Het Strijkkwartet – Concertzender | Klassiek, Jazz, Wereld en meer

Van de Amerikaanse componisten behoren Henry Cowell, Roy Harris en William Schumann, samen met Aaron Copland, tot de spreekwoordelijke ‘Amerikanen’. Zij dingen hun eigen weg, vonden een eigen stem en baseerde zich, op Copland na, zijdelings op de Amerikaanse volksmuziek, maar vooral op de sfeer van het uitgestrekte Amerikaanse land en de eigengereidheid van de […]

Tegenover het kamp van de modernisten stond in de Verenigde Staten nadrukkelijk ook een kamp van traditionalisten, met name aan de oostkust. Tot hen behoorde Walter Piston, maar ook Samuel Barber en in mindere mate Roy Harris. Het driedelige Eerste strijkkwartet van Piston, dat in 1933 werd voltooid,  is overwegend zangerig van toon. De harmonische […]

Vandaag twee kwartetten van Henry Cowell naast een hoogst geavanceerd werk van Ruth Crawford Seeger en een merkwaardig ‘ouderwets’ werk van Virgil Thomson. Bij Cowell blijft – evenals bij Ives – de indruk bestaan dat hij bekende muziek met verkeerde noten schreef, wat voor ons luisteraars soms bijzonder ontregelend werkt, maar ook verfrissend tegendraads is. […]

Vandaag nemen we de draad weer op in de Verenigde Staten. Verschillende jonge Amerikaanse componisten gingen daar als ontdekkingsreizigers te werk. Daar­naast waren er echter ook in de kwartetcultuur traditionalisten. Zo werkten in de jaren twintig experimentele geesten als Charles Ives (1874-1954) en Henry Cowell (1897-1965) gelijktijdig met romantici als Charles Loeffler en Amy Beach. […]

In deze laatste aflevering van de Britse kwartetmuziek in het midden van de vorige eeuw staan drie derde strijkkwartetten op het programma, met in het hart  het magistrale Derde strijkkwartet van Britten, dat omlijst wordt door de muziek van Edmund Rubbra en Lennox Berkeley. Het Derde strijkkwartet van Rubbra is uitermate vocaal van opzet, zoals […]

Vandaag naast elkaar een omvangrijk meesterwerk in de Britse kwartetkunst, het Vijfde strijkkwartet van Robert Simpson, en het bondige Achtste strijkkwartet van Elisabeth Maconchy. Met zijn Vijfde strijkkwartet heeft Simpson zonder meer zijn naam als belangrijk componist in dit genre gevestigd. Zijn grote voorbeeld is hier Beethoven en dan vooral diens Rasumowski Kwartetten. De manier […]

Simpson, Fricker en Rawsthorne zijn dan wel niet de bekendste van de Britse componisten, maar hun muziek is een ontdekkingsreis waard, zeker de strijkkwartetten van vandaag, het eendelige Tweede strijkkwartet uit 1953 van Robert Simpson, het Tweede strijkkwartet uit eveneens 1953 van Peter Fricker en het Tweede strijkkwartet van een jaar later, 1954, van Alan […]

De grote onbekende in dit programma is de (evenals Priaulx Rainier) uit Zuid-Afrika afkomstige componist John Joubert.   Het Derde strijkkwartet van Michael Tippett werd direct na de oorlog voltooid. En ditmaal zijn opnieuw Beethoven en nu ook Bartók de voornaamste bronnen, hoewel, zoals in alle werken van Tippett, strikt verholen, overgeschilderd. Alsof het werk […]

Zowel Berkeley als Walton verkozen – zoals veel van hun landgenoten – een lyrische soms opvallend tonale manier van schrijven (dit in tegenstelling tot menige vakbroeder in de Duitse landen. Lennox Berkeley schreef zijn Tweede strijkkwartet, opus 15 aan het begin van de oorlog, toen hij zich op het land bevond, vlak bij de Cotswolds, […]

