Alle Geschiedenis Ooit – Grote Namen

Mustafa Kemal Atatürk is bijna eigenhandig verantwoordelijk voor het bestaan van de moderne Republiek Turkije. Als de gevierde oorlogsheld van Gallipoli zag hij na de Eerste Wereldoorlog met lede ogen aan hoe zijn land, toen nog het Ottomaanse Rijk, werd opgedeeld door de geallieerden. Toen de sultan machteloos bleek, besloot Atatürk het heft in eigen handen te nemen. Tijdens de bloedige...

Zes dagen oud en al koningin. Het leven van Mary, Queen of Scots leest als een waanzinnig script vol onverwachte wendingen. Als kind werd ze verscheept naar het luxueuze Frankrijk, waar ze opgroeide als kroonprinses. Na de vroege dood van haar man moest de jonge weduwe terug naar Schotland. Daar belandde de koningin in een dodelijk web van edelen, complotten en ontploffende huizen. Toen ze zich da...

Richard Leeuwenhart is misschien wel de bekendste Engelse koning van de middeleeuwen; het ultieme symbool van ridderlijkheid en de nobele vorst. Maar achter die mythe schuilt een veel merkwaardiger leven. Zo bracht hij tijdens zijn tienjarige heerschappij in totaal maar tien maanden in Engeland door. Zijn heroïsche kruistocht strandde voor de poorten van Jeruzalem en op de terugweg werd hij o...

Hoe kan een arm meisje uit een buitenechtelijk gezin opklimmen tot de machtigste vrouw van haar land? Eva Perón had een lange weg te gaan in haar korte leven. Op haar 15 vertrok ze van het platteland om het als actrice te maken in Buenos Aires en het lukt. Ze kwam bekend te staan als ’Señorita Radio’ en wist zo de harten van de Argentijnen te veroveren én dat van d...

Vincent van Gogh was een zoekende man. In kunst handelen was niet voor hem bestemd en een carrière als prediker liep ook op niets uit. Maar zelf kunst maken? Dat was het uiteindelijk. Met een soort manie stortte hij zich op het schilderen. Alles moest ervoor wijken. Het bracht hem van het Brabantse platteland naar Parijs en uiteindelijk naar Zuid-Frankrijk. Maar bekend zou hij er in zijn ei...

Bernard Montgomery was de vleesgeworden Britsheid: ‘stiff upper lip’, rechtlijnig en volkomen overtuigd van zijn eigen superioriteit. Voor zijn troepen was hij een briljante aanvoerder — bij ‘Monty’ zat je goed. Maar voor zijn collega’s in de geallieerde legertop was hij onuitstaanbaar. Hij erkende Eisenhower niet als zijn meerdere, lag constant overhoop met Pat...

Leuk nieuws: wij gaan het theater in! Van oktober tot en met januari touren wij door het hele land met onze voorstelling De Grote Namen Geschiedenis-show. Daarin proberen wij te achterhalen wie zich nou écht de grootste naam aller tijden mag noemen. Wordt het Napoleon, Julius Caesar of Aletta Jacobs? In een wervelende theatershow vol sterke verhalen, ongelooflijke wendingen en bizarre perso...

Nederland heeft misschien wel nooit een groter genie voortgebracht dan Spinoza. Een man die tijdens zijn leven vooral werd gehaat en verafschuwd, maar in de eeuwen na zijn dood eindelijk op waarde werd geschat. Als een van de eerste vrijdenkers, een wegbereider van de Verlichting en een vroege kampioen van de democratie, veranderde hij de wereld. Maar die radicale ideeën kwamen niet zonder pr...

Dat Hugo de Groot vandaag de dag nog steeds zo beroemd is, komt vooral door zijn legendarische ontsnapping uit Slot Loevestein. Gevlucht in een boekenkist wist het voormalige wonderkind zijn bewakers te slim af te zijn en veilig de grens over te steken. Maar hoe belandde een van de grootste denkers van zijn tijd überhaupt in de gevangenis? En hoe legde hij vanuit zijn ballingschap het fundame...

Als kind trad Theodora al op in het Hippodroom, de gigantische arena van Constantinopel. Ze had zich toen nooit voor kunnen stellen dat ze jaren later niet als artiest, maar als belangrijkste toeschouwer in datzelfde stadion zou zitten: als de machtigste vrouw van het Byzantijnse Rijk. Haar weg naar de top is een van de meest onwaarschijnlijke verhalen uit de vroege middeleeuwen, over een artiest...

Anne Frank droomde ervan om schrijver of journalist te worden, maar de nazi's ontnamen haar die kans. Al in 1933 was haar gezin voor het opkomende regime gevlucht van Frankfurt naar Amsterdam. Toen de oorlog ook Nederland bereikte, zaten ze in de val en in 1942 moesten ze noodgedwongen onderduiken. Gelukkig had Anne haar dagboek, Kitty. Hierin legde ze alles vast: wat ze meemaakte, wat ze voelde e...

‘We few, we happy few, we band of brothers’. Het zijn de legendarische woorden die Shakespeare in de mond van de Engelse koning Henry V legt in zijn toespraak voor de Slag van Azincourt in 1415. Een ongeëvenaarde overwinning in de Honderdjarige Oorlog, die van Henry V een van de meest gevierde koningen uit de Britse geschiedenis maakte.   Maar de weg naar Azincourt was allesb...

