Goede Gesprekken

Een groot deel van Afrika heeft zich eeuwenlang laten leiden door Ubuntu. Dat is de levenshouding die uitgaat van het bestaan als een grote onophoudelijke stroom van worden en zich ontvouwen. Het westen heeft deze filosofie geweld aangedaan. Maar volgens de Zuid-Afrikaanse filosoof Mogobe Ramose (1950) biedt Ubuntu een fundamenteel alternatief voor allerlei problemen waar wij mee worstelen. See om...

Feanwâldsterwâl is een lintdorp in Friesland dat bestaat uit 128 huishoudens. Voor een project in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad portretteerde Sjoerd Litjens alle 128 huishoudens. Tezamen levert dat een beeld van mienskip: loyaliteit, waarachtigheid en de schoonheid van het alledaagse. Onder het motto: iedereen doet ertoe. See omnystudio.com/listener for privacy information.

We leven in een beeldcultuur. Hoe verhoudt zich daartoe de passie voor de muziek die toch ook velen in zijn greep heeft? De jonge filosoof Tomas Serrien (Kontich, 1992) probeert in zijn boek Klank het geheim van de muziek te ontrafelen. Dat mondt uit in een pleidooi voor de waarden van het ongrijpbare en het mysterieuze. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen heeft zijn eigen perspectief op de huidige protesten in Iran. Volgens politicoloog Peyman Jafari (Teheran, 1976) is het maar zeer de vraag of ze om zullen slaan in een echte revolutie. Zijn hoop is gevestigd op iets anders: als je de Iraanse economie helpt in plaats van tegenwerkt, zou een proces van hervorming op gang kunnen komen, dat leidt tot democratie van onderop. See omnystudio.com...

In haar boek White innocence opent Gloria Wekker (Suriname, 1950) een frontale aanval op het Nederlandse zelfbeeld. Wij zijn zogenaamd klein en onschuldig, en al helemaal niet racistisch. Wekker, cultureel antropologe, haalt die positie vakkundig onderuit, wat haar logischerwijze niet in dank wordt afgenomen. Anderen zeggen: hèhè, eindelijk hebben we een taal om te spreken over ras. Onlangs versch...

15 december 2017. Een jaar na de val van Aleppo. Hoofdstad van de vreedzame revolutie die in 2011 begon. Van de euforie van toen is niets meer over. De stad is verwoest, de gevluchte Syriërs dragen hun trauma’s in stilte. Schrijfster Désanne van Brederode (Utrecht, 1970) en filmmaker Thomas Vroege (Rotterdam, 1988) brengen ieder op hun eigen wijze de gruwelijke tragedie in beeld en doorbreken het...

Onze gezondheidszorg is scheefgegroeid. Het model van de zorg is volledig gebouwd op liberale waarden als gelijkheid, rechtvaardigheid, autonomie en meetbaarheid. Volgens Joris Slaets (Congo, 1953), specialist ouderengeneeskunde, gaat dit voorbij aan het inzicht dat mensen verschillen van elkaar. Hij stelt voor om van een medisch consult weer een echte ontmoeting te maken. See omnystudio.com/liste...

Sylvana Simons (Paramaribo, 1971) voert de nieuwe Kleurrijke Top 100 aan die vandaag, zaterdag 2 december, in Amsterdam wordt gepresenteerd. Een rolmodel dus. Omdat ze de moed heeft om te strijden tegen allerlei vormen van onrechtvaardigheid. Vanwege haar standpunt in de Zwarte Piet discussie roept ze weerstand en agressie op. Terwijl ze gedreven wordt door het ideaal van een inclusief Nederland....

Sarah Izat (Noord-Irak, 1991) studeert rechten aan de Erasmus Universiteit (ze doet haar een tweede master Internationaal recht) en werkt tegelijk bij de politie in Rotterdam. Ze wil daar graag een hoofddoek dragen. Als overtuigd moslima. De regels van het korps verbieden dat. Ze heeft haar zaak voorgelegd aan het College voor de Rechten van de Mens dat volgende week uitspraak doet. See omnystudio...

Hij is bezeten van muziek, heeft een onstuimige energie, en beschouwt het leven als een leerproces. Rob van den Broek (1953) begon ooit als personeelsfunctionaris bij een bank, maar heeft een lange weg afgelegd om te worden wie hij is, een pionier van de verbeelding. Op de jongste editie van November Music, een zeer avontuurlijk muziekfestival in het zuiden des lands, wordt een unieke 12-snarige c...

Er raast een gigantische technologische revolutie over ons heen. Die ontwikkeling zet ons leven volledig op zijn kop. En gaat zo snel en is allemaal zo complex dat we - zo lijkt het - alle morele verantwoordelijkheid het liefst uit handen geven. Dat is het onderwerp van de nieuwe roman van Maxim Februari (1963): Klont. Hij pleit ervoor om het heft opnieuw in eigen hand te nemen. Wij burgers moeten...

Als wij over het verleden praten, hanteren we - met een zekere achteloosheid - taal en beelden waarin allerlei sporen zitten van racisme. Dat is de stellige overtuiging van communicatie-expert Simone Zeefuik (1982). Zij heeft zich met een aantal geestverwanten ten doel gesteld om die culturele erfenis aan de kaak te stellen. Decolonizing the Museum. Dan komt een ideologie bloot te liggen die een e...

