Goede Gesprekken

Op 1 januari 2014 begon ik met een serie podcasts bij De Correspondent; interviews onder de noemer 'Goede gesprekken'. Het zijn er inmiddels al zo'n 166 - ontmoetingen met aansprekende, hoopgevende en inspirerende mensen. In deze alleenspraak blik ik terug. En ik haal een paar thema's naar voren die zich hebben uitgekristalliseerd als stokpaarden. Met een kleine bloemlezing van fragmenten. See omn...

Er is een grote intolerantie voor onzekerheid en lijden in onze maatschappij. Dat stelt psychiater Damiaan Denys (Wevelgem, 1965). Dat vloeit voort uit onze visie op de mens als maakbaar. En het leven als controleerbaar. Dat is een falikante vergissing, met als gevolg dat teveel mensen een beroep doen op de geestelijke gezondheidszorg. Denys stelt voor om ons gezamenlijk af te vragen wat een goed...

Ze beschouwen zichzelf als rolmodellen. Mohamed (27) en Anouar el Haichar (25), en Mohammed Kodat (28). Alledrie geboren in Amsterdam, alledrie zijn ze leraar op het Callandlyceum in Nieuw-West. Ze geven wiskunde, natuurkunde, economie. In hun vrije tijd zetten ze zich met groot idealisme in om schooluitval in hun wijk tegen te gaan. Inspirerende voorbeelden zijn onmisbaar voor opgroeiende jongere...

Het gesprek over ons slavernijverleden is steeds gekenmerkt geweest door ofwel ontkenning en bagatellisering; ofwel door selectieve aandacht voor heldhaftige vormen van verzet. Volgens Karwan Fatah-Black (Amsterdam 1981) komt er eindelijk ruimte om te zien hoe het echt was. Hij schetst in Eigendomsstrijd een nieuw beeld van het stadsleven in Suriname tijdens de slavernij. Het verzet zat ook in all...

Internet, inmiddels de grootste industrie ter wereld, wordt nog altijd behandeld als een start-up en ontleent daar allerlei privileges aan. Jan Kuitenbrouwer, die er vanaf het allereerste begin bij was, beschrijft de razendsnelle geschiedenis van het internet in zijn essay Datadictatuur. De grootste internetbedrijven permitteren zich dingen die voor de rest van de wereld not done zijn. En dat is e...

In de zomer van 2016 verdronk de geliefde van actrice Geerteke van Lierop (1980). Op dat ogenblik werd alles anders. De wereld ging op zwart. Elke ademtocht deed pijn. Ze heeft nu verslag gedaan van het rouwproces in een klein en verfijnd boek: Een zee van glas. Over de dood die het leven dichterbij brengt. Ze heeft woorden gevonden voor iets wat niet te bevatten is. See omnystudio.com/listener fo...

Ruben Smit (1971)is van huis uit ecoloog en fotograaf. Met zijn film De nieuwe wildernis, over de Oostvaardersplassen, brak hij door bij het grote publiek als natuurfilmer. Nu heeft hij een nieuwe documentaire: WAD. Overleven op de grens van water en land. De mens is ontstaan in een ondiepe warme zee, zoals de Waddenzee is. Ruben Smit heeft met zijn film op spectaculaire manier het leven in die ui...

“Ik ben een los mens. Losse mensen zijn bang. Ze drijven maar wat”. Dat schreef actrice Georgina Verbaan (Den Haag, 1979) in een column in NRC Handelsblad. Onlangs verscheen een bundeling van haar stukken onder de titel "Iets om naar uit te kijken". Het boek geeft een even geestig als sardonisch inkijkje in het moderne leven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Haico van Velzen (Soest, 1980) werd drieënhalf jaar geleden directeur van de Einsteinschool in Amsterdam. Hij was nooit eerder directeur geweest. De school zat in een diep dal, in een sociaal-economisch zwakke wijk (Nieuw-West). Gedreven door idealisme is hij in staat gebleken om binnen afzienbare tijd een totaal nieuw klimaat te scheppen in de school. Het vraagt veel van de betrokkenen, en het is...

Hij heeft eigenzinnige ideeën over vernieuwing van het onderwijs. Maar hij is niet de zoveelste romantische idealist die het onderwijs volledig op zijn kop wil zetten en daarmee meer kwaad dan goeds aanricht. Gert Biesta, onderwijspedagoog, ontvouwt in zijn laatste boek, De terugkeer van het lesgeven, een prikkelende visie waarmee het vak van docent opnieuw aan belang en aantrekkingskracht kan win...

De historicus Piet de Rooy (1944) onderzocht de geschiedenis van het onderwijs in Nederland en kwam tot een opvallende conclusie: dat onderwijs is een geweldig succes. Toch vindt iedereen (en dat is dus al eeuwen zo) dat het allemaal anders moet. Hoe kan dat? Dat komt omdat we veel teveel verwachten van het onderwijs. We zadelen het op met te grote taken waar het nimmer aan kan voldoen. Wat rest i...

Ian Buruma (Den Haag, 1951) werd in 2017 benoemd tot hoofdredacteur van de prestigieuze New York Review of Books, een tweewekelijks tijdschrift dat een vooraanstaande plaats inneemt in het pubieke debat. Buruma publiceerde onlangs een deel van zijn autobiografie: Tokyo mon amour, Japanse avonturen. Het is een roadmovie langs talloze kleurrijke kunstenaars en tegelijk ontdekt Buruma zijn plaats in...

