فرهنگ اصیل ایران / The original culture of Iran

در اسلام عقل هنگامی عقل است، که تابع و مطیع شریعت اسلام و کلمه‌ی الله باشد. از اینرو بود که عطار و مولوی و عرفای ما به چنین عقلی می‌تاختند. این از کجا سرچشمه می‌گیرد که عقلی که ضد عقل نباشد، عقل نیست؟! مسئله‌ی عرفان، مسئله انتخاب یا این یا آن نیست، بلکه عارف حقیقت را برمی‌گزیند که نمی‌شناسد و نمی‌تواند بیابد و تسخیر کند و در هر چه بجوید و بیابد، حقیقت همیشه بیش از آن است که او یافته است! حقیقت، گن...

ما فرهنگ خود را با روش انگیزشی نشناختیم! اینست که در خود ایجاد فقر کردیم و تخمه‌های سوخته شدیم و آفرینندگی را از خودمان حذف کردیم

آزادی به طور کلی و آزادی اندیشیدن به خصوص، با انگیختن، با انگیخته شدن، با تلنگر کار دارد. چون با تلنگرست که گوهر نهفته‌ی خود هر فردی آتشفشان می‌کند. اسطوره که در اصل اوستره است و یک واژه‌ی ایرانیست، به معنای نی و نوای نی است و اصل برانگیختن و تلنگر زدن بوده است

آنچه علت مرگ سقراط شد! مسئله‌ی امروز ما که بیدار و روشن شدن یا روشن و بیدار کردن باشد، همه مسئله‌ی از تلنگر انگیخته شدن است

تفاوت تلنگر با علت چیست؟ فرهنگ ایرانی استوار بر رابطه‌ی تلنگری است، نه علت و معلولی

وظیفه‌ی ما با هم اندیشیدن است، نه ابقا ایمان به یک عقیده‌ی مشترک واحد که نفی آزادیست! قدرت پیوند دهی، تفکر فلسفی است نه دین جعلی

تفکر فلسفی هنوز کارش را در ایران آغاز نکرده است! نخستین کار تفکر فلسفی آنست که، امکان حکومت کردن بر تفکر را از هر گونه فکری و از دارندگان و گسترندگان هر فکری بگیرد

این سکون تفکر ماست که از یک دستگاه فکری، مطلق و حقیقت می‌سازد. روزی که تفکر ما شوق به حرکت را از دست می‌دهد و می‌خواهد جایی لانه کند و در بستری بیارآمد، اشتیاق به کشف حقیقت و مطلق را پیدا می‌کند

بیایید زلزله بیاندازیم؛ تفکر فلسفی، اظطراب آور، ناراحت کننده، متزلزل سازنده و ناخوشایند است. فلسفه‌ای که خوشایند ما و دوست داشتنی و اطمینان بخش باشد، پشتیبانی از خرافات و منافع و امیال ما می‌کند

من می‌اندیشم، تا دیگری برتر از من بیاندیشد

برخی از تجربیات ژرف روانی و وجودیست که باید در انسان روی بدهد، تا برخی از افکار و پدیده‌ها و روابط برای او مفهوم و روشن گردند. اینگونه تجربه‌ها ناگهانی پیش می‌آیند و نمی‌توان آنها را به دلخواه و اراده در خود خلق کرد

ز من هست، تا هست ایران به پای... این من چه چیزی، چه کسی است؟!

من همیشه در خواندن، تخمه افکار را از دیگران می‌گیرم تا زمین وجودم حاصلخیز بماند، و از مصرف کردن همیشگی افکار دیگران می‌پرهیزم، تا در شخم زدن و حاصلخیز نگاه داشتن زمین وجودم تن‌آسا نشوم، و فقط مصرف کننده افکار دیگران نمانم. من زمینم، نه انبار!

واژه‌ی هنر در فرهنگ نخستین ایران به چیم (معنی) چیست؟! چرا در شاهنامه می‌آید هنر نزد ایرانیان است و بس؟ یا جمشید می‌گوید هنر در جهان از من آمد پدید؟ یا فردوسی اشاره به این می‌کند که، هنر خوار شد جادویی ارجمند / نهان راستی آشکارا گزند ∆ پایان این سلسله گفتارها

ویژگی‌های مفهوم کام در فرهنگ اصیل ایران چه بوده است؟ یا به سخن دیگر، آزمودن در چشیدن و پیدایش معیار نیک و بد اجتماع از جان و خرد انسان. داستان سیاوش و ضحاک در شاهنامه، بر درک این مفهوم استوارند. هنگامی کردار یا اندیشه یا گفتار در خودش جفت با شادی باشد، دیگر نیاز به پاداش دیگری ندارد! این فلسفه‌ی ارتایی/سیمرغی بوده است

بنام خداوند جان و خرد / کزین برتر اندیشه برنگذرد ، در آغاز شاهنامه ناگهانی و بازی شاعرانه نیست، بلکه بیانگر اینست که خردی که از جان ملت سرچشمه می‌گیرد، نگهبان ملت است. خردی یا بهتر است بگوییم عقلی که به جای خرد خودمان وام گرفته می‌شود، به سخنی دیگر هنگامی که قدرتی و حکومتی مانع شد تا جامعه از جان خودش به خردش برسد و بیاندیشد، و جایگزین آن یک عقل وامی کرد، مانند امروز که از یکسو به ظاهر روشنفکران س...

