دولت‌ها وجود نداشت و حت...

چهارگانه‌ی دیوار برلین )۳(: بررسی سقوط اقتصادی آلمان شرقی و دستگاه امنیتی مخوف آن سوسیالیسم چه بلایی بر سر ملت‌ها میاره؟ یک سال قبل، تو سه‌گانه‌ی مدبویز برای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بهتون نشون دادیم که کمونیسم و سوسیالیسم چطوری کار می‌کنه و چه بلایی سر ملت‌ها میاره. آلمان‌شرقی، یه نمونه‌ی بارز دیگه از یه «سوسیالیسم واقعن موجود» به شمار میره. این نام رو خود چپ‌ها روی آلمان شرقی گذاشته بودند که...

سه‌گانه‌ی دیوار برلین )۲(: دیوار چگونه برپا شد؟ مردم برلین، شب خوابیدند و وقتی صبح روز ۱۳ آوگوست ۱۹۶۱ بیدار شدند، دیدند دیواری بلند و طولانی، شهر اون‌ها رو تقسیم به دو کرد، نیمی شرقی و نیمی غربی. دیوار برلین اما تنها، شهر برلین رو تقسیم به دو نکرده بود؛ این دیوار به شکلی نمادین، جهان پس از جنگ جهانی دوم رو به دو بلوک تقسیم می‌کرد؛ بلوک شرق به رهبری شوروی کمونیستی و بلوک غرب به رهبری آمریکای کاپیتا...

سه‌گانه‌ی دیوار برلین (۱): آلمان چگونه تقسیم شد؟ روز نهم نوامبر ۱۹۸۹، دیواری فرو ریخت که برپاییش نماد جنگ سرد بود و سقوطش سمبل جهان آینده‌ای که کمونیسم روسی در اون جایی نداره. مردم آلمان شرقی در روی‌دادی ناگهانی و پیش چشم بهت‌زده‌ی دوربین‌های تلویزیون و عکاسی، با هر چی به دست‌شون می‌رسید، به جون دیوار برلین افتادند و از نظر برخی مورخا، بزرگ‌ترین حادثه‌ی قرن بیستم، پس از پایان جنگ جهانی رو خلق کردن...

نسل‌کشی روسیه در چچن، مسمومیت دختران دانش‌آموز و داستان مرگ راوی آن: آنا پولیتکوفسکایا – بخش دوم و پایانی   جنگ روسیه با چچنی‌ها حتا پس از پیروزی هم ادامه یافت. تو اپیزود پیشین پادکست مدبویز، تاریخچه‌ی این جنگ و درگیری‌های روسیه تو قفقاز شمالی رو مرور کردیم تا رسیدیم به جنگ‌های اول و دوم چچن. جنگ‌هایی که اولیش رو یلتسین آغاز کرد اما شکست خورد و پس از اون، دومی رو ولادمیر پوتین، به عنوان نخستی...

مروری بر نسل‌کشی روسیه در چچن و داستان زندگی و مرگ راوی آن: آنا پولیتکوفسکایا – بخش نخست   وقتی ولادمیر پوتین به اوکراین حمله کرد، بسیاری تو غرب شگفت‌زده شدند که چطوری ممکنه روسیه‌ی «دموکراتیک» به مرزهای یه کشور دیگه حمله کنه؟ انگار غافل‌گیر شده باشند، مدام می‌پرسیدند، این واقعیه؟ امکان نداره که تو قرن بیست‌ویکم، قدرتی مثل روسیه مثل قرون وسطا به فکر ضمیمه کردن خاک کشورهای دیگه به قلمروش باشه....