Laten we de kracht van mode gebruiken om de samenleving meer inclusief te maken. Dat is het motto van Janice Deul (Rotterdam, 1963). Zij noemt zich mode-activiste, sinds haar een paar jaar geleden de schellen van de ogen vielen: het beeld in de mode en in lifestyle magazines is zeer eenzijdig. Wit. Dun. Jong. Dat moet anders. En als het lukt zou het weleens een positieve invloed kunnen op de hele...

Fréderike Geerdink (Hengelo, 1970) leefde een jaar lang embedded als journalist bij de guerilla’s van de PKK, gewapende politieke partij die strijdt voor de belangen van Koerden in Turkije. Ze schreef over haar verblijf een meesterlijk boek: Dit vuur dooft nooit. Het is zo fascinerend omdat zij een zeer verrassend inzicht biedt in de ideologie van de PKK: de echte vijand is het patriarchaat. See o...

Cultuur komt voort uit de spelende mens. Die stelling ontvouwde historicus Johan Huizinga in een befaamde studie, Homo ludens (1938). Maar hoeveel is er vandaag de dag nog over van spelplezier en pure sportiviteit? Schrijver Bert Wagendorp (Groenlo, 1956) las het boek en schreef zelf een verhelderend essay over allerlei vormen van corruptie in de sport: Vals spel. See omnystudio.com/listener for p...

Er zijn volgens schrijfster Marion Bloem in Nederland ongeveer anderhalf à twee miljoen mensen wiens lot op een of andere manier verbonden is met Nederlands-Indië. Toch blijft de geschiedenis van de kolonie, en van de grote gemeenschap van Indische Nederlanders een blinde vlek. Bloem vroeg in de Anton de Kom-lezing (14 juni 2018) opnieuw aandacht voor hun verborgen leed. See omnystudio.com/listene...

Jaap Winter (Groningen, 1963) heeft een grote staat van dienst. Als advocaat en consultant kent hij de top van het bedrijfsleven van binnenuit. Vier jaar was hij bestuursvoorzitter van de VU. Van lieverlede begon hij er steeds minder van te begrijpen. Nu is hij tot de conclusie gekomen dat grote en kleine organisaties het menselijke (verantwoordelijkheid, passie, inspiratie, waarden) opnieuw moete...

In 2001 werd Bart Somers burgemeester van Mechelen. Hij trof een verloederde stad aan. Onveilig, vuil en gesegregeerd. Nu, 17 jaar later, is het een bloeiende stad. Waar een gevoel van gemeenschap heerst. De burgers van Mechelen zijn trots op hun stad en hebben vertrouwen in de overheid. Bart Somers, open en gedreven, vertelt over zijn aanpak, out of the box. See omnystudio.com/listener for privac...

Fransje Molenaar heeft voor Onderzoeksinstituut Clingendael een rapport geschreven over Niger, midden in de Sahara. Het beleid van de EU is erop gericht om de migratie in dat land te stoppen en zo te voorkomen dat vluchtelingen Europa bereiken. Het beleid is een succes, maar de gevolgen zijn catastrofaal en zouden weleens als een boemerang terug kunnen komen. See omnystudio.com/listener for privac...

Thomas D'Ansembourg (1957) werkte vroeger als advocaat, maar rond zijn 35ste maakte hij een grote transitie door. Hij wilde niet langer werken met conflicten tussen mensen, maar ging zich verdiepen in het conflict dat mensen hebben met zichzelf. Kortom, hij werd psychotherapeut. En specialiseerde zich in Geweldloze Communicatie. Samen met David Van Reybrouck schreef hij een behartenswaardig boek:...

Op 5 april verscheen het laatste boek van Renate Dorrestein (1954): Dagelijks werk. Het is een bloemlezing uit haar journalistieke werk en geeft een schitterend inzicht in haar ontwikkeling als schrijfster. Een autografisch mozaïek, over de unieke kracht van literatuur, maar ook over stampotten en Amsterdamse binnentuinen, de ontdekking van de clitoris, onverbiddelijk engagement, over God, Vonnegu...

Er is zoiets mogelijk als een ‘Europese islam’, dat wil zeggen verlicht en geëmancipeerd? Met die vraag in zijn achterhoofd reisde filosoof en programmamaker Jan Leyers (Antwerpen, 1958) door het oude continent. Zijn antwoord is minder eenduidig dan je zou willen, maar zijn reisverslag, Allah in Europa, geeft intussen wel een zeer genuanceerd en geïnformeerd beeld van een van de belangrijkste kwes...

Gemeentepolitiek staat in een kwaad daglicht. In ieder geval bij degenen die er met afstand naar kijken (zoals landelijke politici). Het gaat er bij de gemeenteraden stroperig aan toe, plaatselijke politici deugen niet, ruzies kunnen decennia aanhouden, dat zit een efficiënt bestuur van de gemeente in de weg. Niets is minder waar, volgens de onderzoekers Wim Voermans en Geerten Waling. Zij breken...

Hij doet al tien jaar sociologisch onderzoek naar thuisgevoel. Hoogleraar Jan Willem Duyvendak (Markelo, 1959) komt daarbij tot een aantal verrassende conclusies. Terwijl politici hun uiterste best doen om een negatief beeld te schetsen, stelt hij aan de hand van cijfers vast: de progressieve liberale waarden waar Nederland zich zo op laat voorstaan worden door verreweg het grootste deel van de be...

Bert Keizer (1947) is filosoof en arts. Hij werkte jarenlang als verpleeghuisarts en mengde zich nadrukkelijk in het debat over euthanasie. Zoals wij het nu geregeld hebben in Nederland, is uniek in de wereldgeschiedenis. Onlangs publiceerde hij een essay over zelfdoding. Hij pleit ervoor om de hulp bij zelfdoding niet langer strafbaar te stellen. See omnystudio.com/listener for privacy informatio...