Instytut Europy Środkowej

Rozmowy IEŚ nr 414 Wysoka ocena czeskiej komunikacji strategicznej w czasie powodzi Eksperci wysoko oceniają czeską komunikację strategiczną w czasie powodzi. Czytelne i jednoznaczne komunikaty ostrzegawcze zostały przekazane mieszkańcom zagrożonych regionów przed kataklizmem. Państwo przeprowadziło odpowiednie działania w czasie samej powodzi i prowadzi je dalej, po ustąpieniu wysokiej wody. Jedn...

Rozmowy IEŚ nr 411 Głębokie zmiany w ukraińskim rządzie Głęboka rekonstrukcja rządu na Ukrainie. Swoje stanowisko stracił m.in. minister spraw zagranicznych Dmytro Kułeba, oceniany jako polityk skuteczny i dynamiczny w swoich działaniach. Jakie były przyczyny tych zmian i co one powodują w wewnętrznej i zewnętrznej polityce Ukrainy – wyjaśnia Hanna Bazhenova z Zespołu Wschodniego IEŚ.

Rozmowy IEŚ nr 412 Spór wokół programu Pegasus na Słowacji Rząd Słowacji zaprzecza, że zakupił program Pegasus, umożliwiający inwigilację. Informacje dotyczące tego zakupu podała słowacka prasa i wzbudziły one zaniepokojenie opozycji i części opinii publicznej. Dodatkowo obawy są związane z nowymi propozycjami rządu, które zakładają możliwość prowadzenia podsłuchu bez zgody sądu. Informacje na ten...

Rozmowy IEŚ nr 413 Czy rosyjski gaz nie popłynie przez Ukrainę? Od początku przyszłego roku rosyjski gaz ma już nie płynąć tranzytem przez Ukrainę. Do tej nowej rzeczywistości przygotowują się dotychczasowi odbiorcy tego paliwa, m.in. Słowacja i Austria. Ta nowa sytuacja będzie także sporym wyzwaniem dla Naddniestrza. W jaki sposób zostanie wypełniona luka po rosyjskim gazie i jakie rozwiązania op...

Rozmowa IEŚ nr 408 Maia Sandu faworytką wyborów prezydenckich w Mołdawii Obecna prezydent Mołdawii Maia Sandu ma największe szanse na zwycięstwo w kolejnych wyborach. Zostały one zaplanowane na koniec października i mają być połączone z referendum w sprawie integracji z Unią Europejską. Nie oznacza to jednak, że pozostali kandydaci są bez szans. Szczególnie aktywne są środowiska prorosyjskie – pod...

Rozmowa IEŚ nr Ukraina dynamizuje działania przeciwko Rosji W tym odcinku naszego podcastu podsumowujemy bieżące działania na froncie rosyjsko-ukraińskim. Razem z Jakubem Olchowskim, kierownikiem Zespołu Wschodniego IEŚ, omawiamy m.in. znaczenie wyborów prezydenckich w USA w kontekście zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej.

Rozmowa IEŚ nr 410 Rosyjskie drony zagrożeniem dla Białorusi Władze w Mińsku podjęły decyzję o zestrzeliwaniu rosyjskich dronów. W ostatnich tygodniach odnotowano wiele przypadków naruszenia białoruskiej przestrzeni powietrznej, w tym jeden z dronów eksplodował po wcześniejszym wylądowaniu. Jak to możliwe, że rosyjskie drony latają nad Białorusią bez wiedzy i zgody władz w Mińsku? Na ten temat roz...

Tysiące Serbów protestuje przeciwko planom wydobywania litu w regionie Jadar. Ich zdaniem, wpłynęłoby to na nieodwracalną dewastację środowiska. Wydobycie surowca ma realizować przedsiębiorstwo Rio-Tinto, a odbiorcami miałyby być koncerny motoryzacyjne UE, rozwijające elektromobilność. O szczegółach sporu w Serbii opowiada Konrad Pawłowski, kierownik Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

Rozmowa IEŚ nr 406 Znaczenie wojsk rosyjskich w Naddniestrzu Wojska rosyjskie w Naddniestrzu nie stanowią obecnie dużego zagrożenia dla Ukrainy, jednak nie można bagatelizować ich obecności. W obliczu ukraińskich działań ofensywnych prowadzonych w obwodzie kurskim, w przestrzeni medialnej pojawiły się informacje m.in. o potencjalnym zagrożeniu dla Ukrainy właśnie z tego kierunku. Jaką rolę pełnią...

