Goede Gesprekken

Om de ontwikkelingen in onze tijd beter te begrijpen is het zinvol om terug te gaan naar het einde van de 19e eeuw. Tijd van schrijnende armoede, uitbuiting en flagrante onrechtvaardigheid. In haar essay Het tij keren beschrijft Joke Hermsen het werk van de revolutionaire filosofe Rosa Luxemburg (1871-1919) als een bron van hoop. Met name haar idee van burgerraden biedt een nieuw perspectief. See...

Annette Harberink (Hilversum 1979) heeft sinds 5 jaar een boerderij in de uiterwaarden van de IJssel vlak boven Deventer. Water, natuur en koeien, dat zijn de drie pijlers waarop haar natuurderij rust. En alles grondgebonden, want ze gelooft in een landbouw die echt niet meewerkt aan verschraling en aan de klimaatverandering. Sterker nog, ze heeft iets van een kunstenaar die het landschap inricht...

Mardjan Seighali (1964) bekommert zich als directeur van de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF om het lot van de Anderen die hier opnieuw een bestaan proberen op te bouwen. Ze heeft het zelf als vluchteling uit Iran meegemaakt en ze weet: de omgeving moet hen de ruimte bieden om te herstellen en te helen. En dan kunnen ze van grote waarde zijn voor onze samenleving. Een gesprek over solidari...

Hij is een geboren waarnemer, een luisteraar. Herman Tjeenk Willink (Amsterdam 1942) was veertig jaar lang zowel insider als outsider in politiek Den Haag. Het stelt hem bij uitstek in staat om de maatschappelijke ontwikkelingen op de lange termijn te schetsen. In zijn pamflet Groter denken, kleiner doen waarschuwt hij op indringende wijze voor de uitholling van onze democratische rechtsorde. En z...

Alle kinderen in Rotterdam in de leeftijd van 7 tot 12 jaar krijgen een kinderkrant: Jong010. Dat zijn er 38.000 en 90% van hen leest hem ook. Drijvende kracht achter dit succes zijn twee ondernemende en idealistische vrouwen: Angelique van Tilburg en Suzanne Huig. In Rotterdam is het gelukt. Nu de rest van Nederland nog. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 1 januari 2014 begon ik met een serie podcasts bij De Correspondent; interviews onder de noemer 'Goede gesprekken'. Het zijn er inmiddels al zo'n 166 - ontmoetingen met aansprekende, hoopgevende en inspirerende mensen. In deze alleenspraak blik ik terug. En ik haal een paar thema's naar voren die zich hebben uitgekristalliseerd als stokpaarden. Met een kleine bloemlezing van fragmenten. See omn...

Er is een grote intolerantie voor onzekerheid en lijden in onze maatschappij. Dat stelt psychiater Damiaan Denys (Wevelgem, 1965). Dat vloeit voort uit onze visie op de mens als maakbaar. En het leven als controleerbaar. Dat is een falikante vergissing, met als gevolg dat teveel mensen een beroep doen op de geestelijke gezondheidszorg. Denys stelt voor om ons gezamenlijk af te vragen wat een goed...

Ze beschouwen zichzelf als rolmodellen. Mohamed (27) en Anouar el Haichar (25), en Mohammed Kodat (28). Alledrie geboren in Amsterdam, alledrie zijn ze leraar op het Callandlyceum in Nieuw-West. Ze geven wiskunde, natuurkunde, economie. In hun vrije tijd zetten ze zich met groot idealisme in om schooluitval in hun wijk tegen te gaan. Inspirerende voorbeelden zijn onmisbaar voor opgroeiende jongere...

Het gesprek over ons slavernijverleden is steeds gekenmerkt geweest door ofwel ontkenning en bagatellisering; ofwel door selectieve aandacht voor heldhaftige vormen van verzet. Volgens Karwan Fatah-Black (Amsterdam 1981) komt er eindelijk ruimte om te zien hoe het echt was. Hij schetst in Eigendomsstrijd een nieuw beeld van het stadsleven in Suriname tijdens de slavernij. Het verzet zat ook in all...

Internet, inmiddels de grootste industrie ter wereld, wordt nog altijd behandeld als een start-up en ontleent daar allerlei privileges aan. Jan Kuitenbrouwer, die er vanaf het allereerste begin bij was, beschrijft de razendsnelle geschiedenis van het internet in zijn essay Datadictatuur. De grootste internetbedrijven permitteren zich dingen die voor de rest van de wereld not done zijn. En dat is e...

In de zomer van 2016 verdronk de geliefde van actrice Geerteke van Lierop (1980). Op dat ogenblik werd alles anders. De wereld ging op zwart. Elke ademtocht deed pijn. Ze heeft nu verslag gedaan van het rouwproces in een klein en verfijnd boek: Een zee van glas. Over de dood die het leven dichterbij brengt. Ze heeft woorden gevonden voor iets wat niet te bevatten is. See omnystudio.com/listener fo...

Ruben Smit (1971)is van huis uit ecoloog en fotograaf. Met zijn film De nieuwe wildernis, over de Oostvaardersplassen, brak hij door bij het grote publiek als natuurfilmer. Nu heeft hij een nieuwe documentaire: WAD. Overleven op de grens van water en land. De mens is ontstaan in een ondiepe warme zee, zoals de Waddenzee is. Ruben Smit heeft met zijn film op spectaculaire manier het leven in die ui...

