Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 365 Albania, Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra – wyzwania na rok 2024 W najnowszym podcaście wnikliwie przyglądamy się sytuacji politycznej w kolejnych państwach bałkańskich. Między innymi rozmawiamy o skomplikowanej sytuacji wewnętrznej w Bośni i Hercegowinie, poważnych oskarżeniach o korupcję w Albanii i o przyszłych relacjach pomiędzy prezydentem i premierem w Czarnogórze. Oka...

Rozmowa IEŚ nr 366 Skomplikowana sytuacja wewnętrzna w Bułgarii i Macedonii Północnej Bułgaria i Macedonia Północna znajdują się w skomplikowanej sytuacji politycznej. Wydaje się, że Bułgaria powoli wychodzi z kryzysu, jednak finału nie można przewidzieć. Na ile dwa główne, zwalczające się obozy polityczne będą w stanie ustabilizować sytuację wewnętrzną? Na to i inne pytania odpowiada Spasimir Dom...

Rozmowa IEŚ nr 362 - Podsumowanie minionego roku i scenariusze na 2024 rok z perspektywy Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ W najnowszym odcinku Rozmów IEŚ podsumowujemy rok 2023 i jednocześnie omawiamy spodziewane wydarzenia obecnego roku. Tym razem głos zabierają analitycy Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. Zapraszamy.

Rozmowa IEŚ nr 360 Najważniejsze wydarzenia mijającego roku. Podsumowanie Zespołu Wschodniego IEŚ Jaki był mijający rok 2023 i czego możemy się spodziewać w roku przyszłym? Na te i inne pytania odpowiadają analitycy Zespołu Wschodniego IEŚ. Zapraszamy do wysłuchania specjalnego podsumowania wydarzeń.

Rozmowa IEŚ nr 361 Nieprawidłowości podczas wyborów w Serbii: prezydent triumfuje, opozycja protestuje Serbska Partia Postępowa ponownie wygrywa wybory – z prawie 47-procentowym poparciem. Jednak obserwatorzy wyborów i przedstawiciele partii opozycyjnych wskazują na szereg nieprawidłowości, jakie pojawiły się w czasie kampanii wyborczej i podczas samego głosowania. W Belgradzie odbywają się protes...

Rozmowa IEŚ nr 359 - Szczyt Unia Europejska – Bałkany Zachodnie bez przełomowych decyzji Niedawny szczyt Unii Europejskiej z państwami Bałkanów Zachodnich nie zakończył się przełomowymi decyzjami. Pojawiły się obietnice członkostwa tych państw w Unii, ale pod warunkiem przeprowadzenia konkretnych zmian wewnętrznych. Najbardziej zaawansowana na drodze do Wspólnoty jest Czarnogóra. Serbia i Kosowo m...

Rozmowa IEŚ nr 358 Antypolskie działania władz Białorusi: kolejne represje wobec Kościoła katolickiego Białoruskie władze wprowadzają kolejne działania wymierzone w Polskę i społeczeństwo Białorusi. Pomimo tego, że w ostatnim czasie odnotowuje się mniejszą liczbę prób nielegalnego przekraczania granicy, to jednocześnie rozwijana jest antypolska propaganda. Polsce zarzuca się m.in. przygotowywanie...

Rozmowa IEŚ nr 357 Republika Czeska liderem w dziedzinie cyberbezpieczeństwa Czechy podejmują szereg działań, aby skuteczniej bronić się przed zagrożeniami pojawiającymi się w przestrzeni teleinformatycznej. Liczba ataków hakerskich skierowanych przeciwko czeskim instytucjom publicznym gwałtownie wzrosła po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Jednak pierwsze tego typu ataki od...

Rozmowa IEŚ nr 356 Finlandia zamknęła wszystkie przejścia graniczne z Rosją Finlandia zamknęła wszystkie przejścia graniczne z Rosją. To efekt rosyjskich działań, polegających na wysyłaniu do Finlandii osób, które chcą się dostać do tego państwa w sposób nielegalny. Przejścia mają pozostać zamknięte do 13 grudnia, jednak nie można wykluczyć, że będą zamknięte dłużej. Z badań opinii publicznej wyni...

