Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 289 Petr Pavel i Andrej Babiš spotkają się w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach Emerytowany generał Petr Pavel i doświadczony polityk Andrej Babiš spotkają się w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach. Minimalnie lepszy w pierwszej turze okazał się Petr Pavel, ale Andrej Babiš nie jest na straconej pozycji. O czyje głosy będą zabiegać obaj kandydaci, jak ważna bę...

Rozmowa IEŚ nr 288 Chorwacki rząd krytykowany za sposób wprowadzenia waluty euro Od 1 stycznia walutą obowiązującą w Chorwacji jest euro. Dla mieszkańców tego państwa sporym zaskoczeniem jest wzrost cen podstawowych produktów. Rząd wprowadza pewne działania, które mają temu przeciwdziałać. Czy będą to działania skuteczne? Na to pytanie odpowiada dr Jan Muś z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

Rozmowa IEŚ nr 287 Rosyjska telewizja na Łotwie bez koncesji Rosyjska telewizja „Deszcz” została pozbawiona koncesji na nadawanie na terytorium Łotwy. Zostało to spowodowane pojawiającymi się w jej programach sformułowaniami, które stoją w sprzeczności z łotewską narracją dotyczącą rosyjskiej agresji na Ukrainę. Dodatkowo stacja nie stosowała tłumaczenia nadawanych programów na język łotewski. Zda...

Rozmowa IEŚ nr 286 Szwedzka prezydencja w UE i nierozwiązany spór z Turcją w sprawie członkostwa w NATO 1 stycznia Szwecja objęła przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Jednym z jej priorytetów jest budowanie silnego frontu państw Wspólnoty, wspierającego Ukrainę w walce z Rosją. Dodatkowo Szwecja wciąż prowadzi działania dyplomatyczne, które mają na celu skłonienie Turcji do poparcia jej człon...

Rozmowa IEŚ Nr 284 Czy kolejne sankcje nakładane na Rosję okażą się skuteczne? Rosyjska ropa nie może być już sprowadzana do Unii Europejskiej drogą morską – to efekt kolejnych sankcji nałożonych na to państwo po agresji na Ukrainę. W lutym ma także wejść w życie zakaz importu produktów ropopochodnych. Na ile te ograniczenia wpłyną na stan rosyjskiego budżetu i politykę Rosji wobec Ukrainy oraz pa...

Rozmowa IEŚ Nr 285 Wzrost znaczenia prezydenta w czasie kryzysu politycznego w Bułgarii Przedłużający się kryzys polityczny w Bułgarii powoduje wzrost znaczenia prezydenta na tamtejszej scenie politycznej. Pomimo kolejnych wyborów parlamentarnych nie udaje się wyłonić stabilnej większości. Zarówno obóz reformatorski, jak i politycy sprzeciwiający się zmianom nie są w stanie samodzielnie kierować p...

Rozmowa IEŚ nr 283 Podsumowanie mijającego roku z perspektywy Zespołu Wschodniego IEŚ Rosyjska agresja na Ukrainę to najważniejsze wydarzenie mijającego roku. Od miesięcy oglądamy brutalność rosyjskich działań, które spowodowały tysiące ofiar, zniszczenie miast i wsi oraz kryzys migracyjny. Razem z analitykami z Zespołu Wschodniego podsumowujemy dotychczasowe wydarzenia i zastanawiamy się nad możl...

Rozmowa IEŚ nr 282 Konsekwencje uznania Rosji za sponsora terroryzmu Parlament Europejski uchwalił rezolucję, która uznaje Rosję za sponsora terroryzmu. Podkreślono w niej, że państwo to celowo atakuje cele cywilne na terenie Ukrainy, niszczy infrastrukturę i dopuszcza się aktów okrucieństwa. Jakie są konsekwencje rezolucji zarówno dla samej Rosji, jak i dla innych państw – wyjaśnia dr Jakub Olcho...

Rozmowa IEŚ nr 281 Czechy przed wyborami prezydenckimi Kto zastąpi Miloša Zemana na stanowisku prezydenta Republiki Czeskiej? W styczniu odbędą się wybory, jednak już teraz można przewidzieć, kto ma największe szanse. Najszerszym poparciem cieszą się obecnie były premier Andrej Babiš, emerytowany generał Petr Pavel oraz Danuše Nerudová. Niewątpliwie obecną kampanię wyborczą zdominowała problematyk...

