كۈندىلىك ئاڭلىتىش

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئېرىن گلاسماننىڭ كوممۇنىست خىتاينىڭ مىللەتلەر سىياسىتىدىكى بىيۇروكراتلىق سىستېما ھەققىدىكى دوكلاتى دىققەت قوزغىدى ئۇيغۇرلار كوللېكتىپ كۆچۈرۈلۈۋاتقان «كۆچمەنلەر كەنتلىرى» نىڭ ئەسلى ماھىيىتى ئۇيغۇرلارنىڭ قەيسەرىدە قالدۇرغان تارىخىي ئىزلىرى توغرىلىق مەخسۇس ھۆججەتلىك فىلىم كۆرسىتىلدى تىك-توك ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە ئائىت ۋىدىيولارنى ئۆچۈرۈۋەتكەن Hosted on Ac...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خەلقئارالىق تەشكىلاتلار: ئۇيغۇر ژۇرنالىستلارنى زىيانكەشلىكتىن قوغداش تەدبىرى ئېلىنىشى كېرەك ئاينى ئېتەك بىلەن توسقىلى بولماس: خىتاينىڭ «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى» ھەققىدىكى ساختا فىلىمىغا رەددىيە گېرمانىيەدىكى «يىپەك يولى» ئۇيغۇر رېستورانى نېمە ئۈچۈن خىتايلارنىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچرايدۇ؟ خىتاينىڭ «شىنجاڭ - يېڭى زېمىن» چۈشەنچىسىگە بولغان نارازىلىقىنىڭ مەنبەسى نېمە؟ Hosted...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئەنگلىيە تاشقى ئىشلار ۋەزىرىنىڭ بېيجىڭ زىيارىتىدە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى تىلغا ئالماسلىقى ئەيىبلەشكە ئۇچرىدى قەشقەر تارىخىدىكى «30-ئۆكتەبىر ۋەقەسى» ۋە ئۇنىڭ 43 يىللىق خاتىرىسى خىتاينىڭ «چاڭچىلىسى»: بىر تەرەپتىن قىرغىن قىلىش، يەنە بىر تەرەپتىن ئۇسسۇلغا سېلىش سەلچۇق ئۆزداغ تۈركىيە ھۆكۈمىتى ۋە بەزى پارتىيەلەرنىڭ نېمە ئۈچۈن د ئۇ ق نىڭ بۇ قېتىملىق قۇرۇلتىيىغا ۋەكىل ئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتايغا قاتناشقان مېھمانلارنىڭ يۈرەك سۆزلىرى ئۇيغۇر سەنئەتچىلەر: «ئۇيغۇر ئەنئەنىۋى ئۇسسۇللىرىنى قوغداپ قېلىش تەخىرسىزدۇر!» خىتاينىڭ پامىر ئېگىزلىكىدىكى شورلۇقلارنى تېرىلغۇ يەرگە ۋە ئوتلاققا ئايلاندۇرۇش تۈرىنىڭ ئارقىسىغا نېمىلەر يوشۇرۇنغان؟ نېمە ئۈچۈن ئۇيغۇرلار 2024-يىلىمۇ يەنىلا خىتايدىكى ئەڭ نامرات خەلق بولۇپ قالدى؟ خىتاينىڭ «بالا تېپىش ۋە توي قىلىش مەد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئارفىيە ئېلى ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسىنى داۋاملىق ئوتتۇرىغا قويۇشنى تەكىتلىدى خىتاي چەت ئەللىك مۇخبىرلارنىمۇ ئۆزىنى ئاقلاش تەشۋىقاتىغا سالماقتا د ئۇ ق نىڭ 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيى ئۇتۇقلۇق ئاخىرلاشتى د ئۇ ق ھەيئىتى ئافرىقادا ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى ئاڭلىتىپ قوللاشقا ئېرىشتى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ياردىمىدە، ئۇيغۇرلارنىڭ «شاپائەتچىسى» گە ئايلىنىۋاتقان خىتايلار Hosted on...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتاينىڭ رەھبەرلىك قاتلىمىنى سايلاپ چىقتى ھېنرى شاجىۋېسكى: «ئۇيغۇر قىزلىرىنىڭ خىتاي ئەرلىرىگە تويلاشتۇرۇلۇشى مۇستەملىكىنىڭ بىر شەكلى» «شىنجاڭنىڭ كىشىلىك ھوقۇق تەرەققىيات مۇنبىرى» يىغىنىغا قارىتا ئىنكاسلار چەتئەللىك بەزى تور چولپانلىرى چوڭ سەھنىلەردىمۇ خىتاينىڭ دۇمبىقىنى چېلىشقا باشلىغان Hosted on Acast. See acast.com/privacy for mo...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى خىتاينىڭ تەھدىتلىرىگە قارىماستىن سارايېۋودا غەلىبىلىك ئېچىلدى كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا قانداق بالايى ئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى؟ (3) ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ خىتاي سىياسىتىنىڭ تېخىمۇ كەسكىنلىشىدىغانلىقى دىققەتنى تارتماقتا مۇتەخەسسىسلەر: «خىتاي ئۆزى كولىغان ئورىغا ئۆزى چۈشتى» ۋاڭ خۇنىڭنىڭ «جەنۇبىي شىنجاڭ سەپىرى» ۋە ئۇنىڭ ئارقا كۆ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  د ئۇ ق نىڭ 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىنىڭ مۇقەددىمىسى سارايېۋو شەھىرىدە باشلاندى بوسنىيەدە چاقىرىلغان 8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى «دائېش» نىڭ تەھدىتىگە ئۇچرىدى كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا قانداق بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى؟ (2) خىتاي دۇنيانىڭ دىققىتىنى تارتقان 8-قۇرۇلتاينى توسۇپ قېلىش مەقسىتىگە يېتەلمىدى «تۈركى تىللار دىۋانى» ۋە «قۇتادغۇبىلىك» نى نەشرگە تەي...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئۆتمۈشى، بۈگۈنى ۋە كەلگۈسى (2) ئۇيغۇر ئېلىدە تەكشۈرۈشتە بولغان خىتاي ج خ مىنىستىرى نۇقتىلىق ئىقتىسادىي مەسىلىلەر ھەققىدە توختالغان ئىسلام ھەمكارلىقى تەشكىلاتى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەمەس خىتاي كوممۇنىستلىرىنىڭ ھەمكارچىسى 8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەييارلىق خىزمەتلىرى جىددىي داۋام قىلماقتا پائالىيەتچى ئابدۇرېھىم غېنىنىڭ دادىسىنىڭ لاگېردا ئۆل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى: ئۆتمۈشى، بۈگۈنى ۋە كەلگۈسى (1) ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى خىتاينىڭ ئۇيغۇر سىياسىتىنى ئوچۇق-ئاشكارا قوللىدى ب د ت نەشرىيات مەھكىمىسىنىڭ يىغىنىدا خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئىرقى قىرغىنچىلىقىنى توختىتىشى چاقىرىق قىلىندى تۈركىيەدە خىتاي ئۈچۈن جاسۇسلۇق جىنايىتى بىلەن تۇتۇلغان 7 كىشىدىن بىرسى جىنايەتنى ئۆز ئۈستىگە ئالغان ئابدۇلھاكىم ئىدرىس: «ئۇيغۇر قىرغىنچىلىق...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  جون مولىنار: ئادەمسىز ئۇچقۇلىرىنى ئامېرىكا ئاسمىنىدىن يىراقلاشتۇرۇش كېرەك كۆزەتكۈچىلەر: «خىتاي قورچاق ئۇيغۇر ئەمەلدارلار ئارقىلىق ئۇيغۇر ئېلىنىڭ ئاتالمىش ‹مۇقىم ۋە تەرەققىيات› ىنى تاشقى دۇنياغا تەشۋىق قىلىشقا ئۇرۇنماقتا» خىتاينىڭ مۇستەملىكىچىلىككە قارشى تۇرۇشتىكى قوش ئۆلچىمى «مېنىڭ شەھىرىم ئەركىن شەھەر» ناملىق پائالىيەتتە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى تونۇشتۇرۇلدى Hosted...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاتۇش ساقچىسى: مۇسابايوپلارنىڭ ھەيكىلى دىنىي ئەسەبىيلىككە قارشى ھەرىكەت داۋامىدا چېقىلدى د ئۇ ق 8-قۇرۇلتايدىن ئىلگىرىكى خىتاينىڭ بارغانسېرى كۈچىيىۋاتقان ھۇجۇملىرى ھەققىدە ئاخبارات ئېلان قىلدى پارىژدىكى ياشلار يىغىلىشىدا ئىرقى قىرغىنچىلىق ۋە مۇستەملىكىچىلىك تېمىسى مۇھاكىمە قىلىندى يىگىت باشلىرى ئۇيغۇرلارنىڭ مەدەنىي-مائارىپىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش خىزمەتلىرىنى كۈچەيتمەكتە...