Zowel het Tweede strijkkwartet van Tippett als dat van Britten behoren tot de hoogtepunten van de Britse kwartetmuziek rond de Tweede wereldoorlog.   In zijn Tweede strijkkwartet combineert Michael Tippett zijn liefde voor de late Beethoven met die voor de muziek van de Orpheus Brittanicus, Henry Purcell. De fuga van het Andante van het Tweede […]

Over het Eerste strijkkwartet  van de in 1903 in Zuid-Afrika geboren Priaulx Rainier schreef de criticus van The Observer: “Ik kan dit werk niet sterk genoeg aanbevelen (…) Als Miss Rainier alleen het eerste deel had geschreven, zou ze nog steeds een van onze beste componisten zijn.” Het Eerste strijkkwartet van de twee jaar jongere […]

Michael Tippett (1905-1998) – Strijkkwartet nr.1 (1935, rev 1943) Allegro passionnato, 2. Lento cantabile, 3. Allegro assai Uitvoerenden: Heath Quartet CD: Wigmore Hall Live Lennox Berkeley (1903-1989) – Strijkkwartet nr.1, opus 6 (1935) Allegro – Moderato, 2. Andante non troppo – Lento, 3. Scherzo: Vivace, 4. Theme and 6 variations: Moderato Uitvoerenden: Maggini Quartet CD: […]

Rebecca Clarke (1886-1979) – Two movements for string quartet (1924, 1926) Comodo et amabile, 2. Poem Uitvoerenden: Julstrom String Quartet CD: Centaur Records Imogen Holst (1907-1984) – Phantasy Quartet (1928) Uitvoerenden: David Worswick, Oliver Coates, Simon Hewitt Jones, Tom Hankey CD: NMC Recordings Benjamin Britten (1913-1976) – Quartettino (1930) Andante, 2. Poco adagio ma con […]

Bernard van Dieren (1887-1936) – Strijkkwartet nr.5 (1925, rev 1931) Con moto, ben sostenuto, 2. Molto tranquillo, 3. Impetuasamente, 4. Con spirito, 5. Adagio cantando, 6. Allegro con grazia Uitvoerenden: Allegri String Quartet Radio Opname 1988 Bernard van Dieren (1887-1936) – Strijkkwartet nr.6 (1928) Energico, 2. Cantabile, 3. Furioso Uitvoerenden: Utrecht String Quartet CD: Donemus […]

Bertus van Lier (1906-1972) – Strijkkwartet nr.1 (1929) Allegro non troppo, 2. Scherzando, molto vivace e leggiero, 3. Rondo Uitvoerenden: Nieuw Amsterdams Peil Live opname Leo Smit Foundation Rosy Wertheim (1888-1949) – Quatuor à cordes (1932) Allegro con moto, 2. Intermezzo, 3. Allegro energico Uitvoerenden: Utrecht String Quartet CD: Futureclassics Robert de Roos (1907-1976) – […]

Herman Strategier (1912-1988) – Strijkkwartet nr.3 (1936) Allegretto Gracioso, 2. Larghetto, 3. Furioso Uitvoerenden: Matangi Quartet CD: Etcetera Henk Badings (1907-1987) – Strijkkwartet nr.3 (1944) Allegro, 2. Scherzo, 3. Adagio, 4. Rondo Uitvoerenden: Dekany Quartet LP: Alpha Willem Pijper (1894-1947) – Strijkkwartet nr.5 (1946) Allegretto, 2. Poco adagio          Uitvoerenden: Schönberg Quarte...

Jan van Gilse (1881-1944) – Strijkkwartet (1922) onvoltooid Adagio Uitvoerenden: Ebony Quartet CD: Donemus Iet Stants (1903-1968) – Strijkkwartet nr.2 (1922) (nr.1 dateert van 1920) Andante quasi allegretto, 2. Leggiero, 3. Adagio, 4. Allegretto giocoso Uitvoerenden: Dufy Quartet CD: BFO/Donemus Willem Pijper (1894-1947) – Strijkkwartet nr.3 (1923) 11:30 Lento, 2. Larghetto espressivo, 3. Molto tr...

