Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 438 Węgry konsekwentnie stawiają na rosyjską ropę naftową Najprawdopodobniej w tym roku ropa naftowa z Kazachstanu popłynie na Węgry. Jest to spowodowane sankcjami, jakie Ukraina nałożyła na rosyjski koncern Łukoil. Co prawda Węgry znalazły sposób na ominięcie tych ograniczeń, ale dodatkowo uzgadniają kwestię dostarczania rosyjskiego paliwa inną drogą, właśnie przez Kazachstan. Węgr...

Rozmowa IEŚ nr 439 Państwa NATO podzielone w sprawie wydatków na zbrojenia Państwa NATO są podzielone w sprawie wzrostu wydatków na zbrojenia. Stany Zjednoczone domagają się, aby przeznaczały na ten cel 5% swojego PKB. Jednak tylko niewielka grupa tych państw jest gotowa na wzrost wydatków – w tym Polska. Co się stanie, jeśli kwoty przeznaczone na zbrojenia nie zostaną zwiększone? Jakie korzyści o...

Rozmowa IEŚ Nr 437 Co dalej z Ukrainą? Podsumowanie dotychczasowych działań międzynarodowych Ukraina nie wejdzie do NATO, nie odzyska swoich terenów zajętych przez Rosję i nie może liczyć na obecność amerykańskich wojsk na swoim terytorium. Takie informacje przekazują przedstawiciele USA, dodając jednocześnie, że rozmowy z Rosją o przyszłości Ukrainy – przynajmniej na razie – będą się odbywać bez...

Rozmowa IEŚ Nr 436 Kontrowersyjne decyzje wobec byłego prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki Były prezydent Ukrainy Petro Poroszenko został obłożony sankcjami. Decyzję taką podjęła Rada Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony z powodu zagrożenia bezpieczeństwa, integralności terytorialnej i suwerenności państwa. Podobną procedurę zastosowano wobec czterech ukraińskich oligarchów. Jednak to decyzja dotycz...

Rozmowa IEŚ nr 435 Czechy podejmują działania wobec Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Republika Czeska podejmuje działania wobec Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Niedawno zdecydowano o wydaleniu z tego państwa proboszcza parafii w Karlowych Warach. Budynki cerkiewne w tej miejscowości stanowiły miejsce tajnych spotkań agentów GRU, którzy wykorzystywali je do omawiania operacji destabilizacyjnych w Eur...

Rozmowy IEŚ nr 433 Plebiscyt wyborczy na Białorusi Alaksandr Łukaszenka ponownie ogłosił się prezydentem Białorusi. Do kolejnych sfałszowanych wyborów doszło 26 stycznia. Tym razem nie było żadnych protestów. Osoby, które próbowały stanąć do wyborów prezydenckich w 2020 roku, nadal przebywają w więzieniach, podobnie jak około 1500 opozycjonistów. O sytuacji politycznej na Białorusi mówi Krzysztof...

Rozmowy IEŚ nr 434 Partia GERB odzyskuje kontrolę nad bułgarską sceną polityczną Partia GERB, której liderem jest Bojko Borisow, odzyskuje kontrolę nad bułgarską sceną polityczną. Powołany niedawno nowy rząd koalicyjny Rosena Żelazkowa jest zwieńczeniem tego procesu. W 2021 roku w wyniku protestów społecznych GERB stracił swoją wiodącą rolę. Bułgarzy zarzucali rządzącej partii korupcję i upolitycz...

Rozmowy IEŚ nr 432 Premier Serbii Miloš Vučević podał się do dymisji. Miała to być reakcja na pobicie studentów w Nowym Sadzie przez osoby powiązane z rządzącą partią SNS. W Serbii od trzech miesięcy trwają antyrządowe demonstracje, które wybuchły po katastrofie budowlanej na dworcu kolejowym w Nowym Sadzie, w wyniku której zginęło 15 osób. Podczas masowych protestów demonstranci domagają się poci...

