كۈندىلىك ئاڭلىتىش

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  «24-نويابىر ئۈرۈمچى ئوت پاجىئەسى» ۋە خىتايلارنىڭ «كوۋىد قامالى» دىن قۇتۇلۇشىغا بەدەل تۆلىگەن ئۇيغۇرلار خىتاي بىلەن رۇسىيەنىڭ قەشقەردىكى ئادەمسىز ئۇچقۇ زاۋۇتى خىتاي بىلەن غەرب ئارىسىدىكى دىپلوماتىك سۈركىلىش نۇقتىسىغا ئايلاندى «12-نۆۋەتلىك دۇنيا دېموكراتىيە ھەرىكىتى» يىغىنىدا ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى تونۇشتۇرۇلغان مۇتەخەسسىسلەر ياۋروپا ئىتتىپاقى كېڭىشى تەستىقلىغان «مە...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  كامبودژادىن قايتۇرۇلغان شەھىدە قۇرباننىڭ 4 ئايلىق ھامىلەسى قىيىن-قىستاق سەۋەبىدىن چۈشۈپ كەتكەن ئۇيغۇر لەغمىنى دۇنيادىكى ئەڭ رىقابەتلىك شەھەر-نيۇ-يوركتا ماركا ياراتماقتا خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا تۇتقان سىياسىتىنىڭ ئاسسىمىلياتسىيە ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىققا بۇرۇلۇشىنىڭ سەۋەبى نېمە؟ ئىجتىمائىي ئەخلاقنىڭ يىمىرىلىشى خىتايدا ئىجتىمائىي ئاپەتلەرنىڭ يامرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارماقتا تاي...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  جىرى ئوبېرفالزېر بىلەن سۆھبەت: «ئۇيغۇرلار ئۈمىدنى يوقاتماسلىقى لازىم!» تەتقىقاتچى سانىيە ئىمىن: «تەسۋىرىي سەنئەت بىزنىڭ قارشىلىقىمىز ۋە قەيسەرلىكىمىزنى ئىپادىلەيدىغان بىر ئۇسۇلدۇر» لوندوندىكى ئۇيغۇر پەرزەنتلىرى ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنى ساقلاپ قېلىشقا ئالاھىدە ئەھمىيەت بەرمەكتە رەيچىل ھاررىس: «خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇر تارىخىنى خىتاي تارىخىغا باغلاش ئۈچۈن ئۇيغۇر مەدەنىيەت ت...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  شى جىنپىڭ جوۋ بايدېن بىلەن كۆرۈشكەندە خىتاينىڭ ترامپ ھۆكۈمىتىدىن كۈتىدىغان ئارزۇلىرىنى ئىپادىلىگەن «ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ خىتاي ھەققىدىكى جامائەت پىكرى» ناملىق مەخسۇس دوكلات دىققەت قوزغىدى خىتاينىڭ قەدىمكى كۈسەن مەدەنىيىتىنى خىتاي مەدەنىيىتىگە باغلاپ ئىزاھلىشى ئاساسسىز ئۇرۇنۇشتۇر «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋە ئۇنىڭ قۇرغۇچى رەھبەرلىرى» دېگەن تېمىدا ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىن...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دونالد ترامپنىڭ ئىچكى كابېنتى خىتايغا نىسبەتەن كەسكىن پوزىتسىيەدىكى سىياسىيونلاردىن تەشكىل تاپماقتا (1) گوللاندىيەدىكى مەدىنە: «ھەدەم ئۈچۈن ئاۋاز چىقىرالمىغان ھەر بىر كۈنۈم ۋىجدان ئازابىدا ئۆتمەكتە» كامبودژادىن قايتۇرۇلغان مەمەتتۇرسۇن ئۆمەرنىڭ ئېغىر كېسەل ھالەتتە تۈرمىدە ئەمگەككە سېلىنىۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى «بىرىنچى مۇھەببەت» تىن «جاپى» غىچە: ئۇيغۇر ئاممىباب ناخشىلى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەھبەرلىرى مېكسىكا ۋە جەنۇبىي ئافرىقادا زىيارەتتە بولدى ئەنقەرەدىكى ئۇيغۇر پەرزەنتلىرى «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى» بايرىمىنى قۇتلۇقلىدى ئۆمەر قانات: «خىتاينى ئىرقى قىرغىنچىلىق جىنايەتلىرى ئۈستىدىن سوتلاشقا يەنە بىر قەدەم يېقىنلاشتۇق» ئىستانبۇلدا ئىككى قېتىملىق شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنى خاتىرىلەش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى