Goede Gesprekken

Peter Smith is een beeld aan het maken dat volledig is opgetrokken uit gerecycled plastic zwerfafval: Plastic Madonna. Het moet twaalf meter lang worden en door de wereld reizen als een Paard van Troje. Op slinkse wijze hoopt hij mensen met dit beeld te bewegen tot een ander wereldbeeld. Als iedereen iets kleins doet (bijvoorbeeld elke dag 1 stuk afval oprapen) dan kan dat enorm veel betekenen. De...

Eindspel (1957) is een formidabel toneelstuk van Samuel Beckett. Het is radicaal en geestig, en houdt de toeschouwer een spiegel voor: we zijn sterfelijke wezens, die zich ophouden in een grote leegte, en om de zinloosheid van ons af te houden verzinnen we verhalen. Erik Whien regisseert het stuk bij Theater Rotterdam, omdat hij de nietsontziende blik van Beckett uiteindelijk als troostrijk ervaar...

In november 2019 wordt er veel gesproken over stikstof, boeren, natuur en klimaatverandering. Goed om nog eens terug te gaan naar de ontmoeting die ik had met boerin Annette Harberink, in februari van dit jaar, op een verrassend vroege lentedag. Harberink (Hilversum 1979) heeft sinds 5 jaar een boerderij in de uiterwaarden van de IJssel vlak boven Deventer. Water, natuur en koeien, dat zijn de dri...

Geweld heeft vele gezichten. In twee zojuist vertaalde boeken krijgt het op een aangrijpende manier gestalte. De gevierde auteur Colson Whitehead gaat in De jongens van Nickel terug naar de tijd van de segregatie. De aankomende Nana Kwame Adjei-Brenyah geeft in zijn debuut Friday Black juist een dystopisch beeld van de toekomst. Wat ze gemeen hebben: het idee dat het racisme diep verankerd zit in...

We leven in een kanteltijd, zegt Philipp Blom (Hamburg 1970), internationaal gereputeerde filosoof en historicus. De veranderingen gaan opeens zo ongehoord snel (nooit eerder vertoond in de geschiedenis van de mensheid), dat we ons geen raad weten met de toekomst. Je kunt je kop in het zand steken (wat veel politici doen), maar het is ook mogelijk om een nieuw verhaal te creëren. See omnystudio.co...

Floor Ziegler(1971 Canberra, Australië) is stadmaker, een soort verbindingsofficier die constant bezig is om mensen bij elkaar te brengen. In wijken overal in Nederland gaat zij op zoek naar mensen die actief mee willen werken aan een betere samenleving. Zo ontstaat een kring van bewoners die weer eigenaarschap hebben over hun eigen omgeving. Geef haar een plek en een thema, en je zal zien dat er...

Morgen (zondag 18 augustus) is Maxim Februari (1963) te gast in Zomergasten. Scherpzinnige denker. Volgens hem raast er een gigantische technologische revolutie over ons heen. Die ontwikkeling zet ons leven volledig op zijn kop. En gaat zo snel en is allemaal zo complex dat we - zo lijkt het - alle morele verantwoordelijkheid het liefst uit handen geven. Een tijdje geleden sprak ik daar met hem ov...

Er vindt op het ogenblik een grote omschakeling plaats in de zorg. Die moet reageren op de razendsnelle veranderingen in de samenleving. Margriet Schneider (1959) leidt niet alleen een grote onderneming in de zorg, het UMC Utrecht (met 12.000 medewerkers), maar moet ook proberen dit Academisch Ziekenhuis klaar te stomen voor de toekomst. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze vierde aflevering van mijn serie Goede Gesprekken over de zorg een ontmoeting met de huisarts Constance de Vries (Venlo, 1951). Zij is van het begin af aan betrokken bij de Levenseindekliniek, een instelling die gespecialiseerd is in complexe gevallen van euthanasie. Een gesprek over de goede dood en het verlangen om de regie in eigen hand te houden. See omnystudio.com/listener for privacy...

Op 14-jarige leeftijd kwam Nawed Elias, geboren in Kabul, Afghanistan, naar Nederland om herenigd te worden met zijn vader. Elf jaar later heeft hij een bestaan opgebouwd. Hij beheerst het Nederlands, en heeft bij vlagen zo hard gewerkt dat hij inmiddels een eigen huis heeft kunnen kopen. In Schoonhoven. Sinds twee jaar is hij ZZP’r, werkzaam in de thuiszorg. Maar een ding weet hij zeker: hij gaat...

In de zorg gaat het om ziekte en genezing, zelden over zoiets filosofisch als zingeving. Die is voorbehouden aan theologen en kunstenaars. Susanne Kruys (1963) probeert die twee dingen in haar boek 'De biografie als medicijn' juist wel aan elkaar te knopen. Gebrek aan zingeving leidt tot allerlei psychische en fysieke klachten en die drukken zwaar op de zorg. Is dit een zinvolle weg om ook de kost...

Marcel Slockers is al 35 jaar huisarts en straatdokter. Dat is een geuzennaam. Hij kruipt niet onder viaducten of door de struiken van het Kralingse Bos, maar biedt op een spreekuur medische hulp aan dak- en thuislozen. Hij noemt het ‘het rioolputje van de zorg’. Daar vecht hij voor het laatste beetje menselijkheid dat nog mogelijk is. Een beter paar schoenen. Een iets comfortabeler dood. “Ik gelo...