از این دو یکی را نجنبید مهر / خرد دور بُد مهر ننمود چهر ، برداشت درست از نبرد رستم و سهراب چیست؟ آیا خرد از مهرورزی می‌گریزد؟ فردوسی در داستان گلاویزی این دو یکی از اندیشه‌های بزرگ ایران که همانا خرد سرچشمه پیدایش مهر است را پیش می‌کشد. فرهنگ استثنایی ایران، جای تحقیر و خوار شمردن ندارد! بلکه باید توان اندیشیدن و فهمیدن و یافتن داشت

بسیار شگفت‌انگیز است که چگونه مهر، خشم می‌شود! تبدیل به قهر و آزارخواهی و شکنجه‌گری و زدارکامگی می‌شود، چگونه ژی که زندگی باشد، اژی که ضد زندگی باشد می‌شود، یا به سخن ساده چگونه خوب تبدیل به بد می‌شود؟

چرا فرهنگ اصیل یا نخستین ایران، دو پدیده‌ی استثنایی جان و خرد را جفت یا یوغ و پیوسته و جداناپذیر از هم می‌دانست؟

یشک نهنگ دارد / دل را همی خشاید / ترسم که ناگوارد / کایدون نه خرد خاید ، ریشه‌یابی واژه‌ی خشم و بررسی ژی و اژی زرتشتی و چگونگی جدا شدن و فاصله گرفتن کلی آموزه زرتشت از فرهنگ نخستین ایران. هیچ انسانی و جانی و وجودی، نهادش خشم و قهر نیست! بلکه خشم و قهر و غلبه خواهی و تجاوزگری در فرهنگ اصیل ایران، نماد به هم خوردن تعادل و اندازه و زندگی است

شاخصه الله قهر است و اگر دقت شود، همه‌ی صفات دیگرش مشتقات همین قاهر بودنش است. قهر بر ضد اصالت انسان در گیتی است. قهر بر ضد صلح و آشتی است. قهر یعنی تعظیم و سجده و خوار و ذلیل کردن خود در برابر الله. قهر در عربی، آتش گرفتن گوشت و روان شدن آب گوشت در اثر کباب کردن آن است! ولی شاخصه ارتای خوشه یا سیمرغ بزرگترین خدای ایران، بی خشم و خشم ناپذیرا بودن است. ایرانی خودمانی بودن با خدا را دلیل خودمانی بود...

ناهمخوانی دوزخ یا دُژاخو با گستاخی یا ویستااخو! دوزخ، روند بازداشتن پیدایش خدا یا اصل از انسان و گستاخی گستردن تخم خدا در انسان بوده‌ است. آنکه یقین و امید ما را از ما می‌گیرد، آنکه منکر غنای انسان می‌شود، از ما و در ما دوزخ می‌سازد. ولی چرا آنکه برای دیگران دوزخ می‌سازد، خودش دوزخ می‌شود؟ اینکه الله قادر به ساختن دوزخ است، چنین قدرتی بیان آنست که قادر به ساختن بهشت نیست، و چون او توانایی ساختن به...

واژه‌ی اهورا به ارتای خوشه به دلیل ماهیت خوشه بودنش داده می‌شده است. دیگر اینکه دوزخ که دُژاخو باشد، در اصل چه معنایی داشته است که ادیان نوری به نفع خودشان معنای وارونه به آن داده‌اند. سیمرغ و آرمتئی در هر تنی یک جفت یا یوغ می‌شوند یا آسمان و زمین یکی می‌شوند و باهم یک تخم تشکیل می‌دهند. اصل آفرینندگی در پیوند است که با جفت و یکی شدن اهو و اخو و اینهمانی آنها آغاز می‌شود. خود همین جفت جداناپذیری ا...

چرا اهوره نام ویژه‌ی سیمرغ بوده است؟ هخامنیدن چیست و چه رابطه‌ای با اهوره دارد؟

هستی انسان چیست؟ گسترش بن آفریننده‌ی هستیست که در گوهر هر انسانی هست و نامش ویستا اخو یا اخوست که سپس اهو یا اهورامزدا شده است، خوشه‌ای بوده که کل دنیا از آن آفریده می‌شود و سپس در عرفان ایران به شکل کل در جز هست باقی ماند و یکی از نامهای سیمرغ بوده است. کامل شدن در فرهنگ نخستین ایران به معنای از نو تخم آفریننده شدن است، چراکه هیچ بینشی به انتها نمی‌رسد. گستاخی، گسترش بن نوآور انسان است. انسان هرچ...