Rozmowa IEŚ nr 355 Rozwój sektora zbrojeniowego państw Grupy Wyszehradzkiej W najnowszym podcaście rozmawiamy o rozwoju sektora zbrojeniowego, szczególnie w państwach Grupy Wyszehradzkiej. Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę państwa naszego regionu podjęły szereg inicjatyw mających na celu wzmocnienie własnego potencjału zbrojeniowego. Wiele działań zainicjowały m.in. Czechy...

Rozmowa IEŚ nr 354 Spór o elektroniczny system głosowania w Bułgarii Tuż przed niedawnymi wyborami samorządowymi w Bułgarii tamtejsza Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego przekazała raport, sugerujący ryzyko manipulacji w głosowaniu z użyciem elektronicznych urządzeń wyborczych. Na podstawie tego raportu Centralna Komisja Wyborcza podjęła decyzję o głosowaniu wyłącznie za pomocą kart wyborczych, be...

Rozmowa IEŚ nr 353 Estonia nawiązuje bliższe relacje z Tajwanem Przedstawicielstwo Tajwanu – pod nazwą Tajpej – ma zostać otwarte w Estonii. Według estońskiego MSZ wynika to z potrzeby zacieśnienia stosunków w dziedzinie gospodarki, edukacji i kultury oraz wzmocnienia relacji pomiędzy organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Estonia była jednym z ostatnich państw UE, gdzie takiego przedstawicie...

Rozmowa IEŚ nr 352 Po trzech miesiącach negocjacji Czarnogóra ma nowy rząd Potrzeba było trzech miesięcy na uzgodnienie składu nowej koalicji i rządu w Czarnogórze. Wybory parlamentarne w czerwcu wygrał Ruch Europa Teraz, który musiał jednak zbudować szeroką koalicję. Znalazły się w niej ugrupowania głoszące skrajnie różne poglądy, reprezentujące m.in. mniejszość serbską czy albańską. Jak udało si...

Rozmowa IEŚ nr 351 W Serbii odbędą się kolejne przedterminowe wybory 17 grudnia w Serbii odbędą się kolejne przedterminowe wybory parlamentarne oraz częściowo lokalne. Decyzję taką podjął niedawno prezydent kraju Aleksandar Vučić. Od miesięcy w Serbii trwają antyrządowe protesty związane z krwawymi strzelaninami, w wyniku których śmierć poniosło wiele osób cywilnych, w tym dzieci. Opozycja winą za...

Rozmowa IEŚ nr 350 Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego może zostać zdelegalizowana Rada Najwyższa Ukrainy przegłosowała w pierwszym czytaniu przepisy, które mają zabronić działalności organizacji religijnych powiązanych z Federacją Rosyjską. Za taką organizację jest uważana Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego. Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji n...

Rozmowa IEŚ nr 349 Mołdawia przed wyborami samorządowymi. Kłopoty byłych członków zdelegalizowanej partii Șor Byli członkowie zdelegalizowanej prorosyjskiej partii Șor nie będą mogli wziąć udziału w wyborach samorządowych w Mołdawii. Niedawno tamtejszy trybunał konstytucyjny orzekł, że takie osoby będą mogły wziąć udział w wyborach, startując indywidualnie lub z list innych ugrupowań. Jednak więks...

Rozmowa IEŚ nr 348 Tragiczny los mieszkańców Ukrainy wcielanych do rosyjskiej armii Mieszkańcy Ukrainy z terenów zajętych przez Rosję są masowo wcielani do wojsk okupacyjnych. Proceder ten jest obserwowany od 2014 roku, jednak od momentu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę został znacznie rozszerzony. Według informacji organizacji pozarządowych z lipca 2022 roku, z okupowanych obwodów ługańskiego i d...