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  «بىرىنچى مۇھەببەت» تىن «جاپى» غىچە: ئۇيغۇر ئاممىباب ناخشىلىرىنىڭ ئۇنتۇلغان مۇساپىلىرى (1) ئەنگلىيە تاشقى ئىشلار ۋەزىرى خىتاي زىيارىتى ئالدىدا ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى ۋەدىسىگە ئەمەل قىلىشقا چاقىرىلدى خىتاي تەتقىقاتچىلىرى ئۇيغۇر ئېلىنىڭ چەرچەن ناھىيەسىدىن دۇنيانىڭ ئەڭ قەدىمى پىشلىقى بايقالغانلىقىنى ئېلان قىلغان ئامېرىكا ئەلچىخانىسى: «ئامېرىكا ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتى: «ياپونىيە خىتاينىڭ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشىغا قارشى تەدبىر قوللىنىشى كېرەك» خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى ئاقلاش سەھنىسىگە ئايلانغان «6-نۆۋەتلىك دۇنيا ئاخباراتى يىغىنى» مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر ياشلار پارىژدا جەم بولدى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغان 75 يىلدا ئۇيغۇرلار: «ئەكسىلئىنقىلابچى» دىن «ئۈچ خىل كۈچ» كىچە Hosted on Acast. S...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاكا ئۇكا مۇسابايوفلارنىڭ ئاتۇش ئېكساقتىكى ھەيكىلى چېقىۋېتىلگەن خىتاي تور تەشۋىقاتىدىن پايدىلىنىپ، ئامېرىكانىڭ بۇ نۆۋەتلىك سايلىمىغا تەسىر كۆرسىتىشكە ئۇرۇنماقتا «بەن چاۋنىڭ غەربىي رايون سەپىرى» ناملىق رىۋايەتنىڭ قەشقەرگە باغلىنىشى نېمىنى مەقسەت قىلىدۇ؟ تۈركىيە پارلامېنتىدىكى يىغىنىدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئېغىر ۋەزىيىتى ئوتتۇرىغا قويۇلدى بۇ يىلقى «مۇنبەر-2000» يىغىنىنىڭ تېمىسى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئۇيغۇرلارنىڭ ئازابلىرى بىلەن يېزىلغان بىڭتۈەننىڭ 70 يىللىق قىزىل ھېكايىسى (2) ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى غەرب دۆلەتلىرى خىتاينى مەركەز قىلغان رەقىبلىرىگە قارشى غەلىبە قىلالامدۇ؟ قازاقىستانلىق ئۇيغۇر گىمناستىكىچى ھەسەن سەلىموف ۋېنگىرىيەدە چېمپىيون بولدى «چىنى تۈركىستان ئاۋازى» مەجمۇئەسىدە ياڭرىغان ھۆرلۈك سادالىرى «شەرقىي تۈركىستان يېڭى نەسىل ھەرىكىتى» يېڭى ئىدارە ھەيئىتىنى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدار شىرزات باۋۇدۇن جازا ئۆتەۋاتقان تۈرمىدە سىرلىق ھالدا جان ئۈزگەن ياۋروپا پارلامېنت ئەزالىرى ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى قارارنامىنى ماقۇللاش ئالدىدا كۈچلۈك بايانلارنى بەردى دوغان بېكىن: «تۈركىيە پارلامېنتىدا شەرقىي تۈركىستاندىكى كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىنى تەكشۈرۈش كومىتېتى قۇرۇلۇشى شەرت» خىتاينىڭ ئۇيغۇر زېمىنىدىكى قۇملۇقلارغا دەرەخ تىكىپ، ئاشلىق تې...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ياۋروپا پارلامېنتى قارارنامە ماقۇللاپ خىتاي ھۆكۈمىتىدىن جازا لاگېرلىرىنى تاقاشنى تەلەپ قىلدى داڭلىق ئامېرىكا ئاياغ كىيىم شىركىتى Skechers ئۈرۈمچىدە تۇنجى ئاياغ دۇكىنى ئاچقان مالايسىيا باش مىنىستىرى ئەنۋەر ئىبراھىم ئۇيغۇر ئىرقى قىرغىنچىلىقىنى ئىنكار قىلغان د ئۇ ق رەھبەرلىرى تۈركىيە پارلامېنتىدا مۇھىم ئۇچرىشىشلارنى ئېلىپ باردى خىتاينىڭ «بىر بەلباغ بىر يول» قۇرۇلۇشىغا قا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئۇيغۇرلارنىڭ ئازابلىرى بىلەن يېزىلغان بىڭتۈەننىڭ 70 يىللىق قىزىل ھېكايىسى(1) قازاقىستاندىكى «ئىلى ئۆڭىرى-ئىلى ۋادىسى» گېزىتى ئۇيغۇر مىللىي مەتبۇئاتىنىڭ تەرەققىياتىغا ئۆز تۆھپىسىنى قوشماقتا «يالقۇن روزىنىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى ئۇيغۇر مائارىپى ۋە ئۇيغۇر كىملىكىنى ئاشكارا يوقىتىشنىڭ باشلىنىشى» «شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ قېرىنداشلىق ئۇچرىشىشى» ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈلدى بىڭتۈەننىڭ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  رېژىسسور ئىكرام نۇرمەمەت تېررورلۇق بىلەن ئەيىبلىنىپ 6 يېرىم يىللىق كېسىۋېتىلگەن خىتاينىڭ PVH گۇرۇھىغا قاراتقان بېسىمى ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىگە تاقابىل تۇرۇش تىرىشچانلىقىغا قانداق تەسىر كۆرسىتىدۇ؟ كۆزەتكۈچىلەر: «خىتاي كومپارتىيەسى ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ كەلگۈسى ئەۋلادلىرىغا قول سېلىۋاتىدۇ» ئۇكرائىنادا «ئۇيغۇرلارنىڭ مۇستەملىكە قىلىنىشى ۋە ئۇكرائىنلارنىڭ تەقدىرى» دېگەن تېمىد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مۇتەخەسسىسلەر: «ئەنگلىيەلىك ۋىلوگېرلار خىتاينىڭ دېپىغا ئۇسۇل ئوينىدى» خىتاينىڭ ئىدېئولوگىيە تەشۋىقاتىدىكى يېڭى قورالى: تور ئەدەبىياتى ئۇيغۇر پىروفېسسور «ئەلى ئىززەت بىگوۋىچ سىياسەت، تىنچلىق ۋە دىپلوماتىيە» مۇكاپاتىغا ئېرىشتى ئىشسىزلىق كىرىزىسى ۋە خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىگە كۆچمەن يۆتكەش غەرىزى «خىتاي گۇلاگىدىن ھايات قېلىش» ناملىق كىتاب «ئالدىنقى فرونت ئەدەبىياتى مۇكاپاتى»...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مەھمۇد قەشقەرى ۋە ھۈسەيىن تەجەللى ھەيكىلىنىڭ چېقىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتنىڭ يۈز يىللىقىدا نېمە ئۈچۈن مەكتەپنى «قىزىل ئىزباسارلارنى تەربىيەلەش مەركىزى» گە ئايلاندۇرۇش تەكىتلەندى؟ «2024-يىللىق ئافىنا دېموكراتىيە مۇنبىرى» خەلقئارالىق يىغىندا خىتاينىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقى تەپسىلىي بايان قىلىندى «ياۋروپا سىياسەتچىلىرى مۇنبىرى» دە ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاي بۇ يىللىق دۆلەت بايرىمىنى تەبرىكلەشتە يەنە «شىنجاڭ ئۇسسۇلى» نى سەھنىگە ئېلىپ چىققان ئامېرىكا نېمە ئۈچۈن خىتاينىڭ دۆلەت بايرىمىنى كېچىكىپ تەبرىكلىدى؟ خىتاي بولمىغان مىللەتلەر نېمىشقا خىتاي ۋە خىتاي رەھبەرلىرىنى جىددىيلەشتۈرۈۋاتىدۇ؟ ئامېرىكا بىلەن ئوتتۇرا ئاسىيادىكى بەش دۆلەتنىڭ ھەمكارلىقى نېمىدىن بېشارەت بېرىدۇ؟ غەيۇر قۇربان: «1-ئۆكتەبىر خىتايلار ئۈچۈن بايرا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مەھمۇد قەشقەرىنىڭ قەشقەردىكى مەقبەرىسى تاقىۋېتىلگەن ئامېرىكا خىتاينىڭ تەيۋەنگە ھۇجۇم قىلىش ئېھتىماللىقىغا قارشى تەييارلىق ھەرىكىتىگە ئۆتكەن ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرى «1-ئۆكتەبىر» دە خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا نارازىلىق نامايىشى قىلدى ئالمۇتادا مەھمۇد قەشقىرىنىڭ «دىۋانۇ لۇغەتىت تۈرك» ئەسىرىنىڭ 950 يىللىقىغا بېغىشلانغان مۇراسىم ئۆتكۈزۈلدى ئىشغالىيەتنىڭ 75-يىلى مۇناسىۋىتى بىلەن...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ھىندونېزىيەدە خىتاي تەشۋىقاتى كۈچەيمەكتە خىتايدىكى «دىننى خىتايچىلاشتۇرۇش» سىياسىتىنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى خىرىسلىرى پرىنسېتون ئۇنىۋېرسىتېتى كۇتۇپخانىسى: «كۆپچىلىكنىڭ ئۇيغۇر تىلىدىكى كىتاب-ماتېرىياللارنى تەقدىم قىلىشىنى قارشى ئالىمىز» ئۇيغۇر قىسمەتلىرىدىن كوممۇنىست خىتاينىڭ ساختىپەزلىككە تولغان 75 يىلىغا باھا ئىستانبۇلدا ئېچىلغان يىغىندا، تارىختا مەدەنىيەت ياراتقان ئۇيغۇرل...