كۈندىلىك ئاڭلىتىش

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  «بىرىنچى مۇھەببەت» تىن «جاپى» غىچە: ئۇيغۇر ئاممىباب ناخشىلىرىنىڭ ئۇنتۇلغان مۇساپىلىرى (1) ئەنگلىيە تاشقى ئىشلار ۋەزىرى خىتاي زىيارىتى ئالدىدا ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى ۋەدىسىگە ئەمەل قىلىشقا چاقىرىلدى خىتاي تەتقىقاتچىلىرى ئۇيغۇر ئېلىنىڭ چەرچەن ناھىيەسىدىن دۇنيانىڭ ئەڭ قەدىمى پىشلىقى بايقالغانلىقىنى ئېلان قىلغان ئامېرىكا ئەلچىخانىسى: «ئامېرىكا ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتى: «ياپونىيە خىتاينىڭ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشىغا قارشى تەدبىر قوللىنىشى كېرەك» خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى ئاقلاش سەھنىسىگە ئايلانغان «6-نۆۋەتلىك دۇنيا ئاخباراتى يىغىنى» مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر ياشلار پارىژدا جەم بولدى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغان 75 يىلدا ئۇيغۇرلار: «ئەكسىلئىنقىلابچى» دىن «ئۈچ خىل كۈچ» كىچە Hosted on Acast. S...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاكا ئۇكا مۇسابايوفلارنىڭ ئاتۇش ئېكساقتىكى ھەيكىلى چېقىۋېتىلگەن خىتاي تور تەشۋىقاتىدىن پايدىلىنىپ، ئامېرىكانىڭ بۇ نۆۋەتلىك سايلىمىغا تەسىر كۆرسىتىشكە ئۇرۇنماقتا «بەن چاۋنىڭ غەربىي رايون سەپىرى» ناملىق رىۋايەتنىڭ قەشقەرگە باغلىنىشى نېمىنى مەقسەت قىلىدۇ؟ تۈركىيە پارلامېنتىدىكى يىغىنىدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئېغىر ۋەزىيىتى ئوتتۇرىغا قويۇلدى بۇ يىلقى «مۇنبەر-2000» يىغىنىنىڭ تېمىسى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئۇيغۇرلارنىڭ ئازابلىرى بىلەن يېزىلغان بىڭتۈەننىڭ 70 يىللىق قىزىل ھېكايىسى (2) ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى غەرب دۆلەتلىرى خىتاينى مەركەز قىلغان رەقىبلىرىگە قارشى غەلىبە قىلالامدۇ؟ قازاقىستانلىق ئۇيغۇر گىمناستىكىچى ھەسەن سەلىموف ۋېنگىرىيەدە چېمپىيون بولدى «چىنى تۈركىستان ئاۋازى» مەجمۇئەسىدە ياڭرىغان ھۆرلۈك سادالىرى «شەرقىي تۈركىستان يېڭى نەسىل ھەرىكىتى» يېڭى ئىدارە ھەيئىتىنى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدار شىرزات باۋۇدۇن جازا ئۆتەۋاتقان تۈرمىدە سىرلىق ھالدا جان ئۈزگەن ياۋروپا پارلامېنت ئەزالىرى ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى قارارنامىنى ماقۇللاش ئالدىدا كۈچلۈك بايانلارنى بەردى دوغان بېكىن: «تۈركىيە پارلامېنتىدا شەرقىي تۈركىستاندىكى كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىنى تەكشۈرۈش كومىتېتى قۇرۇلۇشى شەرت» خىتاينىڭ ئۇيغۇر زېمىنىدىكى قۇملۇقلارغا دەرەخ تىكىپ، ئاشلىق تې...