Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 338 Analiza finansów publicznych państw Europy Środkowej Pandemia COVID-19 i rosyjska agresja na Ukrainę w oczywisty sposób wpłynęły na finanse publiczne państw Europy Środkowej. Jak poszczególne państwa radzą sobie w sytuacji kryzysowej, jakie mechanizmy zostały wprowadzone i jaka przyszłość czeka gospodarki państw regionu – wyjaśnia dr hab. Bartosz Jóźwik.

Rozmowa IEŚ nr 339 Brak instytucjonalizacji słabością Inicjatywy Trójmorza – refleksje po szczycie w Bukareszcie Brak stałych instytucji działających w ramach Inicjatywy Trójmorza osłabia jej skuteczność. Między innymi takie wnioski nasuwają się po ostatnim szczycie w Bukareszcie. Obecna formuła – „od szczytu do szczytu” – wynika z różnego podejścia poszczególnych państw do Trójmorza. Jednak anali...

Rozmowa IEŚ nr 336 Przyszłość bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej i Wschodniej W Rozmowach IEŚ powracamy do dyskusji o raporcie zatytułowanym „Bezpieczeństwo energetyczne państw Europy Środkowej i Wschodniej”. Jego redaktorami są dyrektor IEŚ prof. Beata Surmacz i dr Michał Paszkowski. Raport został niedawno zaprezentowany podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy. Tym razem rozmawia...

Rozmowa IEŚ nr 337 O Rosji i wojnie na Ukrainie – badania opinii publicznej w 12 państwach Trójmorza Instytut Europy Środkowej opracował raport stanowiący podsumowanie badań socjologicznych przeprowadzonych w 12 państwach Trójmorza. Respondenci odpowiadali na pytania związane z ich postrzeganiem Rosji oraz wojny na Ukrainie. O wyjątkowości raportu, zastosowanej metodologii oraz korzyściach wypływa...

Rozmowa IEŚ nr 335 Bezpieczeństwo energetyczne państw w Europie Środkowej i Wschodniej – dyskusja o raporcie Instytutu Europy Środkowej Najnowszy raport IEŚ, poświęcony bezpieczeństwu energetycznemu w Europie Środkowej i Wschodniej, został zaprezentowany podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Opisano w nim sytuację wszystkich państw regionu, w tym obecną sytuację Ukrainy i perspektywy tego państw...

Rozmowa IEŚ nr 333 Wzrost zagrożenia terrorystycznego w Szwecji Szwecja obawia się zamachów terrorystycznych. Zapowiedziały je niedawno fundamentalistyczne organizacje muzułmańskie po przypadkach publicznego palenia Koranu przez niektórych szwedzkich działaczy politycznych. Ogłoszono czwarty stopień zagrożenia terrorystycznego. Co to oznacza i jakie działania są podejmowane, aby przeciwdziałać zag...

Rozmowa IEŚ nr 334 Skomplikowana sytuacja polityczna przed wyborami parlamentarnymi na Słowacji 30 września na Słowacji odbędą się wybory parlamentarne. Jest zatem szansa na zakończenie kryzysu politycznego, z którym mierzy się to państwo od dłuższego czasu. O tym, kto ma największe szanse na zwycięstwo i jak może zmienić się polityka międzynarodowa Słowacji po wyborach, opowiada dr Łukasz Lewkowi...

Rozmowa IEŚ nr 331 W jaki sposób śmierć Jewgienija Prigożyna wpłynie na sytuację na granicy z Białorusią? Śmierć lidera ”Grupy Wagnera” Jewgienija Prigożyna rodzi szereg pytań związanych z rozwojem sytuacji na granicy z Białorusią. Po nieudanym marszu wagnerowców na Moskwę część z nich trafiła na Białoruś i podjęła szkolenia tamtejszych żołnierzy i funkcjonariuszy. Ich obecność blisko granicy z Po...

Rozmowa IEŚ nr 332 Najbliższe wybory samorządowe w północnym Kosowie mogą ułatwić dialog pomiędzy Kosowem a Serbią Niewykluczone, że najbliższe wybory samorządowe w północnym Kosowie spowodują poprawę relacji pomiędzy władzami w Prisztinie a ludnością serbską. Kilka miesięcy temu doszło do wyborów, które Serbowie zbojkotowali i w wyniku tego burmistrzami miejscowości w których większość stanowią S...

