Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 089 Dynamiczny rozwój pandemii w państwach Europy Środkowej i Wschodniej Pandemia COVID-19 ponownie uderzyła, także w Europie Środkowej i Wschodniej. W poszczególnych państwach sytuacja nieco się różni, zarówno pod względem dynamiki rozwoju pandemii, jak i zastosowanych metod, które mają ją ograniczyć. O obecnej sytuacji mówią: kierownik Zespołu Bałkańskiego dr hab. Konrad Pawłowski...

Rozmowa IEŚ nr 088 Nowa koalicja rządowa na Litwie Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci to ugrupowanie, które wygrywa wybory parlamentarne na Litwie. Aby jednak utworzyć rząd, musi powstać koalicja, w której znajdą się najprawdopodobniej Partia Wolności i Ruch Liberalny. Słaby wynik uzyskała Akcja Wyborcza Polaków na Litwie – Związek Chrześcijańskich Rodzin, o czym informowaliśmy w...

Rozmowa iEŚ nr 087 Słabe notowania partii prezydenckiej w wyborach samorządowych na Ukrainie Partia prezydenta Wołodymyra Zełenskiego – Sługa Narodu – z wyraźnym spadkiem w wyborach samorządowych na Ukrainie. Lepsze rezultaty uzyskała Europejska Solidarność – ugrupowanie byłego prezydenta Petra Poroszenki, a także Platforma Opozycyjna – Za Życie. Jednak to regionalne komitety wyborcze otrzymały na...

Rozmowa IEŚ nr 085 Amerykańskie deklaracje finansowe podczas szczytu w Tallinie Poważne wsparcie finansowe dla Inicjatywy Trójmorza zadeklarowały Stany Zjednoczone. Deklaracja ta padła podczas szczytu państw zaangażowanych w to przedsięwzięcie, który odbył się w Tallinie. Niezwykle istotne są także polsko-amerykańskie ustalenia dotyczące rozwoju energetyki jądrowej w naszym państwie. O najważniejs...

Rozmowa IEŚ nr 086 Estonia zabiega o szerszą współpracę w ramach Trójmorza Estonia chce przekonać do Inicjatywy Trójmorza państwa nordyckie. Jak dotąd to się jednak nie udaje. Pewne działania były podejmowane w Finlandii, ale bez ostatecznego powodzenia. W ostatnich latach można zauważyć zmianę w estońskiej polityce względem Trójmorza – od podejścia sceptycznego do aktywnego. Z czego wynika ta zmi...

Rozmowa IEŚ nr 084 Nowe polsko-ukraińskie projekty i poprawa wzajemnych relacji Poprawiają się relacje polsko-ukraińskie. To wnioski, jakie nasuwają się po ostatniej wizycie prezydenta Andrzeja Dudy na Ukrainie. Podczas spotkań omawiano przede wszystkim wiele projektów gospodarczych, skoncentrowano się także na zagadnieniach bezpieczeństwa w regionie. Jak ocenia starszy analityk z Zespołu Europy W...

Rozmowa IEŚ nr 083 Współpraca energetyczna wzmacnia projekt Trójmorza O realizacji projektów energetycznych będą dyskutowali przedstawiciele państw zaangażowanych w projekt Trójmorza. Szczyt zaplanowano 19 i 20 października w Tallinie. W sumie omówionych zostanie osiem priorytetowych projektów inwestycyjnych. Są one realizowane zgodnie z harmonogramem, bez względu na panującą pandemię COVID-19 – p...

Rozmowa IEŚ nr 082 Słaby wynik AWPL-ZChR po pierwszej turze wyborów na Litwie Na Litwie już po pierwszej turze wyborów parlamentarnych. Można powiedzieć, że w wyniku głosowania nie doszło do rewolucyjnych zmian na tamtejszej scenie politycznej. Triumfują konserwatyści. Słaby wynik zanotowała Akcja Wyborcza Polaków na Litwie – Związek Chrześcijańskich Rodzin. Prawdopodobnie jest on spowodowany stan...

