Dr.Rahele Abdolahzadeh's podcast

خسرو و شیرین در برابر هم نشسته اند و ندیمان و خدمتکاران در پیش پای آنان ایستاده اند. پس از نوشیدن شراب، خِرَد و شرم کناری می رود. هر یک از دختران لب به سخن می گشایند و داستانی مثل گونه تعریف می کنند.

نظامی در سراسر این ابیات به وصف شب پرداخته است.

خسرو از لب شیرین بوسه ای بر می چیند و هرگز طعم این بوسه را از یاد نمی برد. شیرین نیز گرچه در هشیاری شرم می کند ولی در حال مستی در بوسیدن با خسرو همراهی می کند...

به هنگام خوشگذرانی خسرو و شیرین در چمنزاری، شیری از بیشه به آنان حمله می کند و خسرو که مست بوده، به تیری شیر را از پای در می آورد...

وصف نظامی از بهار تا پایان این بند ادامه دارد. در ادامه، نظامی توصیف بهار را به وصف شیرین گره می زند.

نظامی همچنان در این ابیات در حال توصیف بهار است و می گوید که خسرو و شیرین در فصل بهار به عیش و خوشدلی روزگار می گذراندند و در مکانی به نام‌ شهرود، از شنیدن آواز موسیقیِ رود و نوشیدن شراب، سرمست بودند...

نظامی مانند همه اجزای طبیعت از فرارسیدن بهار سرمست و شاداب شده است و در تمامی این ابیات، به وصف خرمی و شادابی بهار پرداخته است.

شیرین و خسرو یک ماه به عشرت و شکار و چوگان می پردازند. خسرو به شیرین پیشنهاد می دهد تا یک شبانه روز به شراب بنشینند و بر گذر روزگار چیره شوند و شیرین می پذیرد. خسرو به انتظار است تا فردا کی از راه در رسد!

خسرو و شیرین در میدان چوگان بازی، هر یک شکار دیگری را در سر می پروراند...

خسرو همراه با شیرین و یارانش برای چوگان بازی به میدانی می روند. خسرو شیرین و ندیمانش را که همچون کبکی خرامان بودند، در میدان نگرانند مردانی باتجربه و کار دیده می یابد.

خسرو و شیرین برای بازی چوگان به میدانی می روند. ندیمان شیرین همچون مردانی کاردیده و باتجربه در بازی ظاهر می شوند.

شیرین که با اندرزهای مهین بانو به پاکدامنی در برابر خسرو، هم رای است، سوگند می خورد که در برابر خواهش های هوس بازانه خسرو، تن به معشوقه گری نسپارد و تنها با مهر و کابین همسر او گردد. مهین بانو نیز با هم صحبتی بی پرده و بی پروای آنان در جمع موافقت می کند...

مهین بانو همچون ابیات پیشین، شیرین را اندرز می دهد که نباید خسرو، از وجود او، بدون مهر و کابین بهره مند شود و "خورد حلوای شیرین رایگانی" واژه شیرین در مصرع بالا ایهام دارد؛ یکبار به معنی شاهزاده ارمنی و بار دیگر به معنی لذت بخش و گوارا.

مهین بانو که دوباره خسرو را در مسیر رسیدن به هدف خویش، یعنی به دست آوردنِ شیرین، می یابد، مطابق آیین شاهانه خسرو را پذیرا می شود؛ ولی چون در دل از عشق سوزان آن دو به یکدیگر آگاه است، شیرین را به پاکدامنی اندرز می دهد تا مبادا فریب حرفهای خسرو را بخورد و یاقوت دست نخورده وجودش را فدای هوس رانی خسرو کند.

خسرو به دعوت شیرین، همراه با ندیمان و خدمتگزاران خویش، به سوی کاخ مهین بانو به راه می افتد...

خسرو و شیرین در شکارگاه به یکدیگر باز می خورند و با کششی درونی جذب یکدیگر می شوند و در حین پرسیدن از نام و نشان هم، یکدیگر را باز می‌شناسند...

خسرو که با مکر بهرام چوبینه رو به رو می شود و شورش مردم را می بیند، سوار بر شبدیز شده و از تخت شاهی آواره می شود و راه آذربایجان و دشت مغان و ارمنستان را در پیش می گیرد. در میانه راه، در صحرایی، به شیرین می رسد که برای شکار از ارمن خارج شده است.

بهرام چوبینه که سودای پادشاهی را در سر می پروراند، به بزرگان و امیران اطراف، پنهانی نامه می نویسد و با بدگویی از خسرو و تهمت هایی، او را در نظر آنان بد جلوه می دهد و آنان را به اسارت و کشتن خسرو برمی انگیزد.

شاپور، شیرین را به سرزمین ارمن باز می گرداند ولی خسرو در وعده گاه نیست. زیرا که برای نشستن بر تخت پادشاهی ساسانی به مداین بازگشته است. مهین بانو با دیدن شیرین بسیار شاد می شود و آنچه را که رفته است، به روی شیرین نمی آورد و می کوشد تا او را قوی نگه دارد؛ به این امید که سخنان و اندرزهایش را بپذیرد...

خسرو با شنیدن خبر درگذشت پدر، در زمانی خجسته، راهی مداین شد و بر تخت پدر نشست. چنان به داد کوشید که مردم جهان، دادگستری روزگارِ انوشیروان را از یاد بردند. پس از مدتی که از کارهای کشورداری آسوده شد و ملکت سامان یافت، دوباره دلش هوای شیرین کرد؛ اما خبر یافت که مدتی است شاپور او را به جای دیگری برده است. خسرو شگفت زده از گردش روزگار، با شبدیز غم دل را آرام می کند...

نظامی در سراسر این ابیات به پند و اندرز نشسته و خوانندگان داستان را به قناعت و خرسندی و ترک وابستگی از دنیای مادی فرا می خواند.

وقتی خسرو داستان بدعهدی روزگار را با پدرش، هرمز، می شنود، سفر و انتقام را به بزم و عشرت ترجیح می دهد. نظامی در این ابیات می کوشد به ما بیاموزد که: ۱. درشتی و سختی در این زندگی به هم در و آمیخته است. ۲. تا رنجی نباشد، آسایشی در پی نخواهد آمد.

خسرو در سرزمین ارمن، منتظر آن است که بخت و بخشش آسمانی به او روی کند و به آرزوهایش دست یابد که ناگاه پیکی با عجله از راه می رسد و خبر تلخ حمله دشمن به پایتخت ایران و نابینایی و کشته شدن هرمز را به او می دهد و از او می خواهد تا با شتاب به مداین بازگردد....

شیرین به شاپور می گويد که از فتنه گری های کنیزان افسونگر و بدکار مشکوی خسرو، به این قصر سیاه و دلتنگ، پناه جسته است. شاپور که به فرمان خسرو و با خواست مهین بانو به مداین رفته است، دختر زیبا را بر گلگون می نشاند و شیرین به شتاب، راهی سرزمین ارمن می شود؛ جایی که به شادابی در آن زیسته بود.