Vroege Vogels

Op twee locaties zagen vogelringers rare sterfgevallen en neurologische verschijnselen bij zwaluwen. De vogels bleken veel insecticiden op hun veren te hebben. Wie aan mummies denkt, dwaalt af naar het oude Egypte. Maar voor mummiekatten, -otters en zelfs mensen kan je ook gewoon in Nederland blijven. Deel twee van het Nationaal Vogelconcert met een hoofdrol voor het geluid van de eider. En verder...

Ons Nationaal Vogelconcert start in de Groene Jonker waar we de blauwborst horen en alle andere zangers in het riet hun best doen. Omdat Aziatische hoornaars schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers burgers op deze soort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over! Zonder vangstquotum, wordt de pijlinktvis met honderdduizenden per maand uit de Noordzee gevangen. En verder: B...

Vijf insecten dingen mee naar de felbegeerde titel Insect van het Jaar. Wordt het de vuurzwamveervleugelkever, het boerenwormkruidbladrandluis, de zandoorworm, de grote rietsigaarvlieg of de hertenhuisvlieg? Niet alleen mannelijke vogels zingen. En koolmezen in de stad zingen steeds hogere liedjes. In het boek Vogelgeluiden ontrafeld zet gedragsbioloog Carel ten Cate de nieuwste inzichten over vog...

Het gaat slecht met bestuivende insecten in Nederland. Daarom is deze week een grootschalig landelijk onderzoek naar bijen en zweefvliegen van start gegaan. Onderzoekers proberen verdwenen zoetwatermosselen weer terug te brengen in de Nederlandse rivieren. Geertje Jansen is floralorist. Zij verzamelt oude volksgebruiken en verhalen over planten, bomen en struiken. En verder: Milieudefensie en ener...

Bij lepelaars wordt het trekgedrag niet genetisch, maar cultureel bepaald. Wouter Vansteelant doet onderzoek naar dit bijzondere gedrag. De laurierkers is een geliefde tuinplant, maar kan ook voor problemen in de natuur zorgen. Plantenkenner Baudewijn Odé vertelt over de plant die steeds vaker opduikt in kwetsbare natuurgebieden. Vormen mollen met de gangen die ze graven in dijken een bedreiging v...

Antartica, een nieuwe sieralg, hoe graven bevers, boren in Rotterdam en de verkiezing van insect van het jaar 2026. De column is van Katinka Polderman en de presentatie in handen van Menno Bentveld.

Hoe realistisch zijn die dino’s nu echt afgebeeld in de nieuwe Netflix-serie The Dinosaurs? Verslaggever Gert Elbertsen is uitgenodigd bij paleontologen-koppel Melanie During en Dennis Voeten. De afgelopen weken volgden we verslaggevers door het hele land in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen? Nynke Laverman en Sytze Pruiksma mak...

We reiken de Frater Willibrordusprijs 2026 uit en vieren meteen dat de fenolijn maar liefst 25 jaar bestaat! Waterpiepers trekken in het voorjaar van noord naar zuid, in plaats van andersom. En wat bloeit er al rondom het Groene Huis in het vroege voorjaar? Verder in de uitzending: D66 Veenendaal wil het groenste winkelcentrum van Europa, scholieren zetten zich in voor rechten voor de natuur op Ve...

De leukste natuursoap van het jaar gaat weer van start! Beleef de Lente, ofwel Big Broeder, slingert live in de uitzending de camera’s aan. In Amsterdam nemen we een kijkje bij de organisatie van een duurzame, vegetarische iftar. En in zeehondencentrum Pieterburen wordt de communicatie tussen jonge zeehonden onderzocht. Verder in de uitzending: gemeenteraadsverkiezingen in Texel en mummiekelkjes....

Rechtszaak heeft een betere bescherming van Natura 2000-gebieden op de Noordzee tegen schadelijke activiteiten afgedwongen. We starten met het volgen van een blauwe reigerkolonie in het Amsterdamse bos. Deze wereldberoemde fossielen, ontdekt door de Nederlander Eugène Dubois, zijn recent teruggegeven aan Indonesië. Binnenkort volgen ook zo’n dertigduizend andere fossielen die de Nederlander verzam...

Met een loep ontdek je de korstmossen zo! Om deze bijzondere miniatuurwereld van dichtbij te bekijken, trekken we duinen in van Overveen. Speciale aandacht voor Nico de Haan, icoon onder de vogelaars, die op 78-jarige leeftijd is overleden. Marjon Savelsberg is opgenomen in de 'World Owl Hall of Fame ' voor haar Oehoe-onderzoek. En verder: Ecocide, Carolus Clusius van de Hortus botanicus, BIRDS in...

Door de toename van CO2 in de lucht neemt de voedingswaarde van gewassen af. Zo bevatten de gewassen minder zink, eiwitten en ijzer en neemt het aantal calorieën toe. Met z'n ondeugende blik heeft de wasbeer een enorm hoog knuffelgehalte. Maar deze van oorsprong Noord-Amerikaanse soort heeft iets te veel naar z'n zin in ons land. Waarom gebruiken we nog altijd proefdieren in de wetenschap? En verd...

Dit weekend is de Nationale Tuinvogeltelling, we tellen live mee en kijken welke vogels er allemaal bij het Groene Huis langskomen. De meerval doet het goed in Nederland, maar in hoeverre eet deze gigantische vis kwetsbare soorten? We zien nu overal de rozenbottel van de hondsroos. Het is een ware vitamine C bom én een van de nieuwe wintersoorten van Expeditie 10. En wat staat er in het coalitieak...