Rozmowa IEŚ nr 330 Litwa i Łotwa reagują na obecność Grupy Wagnera na Białorusi Pojawienie się najemników Grupy Wagnera na Białorusi może wpłynąć na wzrost nielegalnych prób przekroczenia granicy. Tak uważają przedstawiciele władz Litwy i Łotwy, którzy podejmują odpowiednie kroki, aby temu przeciwdziałać. Między innymi na ten temat rozmawiali ostatnio w Warszawie prezydenci Polski i Łotwy. O szcze...

Rozmowa IEŚ nr 329 Ukraińskie oczekiwania wobec NATO a rzeczywistość Podczas niedawnego szczytu NATO w Wilnie nie pojawiło zaproszenie Ukrainy do Sojuszu. Można było za to zaobserwować duże różnice w tej kwestii wśród poszczególnych państw członkowskich. Brak jednoznacznego stanowiska spowodował ostrą krytykę ze strony ukraińskiej. Powody takiego stanu rzeczy wyjaśnia kierownik Zespołu Wschodniego...

Rozmowa IEŚ nr 327 Szwecja coraz bliżej NATO - efekty szczytu w Wilnie Zgoda Turcji na wstąpienie Szwecji do NATO jest jednym z najważniejszych efektów szczytu Sojuszu w Wilnie - przynajmniej z punktu widzenia państw regionu bałtyckiego. Uzgodniono także zwiększenie środków przeznaczanych na cele obronne i także nowe plany obronne. Pewnym rozczarowaniem był brak jasnej deklaracji w sprawie przystą...

Rozmowa IEŚ nr 328 Międzynarodowy wymiar twórczości Milana Kundery Zmarły niedawno znakomity pisarz Milan Kundera był wyjątkowym obserwatorem rzeczywistości, zarówno z perspektywy Europy środkowej jak i zachodniej. Tworzył zarówno w Czechach jak i później na emigracji we Francji, między innymi, takie powieści jak "Żart", "Księga śmiechu i zapomnienia" czy "Nieznośna lekkość bytu". Często jest okre...

Rozmowa IEŚ nr 326 Niepokojące prognozy dotyczące zagrożeń na polsko-białoruskiej granicy Ewentualna obecność najemników z grupy Wagnera na Białorusi może rodzić kolejne zagrożenia na granicy z Unią Europejską. Po nieudanej próbie puczu Jewgienija Prigożyna i jego ludzi, lider wagnerowców trafił na Białoruś. Niewykluczone, że powstanie tam obóz dla najemników, o czym wspominał ostatnio białoruski...

IES Rozmowa nr 325 Konsekwencje buntu Wagnerowców Bunt Jewgienija Prigożyna i jego oddziałów obnaża słabość rosyjskiego państwa. Zapowiedź marszu na Moskwę wywołała popłoch wśród elit politycznych i wielu mieszkańców rosyjskiej stolicy. Bunt znacznie osłabia też pozycję prezydenta Rosji Władimira Putina. O dalszych konsekwencjach wydarzeń w Rosji mówią eksperci Zespołu Wschodniego IEŚ – dr Jakub O...

Rozmowa IEŚ nr 323 Antyrządowe protesty w Serbii Od prawie dwóch miesięcy w Serbii odbywają się wielotysięczne antyrządowe protesty. Zostały one spowodowane dwoma tragicznymi zdarzeniami. Na początku maja w jednej ze szkół trzynastoletni chłopak zastrzelił kilkanaście osób, następnego dnia inny młody mężczyzna dokonał podobnego czynu. Wywołało to ogromne poruszenie społeczne i zarzuty wobec ekipy...

Rozmowa IEŚ nr 324 Emocje wokół reformy systemu emerytalnego w Czechach Radykalną zmianę systemu emerytalnego wprowadza rząd w Czechach. Nie będzie ujednoliconego wieku uprawniającego do otrzymywania świadczenia. Na wcześniejszą emeryturę będzie można przejść po 40 latach opłacania składek, a emerytura gwarantowana ma sięgać 20% przeciętnego wynagrodzenia. Zaproponowana przez rząd reforma jest czę...

