Górskie Historie

Nowy sezon zaczynamy w Szkocji, w Parku Narodowym Cairngorms. To odcinek nie tylko dla osób planujących wyjazd w Highlands, ale dla wszystkich, których interesuje historia turystyki górskiej, kultura górskich regionów i to, jak zmieniało się nasze myślenie o krajobrazie. PN Cairngorms to surowe, rozległe i pozornie dzikie krajobrazy. Dzieje regionu są mocno splątane z historią Szkocji: od rebelii...

Jak kolej zmieniła sposób, w jaki ludzie docierali w góry? W nowym odcinku podkastu Górskie Historie przyglądamy się początkom kolei i temu, jak rozwój żelaznych szlaków wpłynął na turystykę, wypoczynek i poznawanie gór. Rozmawiamy o tym, jak wyglądało to w Sudetach, a jak w Tatrach, porównując dwa różne światy: Prusy i Galicję. Zastanawiamy się, dlaczego w jednych miejscach kolej pojawiła się szy...

Kim byli dawni przewodnicy górscy, skąd wziął się ten zawód i dlaczego przez lata stał się czymś znacznie więcej niż tylko prowadzeniem po szlakach? W tym odcinku podcastu Górskie Historie rozmawiamy z historykiem Grzegorzem Zajączkowskim o początkach przewodnictwa górskiego w Sudetach i Tatrach, zaglądając także w stronę Alp, by zobaczyć, jak te tradycje rozwijały się w Europie. Rozmawiamy o tym,...

Dlaczego Beskid Śląski i Żywiecki wyglądają dziś inaczej niż choćby Gorce czy Beskid Sądecki? Skąd wzięły się tam pierwsze szlaki i schroniska - i dlaczego często ich twórcami byli… Niemcy? W tym odcinku Górskich Historii rozmawiam z historykiem Grzegorzem Zajączkowskim o burzliwych początkach turystyki w zachodniej części Beskidów. To opowieść o regionie pogranicza – między Śląskiem Cieszyńskim a...

Czy dzisiejszy krajobraz polskich gór – z wieżami widokowymi, wytyczonymi szlakami, leśnymi drogami i punktami widokowymi – to wyłącznie dzieło natury i współczesnej turystyki? A może w dużej mierze zawdzięczamy go dawnym rodom arystokratycznym? W tym obszernym odcinku „Górskich Historii” razem z Grzegorzem Zajączkowskim sprawdzamy, jak arystokracja kształtowała przestrzeń polskich pasm górskich....

O pierwszej polskiej organizacji turystycznej, która zmieniła sposób myślenia o górach. W najnowszym odcinku razem z historykiem Grzegorzem Zajączkowskim (@belfer_na_szlaku) cofamy się do XIX-wiecznej Galicji, żeby przyjrzeć się narodzinom Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego – pierwszej polskiej organizacji turystycznej. Rozmawiamy o tym, dlaczego w ogóle powstało, w jakiej sytuacji politycznej zn...

Pierwsi „prawdziwi" turyści w Karkonoszach Czy pierwszymi turystami w Karkonoszach byli kuracjusze z Cieplic, którzy z nudów ruszali w góry między kąpielami? A może Michał Radziwiłł, wjeżdżający na Śnieżkę konno? W tym odcinku rozmawiamy o początkach turystyki w Karkonoszach: o paniach wnoszonych w lektykach, śmiertelnych wypadkach, pasterzach dorabiających na goszczeniu wędrowców i o kaplicy na Ś...

„Porozmawiajmy o…” to nowy cykl podcastu Górskie Historie. Moim gościem jest Grzegorz Zajączkowski (IG @belfer_na_szlaku) – historyk, teolog, przodownik turystyki górskiej PTTK i znawca górskich ciekawostek. W kolejnych odcinkach rozmawiamy o historii turystyki górskiej w Sudetach, Tatrach i Beskidach: o pierwszych wędrowcach, dawnych szlakach i schroniskach oraz o motywacjach, które pchały ludzi...