Rozmowa IEŚ nr 405 Czy Ukraiński Kościół Prawosławny zostanie zdelegalizowany? Rada Najwyższa Ukrainy przegłosowała ustawę umożliwiającą delegalizację Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego, podległego Patriarchatowi Moskiewskiemu. Według nowych przepisów Kościoły działające na Ukrainie nie mogą być związane z Rosją i muszą zerwać z nią wszelkie powiązania w ciągu 9 miesięcy. Ukraiński Kościół Prawos...

Rozmowa nr 404 Rosja zaskoczona ukraińską ofensywą na jej terytorium Ukraińska ofensywa na terytorium Rosji w pełni zaskoczyła władze w Moskwie. Rosjanie próbują powstrzymać nacierających Ukraińców w obwodzie kurskim i w pośpiechu przemieszczają swoje wojska. Nie jest to jednak proste zadanie. O militarnych i politycznych konsekwencjach ukraińskich działań na terytorium Rosji mówi Andrzej Szabaciu...

Rozmowa IEŚ nr 403 Państwo upadłe. Droga do rozpadu Rosji Państwo upadłe. Droga do rozpadu Rosji – to tytuł najnowszej książki Janusza Bugajskiego, amerykańskiego politologa, eksperta The Jamestown Foundation w Waszyngtonie. Spotkanie z autorem, zorganizowane przez Instytut Europy Środkowej, odbyło się właśnie w Lublinie. Bugajski przedstawił swoją ocenę państwa rosyjskiego, a także panujące w nim...

Rozmowy IEŚ nr 402 Polityczna rywalizacja na piłkarskich mistrzostwach Odbywające się właśnie Mistrzostwa Europy w piłce nożnej to nie tylko sportowa rywalizacja, ale także polityczna. Widać to doskonale na trybunach niemieckich stadionów i poza nimi. Prowokujące hasła i flagi niejednokrotnie są odzwierciedleniem relacji pomiędzy poszczególnymi państwami n.p. na Bałkanach. Widzieliśmy m.in., flagi...

Rozmowy IEŚ nr 400 Reformatorzy przegrywają wybory w Bułgarii Ugrupowanie GERB Bojko Borisowa wygrywa wybory parlamentarne w Bułgarii. Były to już szóste wybory do bułgarskiego parlamentu w ostatnich trzech latach, lecz tym razem połączono je z głosowaniem do Parlamentu Europejskiego. Frekwencja wyborcza była bardzo niska i wyniosła nieco ponad 30 procent. Bułgarskie społeczeństwo jest zmęczone pe...

Rozmowy IEŚ nr 401 Destabilizacja wschodniej granicy Unii Europejskiej Destabilizacja wschodniej granicy Unii Europejskiej przez Białoruś i Rosję przynosi oczekiwane przez te państwa efekty. Śmierć polskiego żołnierza czy zatrzymanie dwóch innych żołnierzy za użycie broni na granicy ukazuje słabość systemu powstrzymywania działań hybrydowych skierowanych przeciwko Polsce i pozostałym państwom Unii...

Rozmowy IEŚ nr 399 Co dalej z delegalizacją Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego? Powraca dyskusja o przyszłości Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego. W poprzednim roku do parlamentu Ukrainy trafił projekt ustawy, którego istotą była delegalizacja Kościoła posiadającego kierownictwo na terenie państwa agresora. Jest tylko jedna taka struktura koś...

Rozmowy IEŚ nr 398 Rosyjskie prowokacje na Morzu Bałtyckim Rosja ogłosiła chęć zmiany granic morskich na Bałtyku. Miałoby to dotyczyć m.in. wschodniej części Zatoki Fińskiej i obszarów przy obwodzie królewieckim. Projekt zmian pojawił się na internetowym portalu rządowym, jednak po pewnym czasie został usunięty. Jak ocenić działanie Rosji w kontekście obrony wschodniej flanki NATO – odpowiada Jaku...