Rozmowy IEŚ nr 431 Przyszłość rosyjsko-ukraińskiego konfliktu Czy Stany Zjednoczone skłonią Rosję i Ukrainę do rozpoczęcia rozmów pokojowych? To jedno z najważniejszych pytań, na które starają się odpowiedzieć eksperci analizujący działania zbrojne na terytorium Ukrainy. Sytuacja ukraińskiej armii staje się coraz trudniejsza, ale nie jest beznadziejna. Przeciwnik powoli przesuwa się na zachód, jed...

Rozmowy IEŚ nr 429 Spór ukraińsko-słowacki w sprawie tranzytu rosyjskiego gazu Premier Słowacji Robert Fico krytykuje Ukrainę za zaprzestanie tranzytu rosyjskiego gazu. W odpowiedzi na te działania zagroził, że wstrzyma przesyłanie prądu na Ukrainę. Dostawy i tranzyt rosyjskiego gazu przez terytorium Słowacji przynosiły temu państwu wielomilionowe dochody. Teraz tych pieniędzy nie będzie, a ponadt...

Rozmowy IEŚ nr 430 Czy Stany Zjednoczone przejmą Grenlandię? Zastanawiające zapowiedzi Donalda Trumpa Przyszły prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump uważa, że Grenlandia powinna zostać częścią jego państwa. Ta zapowiedź, która pojawiła się tuż przed jego zaprzysiężeniem, spowodowała konsternację w Danii, do której Grenlandia należy. Przejęcie wyspy, zdaniem Trumpa, ma być zabezpieczeniem prz...

Rozmowy IEŚ nr 428 Kryzys gazowy w Naddniestrzu Naddniestrze boryka się ze sporymi problemami spowodowanymi brakiem dostaw gazu. Ten separatystyczny region Mołdawii otrzymywał paliwo z Rosji, jednak od 1 stycznia sytuacja uległa zmianie. Gaz do Naddniestrza płynął przez Ukrainę, która nie zdecydowała się na podpisanie nowej umowy tranzytowej z Rosją. Z kolei Rosja nie chciała się zgodzić na dostaw...

Rozmowy IEŚ nr 427 Ukraina w oczekiwaniu na inaugurację prezydenta Donalda Trumpa Sytuacja Ukrainy staje się coraz bardziej skomplikowana. Wojska rosyjskie powoli wypierają siły ukraińskie z Donbasu, a dalsza pomoc ze strony państw zachodnich staje się coraz bardziej wątpliwa. Wzrastają natomiast naciski na zakończenie wojny kosztem ustępstw terytorialnych. Jak się wydaje, Rosja nie jest w tym mom...

Rozmowy IEŚ nr 426 W Gruzji pogłębia się konflikt polityczny Pogłębia się konflikt polityczny w Gruzji po ostatnich wyborach parlamentarnych. Opozycja nie uznała kolejnego zwycięstwa ugrupowania Gruzińskie Marzenie. Po zawieszeniu negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską na ulicach gruzińskich miast doszło do wielotysięcznych protestów. Wiele osób zostało rannych. Obecną sytuację ocenia Krzysztof...

Rozmowy IEŚ nr 425 Krytyka litewskiej ustawy o mniejszościach narodowych

Rozmowy IEŚ nr 424 Socjaldemokraci budują koalicję rządzącą na Litwie Po zwycięstwie w wyborach parlamentarnych socjaldemokraci razem z ugrupowaniem Świt Niemna budują na Litwie koalicję rządzącą. Z pewnością nie znajdą się w niej rządzący do tej pory konserwatyści, Ruch Liberałów i Partia Wolności. O przyszłej polityce nowego rządu i zmianach, jakie czekają Litwę, mówi Aleksandra Kuczyńska-Zonik...

Rozmowy IEŚ nr 422 Mołdawska diaspora zapewniła zwycięstwo prezydent Mai Sandu Ponad 55 procent głosów w wyborach prezydenckich w Mołdawii zdobyła Maia Sandu. Oznacza to, że nadal będzie pełnić funkcję prezydenta państwa. Jej przeciwnik – popierany przez Partię Socjalistów Alexandru Stoianoglo – zdobył prawie 45 procent głosów. Decydujące znaczenie odegrała mołdawska diaspora, która w większości z...