Jak wyglądały święta sto lat temu w górskich wsiach, z dala od świateł i głównych dróg? W tym odcinku zaglądamy pod góralskie strzechy, by opowiedzieć o adwencie, wigilijnej magii, wróżbach, czarach, postnej wieczerzy, podłaźniczkach zamiast choinki i kolędnikach z Turoniem. To historia świata, w którym religia splatała się z magią, a Boże Narodzenie było czasem troski o przyszłość, plony, zdrowie...

W tym odcinku zobaczymy jak wyglądało wędrowanie po Tatrach w pierwszej połowie XIX wieku: jak radzono sobie z pogodą, jak łatwo można było zabłądzić i jakie inne błędy popełniano zarówno dawniej, jak i dziś. Opowiem Wam o zapomnianych zwyczajach, o krynolinach plączących się w kosówce, o kąpielach w górskich stawach i o nocowaniu w pustych szałasach. Przyjrzymy się temu, co w tatrzańskiej turysty...

Zawsze fascynowało mnie, że w Tatrach patrzymy dziś na te same granie, które oglądali turyści 200 lat temu. Ale czy ich doświadczenie faktycznie było podobne do naszego? W tym odcinku zaglądam do relacji z pierwszej połowy XIX wieku i sprawdzam, jak wyglądała wyprawa do Morskiego Oka, zanim zbudowano szlaki i schroniska i położono asfalt. Opowiem Wam o romantycznych uniesieniach dawnych podróżnikó...

Wyruszamy wysoko w góry! W drugim odcinku o ludziach Karkonoszy zaglądamy do dawnych baud – pasterskich chat i schronisk, które przez stulecia tętniły życiem. Jak wyglądał dzień w Hampelbaude, czyli dzisiejszej Strzesze Akademickiej? Czym zajmowali się jej mieszkańcy i na jakie wygody mogli liczyć pierwsi turyści odwiedzający Śnieżkę? Usłyszycie też historię Hilde – fikcyjnej dziewczyny z karkonos...

Kto mieszkał w Karkonoszach, zanim stały się modne? W tym odcinku Górskich Historii odkrywamy dawnych mieszkańców Karpacza, Szklarskiej Poręby i całych Karkonoszy. Dowiecie się, kim byli laboranci, jak powstały karkonoskie wsie i skąd wzięli się pierwsi przewodnicy górscy. Poznamy codzienne życie ludzi gór — tych, którzy wyrąbywali lasy, topili szkło, wyrabiali ziołowe mikstury i przyjmowali pierw...

Ebook znajdziesz tu: ⁠https://gorskiehistorie.pl/ebook/gorce⁠ Pozwól, że zabiorę Cię na wycieczkę w moim stylu - stylu Górskich Historii ;) Wejdź ze mną na Turbacz z czterech stron świata. Odkryj jak żyli gorczańscy górale. Poznaj historię tutejszej turystyki. Przeczytaj o zbójnikach, baśniowych stworach i magicznych obrzędach.

Ślęża to góra o wielu twarzach, skrywająca w sobie rozmaite ludzkie historie. Już przed tysiącami lat była górą kultową, to tu czczono Słońce, odprawiano sobótki. Później jej szczyt stał się miejscem waśni między poganami a chrześcijanami. A obecnie widzimy go jako cel masowej turystyki W międzyczasie na szczycie stał zamek, trzy kościoły, kamienne rzeźby i dwa schroniska. Ślęża interesowała wiele...

Czy wyobrażacie sobie Tatry bez szlaków, schronisk i tłumów turystów? Zamiast tego – dzikie góry pełne pasterzy, zbójników i poszukiwaczy skarbów? Cofnijmy się w czasie do XVIII wieku, kiedy w Tatry zapuszczali się pierwsi śmiałkowie – naukowcy, którzy chcieli zrozumieć te góry i rozwiać mity o ich niebotycznej wysokości. Skąd się wzięli? Dlaczego wchodzili na szczyty, które wówczas uchodziły za n...

Sudety mają swój specyficzny krajobraz kulturowy. Słyną z ciekawych punktów widokowych i wież, z romantycznych ruin, dostępnych ścieżek i... zdrojów. Jest ich aż 11 - Szczawno, Duszniki, Cieplice, Świeradów, Lądek i kilka innych. Obecnie renoma uzdrowisk jest już nieco mniejsza niż w XIX wieku. Kojarzą nam się z turnusami sanatoryjnymi. A co jeśli Wam powiem, że do powstania sudeckich szlaków przy...

