Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 066 Białoruś coraz bardziej zależna od Rosji Wszystko wskazuje na to, że zależność białoruskiego sektora energetycznego od Rosji będzie się pogłębiać. Co prawda władze Białorusi próbowały szukać innych dostawców ropy naftowej, jednak rosyjską ofertę trudno przebić. Dokładając do tego pogarszającą się z powodu pandemii sytuację gospodarczą i protesty powyborcze, scenariusze dla Biało...

Rozmowa IEŚ nr 063 Trudne wyzwania przed nowym rządem Macedonii Północnej Macedonia Północna będzie miała nowy rząd. Po wyborach koalicję utworzą socjaliści Zorana Zaeva i jedna z partii albańskich pod przewodnictwem Alego Ahmetiego. Na pierwszy rzut oka niewiele się zmieni w porównaniu do sytuacji przed wyborami, jednak pozory mogą mylić – podkreśla starszy analityk w Zespole Bałkańskim IEŚ dr Ja...

Rozmowa IEŚ nr 062 Białoruska armia ostoją reżimu Łukaszenki Alaksandr Łukaszenka wykorzystuje wojsko do wzmocnienia swojej pozycji. Straszy Białorusinów – protestujących przeciwko fałszerstwom wyborczym – użyciem siły i jednocześnie ogłasza pełną gotowość bojową armii na granicy z państwami NATO. W ten sposób chce wywołać wśród swoich obywateli poczucie zagrożenia rzekomą obcą interwencją. Białor...

Rozmowa IEŚ nr 061 Międzynarodowe reakcje na białoruskie wybory prezydenckie Nie ustają protesty przeciwko sfałszowaniu wyborów prezydenckich na Białorusi. Demonstrują tysiące mieszkańców tego państwa, jednak Alaksandr Łukaszenka nie godzi się na żadne ustępstwa. Większość państw domaga się poszanowania praw Białorusinów i uczciwych wyborów. W specjalnym podcaście IEŚ prezentujemy opinie i komenta...

Rozmowa IEŚ nr 59 Bułgarzy żądają skutecznej walki z korupcją W Bułgarii wciąż trwają antyrządowe protesty. Obywatele tego państwa domagają się dymisji rządu Bojko Borisowa, oskarżając go o korupcję i sprzyjanie interesom oligarchów. Chcąc uspokoić protestujących, premier dokonał zmian w rządzie. Nie spowodowały one jednak zmian nastrojów społecznych – zauważa analityk w Zespole Wyszehradzkim IEŚ...

Rozmowa IEŚ nr Norwegia będzie członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ Norwegia będzie niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ. Do wyboru doszło w czerwcu, a kadencja rozpocznie się w styczniu przyszłego roku. Jakie będą główne kierunki działań Norwegii i na co szczególnie będzie zwracać uwagę – na ten temat rozmawiamy ze starszym analitykiem w Zespole Bałtyckim IEŚ dr. Damianem Szacawą.

Rozmowa nr 58 Konflikty hybrydowe zagrożeniem dla państw regionu W czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2014 roku spopularyzowano pojęcie „wojny hybrydowej”. Wśród ekspertów było ono znane oczywiście już wcześniej, jednak dla szerokiego grona odbiorców było czymś nowym. Wielokierunkowe działania państwa rosyjskiego, między innymi w cyberprzestrzeni, i nieoficjalne działania zbrojne na Krymie i D...

Rozmowa IEŚ nr 056 „Trójkąt Lubelski” - nowa platforma współpracy Polski, Litwy I Ukrainy Ministrowie spraw zagranicznych Litwy, Polski i Ukrainy powołali w Lublinie „Trójkąt Lubelski”. Będzie to stała platforma współpracy między tymi państwami. We wspólnej deklaracji wskazano między innymi na wielowiekowe, historyczne i kulturalne więzi łączące nasze narody. Podkreślono strategiczne znaczenie wsp...