Rozmowy IEŚ nr 423 Co czeka Ukrainę po wyborze Donalda Trumpa na prezydenta USA? Donald Trump wygrywa wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. Jego wybór rodzi szereg pytań dotyczących dalszego amerykańskiego wsparcia dla Ukrainy. W czasie kampanii wyborczej Trump i jego otoczenie niejednokrotnie mówili o konieczności szybkiego zakończenia wojny ukraińsko-rosyjskiej. Tylko jakim kosztem? Komen...

Rozmowy IEŚ nr 421 Po kolejnych wyborach w Bułgarii nadal bez przełomu Ugrupowanie GERB Bojko Borisowa ponownie wygrywa wybory w Bułgarii. Jednak, podobnie jak poprzednio, nie będzie w stanie samodzielnie rządzić. Kwestia ewentualnej koalicji jest sprawą otwartą i nie wróży stabilności politycznej. Wybory parlamentarne w Bułgarii odbyły się już po raz siódmy w ciągu ostatnich trzech lat. Co może c...

Rozmowy IEŚ nr 420 Gruzińskie Marzenie ponownie wygrywa wybory w Gruzji Gruzińskie Marzenie kolejny raz wygrywa wybory parlamentarne. Rządzące od 12 lat ugrupowanie zdobyło 54 procent głosów. Część opozycji, wraz z prezydent Salome Zurabiszwili, nie uznaje tego wyniku, twierdząc, że w czasie wyborów doszło do szeregu nieprawidłowości. Gruzińskie Marzenie było wielokrotnie krytykowane za łamanie st...

Rozmowy IEŚ nr 419 Co dalej z proeuropejskim kursem Mołdawii? Zaskakujące wyniki głosowania w Mołdawii. Pierwszą turę wyborów prezydenckich wygrała – z ponad 42-procentowym poparciem – sprawująca ten urząd Maia Sandu, jednak był to niższy wynik, niż się spodziewano. Z kolei przeprowadzone w tym samym czasie referendum dotyczące integracji z Unią Europejską zakończyło się minimalnym zwycięstwem jej...

Rozmowy IEŚ nr 418 Gruzja przed kluczowymi wyborami Zaplanowane na 26 października wybory parlamentarne w Gruzji mogą okazać się kluczowe dla przyszłości tego państwa. Od 12 lat rządy w Tbilisi sprawuje ugrupowanie Gruzińskie Marzenie, które znacznie osłabiło proeuropejski kierunek polityki. Sposób sprawowania władzy powoduje ostrą krytykę Unii Europejskiej oraz Stanów Zjednoczonych. Sondaże przed...

Rozmowy IEŚ nr 417 Słowacja przeciwko Ukrainie w NATO Premier Słowacji Robert Fico sprzeciwia się obecności Ukrainy w NATO. W jednym z ostatnich wywiadów telewizyjnych powiedział, że członkostwo Ukrainy w Sojuszu spowodowałoby III wojnę światową. Jednocześnie oświadczył, że jego państwo jest za członkostwem wschodniego sąsiada w Unii Europejskiej. Słowacja pod rządami Roberta Fico opowiada się też...

Zaostrzenie konfliktu na Bliskim Wschodzie ma negatywny wpływ na sytuację Ukrainy. Eskalacja działań w tamtym regionie w dłuższej perspektywie, może odwrócić uwagę Stanów Zjednoczonych i państw zachodnich od zagrożeń na froncie ukraińsko - rosyjskim. Co prawda nowy sekretarz generalny NATO Mark Rutte zapewniał w Kijowie o niesłabnącym poparciu dla Ukrainy, jednak te zapewnienia mogą okazać się nie...

Rozmowy IEŚ nr 415 Sukces partii Ano w wyborach w Czechach Partia Ano byłego premiera Andreja Babiša odniosła sukces w wyborach w Czechach. Niedawno odbyły się tam wybory samorządowe oraz do Senatu: w obu tych przypadkach Ano zwiększyło swoją reprezentację, a w Senacie będzie miało teraz kilkunastu przedstawicieli. Z czego wynika ten sukces i jaka jest sytuacja koalicji rządzącej – wyjaśnia dr Szc...