W tym odcinku zastanowimy się, jakie cechy posiadałby turysta idealny, gdyby istniał. Opowiem Wam, czym jest turystyka kwalifikowana - zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym. Do przygotowania tego odcinka przeprowadziłam szereg rozmów z turystami, przewodnikami, przodownikami i znakarzami. Na ich podstawie opracowałam studium mające zarysować "z grubsza", jaka turystyka jest uznawana za...

W górach wyobraźnia pracuje na wysokich obrotach. W lasach słychać podejrzane trzaski, mgła przybiera niepokojące kształty, a skały potrafią wyglądać jak różne zwierzęta i potwory. I skoro w obecnych czasach sceptycyzmu i kultu nauki zdarza się nam "przestraszać się" na szlaku, to co dopiero musiało się dziać kilka wieków temu, kiedy ludzie szczerze wierzyli w istnienie rozmaitych demonów i upioró...

Znakowanie szlaków to zajęcie mające stuletnią tradycję! W tym odcinku opowiadam o historii znakowania i stojącej za nim filozofii turystyki kwalifikowanej . Będzie trochę o odwiecznym dylemacie - znakować czy nie? Wspominam Władysława Krygowskiego i jego poglądy w tym temacie. Tłumaczę też, jak znakuje się szlaki . W odcinku usłyszysz wiele znakarskich ciekawostek , które możesz wykorzystać w pra...

Schronisko na Turbaczu jest najpopularniejszym obiektem turystycznym w Gorcach. W tym odcinku opowiadam o jego historii. A właściwie o historii obecnego schroniska i dwóch jego poprzedników. W 2025 roku obchodzimy 100-lecie obiektu turystycznego pod Turbaczem. Z tej okazji posłuchajcie o pierwszym inicjatorze budowy schroniska w Gorcach, o zrzutce, którą na nie przeprowadzono, a także o tym, jak d...

Mam dla Was garść ciekawostek, które usprawnią Wasze górskie wędrówki ! W tym odcinku zajęłam się teorią i praktyką znakowania szlaków turystycznych . Opowiadam o znaczeniu znaków i kolorów , które możecie spotkać w górach. Dowiecie się kto odpowiada za szlaki, dla kogo są one tworzone oraz jakie są wytyczne ich prowadzenia . Jeśli chcielibyście wesprzeć mnie w tworzeniu dla Was kolejnych ciekawyc...

🎙️ Jak powstał mój podkast? O świadomym wędrowaniu 🌄 W tym odcinku dzielę się historią mojej relacji z górami – od dziecięcych wędrówek, przez młodzieńcze, mniej świadome eskapady, aż po obecne, pełne refleksji wyprawy. Opowiem, jak przeszłam drogę od „zaliczania szczytów” do głębokiego, świadomego wędrowania, w którym piękne widoki to tylko część doświadczenia. Ten odcinek to także opowieść o ty...

Czy wiedzieliście, że jeszcze 75 lat temu 100 metrów pod szczytem Babiej Góry stało murowane schronisko? I to z widokiem na Tatry! Dziś chętnie weszlibyśmy tam na herbatę, ale jedyne co możemy zrobić, to wyobrazić sobie, jak to kiedyś było. W odcinku opowiadam o historii niemieckiego schroniska pod Babią Górą. Tłumaczę, dlaczego w ogóle Niemcy postawili tam swój obiekt. Przy okazji posłuchacie o p...

Alpy były kolebką turystyki górskiej i dlatego historia niemal każdego pasma ma jakiś związek z tym, co w działo się w tych najwyższych górach Europy. A działo się dużo. Wielkie odkrycia naukowe, arcydzieła literackie czy malarskie, modernizacja alpinizmu. O tym wszystkim opowiem Wam w tym odcinku. Zajmiemy się historią alpejskiej turystyki, zastanowimy się po co ludzie zaczęli wchodzić w te góry...