Rozmowa IEŚ nr 081 Litewscy i łotewscy politycy sceptyczni wobec francuskich pomysłów dotyczących Rosji Problematyka bezpieczeństwa, strategiczny dialog z Rosją i wybory na Białorusi – to główne tematy rozmów prezydenta Francji Emmanuela Macrona z przywódcami państw bałtyckich, w których prezydent Francji złożył niedawno wizytę. Różnice poglądów pojawiły się szczególnie przy okazji wizji relacji z...

Rozmowa IEŚ nr 080 Trudne rozmowy dotyczące powołania nowego rządu w Czarnogórze W wyniku wyborów parlamentarnych w Czarnogórze po raz pierwszy od 30 lat możliwa jest zmiana władzy. Demokratyczna Partia Socjalistów musi uznać wyższość ugrupowań opozycyjnych, które prawdopodobnie pod koniec października utworzą nowy rząd. Jednak różnice, które dzielą te ugrupowania, mogą spowodować, że nie będzie t...

Rozmowa IEŚ nr 079 Czechy wprowadziły stan wyjątkowy w związku z pandemią wirusa COVID-19 Ponowny wzrost zakażeń koronawirusem w Czechach spowodował wprowadzenie stanu wyjątkowego. Pojawiły się nowe ograniczenia, które mają spowodować obniżenie zachorowalności. Dodatkowo pod koniec września doszło do zmiany na stanowisku ministra zdrowia. Co się zmieni w polityce zdrowotnej Czech – wyjaśnia dr Aga...

Rozmowa IEŚ nr 078 Litwa stara się o członkostwo w Międzynarodowej Agencji Energii W ubiegłym roku Litwa podjęła starania o członkostwo w Międzynarodowej Agencji Energii. Ma to przede wszystkim wpłynąć na bezpieczeństwo energetyczne tego państwa. Prawdopodobnie pełne członkostwo nastąpi w 2021 roku, przy założeniu, że po litewskich wyborach parlamentarnych nie nastąpi zmiana stanowiska w tej spraw...

Rozmowa IEŚ nr 077 Starcia o Górski Karabach odwracają uwagę od wewnętrznych problemów Azerbejdżanu Od lat nie dochodziło do tak intensywnych walk o Górski Karabach. Wojska Azerbejdżanu zaatakowały pozycje ormiańskie, używając ciężkiego sprzętu. Są ofiary śmiertelne, jednak obie strony podają na ten temat sprzeczne dane. Konflikt o Górski Karabach – formalnie wchodzący w skład Azerbejdżanu – trwa...

Rozmowa IEŚ nr 076 Państwa nieuznawane w reporterskich obserwacjach Tomasza Grzywaczewskiego „Granice marzeń. O państwach nieuznawanych” – to tytuł seminarium, które odbyło się w Instytucie Europy Środkowej. Poprowadził je Tomasz Grzywaczewski – reporter, pisarz i analityk specjalizujący się w problematyce Europy Środkowej i Wschodniej. Tytuł spotkania nawiązywał do jego książki, wyróżnionej nagro...

Rozmowa IEŚ nr 075 Szwecja aktywnie włącza się w uregulowanie kryzysu na Białorusi Kryzys polityczny na Białorusi może wywrzeć wpływ na przewodnictwo Szwecji w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Państwo to obejmie przewodnictwo w OBWE w styczniu 2021 roku. Szwecja zaprezentowała już swoje priorytety i prowadzi intensywne działania zmierzające do uregulowania sytuacji na Białorusi....

Rozmowa IEŚ nr 074 Państwa bałtyckie zapraszają białoruskich specjalistów z branży IT Około 6 procent PKB Białorusi wytwarza sektor IT. Wydaje się jednak, że władze tego państwa nie doceniają tego faktu. W związku ze skomplikowaną sytuacją polityczną na Białorusi i – co za tym idzie – ograniczaniem przez władze dostępu do Internetu sektor ten ponosi spore straty. Ofertę dla firm i specjalistów z b...

Rozmowa IEŚ nr 072 Zaskakująca zmiana czeskiej polityki wobec Białorusi Decyzja o niezaproszeniu liderki białoruskiej opozycji Swiatłany Cichanouskiej na ostatnie obrady Grupy Wyszehradzkiej była zaskakująca. Na dzień przed spotkaniem premierów państw V4, do którego doszło w Lublinie, sprzeciwił się temu premier Czech. Jego stanowisko było sprzeczne z wcześniejszymi deklaracjami. O przyczynach tej...