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ياۋروپا پارلامېنتى قارارنامە ماقۇللاپ خىتاي ھۆكۈمىتىدىن جازا لاگېرلىرىنى تاقاشنى تەلەپ قىلدى داڭلىق ئامېرىكا ئاياغ كىيىم شىركىتى Skechers ئۈرۈمچىدە تۇنجى ئاياغ دۇكىنى ئاچقان مالايسىيا باش مىنىستىرى ئەنۋەر ئىبراھىم ئۇيغۇر ئىرقى قىرغىنچىلىقىنى ئىنكار قىلغان د ئۇ ق رەھبەرلىرى تۈركىيە پارلامېنتىدا مۇھىم ئۇچرىشىشلارنى ئېلىپ باردى خىتاينىڭ «بىر بەلباغ بىر يول» قۇرۇلۇشىغا قا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئۇيغۇرلارنىڭ ئازابلىرى بىلەن يېزىلغان بىڭتۈەننىڭ 70 يىللىق قىزىل ھېكايىسى(1) قازاقىستاندىكى «ئىلى ئۆڭىرى-ئىلى ۋادىسى» گېزىتى ئۇيغۇر مىللىي مەتبۇئاتىنىڭ تەرەققىياتىغا ئۆز تۆھپىسىنى قوشماقتا «يالقۇن روزىنىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى ئۇيغۇر مائارىپى ۋە ئۇيغۇر كىملىكىنى ئاشكارا يوقىتىشنىڭ باشلىنىشى» «شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ قېرىنداشلىق ئۇچرىشىشى» ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈلدى بىڭتۈەننىڭ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  رېژىسسور ئىكرام نۇرمەمەت تېررورلۇق بىلەن ئەيىبلىنىپ 6 يېرىم يىللىق كېسىۋېتىلگەن خىتاينىڭ PVH گۇرۇھىغا قاراتقان بېسىمى ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىگە تاقابىل تۇرۇش تىرىشچانلىقىغا قانداق تەسىر كۆرسىتىدۇ؟ كۆزەتكۈچىلەر: «خىتاي كومپارتىيەسى ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ كەلگۈسى ئەۋلادلىرىغا قول سېلىۋاتىدۇ» ئۇكرائىنادا «ئۇيغۇرلارنىڭ مۇستەملىكە قىلىنىشى ۋە ئۇكرائىنلارنىڭ تەقدىرى» دېگەن تېمىد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مۇتەخەسسىسلەر: «ئەنگلىيەلىك ۋىلوگېرلار خىتاينىڭ دېپىغا ئۇسۇل ئوينىدى» خىتاينىڭ ئىدېئولوگىيە تەشۋىقاتىدىكى يېڭى قورالى: تور ئەدەبىياتى ئۇيغۇر پىروفېسسور «ئەلى ئىززەت بىگوۋىچ سىياسەت، تىنچلىق ۋە دىپلوماتىيە» مۇكاپاتىغا ئېرىشتى ئىشسىزلىق كىرىزىسى ۋە خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىگە كۆچمەن يۆتكەش غەرىزى «خىتاي گۇلاگىدىن ھايات قېلىش» ناملىق كىتاب «ئالدىنقى فرونت ئەدەبىياتى مۇكاپاتى»...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مەھمۇد قەشقەرى ۋە ھۈسەيىن تەجەللى ھەيكىلىنىڭ چېقىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتنىڭ يۈز يىللىقىدا نېمە ئۈچۈن مەكتەپنى «قىزىل ئىزباسارلارنى تەربىيەلەش مەركىزى» گە ئايلاندۇرۇش تەكىتلەندى؟ «2024-يىللىق ئافىنا دېموكراتىيە مۇنبىرى» خەلقئارالىق يىغىندا خىتاينىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقى تەپسىلىي بايان قىلىندى «ياۋروپا سىياسەتچىلىرى مۇنبىرى» دە ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاي بۇ يىللىق دۆلەت بايرىمىنى تەبرىكلەشتە يەنە «شىنجاڭ ئۇسسۇلى» نى سەھنىگە ئېلىپ چىققان ئامېرىكا نېمە ئۈچۈن خىتاينىڭ دۆلەت بايرىمىنى كېچىكىپ تەبرىكلىدى؟ خىتاي بولمىغان مىللەتلەر نېمىشقا خىتاي ۋە خىتاي رەھبەرلىرىنى جىددىيلەشتۈرۈۋاتىدۇ؟ ئامېرىكا بىلەن ئوتتۇرا ئاسىيادىكى بەش دۆلەتنىڭ ھەمكارلىقى نېمىدىن بېشارەت بېرىدۇ؟ غەيۇر قۇربان: «1-ئۆكتەبىر خىتايلار ئۈچۈن بايرا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مەھمۇد قەشقەرىنىڭ قەشقەردىكى مەقبەرىسى تاقىۋېتىلگەن ئامېرىكا خىتاينىڭ تەيۋەنگە ھۇجۇم قىلىش ئېھتىماللىقىغا قارشى تەييارلىق ھەرىكىتىگە ئۆتكەن ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرى «1-ئۆكتەبىر» دە خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا نارازىلىق نامايىشى قىلدى ئالمۇتادا مەھمۇد قەشقىرىنىڭ «دىۋانۇ لۇغەتىت تۈرك» ئەسىرىنىڭ 950 يىللىقىغا بېغىشلانغان مۇراسىم ئۆتكۈزۈلدى ئىشغالىيەتنىڭ 75-يىلى مۇناسىۋىتى بىلەن...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ھىندونېزىيەدە خىتاي تەشۋىقاتى كۈچەيمەكتە خىتايدىكى «دىننى خىتايچىلاشتۇرۇش» سىياسىتىنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى خىرىسلىرى پرىنسېتون ئۇنىۋېرسىتېتى كۇتۇپخانىسى: «كۆپچىلىكنىڭ ئۇيغۇر تىلىدىكى كىتاب-ماتېرىياللارنى تەقدىم قىلىشىنى قارشى ئالىمىز» ئۇيغۇر قىسمەتلىرىدىن كوممۇنىست خىتاينىڭ ساختىپەزلىككە تولغان 75 يىلىغا باھا ئىستانبۇلدا ئېچىلغان يىغىندا، تارىختا مەدەنىيەت ياراتقان ئۇيغۇرل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ب د ت نىڭ ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى دوكلاتى: مەسىلىلەر ۋە چارىلەر ئۇيغۇرلار «جۇڭخۇا مىللىتى» ئەمەس، خىتاي ئېيتىمىدىكى «ئانارنىڭ دانىسى» مۇ ئەمەس! ياپونىيە ۋە ئاۋسترالىيەدە خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىنى بېسىۋالغانلىقىنىڭ 75 يىللىقىغا نارازىلىق بىلدۈرۈلدى ئالمۇتادىكى ئۇيغۇر جامائىتى 1-ئۆكتەبىر «ماتەم كۈنى» دە ۋەتەن شېھىتلىرىنى ياد ئەتتى كانادالىق ئۇيغۇر قىز مەھلىيا چەتىنكايا: «ئادال...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دوكتور ئادرىيان زېنز بىلەن سۆھبەت: خەلقئارا ئەمگەكچىلەر تەشكىلاتى ۋە ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى خىتاينىڭ مۇستەملىكە مائارىپىدا يوق قىلىنىۋاتقان ئۇيغۇر تىلى «مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر ئايال پائالىيەتچىلىرى» ناملىق كىتابنىڭ تونۇشتۇرۇلۇش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلدى ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆي-ماكانلىرىنى مەجبۇرىي تارتىۋېلىشنىڭ ئارقىسىدىكى سىرلار دوكتور ئەركىن سىدىق: «پائالىيىتىمىز ئارقىلىق