MadBoys - پادکست مدبویز

پیشگامان ایران‌خواهی (۲) – موج نخستین در دومین قسمت از سریال «پیشگامان ایران‌خواهی»، جستارهای فرهنگی پدران فکری ناسیونالیسم ایرانی رو بررسی می‌کنیم. این اپیزود شرحی‌ست درباره‌ی این‌که چهار پدر فکری جریان ایران‌خواهی در میانه‌ی عصر ناصرالدین‌شاه، جامعه‌ی ایرانی اون زمان رو چگونه می‌دیدند، تفسیر می‌کردند و راه‌کارهاشون برای گذر ایران از ورطه‌ی جهل و تاریکی چی بود. جالبه که توی اپیزود ۵۰ مدبویز می‌شن...

   پیشگامان ایران‌خواهی (۱) – موج نخستین به فصل پنجم مدبویز خوش اومدید. این اپیزود که بعد وقفه‌ی ناخواسته‌ی ما منتشر میشه، آغاز یه سفر دور و درازه برای بازشناسایی ریشه‌هامون. قراره تو این سفر، ریشه‌های هویتی و معرفتی جریان ایران‌خواهی دنبال کنیم و برخوردی از نزدیک با اون‌ها داشته باشیم. این مجموعه با نام «پیشگامان ایران‌خواهی» به شکل متناوب از مدبویز منتشر میشه و تو هر قسمتش، به بازه‌های...

اپیزودی ویژه درباره‌ی نامیرایی ایران خانوم به مناسبت دومین سال تولد مدبویز به دومین سال تولد مدبویز رسیدیم، تو زمانی که برخلاف رویه‌ی این دو سال، صدای پسران دیوانه خاموش شده بود و تنها پیام‌ها و پشتیبانی‌های شما، بهمون انگیزه می‌داد که بدونیم یه زمانی باید دوباره برگردیم. این اپیزود ویژه به پاس وفاداری شما، همراهان ارزشمند و فرهیخته‌ی منتشر میشه، با گذری از برهه‌های حساس تاریخ ایران در درازنای چند...

این لحظه‌ای‌ست برای توقف این شاید اندوه‌گین‌ترین لحظه‌های زندگی مدبویز باشه اما امیدی بهمون می‌گه؛ این‌جا آخرش نیست! روزی آفتابی هم پسِ این سکوت می‌رسه. 🗂 ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ 🎙 گوینده: مجتبی حصامی ✍🏼 نویسنده: ساسان آقایی

اتحاد جماهیر شوروی چگونه از بین رفت؟ - بخش پایانی پس از بازگویی دو قسمت از تاریخ شوروی، بالاخره آخرین روزهای اتحاد شوروی از راه رسیدند. دو سال پر از شور برای مردم تو اروپای شرقی و جمهوری‌های به بند کشیده شده زیر پرچم داس و چکش و دورانی تلخ و گزنده برای کمونیست‌ها و سویالیستای جهان. میلیون‌ها اسیر پشت پرده‌ی آهنین در حال آزاد شدن و در آغوش گرفتن لیبرال‌دموکراسی بودند، خیلی ساده‌تر از چیزی که می‌شد...

اتحاد جماهیر شوروی چگونه از بین رفت؟ (۲) پس از سه تا رهبر بیمار، نیمه‌ی دوم دهه هشتاد میلادی برای اتحاد جماهیر شوروی، همراه بود با به قدرت رسیدن مردی ۵۶ ساله که در قیاس با رهبران پیشین شوروی و دیگر اعضای مهم حزب، جوون به شمار می‌اومد. با آغاز رهبری میخاییل گورباچف عصر مشهور به «فترت» شوروی پایان یافت اما روند سقوط حکومتی که حتا تو تامین نون مردم درمونده بود نه. گورباچف برای نجات حکومتی که بر مسندش...

اتحاد جماهیر شوروی چگونه از بین رفت؟ (۱) ۲۵ دسامبر 1991، میخاییل گورباچف، با نطقی نه‌چندان بلند، پرونده اتحاد جماهیر شوروی رو به شکل رسمی برای همیشه بست. پیش از نطق آخرین دبیرکل حزب کمونیست شوروی، البته فرآینده سقوط آغاز شده بود و کسی نمی‌تونست جلوش رو بگیره. مدبویز تو اپیرزد ۴۵م و ۴۶م خودش، روند فروپاشی شوروی رو دنبال می‌کنه؛ از نخستین عارضه‌های سیستم کمونیستی تا ضربه‌های آخری که پیکر ۷۰ ساله‌ی ا...

