Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 264 Rosyjskie groźby użycia broni jądrowej – realne zagrożenie czy blef? Rosyjscy politycy grożą użyciem broni jądrowej podczas wojny na Ukrainie. Skutki jej zastosowania byłyby tragiczne i spowodowały nieobliczalne konsekwencje. Czy tego typu zapowiedzi należy traktować bardzo poważnie, czy jest to tylko element wojny informacyjnej? Na te i inne pytania odpowiada dr Jakub Olchowski...

Rozmowa IEŚ nr 263 Putin ogłasza mobilizację, a Rosjanie wykupują bilety za granicę Władimir Putin podpisał dekret o częściowej mobilizacji, która ma objąć 300 tysięcy osób. Do wojska mają zostać powołani rezerwiści i osoby z doświadczeniem wojskowym o różnych specjalnościach. Zapowiedź mobilizacji spowodowała masowe wykupowanie przez Rosjan biletów lotniczych za granicę. W telewizyjnym orędziu Pu...

Rozmowa IEŚ nr 262 Coraz więcej mieszkańców Ukrainy rezygnuje z używania języka rosyjskiego W wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę coraz więcej osób rezygnuje z używania języka rosyjskiego. We wschodnich i południowych regionach Ukrainy język rosyjski jest dominujący, jednak wojna przyspieszyła proces odwrotu od tego języka na rzecz ukraińskiego. Oczywiście zmiany językowe nie nastąpią szybko, jed...

Rozmowa IEŚ Nr 261 Prawica wygrywa wybory w Szwecji, ale czy utworzy nowy rząd? Zmiana warty na szwedzkiej scenie politycznej. Koalicja prawicowa wygrywa wybory parlamentarne, co oznacza koniec ośmioletnich rządów lewicy. Co prawda socjaldemokraci uzyskali lepszy wynik niż poprzednio, ale to nie wystarczyło. Zdecydowanym zwycięzcą wyborów zostali Szwedzcy Demokraci – ugrupowanie określane jako ant...

Rozmowa IEŚ nr 260 Czesi coraz bardziej niezadowoleni z powodu rosnących cen Coraz więcej Czechów protestuje przeciwko rosnącym cenom. Rosyjska agresja na Ukrainę spowodowała ich dynamiczny wzrost, zwłaszcza w energetyce. Oczywiście kryzys dotyczy większości europejskich państw, jednak zaufanie do władz w Czechach jest najniższe spośród wszystkich krajów Unii Europejskiej. Coraz głośniej krytykuje...

Rozmowa IEŚ nr 258 Rząd mniejszościowy lub wcześniejsze wybory na Słowacji Słowacja będzie miała rząd mniejszościowy lub wcześniejsze wybory parlamentarne. Trwający kilka miesięcy spór w koalicji rządzącej zakończył się wyjściem z niej przedstawicieli ugrupowania Wolność i Solidarność. Tym samym rząd Eduarda Hegera stracił większość parlamentarną i mocne wsparcie polityków, którzy opowiadali się z...

Rozmowa IEŚ nr 259 Białoruskie władze chcą pozbawić opozycjonistów obywatelstwa Białoruskie władze pracują nad kolejnymi propozycjami ustawowymi, które mają jeszcze bardziej osłabić opozycję. Planowane są zmiany w ustawie o obywatelstwie, w myśl których osoby przebywające poza granicami Białorusi mogłyby być pozbawiane obywatelstwa. Dodatkowe ograniczenia miałyby także dotyczyć osób posługujących...

Rozmowa IEŚ Nr 257 Serbskie towary podbijają Bałkany W ostatnim roku serbski eksport wzrósł o ponad 25 procent. Bardzo ciekawe wnioski wypływają z analizy jego kierunków. Główni partnerzy gospodarczy znajdują się w krajach unijnych, ale także w państwach Bałkanów Zachodnich. Jak się okazuje, wielkość eksportu do Macedonii Północnej czy Czarnogóry jest porównywalna z eksportem do Rosji. Z czego to...