Als je kinderen voor het slapengaan verhalen voorleest, dan zijn ze een en al oor. Ze luisteren echt. Dat inspireerde beeldend kunstenaar Brian Elstak (Zaandam, 1980) tot het maken van zijn eerste eigen kinderboek: Tori. Het is fantasievol, fel en kleurrijk. En intussen deelt hij een paar wijze lessen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marja Pruis (1959) heeft zich voor de filosofische reeks Nieuw Licht gebogen over het aforistische werk van La Rochefoucault, een 17-eeuwse edelman. Hij fileerde de mens als een wezen dat in de eerste plaats gedreven wordt door eigenliefde. Voor Pruis is dat niet voldoende. Die eigenliefde moet in toom gehouden worden, anders wordt de mens een verschrikkelijke, eenzame schreeuwlelijk. See omnystud...

We kijken verkeerd naar Noord-Korea. Zie het land als een kapitalistisch bedrijf geleid door een aantal machtige families. Volgens hoogleraar Remco Breuker (Zaandam, 1972)snap je dan waarom Kim Jong-un met kernwapens dreigt: om er zelf economisch beter van te worden. En misschien ook wel omdat zijn regime het oog heeft laten vallen op Zuid-Korea. See omnystudio.com/listener for privacy information...

Karima Sahla (Den Haag) is directeur van Steunpunt Sabr, een vrouwenorganisatie in een van de meest kwetsbare wijken van Nederland: De Schilderswijk in Den Haag. Ze heeft het succesvolle empowermentprogramma Oumniaworks ontwikkeld, dat erop gericht is om radicalisering van jongeren met een islamitische achtergrond te voorkomen. Daarin is een cruciale rol weggelegd voor de moeders. See omnystudio.c...

Els van Wijngaarden, onderzoekster aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht, is de eerste en vooralsnog enige in de wereld die onderzoek deed naar mensen met een voltooid leven. Zij pleit voor behoedzaamheid: we weten nog veel te weinig van de problematiek om een maatschappelijk gevoelige wet politiek door te drukken. Immers, het is haar bevinding dat voltooid leven wel ondraaglijk is, maar...

Ron van Ommeren (Leidschendam, 1970) is wijkagent in Transvaal, Den Haag. Opgeleid als grafisch vormgever maakte hij 16 jaar geleden de overstap naar de politie. Uit puur idealisme: het kan socialer het kan beter. Hij zit als een spin in het web van de wijk. Alle organisaties die er actief zijn leunen op zijn contacten en straatkennis. Het is slopend werk, dat nooit ophoudt, maar hij blijft prober...

Jan Terlouw is nu 85, hij heeft een briljante carrière gehad, maar hij kan het nog altijd niet laten om zich in te laten met het maatschappelijk debat. Hij was wetenschapper (natuurkunde), politicus (partijleider van D66), schrijver van gelauwerde jeugdboeken (Oorlogswinter, De Koning van Katoren). Uit zijn laatste boeken spreekt een grote bezorgdheid over de klimaatverandering. Als er hoop is, da...

Sophie Dros (Arnhem, 1990)is een jonge documentairemaakster die radicale keuzes maakt. In haar nieuwe documentaire Genderbende gunt ze de kijker alle tijd om goed te kijken naar vijf mensen die zich zowel man als vrouw voelen. Het is een verwarrende, confronterende en verruimende ervaring. Maar langzaam raak je vertrouwd met wat in eerste instantie onwezenlijk vreemd aandoet. See omnystudio.com/li...

Wat is dat, engagement? Hoe verhoud ik mij tot de ander? Adriaan van Dis (Bergen, 1946) werkt in zijn nieuwe, intrigerende roman "In het buitengebied" dit soort vragen uit. Hij lijkt een man van de wereld, die met gemak de media bespeelt, maar trekt zich in werkelijkheid het liefst terug in afzondering. In een vijftal portretten schetst Van Dis vooral ook zijn eigen duistere kanten. See omnystudio...

Goos Blok (Rotterdam, 1926) is overtuigd pacifist. Dat komt niet doordat hij als jongen van dertien het bombardement van Rotterdam heeft meegemaakt. Nee, de oorlog was een avontuur, hij kwam er ongeschonden doorheen. Maar tijdens de dekolonisatieoorlog met Indonesië (1945-1949) nam hij deel aan gewelddadigheden waar hij zich tot op heden diep over schaamt. See omnystudio.com/listener for privacy i...

Ras bestaat niet. Het is een sociaal construct, dat nodig is geweest om de slavenhandel en het kolonialisme een ideologische legitimering te geven. Als zodanig speelt het al eeuwen een zeer pijnlijke rol in het leven van mensen van kleur. De witte mens ziet dat niet. Actrice Anousha Nzume (Moskou, 1970) houdt hem een confronterende spiegel voor in haar boek Hallo witte mensen. See omnystudio.com/l...

Je krijgt er geen les in. Terwijl vrijwel iedereen ermee te maken heeft: opvoeden. Hoe doe je dat in een individualistische tijd? Moet je ervoor zorgen dat kinderen zich later staande kunnen houden in de wereld? Voor de filosofe Daan Roovers (1970) is dat te mager. In haar prikkelende essay Mensen maken zet zij er een oud ideaal tegenover: Bildung. Menswording. See omnystudio.com/listener for priv...

Spinvis, alias Erik de Jong (Spijkenisse, 1961), presenteert een nieuwe cd: Trein, vuur, dageraad. Weer een verzameling poëtische en melancholieke liedjes waar het goed toeven is, als in een mooi landschap. Met veel open plekken en een zekere raadselachtigheid. Ik sprak Spinvis in december, toen hij de laatste hand legde aan zijn nieuwe album en tegelijk bezig was met zijn Jaaroverzicht. Een gespr...