بررسی مدل‌های حکمرانی با نگاهی به مساله‌ی «جباریت» دولت پدیده‌ای انسان‌ساخته‌اس. انسان‌ها دولت‌ها رو به وجود آوردند تا ازشون محافظت کنه و تضمین‌کننده‌ی حقوق‌شون باشه اما به مرور خیلی از حکومت‌ها، خودشون تبدیل شدن به ناقض حق مردم. این روند چه جوری رخ داد؟ چه زمانی میشه گفت که حکومت به مرحله‌ی «جباریت» رسیده؟ اپیزود ۴۴م مدبویز هم‌زمان با خیزش ملی مردم و در ۸۰مین روز این جنبش، بررسی می‌کنه که در براب...

نگاهی به زندگی پادشاهی که به رود سند زد تا تسلیم مغول نشود   درست ۸۰۱ سال پیش، در کناره‌ی رود سند، جنگِ نابرابری میان سپاهیان ایران و مغول رخ داد که تبدیل به یه حماسه‌ی ایرانی شد. تو روزگاری که مغول‌ها بی‌هیچ مزاحمتی، سرزمین‌های ایرانی رو صحنه‌ی تاخت و تاز خودشون قرار داده بودند، از جرگه‌ی خوارزمشاهیان، مردی برخاست که قصد بزرگی و جان‌فشانی برای مملکت داشت.   جلال‌الدین خوارزمشاهی، برخلاف...

این داستان سقوط یه آدم و یه تیمه که هیچ کس دوست‌شان ندارد این یک اپیزود ویژه است؛ تصحیحی بر اپیزودی که ۱.۵ سال پیش در پشتیبانی از تیم ملی منتشر کردیم. تیم کنونی تو قطر، هیچ شباهتی به یه تیم ملی نداره، و ما توی این اپیزود ویژه، اون اپیزود قدیمی را به بایگانی می‌سپردیم. براتون داستان سقوط این تیم و آدم‌هاش رو می‌گیم؛ این که چگونه کنار مردم نبودن، شما رو از اوج عزت به حضیص ذلت رسوند. سی آبان ۱۴۰۱ گوی...

«درفش کاویانی» به چه کار ما می‌آید؟ حدود ۱۲۰۰ سال پیش، بیرقی بزرگ، باشکوه و تاریخ‌ساز در زمین قادسیه به زمین افتاد و فصل سقوط ایران آغاز شد. این بیرق، پرچم لشگر ایران، درفش کاویانی بود که سرگذشتی، حماسی و پیروزمند داشت اما به حمله‌ی تازیان به ایران، فرجام غم‌باری پیدا کرد. اپیزود ۴۲م مدبویز، به مرور حماسه‌ی درفش کاویانی و چگونگی ظهور و تداومش تو ایران‌زمین می‌پردازه. در گذر تاریخ، می‌بینیم که چگون...

جستاری درباره‌ی میهن‌پرستی ایرانیان این اپیزود مقارن شد با چهلمین روز درگذشت مهسا امینی عزیز و ما برای نخستین بار، کارای مهم‌تری از انتشار اپیزود داشتیم. شما هم کارای مهم‌تری از شنیدن اپیزود داشتید. برای همین با یکمی تاخیر منتشرش کردیم، اپیزودی که درباره‌ی رازی در وجود ایرانیان هست، رازی که سبب پایبندگی ایران شده و موجب همین خیزش بزرگ امروزمون. این راز ما رو از زیر تخت‌جمشید سوزان اسکندر نجات داد،...

روایتی از جنبش سربداران که علیه بازماندگان مغول شورید نام «سربداران» رو احتمالن خیلی شنیدید؛ جنبشی که پس از ۱۰۰ استیلای مغول و ایلخان بر ایران، از خراسان، مهد دلیران ایرانی برخاست و جرقه‌ای شد برای پایان عصر تاریک مغول‌ها، ایلخانان و تارتارها. تو روزایی که ایران درگیر کوران روی‌دادها، تلخی‌ها و شیرینی‌هاست، فصل چهارم مدبویز با روایت‌هایی از حماسه‌های تاریخ ایران آغاز میشه. تو اپیزود ۴۰م، قصه‌ی تلخ...