Jan Brandts Buys (1868-1933) – Siciliaanse Serenade, opus 28 (1908) Allegro appassionato, 2. Lento, ma non troppo, 3. Presto, 4. Commodo, ma burlesco, 5. Grazioso Uitvoerenden: Raphael Quartet CD: BFO Willem Pijper (1894-1947) – Strijkkwartet nr.1 (1914) Allegro moderato, 2. Scherzo, 3. Largo, 4. Poco agitato          Uitvoerenden: Schönberg Quartet          CD: Olympia Willem Pijper (1894-1947) [...

Valentin Silvestrov (1937-) – Quartetto Piccolo (1961) Allegretto, 2. Andante, 3. Allegretto Uitvoerenden: Lysenko String Quartet CD: Etcetera Alfred Schnittke (1934-1998) – Derde strijkkwartet (1983) Andante, 2. Agitato, 3. Pesante Uitvoerenden: Matangi Quartet CD: Matangi Quartet Valentin Silvestrov (1937-) – Strijkkwartet nr.2 (1988) Uitvoerenden: Lysenko String Quartet CD: Etcetera Om te begin...

Alfred Schnittke (1934-1998) – Strijkkwartet nr.1 (1966) Sonata, 2. Canon, 3. Cadenza Uitvoerenden: Kapralova Quartet CD: ArcoDiva Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.15, in Es-kl.t., opus 144 (1974) Elegy (Adagio), 2. Serenade (Adagio), 3. Intermezzo (Adagio), 4. Nocturne (Adagio), 5. Funeral March (Adagio molto), 6. Epilogue (Adagio) Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: Alpha Classics...

Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.14, in Fis-gr.t., opus 142 (1973) Allegretto, 2. Adagio, 3. Allegretto Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: Alpha Classics Valentin Silvestrov (1937-) – Strijkkwartet nr.1 (1974) Uitvoerenden: Matangi Quartet CD: Matangi Quartet   Iets meer dan een jaar na het voltooien van zijn laatste en Vijftiende symfonie kwam Sjostakovitsj opnieuw met...

Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.13, in bes-kl.t., opus 138 (1970)             Adagio – Doppio movimento – Tempo primo Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: Alpha Classics Sofia Goebaidoelina (1931-) – Strijkkwartet nr.1 (1971) Uitvoerenden: Stamic Quartet CD: Supraphon Lucian Prigozhin (1926-1994) – Strijkkwartet 1 (1973) Uitvoerenden: Taneyev String Quartet CD: Northern...

Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.12, in Des-gr.t., opus 133 (1968) Moderato, 2. Allegretto Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: Alpha Classics Dmitri Klebanov (1907-1987) – Strijkkwartet nr.5 (1966) Allegro non troppo, 2. Andante, 3. Vivace Uitvoerenden: ARC Ensemble CD: Chandos   Dat uitgerekend het twaalfde kwartet van Sjostakovitsj met een twaalftoonsmelodie begint lijkt geen...

Mieczyslaw Weinberg (1919-1996) – Strijkkwartet nr.11, in F-gr.t., opus 89 (1965/66) Allegretto, 3. Adagio semplice, 4. Allegro leggiero Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: CPO Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.11, in f-kl.t., opus 122 (1966) Introductie (Andantino), 2. Scherzo (Allegretto), 3. Recitative (Adagio), 4. Etude (Allegro), 5. Humoresque (Allegro), 6. Elegy (Adagio), 7. Fi...

Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) – Strijkkwartet nr.10, in As-gr.t., opus 118 (1964) Andante, 2. Allegretto furioso, 3. Adagio, 4. Allegretto Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: Alpha Classics Mieczyslaw Weinberg (1919-1996) – Strijkkwartet nr. 10, in a-kl.t., opus 85 (1964/65) Adagio, 2. Allegro, 3. Adagio, 4. Allegretto Uitvoerenden: Quatuor Danel CD: CPO Mieczyslaw Weinberg (1919-1996) – Strijkkwar...