Rozmowa IEŚ nr 073 Ukraina pomiędzy populizmem a rewanżyzmem Na temat obecnej sytuacji na ukraińskiej scenie politycznej wypowiedział się dr Oleksii Polegkyi z Uniwersytetu Alberty w Kanadzie, który na seminarium w Instytucie Europy Środkowej wystąpił z wykładem zatytułowanym „Ukraina w pułapce pomiędzy populizmem a rewanżyzmem”. W trakcie spotkania omówiono, między innymi, poparcie dla poszczegól...

Rozmowa IEŚ nr 071 Rosyjskie wsparcie dla Białorusi za cenę dalszej integracji Białoruś otrzyma od Rosji kolejną pożyczkę finansową – to wynik ostatniego spotkania prezydentów obu państw w Soczi. Na razie oficjalnie nie wiadomo, jakie jeszcze mogą być efekty rozmów przywódców. Sytuacja gospodarcza Białorusi i przedłużające się protesty przeciwników Alaksandra Łukaszenki mogą doprowadzić do głębsze...

Rozmowa IEŚ nr 070 Państwa Grupy Wyszehradzkiej podzielone w sprawie Białorusi Spotkanie premierów państw Grupy Wyszehradzkiej w Lublinie uwidoczniło różnicę w postrzeganiu sytuacji na Białorusi. Początkowo planowano udział liderki białoruskiej opozycji Swiatłany Cichanouskiej w obradach, jednak ostatecznie do tego nie doszło. O ile w tej kwestii nie było zgody, to w pozostałych sprawach stanowisk...

Rozmowa IEŚ nr 069 Otrucie Aleksieja Nawalnego osłabia Rosję na arenie międzynarodowej Stan zdrowia rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego poprawia się - jak informują lekarze. Jak przekazali przedstawiciele niemieckiego rządu, Nawalny został przewieziony do Niemiec z Omska, po tym jak został otruty środkiem bojowym z grupy nowiczoków. Moskwa zaprzecza tym doniesieniom i podkreśla, że nie b...

Rozmowa IEŚ nr 068 Sprzeczne informacje po podpisaniu porozumienia Stanów Zjednoczonych z Serbią i Kosowem W Waszyngtonie podpisano porozumienie o normalizacji stosunków gospodarczych pomiędzy Serbią i Kosowem. Podpisy pod dokumentami złożyli prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, prezydent Serbii Aleksandar Vučić i premier Kosowa Avdullah Hoti. Eksperci mają dylemat: kto, z kim i co podpisa...

Rozmowa IEŚ nr 067 Wyrok w sprawie zabójstwa Jána Kuciaka oburzył Słowaków Skazanie na wieloletnie więzienie zabójcy słowackiego dziennikarza Jána Kuciaka i jego narzeczonej nie zamyka sprawy. Domniemani zleceniodawcy zbrodni zostali oczyszczeni z zarzutów, co oburzyło słowacką opinię publiczną. Wyrok krytykują politycy i dziennikarze, ponownie pojawiają się też zarzuty pod adresem wymiaru sprawie...

Rozmowa IEŚ nr 064 Złe perspektywy demograficzne dla Europy Środkowej i Wschodniej Do końca wieku liczba mieszkańców Europy Środkowej i Wschodniej może się zmniejszyć aż o połowę. Potwierdzają to kolejne wyniki badań. Jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania, to np. ludność Polski spadnie do około 15,5 miliona osób. Jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy i jak odwrócić niepokojące zjawisko...

Rozmowa IEŚ nr 065 Węgry ograniczają wjazd na swoje terytorium W związku z pandemią wirusa COVID-19 Węgry ponownie ograniczają wjazd na swoje terytorium. Są jednak pewne wyjątki. Mieszkańcy państw Grupy Wyszehradzkiej mogą wjechać na Węgry zdecydowanie łatwiej niż pozostali. Z czego wynika ta różnica – wyjaśnia starszy analityk z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ dr Dominik Héjj.