“Ik ben een los mens. Losse mensen zijn bang. Ze drijven maar wat”. Dat schreef actrice Georgina Verbaan (Den Haag, 1979) in een column in NRC Handelsblad. Onlangs verscheen een bundeling van haar stukken onder de titel "Iets om naar uit te kijken". Het boek geeft een even geestig als sardonisch inkijkje in het moderne leven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Haico van Velzen (Soest, 1980) werd drieënhalf jaar geleden directeur van de Einsteinschool in Amsterdam. Hij was nooit eerder directeur geweest. De school zat in een diep dal, in een sociaal-economisch zwakke wijk (Nieuw-West). Gedreven door idealisme is hij in staat gebleken om binnen afzienbare tijd een totaal nieuw klimaat te scheppen in de school. Het vraagt veel van de betrokkenen, en het is...

Hij heeft eigenzinnige ideeën over vernieuwing van het onderwijs. Maar hij is niet de zoveelste romantische idealist die het onderwijs volledig op zijn kop wil zetten en daarmee meer kwaad dan goeds aanricht. Gert Biesta, onderwijspedagoog, ontvouwt in zijn laatste boek, De terugkeer van het lesgeven, een prikkelende visie waarmee het vak van docent opnieuw aan belang en aantrekkingskracht kan win...

De historicus Piet de Rooy (1944) onderzocht de geschiedenis van het onderwijs in Nederland en kwam tot een opvallende conclusie: dat onderwijs is een geweldig succes. Toch vindt iedereen (en dat is dus al eeuwen zo) dat het allemaal anders moet. Hoe kan dat? Dat komt omdat we veel teveel verwachten van het onderwijs. We zadelen het op met te grote taken waar het nimmer aan kan voldoen. Wat rest i...

Ian Buruma (Den Haag, 1951) werd in 2017 benoemd tot hoofdredacteur van de prestigieuze New York Review of Books, een tweewekelijks tijdschrift dat een vooraanstaande plaats inneemt in het pubieke debat. Buruma publiceerde onlangs een deel van zijn autobiografie: Tokyo mon amour, Japanse avonturen. Het is een roadmovie langs talloze kleurrijke kunstenaars en tegelijk ontdekt Buruma zijn plaats in...

Laten we de kracht van mode gebruiken om de samenleving meer inclusief te maken. Dat is het motto van Janice Deul (Rotterdam, 1963). Zij noemt zich mode-activiste, sinds haar een paar jaar geleden de schellen van de ogen vielen: het beeld in de mode en in lifestyle magazines is zeer eenzijdig. Wit. Dun. Jong. Dat moet anders. En als het lukt zou het weleens een positieve invloed kunnen op de hele...

Fréderike Geerdink (Hengelo, 1970) leefde een jaar lang embedded als journalist bij de guerilla’s van de PKK, gewapende politieke partij die strijdt voor de belangen van Koerden in Turkije. Ze schreef over haar verblijf een meesterlijk boek: Dit vuur dooft nooit. Het is zo fascinerend omdat zij een zeer verrassend inzicht biedt in de ideologie van de PKK: de echte vijand is het patriarchaat. See o...

Cultuur komt voort uit de spelende mens. Die stelling ontvouwde historicus Johan Huizinga in een befaamde studie, Homo ludens (1938). Maar hoeveel is er vandaag de dag nog over van spelplezier en pure sportiviteit? Schrijver Bert Wagendorp (Groenlo, 1956) las het boek en schreef zelf een verhelderend essay over allerlei vormen van corruptie in de sport: Vals spel. See omnystudio.com/listener for p...

Er zijn volgens schrijfster Marion Bloem in Nederland ongeveer anderhalf à twee miljoen mensen wiens lot op een of andere manier verbonden is met Nederlands-Indië. Toch blijft de geschiedenis van de kolonie, en van de grote gemeenschap van Indische Nederlanders een blinde vlek. Bloem vroeg in de Anton de Kom-lezing (14 juni 2018) opnieuw aandacht voor hun verborgen leed. See omnystudio.com/listene...

Jaap Winter (Groningen, 1963) heeft een grote staat van dienst. Als advocaat en consultant kent hij de top van het bedrijfsleven van binnenuit. Vier jaar was hij bestuursvoorzitter van de VU. Van lieverlede begon hij er steeds minder van te begrijpen. Nu is hij tot de conclusie gekomen dat grote en kleine organisaties het menselijke (verantwoordelijkheid, passie, inspiratie, waarden) opnieuw moete...

In 2001 werd Bart Somers burgemeester van Mechelen. Hij trof een verloederde stad aan. Onveilig, vuil en gesegregeerd. Nu, 17 jaar later, is het een bloeiende stad. Waar een gevoel van gemeenschap heerst. De burgers van Mechelen zijn trots op hun stad en hebben vertrouwen in de overheid. Bart Somers, open en gedreven, vertelt over zijn aanpak, out of the box. See omnystudio.com/listener for privac...

Fransje Molenaar heeft voor Onderzoeksinstituut Clingendael een rapport geschreven over Niger, midden in de Sahara. Het beleid van de EU is erop gericht om de migratie in dat land te stoppen en zo te voorkomen dat vluchtelingen Europa bereiken. Het beleid is een succes, maar de gevolgen zijn catastrofaal en zouden weleens als een boemerang terug kunnen komen. See omnystudio.com/listener for privac...

Thomas D'Ansembourg (1957) werkte vroeger als advocaat, maar rond zijn 35ste maakte hij een grote transitie door. Hij wilde niet langer werken met conflicten tussen mensen, maar ging zich verdiepen in het conflict dat mensen hebben met zichzelf. Kortom, hij werd psychotherapeut. En specialiseerde zich in Geweldloze Communicatie. Samen met David Van Reybrouck schreef hij een behartenswaardig boek:...