Rozmowa IEŚ nr 279 Litwa i Łotwa konsekwentnie wzmacniają granice, pomimo krytyki niektórych organizacji Litwa i Łotwa wciąż wzmacniają swoje granice w obawie przed możliwymi migracjami z Białorusi. Sztucznie wywołany ubiegłoroczny kryzys spowodował energiczne działania obronne obu państw. Zarówno ugrupowania polityczne, jak i społeczeństwa Litwy oraz Łotwy w większości poparły i popierają te dzia...

Rozmowa IEŚ nr 280 Ukraina w dramatycznej sytuacji po rosyjskich bombardowaniach infrastruktury krytycznej Dramatycznie pogarsza się sytuacja ludności cywilnej na Ukrainie. Po rosyjskich bombardowaniach infrastruktury krytycznej wiele miast i wsi pozostaje bez prądu i ogrzewania. Niektóre obiekty, takie jak elektrownie czy ciepłownie, nie nadają się już do remontu, ponieważ uległy całkowitemu znis...

Rozmowa IEŚ nr 277 Nataša Pirc Musar pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta Słowenii Nataša Pirc Musar będzie nowym prezydentem Słowenii i zarazem pierwszą kobietą na tym stanowisku. Nie jest związana z żadną partią polityczną, ale z pewnością jest jej bliżej do środowisk lewicowych. Na Pirc Musar zagłosowało 54 procent wyborców, podczas gdy jej rywal, konserwatysta Anže Logar, otrzymał 46 proc...

Rozmowa IEŚ nr 278 Wyważone polityczne reakcje po incydencie rakietowym na Lubelszczyźnie To prawdopodobnie rakiety ukraińskiej obrony przeciwlotniczej spadły na wieś Przewodów na Lubelszczyźnie. Niestety, zginęły dwie przypadkowe osoby. Incydent spowodował podwyższenie gotowości niektórych polskich jednostek wojskowych i szerokie konsultacje polskich polityków z przywódcami państw NATO. Zgodnie p...

Rozmowa IEŚ nr 275 Aresztowania prorosyjskich polityków w Mołdawii i zarzuty wobec byłego prezydenta Rosja próbuje destabilizować Mołdawię, wykorzystując do tego część ugrupować politycznych. Jednak miejscowe władze nie pozostają bierne i podejmują odpowiednie działania. W ostatnim czasie doszło do zatrzymań członków opozycyjnej partii Sor, którym zarzuca się przyjmowanie pieniędzy od grupy przest...

Rozmowa IEŚ nr 276 Rosyjskie ataki na ukraińską infrastrukturę krytyczną Rosyjskie wojska kontynuują zbrodnicze bombardowania celów cywilnych na Ukrainie. Szczególnie odczuwalne są ataki na elektrownie. Pojawiły się nawet zapowiedzi dotyczące możliwej ewakuacji Kijowa. Jednak w opinii naszego eksperta rosyjskie działania nie przynoszą zamierzonych skutków. Dodatkowo w ostatnim czasie Rosjanie zapo...

Rozmowa IEŚ nr 273 Norwegowie zwiększyli gotowość swojego wojska, a Duńczycy wybrali nowy parlament Norwegia zdecydowała się na podwyższenie gotowości swojego wojska. Jest to spowodowane wojną na Ukrainie, ale także niepokojącymi wydarzeniami w samej Norwegii. W ostatnim czasie stwierdzono przypadki szpiegostwa na rzecz Rosji, w tym obecność obcych dronów przy norweskiej infrastrukturze krytycznej...

Rozmowa IEŚ nr 274 Jak elektrownie atomowe w Polsce zmienią rynek energetyczny w regionie? Trzy elektrownie atomowe mają zostać wybudowane w Polsce. Wiadomo już, że dwie z nich powstaną we współpracy z partnerami ze Stanów Zjednoczonych i Korei Południowej. Budowa nowych elektrowni atomowych to odpowiedź na niestabilność na rynku gazowym i rozwiązanie mające zapewnić większe bezpieczeństwo państwa...