ئۇيغۇرل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئامېرىكا قاتارلىق 9 دۆلەت ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى ئورتاق باياناتىنى ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىدە ئېلان قىلدى «كوممۇنىزم قۇربانلىرى خاتىرە فوندى» نىڭ «خىتاي مۇنبىرى» يىغىنى ئۇيغۇر مەسىلىسى بىلەن باشلاندى ئامېرىكا سىياسىيونلىرى: «ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى داۋاملىق بىزنىڭ دىققىتىمىزدە بولغۇسى!» خىتاي «شىنجاڭ پاختىسى» نى بايقۇت قىلغان ئامېرىكا شىركەتلىرىگە تەھدىت سالغان تۈركىيە پىر...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ب د ت نىڭ ئالاھىدە دوكلاتچىسى ئالېنا دوخان ئۇيغۇر ئېلى توغرىسىدىكى دوكلاتىدا زادى نېمىلەرنى دېگەن؟ ئامېرىكا بىلەن خىتاينىڭ ھەربىي ھازىرلىق رىقابىتى كەسكىنلەشمەكتە (2) شى جىنپىڭنى «نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتى» غا نامزاتلىقىغا كۆرسەتكەن نورۋېگىيە پارلامېنتىنىڭ سابىق ئەزاسى تورې ۋېستبى كىم؟ دۇنيا تەرتىپىنى بۇزۇۋاتقان «قوش ئۆلچەملەر» ئىستانبۇلدا ئېچىلغان ژۇرنالىستلار يىغىلىشىد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  جەۋھەر ئىلھام: «دادامدىكى قەھرىمانلىق بوۋام ۋە مومامنىڭ روھىدىن مىراس قالغان!» كۇرت كامپبېل: «خىتاي تەھدىتى سوغۇق مۇناسىۋەتلەر ئۇرۇشىدىن ئېشىپ كەتتى! » ئىلھام توختى مۇددەتسىز قاماققا ھۆكۈم قىلىنغانلىقىنىڭ 10-يىلىدا ئۇنى شەرتسىز قويۇپ بېرىش سادالىرى كۈچەيمەكتە شى جىنپىڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى ئۈچۈن تېخىمۇ ساداقەتمەن كادىرلارنى يېتىشتۈرۈشنىڭ زۆرۈرلۈكىنى تەكىتلىدى ياپونى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئامېرىكا بىلەن خىتاينىڭ ھەربىي ھازىرلىق رىقابىتى كەسكىنلەشمەكتە (1) «ھەدەمنى ئىزدەيمەن» ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم ئەنقەرەدە كۆرۈرمەنلەر بىلەن يۈز كۆرۈشتى ئىستانبۇلدا «كېچىدە تۇتقۇن قىلىنىشنى كۈتۈش» ناملىق كىتاب توغرىسىدا مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى خىتاي ئۆتكەن 70 يىلدا ئۇيغۇر كادىرلارنى «تەربىيەلەپ يېتىشتۈردى» مۇ ياكى يوقاتتىمۇ؟ ۋېئام لېنا: «شەرقىي تۈركىستاننى 1949-يىلى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئادرىيان زېنىز: «ۋولكېس ۋاگېننىڭ باياناتى ئىقتىسادىي تەپتىش دوكلاتىدىكى خاتا ۋە ساختا ئۇچۇرلارغا تايانغان!» ئامېرىكا ۋە ياۋروپانىڭ خىتايغا قويغان جازا تەدبىرلىرىنى تەنقىدلىگەن ب د ت نىڭ ئالاھىدە دوكلاتچىسى ئوسال ئەھۋالغا چۈشۈپ قالغان نائىل ئولپاق: «تۈركىيە ھۆكۈمىتى خىتاينىڭ ‹يېڭى يىپەك يولى قۇرۇلۇشى› نى قوللىماسلىقى لازىم!» ئۇيغۇر ئېلىدىكى «كان بايلىقلىرىنى قېزىش