Tiktokker Tammo is een fanatiek vogelaar en neemt ons mee naar zijn favoriete plek in Groningen; de Kiekkaaste in Nij Stoatenziel. Voor het schrijven van zijn boek 'Het pesticidenparadijs' belandt onderzoeksjournalist Dirk de Bekker in een parallel universum. Het blijkt een woud van lobby, misleiding, belangen en vervuiling te zijn. En verder: Tafel van Natuurmonumenten, Klimaatverandering van het...

Een historisch VN-verdrag maakt het mogelijk een groot deel van de oceaan te beschermen tegen menselijke bedreigingen. Welk vogelvoer moeten we eigenlijk best in de tuin hangen en waarom? Kunstenaar Nathalie Wijker maakt prachtige natuurkunstwerken van papier. En hoe staat het met groen beleid bij de gemeenteraadsverkiezingen? En verder: hazen vangen en uitzetten, dassen, houtduiven, insectenverki...

De steenuil is de vogel van het jaar 2026 geworden. Met deze benoeming vragen de organisaties om extra aandacht voor het kleinste uiltje van ons land. In de Amsterdamse Waterleidingduinen probeert beheerder Waternet konijnen weer terug te krijgen. Ze doen dat door de konijnen te vangen en te verhuizen. En verder: antivries in insecten, snippen, sporen in de sneeuw, winter onder water en winterse w...

Op zoek naar vuursalamanders in Praag, jarenlang onderzoek naar grauwe kiekendieven in Senegal, op expeditie in het extreme noorden van Kenia en onderzoek naar waarom walvissen aanspoelen in Schotland. Deze buitenland special staat volledig in het teken van onze luisteraars, en de natuur, van over de grens. Onder andere ook in de uitzending: een prachtig vogelconcert uit India, een live gesprek va...

Elke dag deelt internetfenomeen Malcom Jamin een fascinerende dierenverhaal vanuit een ijskoude sloot in Alkmaar. Hoe kwam het Nationaal Burgerberaad Klimaat tot haar advies voor een duurzamer Nederland? De brileider op Texel is mogelijk meest gespotte vogel in Nederland ooit. De mooiste natuurboeken van het moment en een terugblik op de beste radioreportages van het afgelopen jaar. De column is d...

Al zeventig jaar klinkt de natuur op de zondagse radio. In 1955 startte de VARA met het programma 'Weer of geen weer' dat later werd opgevolgd door 'Vroege Vogels'. We blikken terug met mediahistoricus Huub Wijfjes en verslaggever Henny Radstaak. Onbekende uitgestorven soort spitssnuitdolfijn ontdekt in de Westerschelde. Op de Wadden gaat het aantal pups iedere winter omhoog. En verder: kauwen op...

Volgens microbioloog Han Wösten staan we aan het begin van een tijdperk waarin mycelium onze huizen, meubels en zelfs onze garderobe vormgeeft. In Amsterdam heeft een roerdomp zijn plek gevonden in het Vondelpark. Receptontwikkelaar Joeri Veul schreef het boek 'Heilig Boontje' waarin hij eindeloos varieert met peulvruchten. En verder: Guillty Trashures, plastic in de natuur, onbekende rivieren, ec...

Wat zijn de effecten van licht- en geluidsoverlast op migrerende vissen? Onderzoekers testen het in een kunstmatige rivier. We kijken mee met werknemers die heggen planten op bedrijventerreinen. Een gesprek over de strijd voor de rechten van de bij. En hoe redden we ’s werelds snelste roofdier? Verder in de uitzending: klimaatkoor zingt bij cruiseschepen, zeldzame vogels vergelijken, bodemdieren e...

Waar gaat de kleding uit textielbakken heen? Afspraken over de internationale handel in bedreigde dieren. Het verlies en gemis van de winter en virtuele hekken voor koeien. En verder: wintervlinders, een duurzaam alternatief voor beton, broedvogelonderzoek en wat jaarringen zeggen over het klimaat. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresent...

Van boeren tot artsen, tientallen organisaties bundelen hun krachten om ons voedselsysteem radicaal te vergroenen. Hoe is het met de Surinaamse natuur na vijftig jaar onafhankelijkheid? Jeroen Helmer werkt aan zijn natuurboek over stierenkuilen vanuit Kasteel Doorwerth. En verder in de uitzending: oeroude mensapen in de podcast ‘Zo klonk Nederland’, Utrechtse hofjes, groen beton, ijsvogels en wat...

Natuurliefhebber Emmy gaat twee keer per dag kijken naar een spreeuwenspektakel. Wat hebben al die klimaattops al opgeleverd? Hoe klonk de scheet van een dino? En vogels kunnen Star Wars figuur perfect imiteren. En verder: het einde van het paddenstoelenseizoen, 100 jaar Haagse Vogelbescherming, de achteruitgang van waterlanten en nieuw natuurgebied in Den Haag. De column is deze week van Begijn L...

Op de daken in de Antwerpen is een dakboerderij gecreëerd. Het is een groene oase middenin de stad. Langs de kust wordt ons land momenteel overspoeld door pimpelmezen uit noordelijke streken. Soms wel tienduizenden per dag. Samen met paleoklimatoloog Johan Vellekoop gaan we voor de podcast 'Zo Klonk Nederland' terug naar 60 miljoen jaar geleden. En verder: groene boa's met een vuurwapen, beerdiert...