انقلاب ما چگونه آغاز شد؟ این یه اپیزود درباره‌ی یه اتفاق در حال وقوعه. یه داستان ادامه‌دار چند دهه پیش تا به امروز که شاید بالاخره به فصل آخرش رسیدیم. تو این روزایی که تمام ایران یه ملته، مردم تو خیابونا به هم پیوستن، ایرانیان خارج از کشور بالاخره تونستند کنار هم جمع بشن و یه «علی آقا کریمی» داریم که نشون داد پهلوون واقعی چه جوریه، مدبویز، اپیزودی با حال و هوای انقلاب درآورده. این آخرین قسمت از فص...

واکاوی یک پرونده‌ی تاریخی: پیمان سنتو چگونه بر سرنوشت اعضایش اثر گذاشت؟ شاه ایران باید دست به انتخاب خطیری می‌زد؛ پایان جنگ‌جهانی دوم و فروکش کردن غوغای تقسیم کیک پیروزی، به مفهوم آغاز یه جنگ جدید بود: جنگ سرد که جهان رو تقسیم به دو بلوک شرق و غرب می‌کرد. عصر برپایی پیمان‌های نظامی منطقه‌ای و بین‌المللی بود که مهم‌تریناش ناتو و ورشو بودند و ایران هم درست مانند همسایگانش، عراق، ترکیه و پاکستان و تم...

سیاست خارجی عصر رضاشاه، چگونه سنگ‌بنای تغییرات بزرگ آینده شد؟ هنگامی شاهین اقبال سردار سپه در آسمان ایران اوج گرفت، از ایران چیز زیادی نمونده بود. جنگ جهانی نخست تازه به پایان رسیده بود که در اون، قحطی بزرگ، جون بسیاری از ایرانیان رو گرفت. دیوان اداری کشور از هم فروپاشیده بود و ارتش‌های متجاوز بر مصدر کاربودند، در هر گوشه‌ای از کشور هم یه شورشی و تجزیه‌طلب، سرکشی می‌کرد. به جز امنیت داخلی و درگیری...

مروری بر چگونگی تسلط ساختارهای بسته بر مطبوعات، اینترنت و سپهر آگاهی‌رسانی   رسانه‌ها تو هر جامعه‌ای یه رکن اساسی و بنیادین هستند. تقریبن دایم تکرار شده که رسانه‌ها، چشم بیدار جامعه‌ی مدنی هستند و نهادهایی که از دموکراسی، آزادی و سلامت ساختارها پاس‌داری می‌کنن. منتها این برای دنیایی‌ست که بر مبنای اصول دموکراتیک بنا شده. تو اپیزود ۳۶م مدبویز، نگاهی انداختیم به چند پژوهش معتبر درباره‌ی «نقش رس...

 پژوهشی درباره‌ی شکل و رفتار ساختارهای دزدسالار   دزدی، اختلاس، مافیا و فساد اقتصادی با رومزه‌ی ما درآمیخته. هر هفته، خبر جدیدی از یکی از این اساتید غارت‌گر می‌شنویم، گاهی هم گیر می‌افتند و دادگاه‌های مشهور به «مبارزه با فساد اقتصادی» هم تمومی نداره اما هیچ وقت تموم نمیشن. مقوله‌ی فساد اقتصادی، پدیده‌ایه که توی کشورهای مختلفی تجربه شده و روش‌ها و متدهای متفاوتی داره. از شکل‌گیری انحصار ت...

چگونه دولت با مالیات‌ستانی افراطی از مردم، امورش را اداره می‌کند؟ تو سال‌های اخیر، دولت‌های جمهوری‌اسلامی هر روز بزرگ‌تر شدند، خرج‌شون بیش‌تر شده اما درآمدهای پیشین‌شون رو از دست دادند. برای نمونه، درآمدهای نفتی به خاطر تحریم‌ها به شدت کاهش پیدا کرده، یا به دلیل سقوط اقتصادی و سیاست‌های ضدوارداتی، درآمدهای گمرکی سقوط کرده. تو این وضعیت، دولت خودش رو با چه پولی اداره می‌کنه؟ با جیب ما! این اپیزود م...