خط ارتجاع و تروریسم در سینمای پیش از ۵۷ - بخش دوم و پایانی برای سینمای شبه‌روشنفکری پیش از ۵۷ یه عنوان پرطمطراق استفاده می‌کنند؛ «موج نو». جریانی که با فیلم «گاو» ساخته‌ی داریوش مهرجویی و «قیصر» از مسعود کیمیایی، رونق گرفت، پرده‌ی سینما را اشغال کرد و به سرعت با پیوستن سینماگرهایی مثل فریدون گله، امیر نادری، پرویز کمیاوی، سهراب شهیدثالث، زکریا هاشمی و خیلی‌های دیگه‌شون تبدیل به جریان غالب سینما شد...

خط ارتجاع و تروریسم در سینمای پیش از ۵۷ - بخش نخست  صدا، دوربین، حرکت؛ "تصویری سیاه‌، بچه‌ای لاغر که از فرط سوتغذیه رو به موت است، مادری که تن‌فروشی می‌کند، پدری که یا الکلی‌ست یا گرفتار مواد مخدر، تصویرهای درهم و برهم و ناگهان یک قهرمان با هفت‌تیر که می‌آید و آدم می‌کشد ..." این با کمی پی‌رنگ داستانی می‌تونست به سادگی دست‌مایه‌ی فیلمی پیش از ۵۷ بشه و به سرعت هم در ردیف شاهکارهای سینمایی اون...

دشمنان جهش اقتصادی ایران در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ با مرور زندگی و مرگ محمدصادق فاتح (بخش دوم و پایانی) اقتصاد ایران تو دهه‌ی ۴۰ و ۵۰ به سرعت پیش‌رفت می‌کرد. مدبویز توی اپیزود قبلی خودش این پیش‌رفت سریع رو مرور کرد اما این رو هم شنیدیم که هم‌زمان با رشد اقتصادی کشور، در بین مخالفان شاه، خط تروریسم پی‌ریزی شد تا شریان حرکت اقتصادی کشور در دهه‌ی ۵۰ رو هدف قرار بده. تو اپیزود امروز بازخوانی دگرگونی‌های این...

دشمنان جهش اقتصادی ایران در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ (بخش نخست) دهه‌های ۴۰ و ۵۰، رشد اقتصادی ایران، شتاب خیلی زیادی گرفت، وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم تغییر کرد، ایران در حال پوست انداختن بود و شاه به فکر دگرگونی‌های بسیار بزرگ‌تر. این توسعه‌گرایی سریع اما دشمنان خارجی قدرتمندی داشت. اونا پس از شکست تجربه‌های اشغال، تجزیه و انواع کودتا برای زمین‌گیر کردن ایران تو دهه‌ی ۲۰ و ۳۰، به روش تازه‌ای رو می‌آور...

روایتی از فرجام مقاومت طبرستان در برابر حمله‌ی تازیان (بخش دوم) سرنوشت سلسله‌ی دابویگان تو شمال ایران چی شد و دودمان ساسانیان تو تبرستان چه فرجامی داشتند؟ اگه اپیزود پیشین «مدبویز» رو شنیده باشید، احتمالن، این رو از خودتون پرسیدید. تو اپیزود ۵۱م، براتون از آخرین تکه از سرزمین ایران گفتیم که در برابر حمله‌ی اعراب ایستادگی کرد و تا یک قرن بعدش هم هرگز اشغال نشد. حالا وقتشه که ببینیم فرجام این مقاومت...

مروری بر مقاومت آخرین جرگه از حکومت ایرانیان پس از حمله‌ی اعراب (بخش نخست) آیا ایرانیا آسون تسلیم شدند؟ تاج و تخت ساسانیان رو به چکاوک شمشیری از سوی تازی واگذار کردند و زبان و دین و رسم نو برگزیدند؟ چه قدر چنین تصوری واقعیه؟ درباره‌ی مجموعه مقاومت‌های ایرانیان پس از فروپاشی سلسله‌ی ساسانی چی می‌دونید؟ تا الان می‌دونستید که ۱۰۰ سال پس از مرگ یزگرد سوم، هنوز جرگه‌ای از حکومت‌های ایرانی تو سرزمی...