Rozmowa IEŚ nr 272 Mieszkańcy Bałkanów Zachodnich nie wierzą w szybką integrację z Unią Europejską Mieszkańcy państw Bałkanów Zachodnich pesymistycznie oceniają możliwość integracji z Unią Europejską. Przeciągające się negocjacje powodują zniechęcenie tych społeczeństw i coraz mniejsze zaufanie do struktur zachodnich. Dlaczego Brukseli nie zależy na szybkim procesie integracji i jakie konsekwencje...

Rozmowa IEŚ nr 271 Dramatyczna sytuacja ludności ukraińskiej na terenach okupowanych przez Rosję Zbliżająca się zima będzie niezwykle ciężkim czasem dla mieszkańców Ukrainy, zwłaszcza na terenach okupowanych. Dodatkowo szczególnie trudna jest sytuacja osób znajdujących się w rejonach intensywnych walk. Niszczona jest ukraińska infrastruktura cywilna, a z terenów okupowanych wywozi się w głąb Rosji...

Rozmowa IEŚ nr 269 Szwecja i Dania obawiają się o swoją infrastrukturę krytyczną po uszkodzeniu bałtyckich gazociągów Szwecja i Dania są poważnie zaniepokojone uszkodzeniem bałtyckich gazociągów. Prowadzą intensywne śledztwa w tej sprawie i obawiają się o ewentualne uszkodzenia w przyszłości własnej infrastruktury krytycznej. Dodatkowo zaniepokojenie wiąże się też z obecnością broni chemicznej zat...

Rozmowa IEŚ nr 270 Jaką cenę zapłacą Węgry za prorosyjską politykę? Polityka Węgier względem Ukrainy oddala je od większości państw naszego regionu. Brak udzielenia pomocy militarnej, odmowa szkolenia ukraińskich żołnierzy czy krytykowanie polityki Zachodu wobec Rosji powodują szeroką krytykę Węgier. Liderzy tego państwa argumentują, że Rosji nie da się pokonać i należy siąść z nią do rozmów pokoj...

Rozmowa IEŚ Nr 267 Rosyjskie groźby wobec Mołdawii przynoszą efekt odwrotny do zamierzonego przez Moskwę Rosyjskie groźby wobec Mołdawii nie przynoszą zamierzonego efektu. Ograniczenie dostaw gazu przez Gazprom spowodowało nawiązanie współpracy z innymi podmiotami. Dodatkowo Rumunia zadeklarowała sprzedaż Mołdawii energii elektrycznej po bardzo korzystnej cenie. Władze w Kiszyniowie konsekwentnie...

Rozmowa IEŚ Nr 268 Bombardowania ukraińskich miast wzmacniają opór wobec rosyjskiego agresora Atak na most Krymski spowodował rosyjski odwet. Zaatakowane zostały cele cywilne w wielu miejscach Ukrainy, co doprowadziło do kolejnych ofiar śmiertelnych i uszkodzenia infrastruktury krytycznej. Rosja chce w ten sposób zastraszyć Ukraińców i spowodować załamanie ich morale. Nic jednak nie wskazuje na to...

Rozmowa IEŚ nr 265 Porażka rosyjskojęzycznych partii w łotewskich wyborach parlamentarnych Socjaldemokratyczna Zgoda, reprezentująca rosyjskojęzycznych mieszkańców Łotwy, poniosła klęskę w wyborach parlamentarnych. W poprzednich wyborach zdobyła 20 procent głosów, teraz jednak nie pokonała nawet progu wyborczego. Wybory ponownie wygrała natomiast centroprawicowa Nowa Jedność, która będzie budować...

Rozmowa IEŚ Nr 266 Czy Bułgaria doczeka się stabilnej większości parlamentarnej, czy konieczne będą kolejne wybory? W Bułgarii odbyły się czwarte wybory parlamentarne w ciągu niecałych dwóch lat i ponownie nie wiadomo, czy uda się zbudować stabilną większość rządową. Tym razem najwięcej głosów zdobyła opozycyjna partia GERB, na której czele stoi Bojko Borisow. Borisow kierował bułgarskim rządem pr...