Esther van Fenema (1970) is violiste én psychiater. Tijdens haar opleiding stond ze weleens overdag in lijken te snijden, om ’s avonds mee te spelen met de Kammersymfonie van Sjostakovitsj. Van onttovering naar betovering. En weer terug. In ieder geval is ze vertrouwd met de veelzijdige kracht van het brein: producent van waandenkbeelden én zingeving. See omnystudio.com/listener for privacy inform...

Hij heeft een circulair bedrijf in houtbewerking en meubelmaken. Maar niet alleen in zijn bedrijf, Herso in Loosbroek, maar ook in zijn dagelijks leven laat Rik Ruigrok (56) zien hoe we met zijn allen de klimaatverandering zouden kunnen aanpakken. Het is de allerhoogste tijd om het tij te keren. En afgezien daarvan is hij een bevlogen verhalenverteller over de schoonheid en betekenis van hout. See...

Zestig jaar stond hij in de schijnwerpers, vorig jaar stapte hij van het podium. Men waarschuwde hem: je tuimelt in een zwart gat. In plaats daarvan begon Paul van Vliet (Den Haag, 1935) brieven te schrijven, Brieven aan God en andere mensen. Hij kijkt erin terug op zijn kleurrijke leven en beseft: het wordt tijd om zich te verzoenen met zijn angsten, zijn eenzaamheid, en de dood. See omnystudio.c...

Zestig jaar stond hij in de schijnwerpers, vorig jaar stapte hij van het podium. Men waarschuwde hem: je tuimelt in een zwart gat. In plaats daarvan begon Paul van Vliet (Den Haag, 1935) brieven te schrijven, 'Brieven aan God en andere mensen'. Hij kijkt erin terug op zijn kleurrijke leven en beseft: het wordt tijd om zich te verzoenen met zijn angsten, zijn eenzaamheid, en de dood. See omnystudio...

Het Amerikaanse leger viel eind 2001 Afghanistan binnen en verdreef de Taliban-regering met geweld. De legitimatie: de Taliban waren jihadistisch, en hadden met Osama bin Laden samengespannen bij de aanval op de Twin Towers. Bette Dam (Kollumerzwaag, 1979) laat in haar boek 'Op zoek naar de vijand' niets heel van deze voorstelling van zaken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eerst is er de liefde, daarna komt de haat. Daartussen zitten de kinderen. Klem. Gevangen in loyaliteit. Bij lang niet alle scheidingen gaat het mis, maar soms loopt uit op vetes die jarenlang verbeten worden uitgevochten, tot in de rechtbank. Justine van Lawick (1950)ontwikkelde als gezinstherapeute een veelbelovende methode om toch uit de loopgraven te komen: 'Kinderen uit de knel'. See omnystud...

Er wordt veel gesproken over de vluchtelingen, als probleem. En dan worden er getallen genoemd. En maatregelen genomen. Minder vaak komt de vraag aan bod wat het voor iemand betekent om je land te verlaten en elders een nieuw bestaan op te bouwen. Saman Amini (Teheran, 1989) vertelt dat verhaal - van binnenuit - in zijn boek Samenloop van omstandigheden. Het is indringend en complex. Hij mag dan i...

Jemen geldt als een van de armste landen ter wereld. Sinds enige tijd wordt het bovendien geteisterd door een meedogenloze burgeroorlog. Journalisten komen het land niet in. Wel zijn er nog steeds hulporganisaties actief, zoals CARE. Jolien Veldkamp (Heerde, 1982) zit er al een paar jaar en voelt zich nauw verbonden met de bevolking. Soms tegen de klippen op. Portret van een hulpverlener die niet...

Om de ontwikkelingen in onze tijd beter te begrijpen is het zinvol om terug te gaan naar het einde van de 19e eeuw. Tijd van schrijnende armoede, uitbuiting en flagrante onrechtvaardigheid. In haar essay Het tij keren beschrijft Joke Hermsen het werk van de revolutionaire filosofe Rosa Luxemburg (1871-1919) als een bron van hoop. Met name haar idee van burgerraden biedt een nieuw perspectief. See...

Annette Harberink (Hilversum 1979) heeft sinds 5 jaar een boerderij in de uiterwaarden van de IJssel vlak boven Deventer. Water, natuur en koeien, dat zijn de drie pijlers waarop haar natuurderij rust. En alles grondgebonden, want ze gelooft in een landbouw die echt niet meewerkt aan verschraling en aan de klimaatverandering. Sterker nog, ze heeft iets van een kunstenaar die het landschap inricht...

Mardjan Seighali (1964) bekommert zich als directeur van de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF om het lot van de Anderen die hier opnieuw een bestaan proberen op te bouwen. Ze heeft het zelf als vluchteling uit Iran meegemaakt en ze weet: de omgeving moet hen de ruimte bieden om te herstellen en te helen. En dan kunnen ze van grote waarde zijn voor onze samenleving. Een gesprek over solidari...

Hij is een geboren waarnemer, een luisteraar. Herman Tjeenk Willink (Amsterdam 1942) was veertig jaar lang zowel insider als outsider in politiek Den Haag. Het stelt hem bij uitstek in staat om de maatschappelijke ontwikkelingen op de lange termijn te schetsen. In zijn pamflet Groter denken, kleiner doen waarschuwt hij op indringende wijze voor de uitholling van onze democratische rechtsorde. En z...

Alle kinderen in Rotterdam in de leeftijd van 7 tot 12 jaar krijgen een kinderkrant: Jong010. Dat zijn er 38.000 en 90% van hen leest hem ook. Drijvende kracht achter dit succes zijn twee ondernemende en idealistische vrouwen: Angelique van Tilburg en Suzanne Huig. In Rotterdam is het gelukt. Nu de rest van Nederland nog. See omnystudio.com/listener for privacy information.