Instytut Europy Środkowej

Rozmowy IEŚ nr 389 Kontrowersje wokół włoskiego ośrodka dla imigrantów w Albanii Niewykluczone, że już w maju w Albanii zostaną otwarte dwa obozy dla imigrantów. Wybudują je Włosi i to oni będą zarządzać tymi obiektami. To efekt porozumienia pomiędzy Włochami a Albanią, zawartego w 2023 roku. Do obozów mają trafiać osoby, które będzie przejmowała na Morzu Śródziemnym włoska marynarka wojenna i str...

Rozmowy IEŚ nr 390 Zużycie gazu w Europie spada, ale wzrasta import tego surowca z Rosji Podczas zakończonego niedawno sezonu grzewczego w Europie zużyto znacznie mniej gazu niż w sezonie poprzednim. W magazynach jest też więcej tego surowca niż we wcześniejszym sezonie grzewczym. Jednocześnie wzrasta import gazu z Rosji, zwłaszcza do Belgii, Hiszpanii i Francji. O sytuacji rynku gazowego w Europi...

Rozmowy IEŚ nr 386 Zaskakujące wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich na Słowacji Ivan Korčok wygrał pierwszą turę wyborów prezydenckich na Słowacji, zdobywając 42,51% poparcia. Na drugim miejscu znalazł się Peter Pellegrini, na którego zagłosowało 37,02% wyborców. Przedwyborcze sondaże wskazywały, że większe szanse na zwycięstwo miał Pellegrini, jednak wyborcy zdecydowali inaczej. O tym, na...

Rozmowy IEŚ nr 387 Bośnia i Hercegowina rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Unią Europejską Bośnia i Hercegowina rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Unią Europejską. Taką decyzję podjęła 21 marca Rada Europejska. Do członkostwa w Unii jeszcze daleka droga, jednak bośniackie władze wykazują dużą determinację w dążeniu do osiągnięcia tego celu. Z pewnością na postępy negocjacyjne będzie wpływać skomplik...

Rozmowy IEŚ nr 385 Bułgaria ponownie pogrąża się w kryzysie politycznym Bułgaria ponownie pogrąża się w kryzysie politycznym. Szeroka koalicja ugrupowań, Kontynuujemy Zmiany – Demokratyczna Bułgaria i GERB-SDS, nie może dojść do porozumienia w sprawie rekonstrukcji rządu. Czy zatem w Bułgarii trzeba będzie przeprowadzić kolejne, szóste już wybory parlamentarne w ciągu ostatnich trzech lat? Na to p...

Rozmowy IEŚ nr 384 Szeroki wymiar rosyjskiej dezinformacji W najnowszym odcinku Rozmów IEŚ rozmawiamy o rosyjskiej dezinformacji. Przybliżamy system szerokich i wielokierunkowych działań, które mają na celu destabilizację w państwach uznawanych przez Rosję za wrogie. O przykładach takich działań mówi Jakub Olchowski z Zespołu Wschodniego IEŚ.

Rozmowy IEŚ nr 383 Konsekwencje ponownego wyboru Władimira Putina na prezydenta Federacji Rosyjskiej Zaskoczenia nie było. Władimir Putin dalej będzie prezydentem Federacji Rosyjskiej. W czasie ostatnich pseudowyborów miał uzyskać prawie 88 procent poparcia głosujących. Zapowiedział już kontynuację dotychczasowej polityki państwa, w tym umacnianie sił zbrojnych. Co to oznacza, zwłaszcza dla Europy...

Rozmowa IEŚ nr 382 Pierwszy rok prezydentury Petra Pavla Minął pierwszy rok urzędowania prezydenta Republiki Czeskiej – Petra Pavla. Na ogół jest on oceniany pozytywnie, zwłaszcza jeśli chodzi o jego postawę wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę i wzmacnianie bezpieczeństwa Czech na arenie międzynarodowej. Pewne wyzwania prezydentura Pavla napotkała w obszarze polityki wewnętrznej i w tych aspektach...