Rozmowa IEŚ nr 055 Poważne wyzwania przed polską prezydencją w Grupie Wyszehradzkiej Polska objęła roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej. Początkowe założenia prezydencji musiały zostać zmienione z powodu pandemii. Z dzisiejszej perspektywy kluczowe będzie wzmocnienie regionalnej gospodarki, która w ostatnich miesiącach mocno ucierpiała. Wyróżniono przy tym cztery główne kierunki działań –...

Rozmowa IEŚ nr 054 Pandemia wymusza zacieśnienie regionalnej współpracy gospodarczej Pandemia COVID-19 może przyczynić się do wzmocnienia regionalnych powiązań gospodarczych. W ciągu ostatnich miesięcy dotychczasowy model międzynarodowej współpracy handlowej został poważnie osłabiony. Z ostatnich analiz wynika też, że nastąpi zmniejszenie zależności od chińskich dostaw. Obecna sytuacja wpływa na k...

Rozmowa IEŚ nr 053 Czeskie spory o pamięć po Habsburgach Odbudowa kolumny mariackiej w centrum Pragi wywołała ożywioną dyskusję czeskiego społeczeństwa. Oryginalną budowlę postawiono na tamtejszym rynku w XVII wieku, jednak po uzyskaniu przez Czechy niepodległości po I wojnie światowej została ona zburzona. Była postrzegana jako symbol germanizacji i austriackiej dominacji. Przez wiele lat toczyła...

Rozmowa IEŚ nr 052 Wielowymiarowa rosyjska dezinformacja w czasie pandemii W czasie pandemii COVID-19 byliśmy świadkami wielu rosyjskich działań dezinformacyjnych. Dotyczyły one m.in. sytuacji na Białorusi, Ukrainie, Estonii czy Łotwie. Narracja Moskwy wskazywała na szereg negatywnych zjawisk, do których miało dochodzić w tych państwach. Podkreślano jednocześnie, że sytuacja z pewnością byłaby zup...

Rozmowa IEŚ Nr 051 Sukces albańskich partii w wyborach w Macedonii Północnej W nowym parlamencie Macedonii Północnej znalazły się trzy albańskie partie polityczne. W wyniku ostatnich wyborów zdobyły one rekordową liczbę 32 mandatów. I to właśnie o tych parlamentarzystów będzie zabiegać Socjalistyczny Związek Macedonii, który co prawda wygrał wybory, ale do utworzenia rządu potrzebuje koalicjantów....

Rozmowa nr 50 Spontaniczny protest Serbów zmienia decyzje władz w sprawie walki z pandemią Zapowiedź wprowadzenia godziny policyjnej – w ramach walki z pandemią – spowodowała intensywne protesty w Serbii. Na ulice Belgradu wyszli mieszkańcy miasta, sprzeciwiający się pomysłom władz. Doszło do starć z policją. Pojawiły się też informacje, że demonstracje zostały sprowokowane przez inne państwa. Z t...

Rozmowa nr 49 Prezydent Putin zapewnił sobie kolejne lata prezydentury Władimir Putin może być prezydentem Rosji praktycznie do 2036 roku. To efekt ogólnorosyjskiego głosowania dotyczącego zmian w konstytucji, które odbywało się od 25 czerwca do 1 lipca. Głosować można było zarówno w lokalach wyborczych, jak i zdalnie. Sposób przeprowadzenia głosowania – w tym m.in. ograniczenie działalności obser...

Rozmowa nr 48 Pracownicy z Ukrainy w większości powrócą do Polski Pracownicy z Ukrainy chcą wrócić do Polski. Pandemia spowodowała ich odpływ, jednak teraz sytuacja powoli zaczyna się zmieniać. Większość z nich z pewnością woli przyjechać do Polski, niż wybrać np. Czechy lub Niemcy. Co prawda w tych państwach mogliby liczyć na większe zarobki, jednak w tym wypadku nie jest to decydujące – wyjaśnia...

Rozmowa nr 47 Zaskakujące zwycięstwo Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej Chorwacka Wspólnota Demokratyczna wygrała wybory parlamentarne. Zdobyła nawet o kilka mandatów więcej niż w poprzednich wyborach. To dosyć zaskakujące – oceniają eksperci. Rząd Chorwacji będzie miał z pewnością mocną pozycję i będzie mógł się skoncentrować na dużych wyzwaniach, szczególnie gospodarczych – ocenia starszy anal...

