Bach van de Dag

Hij werd geboren in Deventer en ontwikkelde zich tot een van de grote organisten en componisten in de Barok, een voorbeeld voor Bach: Johann Adam Reinken. Johann Adam Reinken Partita nr.1, “Hortus Musicus” dl. I ‘Sonata Adagio. Allegro’ Stylus Phantasticus Accent ACC24217 5’23’’ Johann Sebastian Bach Sonata, BWV.965, dl. I & II & III ‘’Adagio & Fuga & Adagio - Presto” Benjamin Alard, claviorganum...

Gezangen voor gebruik in huis. Vrome gebeden in muziek. Wel of niet door Bach gecomponeerd…? Ze kregen wel een officieel BWV-nummer, en zijn gewoonweg prachtig. Johann Sebastian Bach Der Lieben Sonne Licht und Pracht, BWV.446 Ich freue mich in Dir, BWV.465 (uit: Musikalisches Gesang-Buch, 1736) Klaus Mertens, bariton Barbara Schlick, sopraan Bob van Asperen, klavecimbel & orgel Wouter Möller, cell...

Een zeer persoonlijke meditatie over de muziek van Bach, en het overlijden van zijn vader, op 12 mei 1909… Busoni componeerde met zijn Fantasie een indrukwekkend eerbetoon aan zijn vader, die hem liet kennismaken met Bach. Ferruccio Busoni Fantasie voor piano, “Fantasia nach J.S. Bach alla Memoria di mio Padre Ferdinando Busoni” Igor Levit, piano Sony 88985424452 14’33’’

Een geinspireerde en onbekommerde Bach; deze Fluitsonate, naar alle waarschijnlijkheid geschreven voor gebruik in Cafe Zimmermann, het sjieke etablissement in het centrum van Leipzig. Johann Sebastian Bach Sonata voor fluit en b.c., BWV.1033 Jed Wentz, traverso Christiane Wuyts, klavecimbel Challenge Classics 72030 7’22’’

Het Mahlerfeest zou nu van start gaan in het Amsterdamse Concertgebouw, zou, want afgelast. Mahler was een Bach-liefhebber, en bewerkte muziek van de Thomascantor. Bij de premiere in 1909 zat Mahler zelf achter de geprepareerde vleugel, die klonk als een clavecimbel… Johann Sebastian Bach Suite voor orkest nr.2, BWV.1067 – deel I, “Ouverture” Café Zimmermann Alpha 071 10’05” Johann Sebastian Bach...

Ik heb er niets mee, jagen. De ‘Jachtcantate’ van Bach heb ik dan ook aan mij voorbij laten gaan. Toch jammer, want de aria ‘Schafe können sicher weiden’ is wonderschoon. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.208, “Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd”; aria, “Schafe können sicher weiden”. Sophie Junker, sopraan Bach Collegium Japan olv Masaako Suzuki BIS 1971 4’30’’ Johann Sebastian Bach Cantate B...

Bach’s muziek is een labyrinth vol getallensymboliek. Althans… je kunt het er ‘in’ lezen, horen is sowieso lastig tot onmogelijk. Richard Egarr maakte mij deelgenoot van zijn fascinatie voor Bach en de getallen. Johann Sebastian Bach Partita voor klavecimbel nr.1, BWV.825 Richard Egarr, klavecimbel Harmonia Mundi 907593.94 20’05’’

Sommige oorlogen verdwijnen in de geschiedenis, inclusief het verdriet, de pijn en het leed. Wie kent nog de Tweede Silezische Oorlog? Met de Vrede van Dresden kwam er een einde aan deze ook door Bach ondervonden oorlog. Voor deze Vrede componeerde Bach in 1745 zijn ‘Gloria in excelsis Deo’. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.191 “Gloria in excelsis Deo” Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton...