Rozmowa IEŚ nr 346 Co dalej ze wsparciem Ukrainy w obliczu wojny na Bliskim Wschodzie? Atak Hamasu na terytorium Izraela rozpętał kolejną wojnę na Bliskim Wschodzie. W odwecie za atak na miejscowości leżące w bliskiej odległości od Strefy Gazy, Izrael prowadzi uderzenia na pełną skalę. Zaognienie sytuacji na Bliskim Wschodzie jest korzystne z punktu widzenia Rosji i niekorzystne dla Ukrainy. Stany...

Rozmowa IEŚ nr 347 Śledztwo w sprawie uszkodzenia gazociągu łączącego Estonię z Finlandią Trwa ustalanie przyczyn awarii gazociągu łączącego Estonię z Finlandią. Przedstawiciele obu państw informują, że uszkodzenie nastąpiło – jak to określono – w wyniku „działania z zewnątrz”. Źródła norweskie donoszą, że w pobliżu miejsca awarii zarejestrowano wybuch. Uszkodzeniu uległ nie tylko gazociąg, ale ta...

Rozmowa IEŚ nr 345 Koniec Górskiego Karabachu nie oznacza końca napięć pomiędzy Armenią a Azerbejdżanem. Co dalej z korytarzem Zangezur? Wojska Azerbejdżanu opanowały ostatecznie terytorium Górskiego Karabachu, likwidując tym samym to nieuznawane ormiańskie państwo. Region opuściło już około 100 tysięcy osób. Tym samym zakończyła się historia ponad 30-letniego konfliktu azersko-ormiańskiego. Nie o...

Rozmowa IEŚ nr 343 Ambitne plany rozwoju Republiki Czeskiej Czeskie władze zaprezentowały plany rozwoju państwa na najbliższe 30 lat. Premier Petr Fiala podczas swojego wystąpienia skoncentrował się, między innymi, na problematyce energetyki i bezpieczeństwa. Niezwykle ważnym zagadnieniem jest eksploatacja złóż litu, które są jednymi z największych w Europie. Zagospodarowanie tego surowca ma przyn...

Rozmowa IEŚ nr 344 Pomiędzy mitologią a rzeczywistością. Wyzwania w relacjach mołdawsko-rumuńskich Podczas ostatniego szczytu Inicjatywy Trójmorza w Bukareszcie Mołdawia zdecydowała się na przystąpienie do tego projektu jako państwo stowarzyszone. To kolejny krok Mołdawii w kierunku integracji z Zachodem. Przed tym państwem stoi jednak szereg wyzwań, między innymi natury gospodarczej. Bardzo ważną...

Rozmowa IEŚ nr 342 Partia Smer-SD Roberta Fico wygrywa wybory na Słowacji – co dalej z pomocą dla Ukrainy? Wybory parlamentarne na Słowacji wygrywa były premier Robert Fico i jego partia Smer-SD. W kampanii wyborczej zapowiadał on zmianę w podejściu do wojny na Ukrainie, wykluczając wsparcie militarne dla swojego wschodniego sąsiada. Możliwe także, że w przyszłej koalicji rządzącej znajdzie się, s...

Rozmowa IEŚ nr 340 Poważne wyzwania przed przemysłem motoryzacyjnym w Czechach Po zapaści spowodowanej pandemią COVID-19 przemysł motoryzacyjny w Czechach wraca do poprzedniego poziomu. Jednak stoją przed nim duże wyzwania spowodowane stopniowym przechodzeniem na silniki elektryczne. Pracownicy firm motoryzacyjnych, a jest ich w Czechach około 120 tysięcy, obawiają się o swoją przyszłość związaną...

Rozmowa IEŚ nr 341 Krwawy incydent w Kosowie. Coraz trudniej o dialog pomiędzy Albańczykami a Serbami Ostatni krwawy incydent w Kosowie grozi poważnymi konsekwencjami. Kilka dni temu grupa uzbrojonych Serbów zaatakowała kosowskich policjantów. Jeden z nich zginął, a drugi został ciężko ranny. Następnie wywiązała się walka, w wyniku której śmierć poniosło kilku Serbów. Jaki był cel napastników, kto...