Ieder jaar op 4 mei staan we in Nederland twee minuten stil bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van gewapende conflicten daarna. Maar de herdenking zoals die nu bestaat is er niet zomaar gekomen. Nee, de herdenking op 4 mei is ontstaan door een goede portie bluf van een oud-verzetsman. Hoe kreeg hij dat voor elkaar? En hoe herdenken we zelf? – Nationaal Comité 4 en 5 mei...

Wat kunnen we nog zeggen over Michael Jackson dat niet al talloze keren is gezegd? Hij was een muzikaal visionair, een ongeëvenaarde performer en een ster zonder gelijke. Een arme arbeidersjongen die door hard werk, discipline, en een zeer autoritaire vader uitgroeide tot de bekendste man ter wereld. Maar Michael Jackson was ook, laten we zeggen, bijzonder. Een man met excentrieke gewoonten,...

Het was pas de tweede keer dat Amelia Earhart een vliegtuig zag, dat de vonk echt oversloeg: "Dat vliegtuig zei iets tegen mij toen het voorbijvloog." Ze was direct betoverd door de luchtvaart, een uitvinding die op dat moment nog in de kinderschoenen stond. In een tijd waarin mannen record na record braken, waren er maar weinig vrouwen die het luchtruim betraden. Earhart was pas de zestiende vrou...

De jonge Benito Mussolini zou waarschijnlijk walgen van de man die hij later werd. Als jonge socialistische journalist verzette hij zich tegen iedere vorm van autoriteit, van zelfverrijking en van oorlog. Maar uitgerekend hij zou zelf de eerste leider worden van wat hij een totalitaire staat noemde. Hij werd de eerste fascist. Hoe kon hij ontsporen? En hoe kwam hij zelf ondersteboven aan een Milan...

Het Bijbels verhaal van Jezus Christus kennen de meeste mensen wel. Maar wat kunnen historici daarover verifiëren? Deze week gaan we op zoek naar de historische Jezus, de tijd waarin hij leefde en hoe een eenvoudige timmerman in slechts een paar jaar zo’n indruk wist te maken op zijn tijdgenoten dat hij 2000 jaar later nog steeds aanbeden wordt als de zoon van God. – Wil jij bij o...

Zofia Posmysz is misschien niet de Grootste Naam die we ooit behandeld hebben, maar ze zou groter mogen zijn, zeker hier in Nederland. In haar thuisland Polen was ze de levende herinnering aan de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Als jonge vrouw werd ze voor het verspreiden van verzetspamfletten opgepakt door de Duitsers en werd drie jaar lang opgesloten in het vernietigingskamp Auschwitz. Wond...

Norma Jeane Mortenson leek niet voorbestemd voor een groots leven. Ze was een weeskind en werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog in een parachutefabriek. Maar juist op die meest onwaarschijnlijke plek werd ze opgemerkt door een fotograaf, de rest is geschiedenis: Norma Jeane transformeerde in de superster Marilyn Monroe. Maar hoewel ze hunkerde naar serieuze filmrollen en diepgang, bleef ze voor ve...

Kunnen we zeggen dat Leonardo da Vinci de bekendste kunstenaar uit de Europese geschiedenis is? Waarschijnlijk wel. In het Louvre moet je je door een menigte worstelen om een glimp op te vangen van de Mona Lisa, terwijl de Man van Vitruvius op talloze koelkastmagneten pronkt. Maar wie was de man zelf eigenlijk? En wat was het aan zijn manier van werken dat hem zo bijzonder maakte? Niemand kan die...

Het is vandaag Internationale Vrouwendag en dus staan we stil bij drie fantastische vrouwen die het vrouwenkiesrecht hier en in de VS mogelijk hebben gemaakt: Wilhelmina Drucker, Carrie Chapman Catt en Aletta Jacobs. Wat motiveerde hen om de strijd aan te gaan? Wat voor obstakels moesten ze overkomen? En hoe werkten ze samen om hun doel te bereiken? We maken deze podcast in samenwerking met Theate...

Mohandas Karamchand Gandhi was een geprivilegieerde jongen uit de hoge klassen van India, maar zou zijn luxe leven achter zich laten om zijn land onafhankelijk te maken. Van een vroeg begin met activisme in Zuid-Afrika groeide hij uit tot een wereldwijd gevierd icoon van zijn land, die (als we de verhalen mogen geloven) bijna eigenhandig zijn land bevrijdde van eeuwen onderdrukking door de Britten...

Hoe kon Napoleon uitgroeien van en verarmde edelman tot de machtigste man in Europa? Twee jaar terug zochten we het uit in drie aflevering. De eerste daarvan brengen we nu speciaal voor jullie nu overal uit. Napoleon gaat op veldtocht naar Italië, richt een bloedbad aan in Egypte en weet zich uiteindelijk op te werken tot de machtigste man in Frankrijk. Maar daar stopt zijn verhaal natuurlijk...

Catharina de Grote begon haar leven als een onbeduidende Duitse prinses, maar stierf als de onbetwiste heerser van het grootste rijk van haar tijd. Samen met haar minnaar Potjomkin bracht ze Rusland de moderniteit in en wist ze grote delen van Oost-Europa onder haar heerschappij te krijgen. Toch zou ze altijd gevolgd worden door geruchten over haar affaires, de onduidelijke vaderschap van haar kin...

Michael Jordan was volgens rivaal Larry Bird 'God in vermomming'. Met de Chicago Bulls heerste hij jarenlang over de NBA, terwijl hij met het legendarische Dream Team op de Spelen in Barcelona basketbal definitief op de wereldkaart zette. Toch kende zijn carrière vreemde wendingen: van een uitstap naar het honkbal na de tragische dood van zijn vader tot een hoofdrol in Space Jam . Maar zijn...