Górskie Historie

W tym odcinku przedstawiam moje subiektywne obrazki z Beskidu Śląskiego. Opowiadam o tym, co mnie zaintrygowało i zainspirowało, kiedy przygotowywałam się do wycieczki po tym paśmie. Znajdziecie tu trochę informacji o historii śląskiej góralszczyzny, początkach i rozwoju turystyki w Beskidzie Śląskim i na pogranicznych Kysucach. Poruszam też zagmatwaną kwestię regionalizacji Beskidu Śląskiego, któ...

Kobiety miały dużo do powiedzenia jeśli chodzi o rozwój turystyki górskiej w naszym kraju. Nie tylko po górach chodziły, ale też brały udział w formowaniu się zwyczajów i zachowań, które znamy do dziś.  Sam fakt, że pierwsze polskie przewodniki po Karkonoszach i Tatrach napisały kobiety, świadczy o tym, jak ważny był żeński głos w kwestii popularyzacji turystyki i konkretnych górskich pasm.  Odcin...

Zastanawiacie się czasem, idąc górskim szlakiem, skąd on się wziął? Dlaczego prowadzi akurat tak a nie inaczej i kto go stworzył? W tym odcinku opowiem Wam o historii znakowania oraz prowadzenia pierwszych turystycznych dróg w polskich górach. Dowiecie się trochę o początkach zorganizowanej turystyki zarówno w Karpatach, jak i Sudetach. Do tematu podeszłam holistycznie, chcąc Wam pokazać, jak odrę...

Prowiant - rzecz prozaiczna, codzienna, ponadczasowa. Mogłoby się wydawać, że mało interesująca. Okazuje się jednak, że przyglądając się XIX-wiecznym zwyczajom związanym z popasem w górach, możemy dowiedzieć się wiele zarówno o turystyce, jak i o turystach tamtych czasów. W odcinku na podstawie kilku cytatów z literatury górskiej opowiadam o tym, co jedzono, co pito, ale też w jaki sposób organizo...

Ziemia kłodzka to sudecki region górski o wielu obliczach, od wieków oferujący turystom przyjemności uzdrowiskowe, piękne górskie widoki oraz nietuzinkowe atrakcje i zabytki - sakralne, postindustrialne czy geologiczne. W tym odcinku nie tylko opowiem Wam o historii turystyki na ziemii kłodzkiej. Zaproponuję Wam także ciekawe miejsca do odwiedzenia w tym regionie. Więcej na stronie gorskiehistorie...

To jak dziś postrzegamy Bieszczady nie wzięło się znikąd. Przypisywana im dzikość, pierwotność, wolność i przygoda są pokłosiem trudnej i złożonej historii tego regionu, szczególnie w czasie II wojny światowej i w pierwszych dekadach po niej. W tym odcinku postanowiłam rozprawić się ze znanym powiedzeniem “Rzuć wszystko i wyjedź w Bieszczady”, rozłożyć go na czynniki pierwsze i pokazać Wam, dlacze...

Kiedy góry stają się pasją, warto jest znaleźć miejsce, w którym można dzielić się nią z innymi. Takim miejscem są festiwale górskie, które wyewoluowały z przeglądów filmów górskich na całym świecie. W Polsce jedną z najważniejszych tego typu imprez jest Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju i właśnie 29. edycja tego wydarzenia natchnęła mnie do opracowania odcinka wyjaśniającego hist...

Alpy były najważniejszymi górami dla rozwoju turystyki górskiej. W XIX wieku były tam już nie tylko szlaki i schroniska, ale nawet kolejki, pamiątki i hotele na szczytach. Wisienką na torcie uprzystępniania gór były natomiast wznoszone w trudno dostępnych miejscach grand hotele - enklawy przepychu zarezerwowane dla najznamienitszych gości. W odcinku opowiadam o alpejskiej turystyce luksusowej oraz...

Turystyka w Karkonoszach zaczęła się wcześnie, bo już w XVI wieku. Chodzono wtedy głównie na Śnieżkę, a na podstawie wpisów z ksiąg pamiątkowych można zapoznać się z wrażeniami najstarszych karkonoskich turystów. Byli oni wyjątkowo marudni, a chodzili w góry m.in. żeby spotkać legendarnego Rubezala. Istotnym miejscem dla rozwoju ruchu turystycznego w Karkonoszach były Cieplice, a konkretnie ciepli...

W drugiej części rozmowy poruszamy nieco kontrowersyjne tematy podziałów w społeczności miłośników gór. Zastanawiamy się, jak znajomość historii i kultury odwiedzanych regionów górskich wpływa na ich zwiedzanie. Mojego gościa pytałam też o jego prywatne doświadczenia taternickie.

Ten odcinek Górskich Historii powstał w sytuacji wyjątkowej. W Górach Złotych, u stóp Cierniaka spotkałam się z człowiekiem gór, Zbigniewem Piotrowiczem. Sam siebie nazywa entuzjastą, według książkowych biogramów jest taternikiem i publicystą, ja dodałabym od siebie sformułowanie "gawędziarz". Miałam okazję spytać Zbyszka o jego książki, o wspomnienia z górskich wędrówek i wspinaczek. Sz...

Wśród polskich pasm górskich mamy pewną zastaną hierarchię. Są Tatry i długo, długo nic. Mało tego, często kiedy ktoś już podróżuje w inne góry niż Tatry, oczekuje od tej podróży różnych tatrzańskich powabów, a przynajmniej porządnego widoku na Tatry. A najbardziej dotyczy to tych gór, które stoją najbliżej Podhala. Gorce ulokowane naprzeciw Tatr od wieków są porównywane z tymi wyższymi górami, a...