Rozmowa IEŚ Nr 256 Ukraińska armia atakuje rosyjskie pozycje w obwodzie chersońskim Ukraińska armia prowadzi intensywne działania w obwodzie chersońskim. Trudno jeszcze ocenić, jaki jest ich rzeczywisty zakres i czy okażą się skuteczne. Z pewnością odbito z rąk rosyjskiego agresora kilka miejscowości i atakowane są mosty na Dnieprze, przez które prowadzone jest zaopatrzenie dla wojsk okupacyjnych....

Rozmowa IEŚ Nr 253 Brak opadów deszczu coraz większym problemem dla europejskiego rynku paliwowego Niski poziom rzek w zachodniej Europie dodatkowo komplikuje sytuację na europejskim rynku paliw. Utrzymujące się wysokie ceny to efekt wojny na Ukrainie, ale także niedawnych pożarów w niektórych rafineriach oraz niskiego stanu wód rzeki Ren. Transportujące paliwo barki są unieruchomione, co z kolei...

Rozmowa IEŚ nr 254 Rosja skorzysta z raportu Amnesty International dotyczącego Ukrainy W kolejnym odcinku Rozmów IEŚ dr Jakub Olchowski z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ powraca do niedawnego raportu Amnesty International, poświęconego wojnie na Ukrainie. Organizacja ta wskazała, że Ukraina do walki z Rosją wykorzystuje infrastrukturę cywilną. Można uznać, że tym samym wsparła rosyjską narrację doty...

Rozmowa IEŚ nr 255 Dramatyczny stan białoruskiej gospodarki Sytuacja białoruskiej gospodarki staje się dramatyczna. Białoruskie towary jeszcze do niedawna były wysyłane w świat przez Ukrainę, jednak po wybuchu wojny stało się to niemożliwe. Wspierając w agresji na Ukrainę Rosję, Białoruś drastycznie ograniczyła swoje możliwości handlowe. Dodatkowo coraz więcej białoruskich specjalistów wyjeżdża ze...

Rozmowa IEŚ Nr 252 Nieoficjalne nagrania premier Sanny Marin wywołały polityczną burzę w Finlandii Premier Finlandii musi się tłumaczyć z nagrań filmowych zamieszczonych w mediach społecznościowych. Przedstawiają one prywatną imprezę, w której wzięła udział Sanna Marin. Wizerunek tańczącej i głośno śpiewającej premier nie wszystkim się spodobał. Opozycja zarzuciła jej nieodpowiednie zachowanie w o...

Rozmowa IEŚ Nr 251 Założenia czeskiej prezydencji w Radzie UE „Europa jako zadanie: nowa myśl, nowy kształt, nowa energia” – to hasło będzie przyświecać rozpoczętej właśnie czeskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Nasi południowi sąsiedzi chcą się skoncentrować na pięciu blokach tematycznych: zarządzanie kryzysem uchodźczym i odbudowa Ukrainy po wojnie, bezpieczeństwo energetyczne, wzmacni...

Rozmowa IEŚ nr 249 Trudna droga do rozwiązania macedońsko-bułgarskiego sporu Dziesiątki tysięcy mieszkańców Skopje zaprotestowały przeciwko projektowi porozumienia pomiędzy Macedonią Północną a Bułgarią, dotyczącego zagadnień historycznych, tożsamościowych i językowych. Od kilku lat pomiędzy tymi państwami zaostrza się spór o rolę bułgarskiego dziedzictwa w Macedonii Północnej. Doprowadziło to do...

Rozmowa IEŚ Nr 250 Niektóre zachodnie firmy wracają na rosyjski rynek Coraz więcej zachodnich firm stara się powrócić na rosyjski rynek. Po rozpoczęciu agresji na Ukrainę większość z nich postanowiła zakończyć działalność w Rosji. Jednak nie wszystkie. Tymczasem działania zbrojne na Ukrainie nadal są kontynuowane, na Rosję nakładane są kolejne sankcje, a pomimo tego część podmiotów wraca do swojej...

Rozmowa IEŚ nr 248 Strategia Aleksandra Łukaszenki na utrzymanie władzy W najnowszym odcinku „Rozmów IEŚ” opowiadamy o sytuacji Białorusi w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę. Z jednej strony Alaksandr Łukaszenka udostępnił terytorium swojego państwa wojskom rosyjskim do atakowania Ukrainy, ale z drugiej – nie włącza się w pełnym zakresie do działań ofensywnych. Z czego wynika taka postawa biał...