ھوقۇ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئىلھام توختى ئانىسى ناسىپخان قۇناخۇننىڭ ۋاپاتىدىن خەۋەرسىز تۇرماقتا كانادا كۆچمەنلەر مىنىستىرلىقى: «ئۇيغۇرلارنى قوبۇل قىلىش ‹قەدەم باسقۇچلۇق ھەم ئېھتىياتچانلىق› بىلەن ئېلىپ بېرىلماقتا» «مۆجىزە» بىلەن ئاپەت ئوتتۇرىسىدا: ئۇيغۇر ئېلىدىكى سۇ مەھسۇلاتى «دېڭىز» لىرى تەتقىقاتچىلار: «رۇسىيە ۋە خىتايدىن كەلگەن ‹مۇسۇلمان رەھبەرلەر› نىڭ مۆتىدىل ئىسلام پىكىرلىرىنى مۇھاكىمە قىلىشى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  بايدېن ھۆكۈمىتى خىتاينىڭ «شېئىن»، «تېمۇ» شىركەتلىرىگە زەربە بېرىش تەدبىرلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى ئۈرۈمچى-بورىنموس ھاۋا يۈك تىرانسپورت يولى مەجبۇرىي ئەمگەك مەھسۇلاتلىرىنىڭ ئەنگلىيەگە ئېقىپ كىرىش ئەندىشىسىنى كۈچەيتتى زامانىمىزدىكى ئوتتۇرا ئاسىيا-خىتاي دىپلوماتىيەسى: LADA دىن BYD غىچە خىتاي ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىدىن پايدىلىنىپ ياۋروپا سانائىتىنى «يەپ كېتىپ» بارامدۇ؟ يېڭىد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر: ئىلھام توختىنىڭ ئاغرىقلىقىنى ئاشكارىلاپ قويغان تۈرمە ساقچىسى غوپۇر ئابدۇرېشىت 7 يىللىق كېسىۋېتىلگەن نەفىسە ئوغۇز: «خىتاي ئەلچىخانىسى تاغام ئالىم ئابدۇكېرىمنىڭ جىنايىتى ھەققىدە ئىسپات بېرىشنى رەت قىلىپ كەلدى» خىتاينىڭ بىر قىسىم «چەت ئەللىك مۇتەخەسسىس» لەرنى سايرىتىشى، ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى يوشۇرۇشقا يېتەمدۇ؟ ئانتاليادا ئۆتكۈزۈلگەن خەلقئارا فېستىۋالدا ئۇيغۇر مەدەنىيىتى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر: - ئۇيغۇر كومپوزىتور گۈلدىيار تەڭرىتاغلى ۋە ئۇنىڭ مۇزىكا ھاياتى- ئەلفىدار ئىلتەبىر خانىم ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى يىغىنىدا ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى ھەققىدە سۆز قىلدى- خىتاي نېمىشقا توكلۇق ئاپتوموبىل ئىشلەپ چىقىرىۋاتقان شىركەتلىرىنى تۈركىيەگە مەبلەغ سالماسلىققا چاقىردى؟- كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى: «ئۇيغۇرلار ھەتتا خىتاينىڭ ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنى ئىنكار قىلىش تەشۋىقاتىغىم...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر: - ئامېرىكا ئاۋام ۋە كېڭەش پالاتا ئەزالىرى خىتاينىڭ گۈلشەن ئابباسنى دەرھال قويۇپ بېرىشنى تەلەپ قىلغان- ئۇيغۇرلار بىلەن پاكىستان قەبىلىلىرىنىڭ كۈرەش غايىسى ئوخشامدۇ؟- خىتاي راستتىنلا «خەلقئارا تېررورلۇقنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغۇچى» مۇ؟- ئۇيغۇرشۇناسلار: پرىنسېتون ئۇنىۋېرسىتېتىدا «ئەزىز ئەيسا ئەلكۈن ئۇيغۇر ئەدەبىياتى ئەسەرلىرى توپلانمىسى» نىڭ بولۇشى تارىخىي ئەھمىيەتكە ئىگە- «بو...