قازاقىستاندا ئابدۇلل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى» خاتىرىسى ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدە ئۆتكۈزۈلدى خىتاينىڭ ھىيلە-نەيرەڭلىرى يورۇتۇپ بېرىلگەن «قايتىش» ناملىق فىلىم رەسمىي تارقىتىلدى ئۇيغۇر ياش سەنئەتكارلىرى ئۆزبېكىستاندا ئۆتكۈزۈلگەن خەلقئارالىق سەنئەت فېستىۋالىدا ماھارەت كۆرسەتتى ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى بۇرسادا تەسىرلىك ئوتتۇرىغا قويۇلدى 1944-يىلى غۇلجىدا قۇرۇلغان جۇمھۇرىيەتنىڭ نامى_شەرق...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ترامپنىڭ يېڭى ھۆكۈمەت كابېنتىغا تاللىنىۋاتقان كىشىلەرنىڭ ئۇيغۇر مەسىلىسىدىكى كەسكىن پوزىتسىيەسى دىققەت قوزغىماقتا يەركەندە دېھقانلارنىڭ 500 مو يېرى ۋە بىر قىسىم ئۆيلىرى شاڭخەيلىكلەرگە بىكارنىڭ ئورنىدا بېرىۋېتىلگەن ئۇيغۇرلارنى مەجبۇرىي تويلاشتۇرۇشنىڭ يېڭى ئۇسۇلى: «شىنجاڭلىق ئەلچى گۈلى» ئىككى نەپەر پارلامېنت ئەزاسى تۈركىيە پارلامېنتىدا شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيەت كۈنىنى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  قاغىلىقتىكى «راھەت» مېھمانخانىسىنىڭ ساھىبى مەمەتئېزىز ئوبۇل 20 ئايدىن بۇيان ئىز-دېرەكسىز 1 تىرىللىيون 400 مىليارد دوللارلىق رىغبەتلەندۈرۈش پىروگراممىسى خىتاي ئىقتىسادىنى قۇتۇلدۇرۇشقا يېتەمدۇ؟ نورۋېگىيەدە ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى ئۆتكۈزۈلدى ئالمۇتادا «شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيەت كۈنى» خاتىرىلەندى ئىستانبۇلدا ئۇيغۇر تېبابىتى بويىچە 2-قېتىملىق ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۆ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مۇتەخەسسىسلەر: ترامپنىڭ قايتىپ كېلىشى خىتاي ئۈچۈن داۋالغۇشقا تولغان 4 يىلدىن دېرەك بېرىدۇ مالايسىيا بىلەن خىتاينىڭ تېخىمۇ زىچ ھەمكارلىشىشى ئارقىسىدا ئۇيغۇر مەسىلىسى خىتاي تۈرمىسىدىكى گۈلمىرە ئىمىن بىلەن مەمەتجان ئابدۇللانىڭ ئېچىنىشلىق سىماسى نېمە دەيدۇ؟ دونالد ترامپنىڭ قايتا پىرېزىدېنتلىققا سايلىنىشى ئۇيغۇر مەسىلىسىگە قانداق تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن؟ دوكتورانت مامۇتجان...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دونالد ترامپنىڭ قايتا پىرېزىدېنت بولۇپ سايلىنىشى خىتاي ئۈچۈن نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ؟ ئۇيغۇرلار كۈندىلىك سۆز ئالاقىسىدە دىنىي ئاتالغۇلارنى ئىشلىتىشتىن مەھرۇم قالدۇرۇلماقتا خىتاي بىلەن تالىباننىڭ سودا ھەمكارلىقى ۋە كەلگۈسى خىرىسلار (2) ئامېرىكا پىرېزىدېنتلىق سايلىمىنىڭ نەتىجىسى بىر قىسىم ئۇيغۇرلارنى شادلاندۇردى ئۇيغۇر قىزى ئەلەنۇر تۇرغانوۋا بوكستىن دۇنيا چېمپىيونى بولدى H...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  «قانۇنسىز» كىتاب ساقلىغان جاپپار ئابلىمىتنىڭ يەتتە يىللىق قامالغانلىقى دەلىللەندى كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا قانداق بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى؟ (4) ئىتالىيەنىڭ ئەڭ چوڭ پەمىدۇر قىيامى ماگناتى «شىنجاڭ پەمىدۇر» نى چەكلەشكە چاقىرغان قەدىمىي تەكلىماكاننىڭ ياۋروپالىق ئالىملارنى ئالدىغان ئاددىي پۇقراسى—ئىسلام ئاخۇن ئۇيغۇر ياشلىرىنى تەربىيەلەش كۇرسىدا مىللىي روھ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاي بىلەن تالىباننىڭ سودا ھەمكارلىقى ۋە كەلگۈسى خىرىسلار (1) ئۇيغۇرلار نېمە ئۈچۈن ئۆز زېمىنىدىكى مول تەبىئىي بايلىقلىرىدىن نەپ ئالالمايدۇ؟ «پالۋان ياشلار مەركىزى» ئۇيغۇر ياشلىرىنى ئىگىلىك تىكلەش يوللىرىغا يېتەكلىمەكتە ئۇيغۇرلارنىڭ قەيسەرىدە قالدۇرغان تارىخىي ئىزلىرى توغرىلىق مەخسۇس ھۆججەتلىك فىلىم كۆرسىتىلدى مۇھەممەد ئەمىن بۇغرا (52): «‹دەرنەك›-پۈتكۈل شەرقىي تۈركىست...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئېرىن گلاسماننىڭ كوممۇنىست خىتاينىڭ مىللەتلەر سىياسىتىدىكى بىيۇروكراتلىق سىستېما ھەققىدىكى دوكلاتى دىققەت قوزغىدى ئۇيغۇرلار كوللېكتىپ كۆچۈرۈلۈۋاتقان «كۆچمەنلەر كەنتلىرى» نىڭ ئەسلى ماھىيىتى ئۇيغۇرلارنىڭ قەيسەرىدە قالدۇرغان تارىخىي ئىزلىرى توغرىلىق مەخسۇس ھۆججەتلىك فىلىم كۆرسىتىلدى تىك-توك ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە ئائىت ۋىدىيولارنى ئۆچۈرۈۋەتكەن Hosted on Ac...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خەلقئارالىق تەشكىلاتلار: ئۇيغۇر ژۇرنالىستلارنى زىيانكەشلىكتىن قوغداش تەدبىرى ئېلىنىشى كېرەك ئاينى ئېتەك بىلەن توسقىلى بولماس: خىتاينىڭ «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى» ھەققىدىكى ساختا فىلىمىغا رەددىيە گېرمانىيەدىكى «يىپەك يولى» ئۇيغۇر رېستورانى نېمە ئۈچۈن خىتايلارنىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچرايدۇ؟ خىتاينىڭ «شىنجاڭ - يېڭى زېمىن» چۈشەنچىسىگە بولغان نارازىلىقىنىڭ مەنبەسى نېمە؟ Hosted...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئەنگلىيە تاشقى ئىشلار ۋەزىرىنىڭ بېيجىڭ زىيارىتىدە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى تىلغا ئالماسلىقى ئەيىبلەشكە ئۇچرىدى قەشقەر تارىخىدىكى «30-ئۆكتەبىر ۋەقەسى» ۋە ئۇنىڭ 43 يىللىق خاتىرىسى خىتاينىڭ «چاڭچىلىسى»: بىر تەرەپتىن قىرغىن قىلىش، يەنە بىر تەرەپتىن ئۇسسۇلغا سېلىش سەلچۇق ئۆزداغ تۈركىيە ھۆكۈمىتى ۋە بەزى پارتىيەلەرنىڭ نېمە ئۈچۈن د ئۇ ق نىڭ بۇ قېتىملىق قۇرۇلتىيىغا ۋەكىل ئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتايغا قاتناشقان مېھمانلارنىڭ يۈرەك سۆزلىرى ئۇيغۇر سەنئەتچىلەر: «ئۇيغۇر ئەنئەنىۋى ئۇسسۇللىرىنى قوغداپ قېلىش تەخىرسىزدۇر!» خىتاينىڭ پامىر ئېگىزلىكىدىكى شورلۇقلارنى تېرىلغۇ يەرگە ۋە ئوتلاققا ئايلاندۇرۇش تۈرىنىڭ ئارقىسىغا نېمىلەر يوشۇرۇنغان؟ نېمە ئۈچۈن ئۇيغۇرلار 2024-يىلىمۇ يەنىلا خىتايدىكى ئەڭ نامرات خەلق بولۇپ قالدى؟ خىتاينىڭ «بالا تېپىش ۋە توي قىلىش مەد...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئارفىيە ئېلى ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسىنى داۋاملىق ئوتتۇرىغا قويۇشنى تەكىتلىدى خىتاي چەت ئەللىك مۇخبىرلارنىمۇ ئۆزىنى ئاقلاش تەشۋىقاتىغا سالماقتا د ئۇ ق نىڭ 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيى ئۇتۇقلۇق ئاخىرلاشتى د ئۇ ق ھەيئىتى ئافرىقادا ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى ئاڭلىتىپ قوللاشقا ئېرىشتى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ياردىمىدە، ئۇيغۇرلارنىڭ «شاپائەتچىسى» گە ئايلىنىۋاتقان خىتايلار Hosted on...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتاينىڭ رەھبەرلىك قاتلىمىنى سايلاپ چىقتى ھېنرى شاجىۋېسكى: «ئۇيغۇر قىزلىرىنىڭ خىتاي ئەرلىرىگە تويلاشتۇرۇلۇشى مۇستەملىكىنىڭ بىر شەكلى» «شىنجاڭنىڭ كىشىلىك ھوقۇق تەرەققىيات مۇنبىرى» يىغىنىغا قارىتا ئىنكاسلار چەتئەللىك بەزى تور چولپانلىرى چوڭ سەھنىلەردىمۇ خىتاينىڭ دۇمبىقىنى چېلىشقا باشلىغان Hosted on Acast. See acast.com/privacy for mo...