Rozmowa IEŚ nr 247 Ogromne straty ukraińskiej gospodarki i plany jej odbudowy Rosyjska agresja na Ukrainę powoduje ogromne straty u naszego wschodniego sąsiada. Zniszczone miasta, wsie, infrastruktura komunikacyjna czy blokada morska przekładają się na bardzo trudną sytuację gospodarczą Ukrainy. Pomimo tego podejmowane są intensywne kroki zaradcze oraz powstają ambitne plany odbudowy kraju po zako...

Rozmowa IEŚ nr 245 Turcja zgadza się na przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO Turcja zgodziła się na przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO. Zainteresowane państwa podpisały memorandum, które ma odpowiadać na tureckie obawy, związane między innymi ze zwalczaniem terroryzmu w państwach kandydujących do Sojuszu. Wcześniej władze Turcji kategorycznie odrzucały możliwość przystąpienia Finlandii...

Rozmowa IEŚ nr 246 Wojna na Ukrainie może wpłynąć na destabilizację Bośni i Hercegowiny Rosyjska agresja na Ukrainę niepokojąco wpływa na sytuację wewnętrzną Bośni i Hercegowiny. Narodowości współtworzące to państwo odmiennie oceniają ten konflikt i postawę Rosji. W dłuższej perspektywie może to doprowadzić do zaostrzenia relacji pomiędzy Boszniakami, Chorwatami i Serbami, a w najbardziej pesymist...

Rozmowa IEŚ Nr 243 Długa droga do zjednoczenia Kościołów prawosławnych na Ukrainie Wojna prowadzona przez Rosję na Ukrainie w istotny sposób wpływa na działalność tamtejszych Kościołów prawosławnych. Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego straciła od końca lutego ponad 400 parafii, które nie chcą mieć nic wspólnego z patriarchatem wspierającym agresję na ich kraj. Wzrasta też lic...

Rozmowa IEŚ Nr 244 Inicjatywa Trójmorza nabiera rozpędu – podsumowanie szczytu w Rydze W Rydze zakończył się szczyt Inicjatywy Trójmorza. W trakcie obrad przywódcy państw skupionych w tym formacie zdecydowali między innymi o tym, że Ukraina będzie tzw. partnerem uczestniczącym. Podkreślono też wsparcie dla Ukrainy, Gruzji i Mołdawii w ich aspiracjach unijnych. Ponadto omówiono wiele zagadnień gosp...

Rozmowa IEŚ nr 242 Rosyjscy intelektualiści wobec wojny na Ukrainie Mieszkający w Rosji krytycy polityki Kremla wobec Ukrainy muszą liczyć się z poważnymi konsekwencjami. Podważanie oficjalnej polityki Rosji jest praktycznie niemożliwe, a ci, którzy nie mogą się z tym pogodzić, wyjeżdżają ze swojego kraju lub nie mogą do niego wrócić. Jedną z takich osób jest Dmitrij Głuchowski – autor bestsellero...

Rozmowa IEŚ nr 239 Think tanki w Europie Środkowej i Wschodniej Niezwykle istotną rolę w podejmowaniu decyzji politycznych odgrywają opinie i ekspertyzy przygotowywane przez think tanki. Dzięki ich działalności badawczej lepiej rozumiane są wszelkie procesy społeczne, w tym polityczne i gospodarcze. O tym, które gremia eksperckie są najskuteczniejsze i jak powinny być one prowadzone, rozmawiamy z...

Rozmowa IEŚ nr 240 Kryzys polityczny w Estonii Koniec koalicji rządowej w Estonii. Premier tego państwa Kaja Kallas z Partii Reform zwróciła się do prezydenta z wnioskiem o usunięcie z pełnionych funkcji siedmiu ministrów z koalicyjnej Partii Centrum i wniosek ten został przyjęty. Partia Centrum próbowała realizować własne inicjatywy ustawodawcze z pominięciem koalicjanta, co musiało się źle skońc...