پژوهشی درباره‌ی جریان مدعی روشن‌فکری و نقش آن در تخریب ایران نقش روشن‌فکر تو یه جامعه چیه؛ ساختن یا خراب کردن؟ این پرسشیه که تلاش می‌کنیم تو اپیزود ۳۳م مدبویز پاسخ بدیم. تو تاریخ ایران، جریان روشن‌فکری چندین مقطع داشته اما از دهه‌ی ۲۰ به بعد، به مرور یه جریان خارجی و وارداتی تلاش کرد تا فضای دانشگاهی و روشن‌فکری ایران رو مصادره کنه و بقیه جریانا رو کنار بزنه. این جریان که گرایش آشکاری به چپ داشت و...

دومین قسمت از زندگی‌نامه‌ی یعقوب لیث صفاری؛ از یک‌پارچه کردن ایران تا قصدِ بغداد از رویگری به عیاری از عیاری به سرهنگی و از سرهنگی به امیری رسیده بود اما عیار سیستانی، سودای پادشاهی داشت. تو قسمت نخست از زندگی یعقوب لیث صفاری، گفتیم که او چگونه در سیستان برکشید و بالید تا برای ایران قلندری کنه. حالا در قسمت دوم زندگی‌نامه‌ی شهریار ایران، داستان‌ جنگ‌های بی‌پایانش برای خارج کردن سرزمین‌های ایرانی ا...

مروری در زندگی یعقوب لیث صفاری که بر تازیان شورید توی دو قرن سکوت ایرانیا چی گذشت؟ از زمانی که عمر سلسله‌ی باشکوه ساسانیان به شمشیر تازیان سر اومد، بر ایرانیان چی گذشت و ما دوباره چه‌جوری ایران شدیم؟ خیلی‌ها توی این دوره تلاش کردند که هویت ایرانی رو احیا کنند؛ از ابومسلم خراسانی تا طاهریان، آل‌طاهر، نخستین دودمان ایرانی بعد حمله‌ی اعراب به ایران رو تشکیل دادند اما مستقل نبودند. برای حکومتی که با ا...

سومین قسمت از سه‌گانه‌ی آموزشی مدبویز؛ مقایسه‌ی آموزش در عصر پهلوی دوم و بعد از آن با تحلیلی بر مشکلات امروز سیستم آموزشی با منشور آموزشی در سال ۱۳۴۷، دوران نوینی تو سیستم آموزشی ایران رقم خورد که نوید عصری تاریخی در ایران رو می‌داد. عصر که با جهش صنعتی و اقتصادی ایران از راه رسید اما فرجامِ نیکویی نداشت. پس از بهمن ۵۷ اما تقریبن همه تلاش‌های در جریان، متوقف و مسیر معکوسی در پیش گرفته شد. در این ا...

دومین قسمت از سه گانه‌ی آموزش؛ تورقی بر چگونگی برخاستن ایران در آغاز قرن چهاردهم هجری شمسی جنبش تجددخواهی ایرانیان، مطالبه‌های بسیاری رو دنبال می‌کرد؛ از آزادی زنان تا حکومت قانون، اما بی‌تردید، توسعه‌ی کشور، اصل و اساسش بود. ترقیات ایران باید بر سیستم آموزشی تکیه می‌کرد. تو اپیزود پیشین مدبویز توضیح دادیم که تاریخ آموزشی ایران تا آغاز عصر پهلوی به چه شکلی گذشت. قرن چهاردهم خورشیدی با کودتای نجات‌...

داستان تلاش ایرانیان برای ترقیات این روزا، بزرگ‌ترین نگرانی پدرومادرها، آموزش فرزنداشونه. مدرسه‌های بی‌کیفیت، محتوای آموزشی نازل و فقدان ترتیب اجتماعی درست در مدرسه‌ها، در عمل سبب فقر فرهنگی و علمی بچه‌های ایرانی شده. فرآیند آموزشی تو ایران اما همیشه این جوری نبوده، ما یه سنت طولانی آموزشی داریم که از زرتشت آغاز میشه و تو مسیر پرپیچ و خم تاریخ‌مون، بارها تغییر شکل داده اما برخی از اصول و اساسش زند...