Busoni; componist, pianist en Bach-liefhebber – hij ging zelfs tegenover de Thomaskirche in Leipzig wonen… Busoni’s bewerkingen behoren wat mij betreft tot de allermooiste Bach-arrangementen. ‘Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ’, een intieme smeekbede. Johann Sebastian Bach / Ferruccio Busoni Koraalbewerking voor orgel BWV.639, “Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ” (arr). Vikingur Olafsson, piano Deuts...

Ik heb vaak geen idee, daarom heb ik met veel plezier de interviews gelezen door Fokke Obbema, gebundeld in ‘De zin van het leven, gesprekken over de essentie van ons bestaan’. Het gesprek met violiste Susanne Niesporek sprak mij bijzonder aan… zij is te horen in de Aria uit de Goldbergvariaties. Johann Sebastian Bach Goldberg-variaties, BWV.988; Aria Trio Amsterdam-Berlijn A&O Records (eigen uitg...

Nog maar 22 jaar jong, en dan al zoiets componeren. Een vroege cantate; ‘Aus der Tiefe’, geschreven voor een boetedienst – het centrum van Mühlhausen was grotendeels verwoest bij een brand. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.131, “Aus der Tiefe ruf ich, Herr, zu Dir” Vox Luminis olv Lionel Meunier Alpha 258 23’34’’

Heerlijk… Bossa Nova. Daar kun je mij ‘s nachts voor wakker maken. Uit Brazilie komen ook deze ‘Eerbewijzen aan Bach op Braziliaanse wijze’, zoals de componist Heitor Villa-Lobos zijn Bachianas Brasileiras noemde. Heitor Villa-Lobos Bachianas Brasileiras nr.5 – deel I, “Aria (Cantilena. Adagio) Renee Fleming, sopraan New World Symphony olv Michael Tilson Thomas RCA 09026685382 6’36’’ Heitor Villa-...

Muziek voor een ‘Brautmesse’, een kerkelijke huwelijksdienst, waar Bach het bruidspaar toezingt: ‘Laat alle verdriet en zorgen inslapen in de sluimering van het kinderlijke vertrouwen’. In deze prachtige aria hoor ik hoe diep gegrond dat ‘kinderlijke’ vertrouwen is. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.197 “Gott ist unsre Zuversicht”: aria “Schläfert allen Sorgenkummer” Damien Guillon, countertenor B...

Hoe een koninklijk klinkend Brandenburgs Concert, veranderde in een cantate ter gelegenheid van een bevordering tot hoogleraar aan de Universiteit van Leipzig, en bijna 10 jaar later weer opduikt als huldigingscantate voor Friedrich August II. Johann Sebastian Bach Brandenburgs Concert nr.1, BWV.1046 – deel III. Allegro Zefiro olv Alfredo Bernardini Arcana A452 4’03’’ Johann Sebastian Bach Cantate...

Kirnberger was een leerling van Bach, en werd de leraar van Prinses Amalia van Pruisen. Een groot muziekliefhebster, voor wie Wilhelm Friedemann Bach ook muziek componeerde. Als je eenmaal in de geschiedenis van Kirnberger duikt, kom je gelukkig van alles tegen. Johann Philipp Kirnberger Musikalisches Vielerley: Komm, Gott, Schöpfer, Heiliger Geist Laurence Dean, traverso Andrew Lawrence-King, org...

Mendelssohn was de grote inspirator achter het allereerste monument ter nagedachtenis van Bach, ooit. Op 23 april 1843 werd het onthuld, door Mendelssohn, in gezelschap van oa Robert Schumann, en de laatste, componerende kleinzoon van Bach: Wilhelm Friedrich Ernst. Wilhelm Friedrich Ernst Bach Sinfonia in G Das Kleine Konzert olv Hermann Max CPO 999 672-2 12’48’’

In april 1789 was Mozart in Leipzig, hij bespeelde oa het orgel van de Thomaskirche, en kreeg als ‘cadeautje’ een uitvoering van het motet ‘Singet dem Herrn ein neues Lied’. Mozart was stomverbaasd, ‘Wat is dit?’. Volgens hem muziek waar je wat van kon leren, en hoe. Johann Sebastian Bach Motet BWV.225, “Singet dem Herr nein neues Lied” Amarcord & Lautten Compagney Deutsche Harmonia Mundi 88725465...