Rozmowa IEŚ nr 380 Polityka zagraniczna Serbii: trudna sztuka balansowania O serbskiej polityce wielowektorowości w czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę opowiadamy w kolejnym odcinku Rozmów IEŚ. Niedawno obszerną analizę na ten temat przygotował Konrad Pawłowski z Zespołu Bałkańskiego. Porozmawiamy między innymi o tym, kogo Serbowie darzą największą sympatią, kto jest głównym partnerem gospodarczy...

Rozmowa IEŚ nr 381 Czechy i Słowacja dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę Dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę rozmawiamy o polityce Czech i Słowacji wobec tego konfliktu. Razem z naszymi ekspertami – Agatą Tatarenko i Łukaszem Lewkowiczem z Zespołu Wyszehradzkiego – analizujemy kwestię wsparcia tych państw na rzecz Ukrainy oraz o zmian, z jakimi m...

Rozmowa IEŚ nr 378 Zmiany na rynku paliw dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę Dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę zastanawiamy się, jak to wydarzenie wpłynęło na rynek paliw w Europie Środkowej. O cenach, nowych dostawcach i efektach sankcji nałożonych na Rosję mówi Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

Rozmowa IEŚ nr 379 Rytuał polityczny i test lojalności elit – wybory parlamentarne na Białorusi Na Białorusi odbyły się wybory parlamentarne. Zaskoczeń specjalnie nie było, ponieważ głosowanie przebiegło według planu narzuconego przez Alaksandra Łukaszenkę. Można zatem postawić pytanie – jaką rolę pełni ten parlament i do czego jest potrzebny, skoro i tak niepodważalną oraz wiodącą rolę odgrywa Łu...

Rozmowa IEŚ nr 376 Dynamiczny rozwój polsko-litewskich stosunków gospodarczych Polska i Litwa dynamicznie rozwijają swoje kontakty gospodarcze. Obecnie Polska zajmuje pierwsze miejsce jako kierunek litewskiego importu towarów i drugie miejsce jako kierunek eksportu.  W tym roku oba państwa obchodzą 30-lecie podpisania traktatu o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy. O perspektywach...

Rozmowa IEŚ nr 377 Słowacja przed wyborami prezydenckimi 23 marca odbędą się na Słowacji wybory prezydenckie. W przedwyborczych sondażach najlepiej wypadają przewodniczący parlamentu Słowacji Peter Pellegrini oraz były minister spraw zagranicznych Ivan Korczok. Dotychczasowa prezydent Zuzana Czaputowa ogłosiła, że nie będzie się ubiegać o kolejną kadencję. Co różni i co łączy obu głównych kandydat...

Rozmowa IEŚ nr 374 Refleksje po śmierci rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego W kolonii karnej zmarł rosyjski opozycjonista Aleksiej Nawalny. Miał stracić przytomność po spacerze i – pomimo reanimacji – jego życia nie udało się uratować. Mało kto jednak wierzy w taki scenariusz. Aleksiej Nawalny był uważany za osobistego wroga Władimira Putina, m.in. szeroko opisywał korupcję na szczytach...

Rozmowa IEŚ nr 375 Finlandia ma nowego prezydenta Alexander Stubb został nowym prezydentem Finlandii. W drugiej turze wyborów pokonał Pekkę Haavisto. Stubb od wielu lat zajmuje się polityką międzynarodową, był m.in. członkiem Parlamentu Europejskiego, szefem MSZ i premierem. Co oznacza jego wybór – wyjaśnia Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

Rozmowa IEŚ nr 373 Konserwatywni Czesi powoli przekonują się do cyfryzacji Coraz więcej mieszkańców Czech przekonuje się do cyfryzacji. Na początku roku wprowadzono w tym państwie aplikację eDoklady – czyli Dokumenty – umożliwiającą przechowywanie cyfrowych dokumentów tożsamości. Dodatkowo uruchomiono system ułatwiający rekrutację uczniów do szkół ponadgimnazjalnych. Czeskie władze rozwijają i wsp...