Rozmowy IEŚ nr 397 Rezolucja ONZ w sprawie ludobójstwa w Srebrenicy Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję w sprawie ludobójstwa w Srebrenicy, do którego doszło w 1995 roku, w czasie wojny w Bośni i Hercegowinie. Siły serbskie zamordowały wówczas ponad 8 tysięcy bośniackich muzułmanów. Prawie 30 lat później, w celu upamiętnienia tamtych tragicznych wydarzeń, podjęto decyzję, że 11 lipca będzie...

Rozmowy IEŚ nr 395 Istotne zmiany w Ministerstwie Obrony Rosji Siergiej Szojgu nie jest już ministrem obrony Federacji Rosyjskiej. Na tym stanowisku zastąpił go były wicepremier Andriej Biełousow. Zmiana ta ma na celu skuteczniejsze powiązanie rosyjskiej gospodarki z resortem obrony. Jakich konkretnych działań należy się spodziewać w rosyjskim ministerstwie pod nowym kierownictwem i jak będzie się...

Rozmowy IEŚ nr 396 Zamach na premiera Słowacji – nowe wątki śledztwa Niewykluczone, że zamachowiec, który postrzelił premiera Słowacji, miał wspólników. Śledczy prowadzący postępowanie w tej sprawie poinformowali o nowych wątkach. Stan zdrowia Roberta Fico nadal jest poważny i nie wiadomo, czy będzie on mógł wrócić do poprzedniej aktywności politycznej. O sytuacji na Słowacji po zamachu na premier...

Rozmowy IEŚ nr 394 Prorosyjscy politycy w nowym rządzie Serbii Serbia ma nowy rząd. Na jego czele stanął Miloš Vučević, który zapowiedział, że strategicznym celem dla jego państwa pozostaje członkostwo w Unii Europejskiej. Jednocześnie podkreślił utrzymanie przyjaznych stosunków z Chinami, Stanami Zjednoczonymi i Rosją. W skład nowego rządu weszli także prorosyjscy politycy. Sytuację na serbskiej...

Rozmowy IEŚ nr 393 Armenia pod ścianą. Proces delimitacji granicy z Azerbejdżanem Rosja ogłosiła, że przedwcześnie wycofuje swoje wojska z Górskiego Karabachu. Tym samym Azerbejdżan ma coraz większą swobodę w prowadzeniu działań przeciwko Armenii. Wydaje się, że władze w Erywaniu zdają sobie z tego sprawę i idą na kolejne ustępstwa wobec swojego sąsiada. Niedawno zdecydowały o oddaniu Azerbejdżano...

Rozmowy IEŚ nr 391 Konsekwencje irańskiego ataku na Izrael dla Ukrainy Niedawny zmasowany atak Iranu na Izrael może spowodować negatywne konsekwencje dla Ukrainy. Większe zaangażowanie Stanów Zjednoczonych na Bliskim Wschodzie naturalnie osłabi aktywność tego państwa w obszarze konfliktu ukraińsko - rosyjskiego. Przypomnijmy, że spór polityczny w USA nadal uniemożliwia przekazanie wielomiliardowej...

Rozmowy IEŚ nr 392 Tematyka bezpieczeństwa w regionie zdominowała obrady Szczytu Państw Trójmorza Sprawy bezpieczeństwa zdominowały niedawny szczyt państw Inicjatywy Trójmorza w Wilnie. Rozmawiano, między innymi o kontynuowaniu dużych projektów infrastrukturalnych, które mogą być ewentualnie wykorzystane w sytuacji eskalacji konfliktu na Ukrainie. W obradach wziął udział prezydent Ukrainy Wołodymy...

Rozmowy IEŚ nr 388 Spór dotyczący wyboru nowego sekretarza generalnego NATO Państwa członkowskie NATO nie mogą się porozumieć w sprawie wyboru nowego sekretarza generalnego. Obecnie kierujący Sojuszem Jens Stoltenberg będzie sprawował swój urząd do października tego roku. Największe szanse na objęcie po nim stanowiska ma były premier Holandii Mark Rutte, jednak jego kandydatura nie jest dobrze pos...