Soms komt er iets in de Bach van de dag – omdat ik het toevallig tegenkwam en meteen geraakt was, zoals bij deze. Lisa Bartishvili speelt het Andante uit de Sonate BWV.1003. Een gebaar van grote gegenheid tussen twee mensen, vastgelegd in tedere muziek. Johann Sebastian Bach Sonate voor viool nr.2, BWV.1003 – deel. III, “Andante” Lisa Batiashvili, viool Deutsche Grammophon 4792479 5’51’’

Bach neemt een ‘oud’ werk, en werkt het om tot, waarschijnlijk, zijn laatste Concerto. Een kwestie van een spiegelpaleis, waarin de muziek in een nieuwe gedaante naar zichzelf kijkt. Johann Sebastian Bach Prelude en Fuga in a, BWV.894 Ivo Janssen, piano VOID 9812 9’28’’ Johann Sebastian Bach Concert voor fluit, viool en klavecimbel, BWV.1044, deel I – “Allegro” La Risonanza olv Favio Bonizzoni 9’0...

Een naam uit het verleden. Agi Jambor, leerlinge van Edwin Fischer, pianiste en verzetsheld. Na WOII groeit ze in haar nieuwe vaderland, de Verenigde Staten, uit tot een grote naam. Precies op deze dag, in 1939, speelde ze in een studio in H’sum, een opmerkelijk fraaie Bach! Johann Sebastian Bach Concerto, BWV.1056 (live, 17 april 1939) Agi Jambor, piano Concertgebouworkest olv Willem Mengelberg Q...

Buffardin was eerste fluitist in het beste orkest van Europa, het Hoforkest van Dresden. De Fransman kwam ook bij Bach over de vloer, en zal hem ongetwijfeld verteld hebben over zijn tijd in Constantinopel, waar Buffardin les heeft gegeven aan Johann Jakob Bach, de oudere broer van J.S. Pierre-Gabriel Buffardin Concert voor fluit en strijkorkest in e, II. Andante Frank Theuns, fluit Les Buffardins...

Toen J.S. wees werd, in 1695, verhuisde hij naar zijn oudere broer in Ohrdruff. Rond 1702 schreef hij als ‘dank’ een kort en tintelend Capriccio. Johann Sebastian Bach Capriccio ‘in honorem Johann Christoph Bachii Ohrdruff’, BWV.993 Angela Hewitt, piano Hyperion CDA67306 5’13’’

De Joodse componist Ernest Bloch liet zich in de jaren ’50 van de vorige eeuw, sterk inspireren door Bach. In korte tijd schreef hij drie Suites voor cello-solo. Laat je verrassen! Johann Sebastian Bach Suite voor cello nr.3, BWV.1009 – deel I, “Prelude” Emmanuelle Bertrand, cello Harmonia Mundi 902293.94 3’29’’ Ernest Bloch Suite voor cello nr.1 Emmanuelle Bertrand, cello Harmonia Mundi 901810 10...

Een prachtig moment. De vrouwen die in alle vroegte aankomen bij het graf, dat leeg blijkt te zijn. Stilte en intimiteit. Een fluit omrankt deze wonderschone aria. Johann Sebastian Bach Cantate BWV.249, “Oster Oratorium”; aria “Seele, deine Spezereien” Caroline Sampson, sopraan Retrospect Ensemble olv Matthew Halls Linn Records 373 10’49’’

De kern van de zaak, de diepste waarde – ik heb lang getwijfeld tussen Erbarme Dich en Aus Liebe, maar het is de laatste geworden. Voor mij de kern van de Mattheuspassie. En ik geniet nog steeds intens van deze uitvoering! Johann Sebastian Bach Matthäuspassion BWV.244; Deel II – nr.49, aria, “Aus Liebe wil mein Heiland sterben” Barbara Schlick, sopraan La Chapelle Royale olv Philippe Herreweghe Ha...