Rozmowa IEŚ nr 370 Polska zagrożeniem dla Białorusi – władze w Mińsku zmieniają doktrynę wojenną Polska stanowi jedno z największych zagrożeń dla Białorusi. Takie wnioski wypływają po analizie najnowszej doktryny wojennej tego państwa. Jej projekt został niedawno zaprezentowany i ma zostać zatwierdzony przez Ogólnobiałoruskie Zgromadzenie Ludowe wiosną tego roku. W dokumencie zwraca się uwagę m.in...

Rozmowa IEŚ nr 371 Naddniestrze musi płacić cła do mołdawskiego budżetu – oburzenie w Tyraspolu Firmy z Naddniestrza muszą odprowadzać opłaty celne do budżetu Mołdawii. Obowiązujące od niedawna nowe prawo spowodowało bardzo duże protesty w Tyraspolu. Decyzja mołdawskich władz pokazuje, że traktują one poważnie swoją jurysdykcję nad Naddniestrzem i jednocześnie uderzają w tamtejsze elity polityczno...

Rozmowa IEŚ nr 372 Ukraina w defensywie – niepokojące wypowiedzi Trumpa i kontrowersyjny wywiad z Putinem Położenie Ukrainy staje się coraz trudniejsze. W sytuacji, gdy jej wojska bronią się przed ofensywnymi działaniami rosyjskiego agresora, pojawiają się niepokojące sygnały ze Stanów Zjednoczonych, w tym ostatnie wypowiedzi Donalda Trumpa. Dodatkowo fatalne skutki może spowodować zaprezentowanie...

Rozmowa IEŚ nr 369 Szwecja cierpliwie czeka na decyzję Węgier w sprawie członkostwa w NATO Turcja wyraziła zgodę na członkostwo Szwecji w NATO. Wciąż jednak nie ma zgody Węgier. Podczas nadzwyczajnego posiedzenia węgierskiego parlamentu, 5 lutego, na sali obrad zabrakło polityków z rządzącej koalicji. W związku z tym decyzja w sprawie Szwecji w NATO nie zapadła. O szwedzkiej drodze do NATO i obecn...

Rozmowa IEŚ nr 368 - Sytuacja demograficzna Ukrainy się pogarsza by Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 367 Koncepcja „serbskiego świata” budzi niepokój na Bałkanach Koncepcją „serbskiego świata” zaniepokojone są przede wszystkim państwa, gdzie Serbowie stanowią duży odsetek mieszkańców. Jednak bardzo krytycznie do tej idei odnoszą się także państwa, w których liczba ludności serbskiej jest znacznie mniejsza, a które w przeszłości musiały walczyć o swoją niepodległość z Serbią. Obawy...

Rozmowa IEŚ nr 363 Podsumowanie 2023 roku i scenariusze na obecny rok w ocenie Zespołu Bałtyckiego Wzmacnianie obronności, w tym wejście Finlandii do NATO i bezpieczeństwo energetyczne – to główne zagadnienia, z jakimi mieliśmy do czynienia w regionie Morza Bałtyckiego w minionym roku. W najnowszym podcaście eksperci Zespołu Bałtyckiego IEŚ analizują miniony rok i oceniają wydarzenia spodziewane w...

Rozmowa IEŚ nr 364 Relacje pomiędzy Serbią a Kosowem. Ocena minionego roku i spodziewane wydarzenia w roku obecnym W najbliższych trzech podcastach IEŚ podsumowujemy szczegółowo wydarzenia, do jakich dochodziło w roku 2023 na Bałkanach, i zastanawiamy się nad ich konsekwencjami w roku obecnym. Przegląd wydarzeń w tym regionie rozpoczynamy od analizy relacji pomiędzy Serbią a Kosowem. Szczegóły pre...