Rozmowa IEŚ nr 322 „Europa Teraz” wygrywa wybory parlamentarne w Czarnogórze Ugrupowanie „Europa Teraz” prezydenta Jakova Milatovicia wygrywa – choć nieznacznie – wybory parlamentarne w Czarnogórze. Na drugim miejscu znalazła się koalicja Razem z Demokratyczną Partią Socjalistów. Niewielka różnica głosów pomiędzy ugrupowaniami oznacza, że trudno będzie utworzyć stabilną większość rządzącą. Ostatni...

IES - Rozmowa nr 321 Wysadzenie zapory na Dnieprze nie zahamuje ukraińskich działań ofensywnych Wysadzenie zapory na Dnieprze nie zahamuje ukraińskich działań ofensywnych. Takiego zdania jest dr Jakub Olchowski – kierownik Zespołu Wschodniego IEŚ. W wyniku wysadzenia obiektu, pod wodą znalazły się znaczne obszary południowej Ukrainy, w tym około 80 miejscowości. Władze ukraińskie ogłosiły, że znis...

Rozmowa IEŚ nr 320 Sprzeczne informacje o stanie zdrowia Alaksandra Łukaszenki W ostatnich dniach pojawiały się informacje o krytycznym stanie zdrowia Alaksandra Łukaszenki. Nie znalazły one oficjalnego potwierdzenia, jednak te i inne doniesienia na temat kondycji białoruskiego przywódcy rodzą pytania o jego najbliższą przyszłość. O presji, jaką na Białoruś wywiera Rosja, i relacjach Łukaszenka –...

Rozmowa IEŚ nr 319 Niepokojący wzrost napięcia w Kosowie Do starć pomiędzy Serbami a kosowską policją i siłami KFOR doszło w północnym Kosowie. Stanowiąca większość w tamtym rejonie ludność serbska zablokowała wejścia do budynków administracji samorządowej, do których próbowali się dostać kosowscy urzędnicy. W wyniku starć po obu stronach jest wielu rannych. Serbowie informują o kilkudziesięciu os...

Rozmowa IEŚ nr 318 Łotwa przed wyborami prezydenckimi Na kilka dni przed wyborami prezydenckimi na Łotwie trudno wskazać faworyta głosowania. Partie koalicyjne wystawiły dwóch kandydatów i są to: Edgars Rinkēvičs oraz Uldis Pilens. Jest jeszcze, reprezentowana przez opozycję, Elina Pinto. Prezydent na Łotwie jest wybierany przez parlament i musi uzyskać przynajmniej 51 głosów w 100 osobowym Sejmie...

Rozmowa IEŚ nr 317 Wyzwania stojące przed Inicjatywą Trójmorza - podsumowanie lubelskiego kongresu O wyzwaniach stojących przed Inicjatywą Trójmorza oraz szansach, jakie niesie ten projekt, i zagrożeniach dla jego powodzenia dyskutowano w Lublinie. Już po raz trzeci zorganizowano tutaj Samorządowy Kongres Trójmorza połączony z Forum Gospodarczym. Jednym z jego efektów było powołanie Sieci Uniwersy...

Rozmowa IEŚ nr 316 Zaskakujący wynik wyborów baszkana Gagauzji Nowym baszkanem Gagauzji została Jewgienija Gucul – kandydatka partii Șor. Jej wybór jest zaskakujący, ponieważ do niedawna nie była zupełnie zaangażowana w działalność polityczną tego autonomicznego regionu Mołdawii. Dodatkowo jest ona związana z opozycyjną i jednocześnie prorosyjską partią Șor, która w ostatnim czasie organizowała an...

Rozmowa IEŚ nr 315 Perspektywy dla ukraińskiego rolnictwa Wprowadzenie ograniczeń na sprowadzanie do niektórych państw Unii Europejskiej ukraińskich produktów rolniczych nie powinno znacząco wpłynąć na stan gospodarki Ukrainy. Utrzymanie dotychczasowych kanałów eksportowych jest kluczowe dla państwa broniącego się przed rosyjską agresją. O wyzwaniach, jakie stoją przed ukraińskim rolnictwem, opowi...