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى خىتاينىڭ تەھدىتلىرىگە قارىماستىن سارايېۋودا غەلىبىلىك ئېچىلدى كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا قانداق بالايى ئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى؟ (3) ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ خىتاي سىياسىتىنىڭ تېخىمۇ كەسكىنلىشىدىغانلىقى دىققەتنى تارتماقتا مۇتەخەسسىسلەر: «خىتاي ئۆزى كولىغان ئورىغا ئۆزى چۈشتى» ۋاڭ خۇنىڭنىڭ «جەنۇبىي شىنجاڭ سەپىرى» ۋە ئۇنىڭ ئارقا كۆ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  د ئۇ ق نىڭ 8-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىنىڭ مۇقەددىمىسى سارايېۋو شەھىرىدە باشلاندى بوسنىيەدە چاقىرىلغان 8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى «دائېش» نىڭ تەھدىتىگە ئۇچرىدى كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا قانداق بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى؟ (2) خىتاي دۇنيانىڭ دىققىتىنى تارتقان 8-قۇرۇلتاينى توسۇپ قېلىش مەقسىتىگە يېتەلمىدى «تۈركى تىللار دىۋانى» ۋە «قۇتادغۇبىلىك» نى نەشرگە تەي...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئۆتمۈشى، بۈگۈنى ۋە كەلگۈسى (2) ئۇيغۇر ئېلىدە تەكشۈرۈشتە بولغان خىتاي ج خ مىنىستىرى نۇقتىلىق ئىقتىسادىي مەسىلىلەر ھەققىدە توختالغان ئىسلام ھەمكارلىقى تەشكىلاتى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەمەس خىتاي كوممۇنىستلىرىنىڭ ھەمكارچىسى 8-نۆۋەتلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەييارلىق خىزمەتلىرى جىددىي داۋام قىلماقتا پائالىيەتچى ئابدۇرېھىم غېنىنىڭ دادىسىنىڭ لاگېردا ئۆل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى: ئۆتمۈشى، بۈگۈنى ۋە كەلگۈسى (1) ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى خىتاينىڭ ئۇيغۇر سىياسىتىنى ئوچۇق-ئاشكارا قوللىدى ب د ت نەشرىيات مەھكىمىسىنىڭ يىغىنىدا خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئىرقى قىرغىنچىلىقىنى توختىتىشى چاقىرىق قىلىندى تۈركىيەدە خىتاي ئۈچۈن جاسۇسلۇق جىنايىتى بىلەن تۇتۇلغان 7 كىشىدىن بىرسى جىنايەتنى ئۆز ئۈستىگە ئالغان ئابدۇلھاكىم ئىدرىس: «ئۇيغۇر قىرغىنچىلىق...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  جون مولىنار: ئادەمسىز ئۇچقۇلىرىنى ئامېرىكا ئاسمىنىدىن يىراقلاشتۇرۇش كېرەك كۆزەتكۈچىلەر: «خىتاي قورچاق ئۇيغۇر ئەمەلدارلار ئارقىلىق ئۇيغۇر ئېلىنىڭ ئاتالمىش ‹مۇقىم ۋە تەرەققىيات› ىنى تاشقى دۇنياغا تەشۋىق قىلىشقا ئۇرۇنماقتا» خىتاينىڭ مۇستەملىكىچىلىككە قارشى تۇرۇشتىكى قوش ئۆلچىمى «مېنىڭ شەھىرىم ئەركىن شەھەر» ناملىق پائالىيەتتە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى تونۇشتۇرۇلدى Hosted...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاتۇش ساقچىسى: مۇسابايوپلارنىڭ ھەيكىلى دىنىي ئەسەبىيلىككە قارشى ھەرىكەت داۋامىدا چېقىلدى د ئۇ ق 8-قۇرۇلتايدىن ئىلگىرىكى خىتاينىڭ بارغانسېرى كۈچىيىۋاتقان ھۇجۇملىرى ھەققىدە ئاخبارات ئېلان قىلدى پارىژدىكى ياشلار يىغىلىشىدا ئىرقى قىرغىنچىلىق ۋە مۇستەملىكىچىلىك تېمىسى مۇھاكىمە قىلىندى يىگىت باشلىرى ئۇيغۇرلارنىڭ مەدەنىي-مائارىپىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش خىزمەتلىرىنى كۈچەيتمەكتە...