Rozmowa IEŚ nr 045 Estońskie wybory internetowe inspiracją w czasie pandemii W czasie pandemii COVID-19 zagadnienia związane z bezpieczeństwem zdrowotnym stały się kluczowe. Dlatego też wybory w takich państwach, jak np. Macedonia Północna, Polska czy Serbia, trzeba było przesunąć. Jak się wydaje, rozwiązania bezpieczne – i to pod różnymi względami – stosuje się od lat w Estonii, o czym przypomina...

Rozmowa IEŚ nr 046 Szansa na uregulowanie relacji pomiędzy Serbią a Kosowem Nowe rozdanie polityczne w Serbii i Kosowie może ułatwić uregulowanie wzajemnych relacji pomiędzy tymi państwami. Jest to warunek konieczny, aby w przyszłości Serbia i Kosowo znalazły się w Unii Europejskiej. Rozmowy serbsko-kosowskie zostały zawieszone prawie dwa lata temu, po wprowadzeniu przez władze w Prisztinie wysoki...

Rozmowa IEŚ nr 041 Prezydent Łukaszenka rozprawia się z konkurentami politycznymi Kandydaci na prezydenta Białorusi mają coraz większe problemy. Oczywiście poza obecnie urzędującym Alaksanderm Łukaszenką. W ostatnich dniach zatrzymano Wiktara Babarykę, cieszącego się dużym poparciem społecznym. Wszystko wskazuje na to, że prezydent Łukaszenka, powołując się na łamanie prawa przez kontrkandydatów,...

Rozmowa IEŚ nr 042 Ukraina zacieśnia współpracę z NATO Ukraina została członkiem Programu Rozszerzonych Możliwości NATO. Oznacza to docenienie jej zaangażowania w działalność tej organizacji. Z drugiej jednak strony udział w programie nie wiąże się z pełnym członkostwem w Sojuszu Północnoatlantyckim. Aby to nastąpiło, muszą zostać spełnione określone warunki, o czym mówią: zastępca dyrektora IEŚ d...

Rozmowa IEŚ nr 043 - Nowy kosowski rząd z minimalną większością Kosowo ma nowy rząd. Na jego czele stanął Avdullah Hoti z Demokratycznej Ligii Kosowa, były wicepremier i minister finansów. Trudno jednak mówić o mocnej pozycji nowej koalicji rządzącej, która ma minimalną przewagę w parlamencie – wyjaśnia dr hab. Agata Domachowska, starszy analityk w Zespole Bałkańskim IEŚ.

Rozmowa IEŚ nr 044 Niskie ceny paliw rujnują Rosję Niskie ceny na rynkach paliw to bardzo duży problem dla Rosji. Mniejsze zapotrzebowanie na te produkty, spowodowane pandemią, mocno osłabia rosyjską gospodarkę. W najbliższym czasie trudno oczekiwać poprawy tej sytuacji – uważa dr Michał Paszkowski, analityk rynku ropy naftowej i paliw w Grupie LOTOS S.A.

Rozmowa IEŚ nr 037 Powrót Rosji do udziału w obradach Rady Państw Morza Bałtyckiego Po raz pierwszy od aneksji Krymu w 2014 roku szef resortu spraw zagranicznych Rosji wziął udział w spotkaniu ministerialnym Rady Państw Morza Bałtyckiego. Obecność Siergieja Ławrowa podczas majowego szczytu tego gremium nie oznacza jednak, że państwa współtworzące Radę pogodziły się z rosyjską polityką wobec Ukrain...

Rozmowa IEŚ nr 038 Podsumowanie estońskiego przewodnictwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ Zakończyło się pierwsze w historii przewodnictwo Estonii w Radzie Bezpieczeństwa ONZ – czas na wnioski i podsumowania. Priorytetem prezydencji, o czym wspominaliśmy przed objęciem przewodnictwa, było zwrócenie uwagi na zagadnienia związane z bezpieczeństwem w cyberprzestrzeni oraz przeciwstawienie się rosyjskiej...