W komunistycznych czasach cenzury i kontroli jedną z niewielu przestrzeni sprzyjających wolności były góry. Turystyka górska rozwijała się szczególnie wśród studentów, którzy zakładali flanelowe koszule, buty turystyczne; do plecaków pakowali konserwy, mapy i gitary i ruszali na szlaki wszystkich gór polskich. W podkaście dowiesz się, dlaczego góry stały się popularnym kierunkiem turystycznym, kto...

W odcinku opowiadam o początkach himalaizmu i naukowym eksplorowaniu Himalajów, które miało miejsce w XIX wieku. Dowiecie się, na czym polegało bycie himalaistą na przełomie wieków, ile czasu zajęło człowiekowi zdobycie "dachu świata" i czym współczesny himalaizm różni się od swojego pierwowzoru. Jeśli interesuje Was mniej znana i bardziej odległa historia tego popularnego zjawiska, zapraszam do s...

Czy znasz jakichś górali oprócz Podhalan? Ten odcinek Górskich Historii poświęciłam kulturze wszystkich grup góralskich Małopolski. Opowiadam w nim o tym, jak osadnictwo i różnorodne wpływy etniczne kształtowały tożsamość mieszkańców Beskidów, Gorców i Pienin. Nawiązując do lokalnych tradycji, strojów i zwyczajów, omawiam inicjatywy mające na celu przypominanie i promowanie autentycznego dziedzict...

W tym odcinku podcastu opowiadam o historii kolejek górskich i ich wpływie na turystykę w górach. Dowiecie się, kiedy powstała pierwsza kolejka górska i dlaczego niektóre projekty, jak budowa kolei zębatej na Świnicką Przełęcz, nie zostały zrealizowane. Poruszam także temat narciarstwa i jego związku z nowoczesną infrastrukturą w górach. Opowiadam o pierwszych kolejach zębatych, lektykach używanyc...

Zakopane, najwyżej położone miasto w Polsce, przyciąga rocznie miliony turystów. Jak to się stało, że z małej wsi pasterskiej przekształciło się w centrum turystyczne i kulturowe? Poznaj fascynującą historię Zakopanego - od początków osadnictwa, przez rozwój turystyki w XIX wieku, aż po dzisiejsze atrakcje. Dowiedz się, jak Tatry i lokalna kultura wpłynęły na rozwój miasta, co przyciągało artystów...

Czy wiesz, że w XIX wieku na Śnieżkę rocznie wchodziło nawet 50 tysięcy turystów? W tym odcinku Górskich Historii opowiem o początkach turystyki w Karkonoszach. Dowiesz się, jak rozwój kolei wpłynął na popularność tych gór, jakie były pierwsze schroniska i dlaczego niektóre przewodniki zalecały rozpoczęcie wędrówki na Śnieżkę od Jeleniej Góry. Odkryjesz, jak turyści bawili się w schroniskach, co j...

Odkryj piękno i tajemnice Snowdonii, unikalnego regionu górskiego w Walii, który od wieków przyciąga podróżników swoimi majestatycznymi krajobrazami i bogatą historią. W najnowszym odcinku podcastu, omawiam nie tylko krajobraz Snowdonii, ale także kulturowe wpływy, które kształtowały ten region przez stulecia. Dowiedz się, jak brytyjscy arystokraci rozpoczęli modę na wędrówki górskie w XVIII wieku...

Odcinek poświęcony jest historii Górskiej Odznaki Turystycznej (GOT), unikalnego symbolu polskiego turystyki górskiej. Posłuchacie w nim o historycznych metodach dokumentowania wycieczek górskich, takich jak księgi szczytowe czy puszki szczytowe, a także o genezie odznak sportowych w II RP. Opowiem Wam o trudnych początkach GOT, jej roli w motywacji do aktywnego spędzania czasu w górach oraz wpływ...

W odcinku opowiem o fascynującym świecie polskich zbójników, ich prawdziwej naturze i funkcjonowaniu w społeczeństwie. Dowiecie się, kto był najbardziej znanym polskim zbójnikiem, skąd się wzięła wysoka zbójnica czapka i w jaki sposób zbónik przyczynił się do promowania idei socjalizmu. Na przykładach pokażę Wam, jak zmieniało się postrzeganie zbójnictwa na Podhalu w XIX i XX wieku. Opowiem o złoż...

W tym odcinku poruszam temat skomplikowanego procesu polonizacji Sudetów po zakończeniu II wojny światowej. Dowiecie się, jak ówczesne władze i społeczeństwo polskie starały się oswoić region, który jeszcze przed 1945 rokiem był niemiecki. Usłyszycie, dlaczego Karpacz zaczął przypominać Zakopane, jak zmieniono nazewnictwo oraz jak wyglądała sudecka turystyka tuż po wojnie. Jak to się stało, że kie...

W odcinku posłuchacie o mniej znanych faktach z historii turystyki w Beskidach Zachodnich. Usłyszycie o pierwszych schroniskach, oznaczeniach szlaków oraz barierach kulturowych i społecznych, które wpłynęły na percepcję gór przez pierwszych turystów. Podcast rzuca światło na stereotypy i mity związane z góralami beskidzkimi oraz pokazuje, jak obawy przed "potwornymi" mieszkańcami oraz brak infrast...